Column

The Girls is pakkend, maar soms irritant erudiet

Tienermeisjes worden over het algemeen gezien als de belichaming van frisse, gezonde, vrolijke levenslust. Dat wil zeggen, door iedereen die géén tienermeisje is: mannen, jongens, volwassen vrouwen, oude mensen en kleine meisjes die niet kunnen wachten tot het voor hen eindelijk zo ver is. Voor die tienermeisjes zélf daarentegen is het meestal een verschrikkelijke tijd, vol onzekerheid, gefnuikt verlangen, onbegrip, afgunst en onmacht.

Beeld ap

En verveling, natuurlijk. Gruwelijke verveling. De nogal jonge (27) Emma Cline beschrijft het treffend in haar geruchtmakende debuutroman The Girls. Een raamvertelling, waarin de eenzame, middelbare Evie terugdenkt aan haar Californische jeugd in de late jaren zestig. De 14-jarige Evie lijdt onder al het bovenvermelde plus haar gescheiden ouders - een zweverige, promiscue moeder en een vader met een te jonge vriendin - en staat daarom gretig open voor de betovering van een charismatisch groepje meisjes.

De lezer weet inmiddels al wat er aan de hand is: Evie komt terecht in een sekte, geleid door een in meerdere opzichten vieze, despotische psychopaat. De naam Charles Manson wordt niet genoemd, maar het is hem helemaal, met zijn gekwetste ego, zijn mislukte muzikale carrière en zijn 'Family' die in 1969 een huis vol onschuldige mensen en kinderen op gruwelijke wijze vermoordde, onder wie de hoogzwangere actrice Sharon Tate.

The Girls is een fictieve reconstructie van die gebeurtenissen. Hoe kunnen jonge meisjes ertoe komen om zoiets zinloos en verschrikkelijks te doen? Boeiende materie, waarbij je de echo's van Truman Capote's In Cold Blood hoort galmen. Knap beschrijft Cline hoe Evie direct na de eerste ontmoeting seks heeft met de krankzinnige goeroe, niet zozeer om hém te behagen, maar om nader tot het in haar ogen gebenedijde meisje Suzanne te komen; zoveel heb je dus als tiener over voor saamhorigheid. Een soort 'Door Maria tot Jezus' eigenlijk, maar dan andersom.

Het proza is pakkend, maar soms ook wat irritant erudiet; misschien was Cline bang om door haar jeugdige leeftijd niet serieus genomen te worden, en gebruikt ze daarom soms potsierlijk hoogdravende woorden en constructies als 'a glut of spaghetti, mossed with cheese' ('een overdaad aan spaghetti, bemosd met kaas.' Kom op, zeg. Het gaat hier om een bordje eten). Ook laat ze het gouden principe 'show, don't tell' nogal eens varen om de lezer - volstrekt overbodig - haar thematiek in te hameren: 'Arme meisjes. De wereld mest ze vet met beloften van liefde. Hoezeer ze die nodig zullen hebben en hoe weinig ze ervan zullen krijgen. De honingzoete popliedjes, de jurken in kledingfolders die namen hebben als 'zonsondergang' en 'Parijs'. En dan worden die dromen wreed verstoord; de hand die broeksknopen openrukt, niemand die opkijkt als een man in de bus zijn vriendin verrot scheldt.'

Ja, dat is waar, maar in een écht briljant boek staan zulke nadrukkelijke overpeinzingen niet opgeschreven. Het is bijna een beetje beledigend; dit soort conclusies wil je als lezer zélf uit het verhaal trekken.

Afgezien daarvan is het best een fijn boek, wat mij betreft vooral het sterke begin, waarbij ik getroffen terugdacht aan mijn eigen jeugd. Ook ík kon, net als Evie weinig anders dan van die bolle, glijerige hippie-letters tekenen en op de radio mijn favoriete liedjes opzoeken. Dat de één haar tienerjaren tandenknarsend uitzit, en de ander in een moordlustige sekte terechtkomt: verontrustend genoeg lijkt dat vooral een kwestie van toeval.

s.witteman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden