The Diving Bell and the Butterfly, Mademoiselle Chambon, The Boxtrolls

Iedere dag tipt de Volkskrant de beste films op televisie.

Marie-Josée Croze in The Diving Bell and the Butterfly

The Diving Bell and the Butterfly (Julian Schnabel, 2007) ARD, 01.55-03.40 uur.

'U bedenkt wat u wilt zeggen. Als u klaar bent, knippert u. Ik zal deze letters langzaam één voor één oplezen. Als het uw eerste letter is, knippert u. Ik schrijf het op, letter voor letter. Enzovoort. Zo kunnen we woorden en zelfs zinnen maken.' Het is ongelooflijk maar waar: Jean-Dominique Bauby, hoofdredacteur van het Franse modeblad Elle, schreef een compleet boek door te knipperen met zijn linkeroog. Het aangrijpende The Diving Bell and the Butterfly toont hoe Bauby na een beroerte in een ziekenhuis ontwaakt, volledig verlamd op dat ene oog na. We zien hoe hij vanuit bed leert communiceren met een mooie, gedreven therapeute en hoe hij samen met haar, oogknipper na oogknipper, zijn memoires schrijft. Of eigenlijk ervaren we dat meer dan dat we het zien.

In de eerste helft van Julian Schnabels meesterwerk zijn we vrijwel volledig gekluisterd aan Bauby's perspectief en horen we alleen wat hij hoort (plus de talloze gedachten die door zijn hoofd spoken). Een filmisch equivalent van het locked-insyndroom, wat niets zegt over de enorme visuele rijkdom van de film. Herinneringen, dromen en de realiteit versmelten met elkaar; de beelden lijken soms bijna te moeten ontwaken uit Bauby's bewustzijn en wanneer hij knippert, wordt alles een flits lang rood. Bij Bauby's mijmeringen over de vrouwen die hij niet heeft kunnen beminnen, storten ijsbergen in op de tonen van een klavierconcert van Bach. Zo maken de montage en Janusz Kaminski's briljante, soms bijna vloeibare camerawerk dat The Diving Bell and the Butterfly een weergaloze kijkervaring wordt. Met ontroerende acteerprestaties van Marie-Josée Croze (de therapeute) en Mathieu Amalrics linkeroog.

Mademoiselle Chambon (Stéphane Brizé, 2009) Arte, 20.15-21.50 uur.

Eerste van drie geslaagde films van regisseur Stéphane Brizé en acteur Vincent Lindon (Quelques heures de printemps en, hier en daar nog in de bioscoop, La loi du marché, volgden). Lindon vertolkt een getrouwde man, werkzaam als sloper, die als een blok valt voor basisschooljuf en violiste Véronique Chambon (Sandrine Kiberlain). Het daaropvolgende liefdesdrama loopt langzaam over van onderhuidse spanning; Lindon en Kiberlain, van 1993 tot 2003 in het echt man en vrouw, hebben nauwelijks woorden nodig om hun aantrekkingskracht te verbeelden.

The Boxtrolls (Graham Annable en Anthony Stacchi, 2014) HBO (1), 13.35-15.10 uur.

Je bepaalt zelf wie je bent - dat is de klinkende boodschap in deze fraai ogende klei-animatiefilm van het Amerikaanse Laika, een in stop-motion gespecialiseerde studio die eerder het prettig eigenzinnige Coraline en ParaNorman maakte. Gekleid naar het kinderboek Here Be Monsters van Alan Snow, gaat The Boxtrolls over een mensenkind dat op Tarzanachtige wijze door een groepje ondergronds levende trollen wordt opgevoed. Het mooist én meest gedurfd zijn de momenten waarop de makers hun verhaal volledig visueel vertellen: vele minuten worden uitgetrokken om te laten zien dat de door allerlei mechaniekjes gefascineerde trollen eigenlijk zeer nuttige uitvinders zijn. Niet alles dat monsterlijk lijkt, is dat ook daadwerkelijk, zo blijkt. Nuttige les, knap gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden