nieuws Prayuth Chan-o-cha

Thaise premier dacht tijdens eed de grondwet even over te slaan, maar dat gaat zomaar niet

Was het boze opzet of gewoon een domme fout? Toen de premier van Thailand, Prayuth Chan-o-cha, in juli bij de koning de eed aflegde, sprak hij niet de volledige tekst uit zoals vastgelegd in de Thaise grondwet. Zijn al dan niet bewuste slippertje ligt nu nog steeds gevoelig: de oppositie eist een correctie.

Thaise premier Prayuth Chan-o-cha na het afleggen van de eed op 16 juli in Bangkok. Beeld REUTERS

Bij zijn eedaflegging in juli liet premier Chan-o-cha de laatste zin weg, waarin de eedaflegger belooft ‘de gehele grondwet van Thailand te respecteren en te beschermen’. Ook voegde hij iets aan de eed toe. Aan de zin: ‘Ik zweer trouw te zijn aan Zijne Majesteit en oprecht aan mijn plichten te voldoen ten bate van volk en land’, plakten Prayuth en zijn ministers de woorden ‘voor altijd’ vast.

Het al dan niet bewuste slippertje van de Prayuth ligt drie weken later nog steeds gevoelig. Dinsdag gaf Prayuth toe dat hij een probleem heeft, waarvoor hij bezig is ‘een uitweg’ te vinden. Hij vroeg de oppositie om geduld en redelijkheid. ‘Vertrouw me, ik moet en kan dit oplossen.’

De oud-legerleider pleegde in 2014 een staatsgreep en schreef pas dit jaar weer verkiezingen uit, die hij met zijn pro-legerpartij won. In de vijf jaar dat de juntaleider aan de macht was, liet hij met behulp van enkele draconische wetten tal van critici opsluiten. Ook herschreef hij de grondwet om de verkiezingen naar zijn hand te kunnen zetten. En hij zorgde ervoor dat militairen in Thailand tot in lengte van jaren als ‘toezichthouders’ op de democratie de touwtjes in handen kunnen houden.

Het weglaten van het zinnetje over het respecteren van de grondwet leidde dan ook tot twijfels over Prayuths eerder aangekondigde voornemen van Thailand ‘een normale democratie’ te maken, en aan zijn belofte zich aan de burgerlijke wetten te houden. Daarnaast voerden enkele oppositieleden aan dat de huidige regering mogelijk onwettig is omdat de eed niet in zijn volledigheid is afgelegd. Het werd extra pijnlijk toen bleek dat vicepremier Wissanu Krea-ngam, tevens vooraanstaand jurist, een boek heeft geschreven waarin hij betoogt dat de eed woord voor woord moet worden uitgesproken.

Premier Prayuth Chan-o-cha en zijn kabinetsleden leggen de eed af ten overstaande van koning Maha Vajiralongkorn en koningin Suthida in Bangkok op 16 juli. Beeld AP

Prayuth zelf vond de discussie maar onzin, zo liet hij de afgelopen weken meerdere malen blijken. Volgens de oud-legerleider was de eed die hij had afgelegd ‘in lijn’ met de officiële tekst en kon wat hij had gezegd op instemming van de koning rekenen, iets wat men nog veel belangrijker vindt in Thailand. De oppositie moest dit niet zo opblazen. ‘De politiek moet geen wanorde brengen in het land’, aldus Prayuth. ‘Bij de volgende verkiezingen kan weer een oordeel worden geveld over de vraag of deze regering het goed gedaan heeft.’

Daarmee is de kous nog niet af. Deze week liet ook de Nationale Ombudsman van Thailand weten zich over de zaak te buigen. De makkelijkste oplossing, zo zei een woordvoerder van de grootste oppositiepartij Pheu Thai, is dat Prayuth de eed gewoon even opnieuw aflegt, net zoals de Amerikaanse president Barack Obama in 2009 deed toen hij twee woorden van de eed verwisseld had. De implicatie van de oppositiewoordvoerder was duidelijk: het is toch geen probleem voor de premier om de eed alsnog in zijn volledigheid uit te spreken?

Tijdens de verkiezingscampagnes was alles verboden of kapot gereguleerd, want de verkiezingen zijn georganiseerd door een militaire junta die vindt dat de Thai eigenlijk nog moeten leren hoe ze moeten stemmen, schreef correspondent Michel Maas in deze reportage

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden