Thatcher blijft generaal vol passie verdedigen

Generaal Pinochet, 83, mag dan in Engeland weinig vrienden hebben, één vriendin steunt hem door dik en dun. Sinds Pinochet vorig jaar oktober in Londen werd gearresteerd, heeft Margaret Thatcher, met haar 74 jaar bijna een generatiegenote, zich ingezet voor zijn vrijlating....

Tussen Pinochet en Thatcher ontstond iets moois, nadat de generaal tijdens de Falklandoorlog van 1982 de Britten toestond gebruik te maken van Chileens grondgebied.

De twee leiders deelden ook opvattingen over de hervorming van de economie in hun land. Beiden, Pinochet eerst, omarmden vol overtuiging het neoliberale marktdenken en de privatisering. En dan was er natuurlijk ook nog de gedeelde communistenhaat.

Dus als Pinochet in Londen kwam, ook toen hij al was afgetreden als president en Thatcher het roer had overgegeven aan John Major, ging hij altijd even bij Denis en Margaret Thatcher langs voor een kopje thee. En hoewel Pinochets Engels even beroerd is als Thatchers Spaans, konden beiden het dan naar verluidt uitstekend met elkaar vinden. Een paar dagen voor Pinochets arrestatie vond vorig jaar nog zo'n ontmoeting plaats, for old times' sake.

In de daaropvolgende maanden zocht Thatcher regelmatig de publiciteit om voor Pinochets vrijlating te pleiten. Begin dit jaar publiceerde haar bureau een pamflet, waarin de argumenten daarvoor nog eens op een rijtje werden gezet.

In maart van dit jaar ging Thatcher zelfs naar de Wendworth Estate in Zuidwest-Londen, om de generaal nogmaals hartelijk te bedanken voor de steun tijdens de Falkland-oorlog, 'die zoveel van onze jongens het leven heeft gered'. Pinochet kon amper op zijn benen staan, maar was zichtbaar ontroerd door zoveel aanhankelijkheid.

Pinochet is in Groot-Brittannië langzamerhand uitgegroeid tot een soort politieke lakmoesproef. Vorige week zette premier Blair Pinochets verdedigers in de hoek van het 'duivelse conservatisme', deze week herhaalde Thatcher nog eens dat de arrestatie van de oude generaal in haar ogen staat voor alles wat er momenteel mis is met het land.

Die arrestatie, zei ze tot haar toehoorders op de conferentie van de Conservatieve Partij in Blackpool, was op zich al niets anders dan een 'gerechtelijke kidnap' en had in 'een politiestaat niet misstaan'. Bovendien verklaarde zij het linkse Labour er sterk van te verdenken dat het Pinochet wilde laten boeten voor de door hem doorgevoerde economische hervormingen en voor zijn harde optreden tegen socialisten en communisten.

'Dit is een regering die vindt dat een oude spionne die ons land heeft verraden aan het Sovjet-communisme, niet vervolgd hoeft te worden. Maar diezelfde regering achtervolgt obsessief de zwakke 83-jarige oude Pinochet, die voorkwam dat de communisten Chili overnamen. De man die onze troepen redde.'

Dat Groot-Brittannië en de Labourregering niets anders doen dan zich aan internationale wetgeving houden, liet Thatcher koud. 'Een lynch-wet', noemde zij implementatie van de internationale conventie tegen het martelen in de Britse wetgeving.

Dat zulks geschiedde in 1988, onder haar eigen premierschap, was ze kennelijk even vergeten.

Thatcher: 'Het is een affront tegen het gezonde verstand en een karikatuur van rechtvaardigheid om vol te houden dat een staatshoofd de verantwoordelijkheid moet accepteren voor alles dat is gebeurd terwijl hij aan de macht was.'

De Pinochet-kwestie gaf Thatcher zelfs de gelegenheid om nog eens venijnig uit te halen naar het perfide Europa - Spanje in dit geval. 'De kans dat Pinochet in een Spaanse rechtszaal ook maar iets zal ontvangen dat wij in Groot-Brittannië als gerechtigheid omschrijven, is minimaal. Ze hebben daar gewoon een showproces in gedachten.'

Thatcher was niet optimistisch over de kans dat de inspanningen voor haar brother in arms enig resultaat zouden opleveren. 'Misschien zullen zijn vijanden slagen', zei ze. 'Misschien zal hij hier overlijden, als de enige politieke gevangene van dit land.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden