Thaise koning Bhumibol, langstzittende monarch ter wereld, overleden

De Thaise koning Bhumibol Adulyadej is op 88-jarige leeftijd overleden. Dit heeft het Thaise koninklijk huis donderdag bekendgemaakt. Bhumibol, ook wel bekend als Rama IX, was koning van Thailand sinds 1946 en daarmee de langstzittende monarch ter wereld. De Thaise premier heeft een rouwperiode van een jaar afgekondigd.

Thai rouwen om de dood van de koning.Beeld Reuters

Kroonprins Maha Vajiralongkorn zal zijn vader opvolgen, maar hij heeft gevraagd om niet direct te troon te hoeven bestijgen, zodat hij de tijd kan nemen om samen met het Thaise volk te rouwen.

Geruchten over de verslechterde gezondheid van de koning deden afgelopen dagen de ronde. Woensdag al, meer dan een dag voor zijn overlijdensbericht, hadden zich honderden Thai verzameld voor het ziekenhuis waar Bhumibol lag. Hij is vredig ingeslapen, aldus het paleis. Bhumibol leed aan een longontsteking en kampte met nierproblemen.

Intussen heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag het reisadvies voor Thailand aangepast. Volgens BuZa moeten Nederlanders in Thailand nu kritische uitspraken of discussies over het Thaise koningshuis vermijden. Het sociale leven wordt tijdelijk ingeperkt en feestelijke activiteiten zijn voorlopig niet toegestaan. Aanwijzingen van lokale Thaise autoriteiten moeten goed worden opgevolgd.

De koning werd in januari voor het laatst in het openbaar gezien. Dat was overigens niet uitzonderlijk: Bhumibol genoot de status van een 'levende boeddha', een heilige, die zich zelden publiekelijk vertoonde.

Bhumibol in 2004.Beeld afp

Achttienjarige koning

In 1946 besteeg Bhumibol, toen 18 jaar oud, de Thaise troon. Hij volgde zijn twee jaar oudere broer op, nadat deze onder verdachte omstandigheden door een kogel om het leven is gekomen. Wie de trekker overhaalde, is nooit helemaal duidelijk geworden. Over het voorval zei de koning zelf ooit: 'Het was geen ongeluk, geen zelfmoord, maar wat er wel gebeurde is een mysterie... het was politiek.'

Weinig enthousiast begon Bhumibol aan zijn koningsambt. Hij stelde zijn oom aan als prins-regent en vervolgde zijn studie in Zwitserland. Daar ontmoette hij Sirikit Kitiyakara, zijn toekomstige vrouw. Voor zijn kroning in 1950 kwam Bhumibol terug naar Thailand, alwaar hij tot aan zijn dood op de troon zou zitten.

Scrollverhaal

Hij was de langstzittende vorst ter wereld. Rama IX, voluit Phra Chaoyuhua Bhumibol Adulyadej, was koning van Thailand sinds 1946. Een overzicht in woord en beeld.

Staatsgrepen

Op papier is de macht van de Thaise koning beperkt. Dat is ook het beeld dat Bhumibol uitventte: een volksvader die boven alle partijen verheven was. Maar achter de schermen roerde de koning zich wel degelijk in de politiek. Zo zou ook de laatste staatsgreep, die in 2014 een einde maakte aan het bewind van premier Thaksin Shinawatra, zijn uitgevoerd met de zegen van Bhumibol.

De koning moest zijn leven lang laveren tussen linkse democraten en rechtse generaals, die de macht om de beurt deelden. Hij kreeg een reeks staatsgrepen voor de kiezen. In 1951 pleegden militairen een coup met de intentie Bhumibol uit het zadel te wippen. Een beslissend moment voor de nog jonge koning: voortaan meed hij de confrontatie met generaals en trok zich terug in zijn paleis. De status van vorst verheven boven de partijen was geboren.

Koning Bhumibol.Beeld afp
Kroonprins Maha Vajiralongkorn zal zijn vader opvolgen. Hij heeft de premier gevraagd of hij eerst de tijd kan krijgen om eerst samen met het Thaise volk te rouwen.Beeld reuters

Bhumibol was in veel opzichten geen Thai. Hij werd geboren in de Verenigde Staten, groeide op met Europese talen in Zwitserland en koesterde zijn hele leven een voorliefde voor snelle auto's, fotografie en jazz. Bhumibol speelde onder meer saxofoon en trompet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden