NieuwsThailand

Thaise demonstratieleider aan vooravond grote betoging opgepakt

De Thaise politie heeft een leider van de studentenprotesten die een maand geleden zijn begonnen gearresteerd. Hij is de tweede activist al die deze week ‘verdwijnt’, aan de vooravond van een grote demonstratie zondag in de hoofdstad Bangkok. De overwegend jonge betogers morrelen aan het grootste politieke taboe in Thailand: inperking van de macht van de monarchie.

Uit protest tegen de regering steken betogers drie vingers in de lucht, een saluut die is afgeleid uit de Hunger Games-films en wordt gebruikt omdat andere vormen van protest zijn verboden. Beeld EPA

Al sinds 18 juli roepen in vrijwel heel Thailand dagelijks groepen van soms wel duizend jongeren op tot meer democratie en een einde aan de militaire invloed op de Thaise politiek. Het koningshuis moet verantwoording aan de regering afleggen, verspilling van belastinggeld beperken en zich uit politiek en leger terugtrekken. Zo'n oproep staat in Thailand gelijk aan een revolutie en dat maakt deze protesten tot een potentiëel keerpunt of politiek drama voor Thailand.

De koning wordt in Thailand vereerd – op belediging van de vorst staan in Thailand gevangenisstraffen tot vijftien jaar. Naar het buitenland uitgeweken Thaise critici zijn omgebracht of ontvoerd. Bewonderend zwijgen over het koningshuis is de gewoonte van de overgrote meerderheid van de Thai.

Thailand-deskundigen stellen dat de demonstratieleiders slechts gebruik maken van hun vrijheid van meningsuiting bij het bespreken van het koningshuis, dat in hun ogen een soortgelijke rol als de Britse monarchie zou moeten spelen. Opmerkelijk is de steun van honderd Thaise hoogleraren in een open brief. ‘Dit zijn oprechte voorstellen voor het behoud van de constitutionele monarchie’, aldus de wetenschappers. 

Dat bredere draagvlak komt vrijwel nooit voor en dat maakt de situatie uniek voor Thailand. Niemand weet waar het op uit gaat lopen: op politieke chaos, een militaire coup of vervolging van een jonge generatie. In het verleden hebben studenten hun protest tegen de monarchie met de dood of lange gevangenisstraffen moeten bekopen. Er zijn ook groepen die pro-monarchistische betogingen organiseren. Samen met de ondoorzichtige netwerken van politieke belangen van de militaire junta – en die van hun tegenstanders – is het risico op nieuwe uitbarstingen van politieke instabiliteit groot.

De Thaise regering zet nu duidelijk de eerste stappen in een ‘crackdown’ om de studentenprotesten te breken. Volgens zijn Facebookpagina werd Parit “Penguin” Chiwarak (22) door vier politiemannen in een auto meegenomen in een Thaise buitenwijk.  Parit wordt volgens de politie beschuldigd van het schenden van de binnenlandse veiligheid en het overtreden van coronavoorschriften door het organiseren van de eerste demonstratie van de protestgolf. Twee eerder deze week gearresteerde activisten komen voorlopig niet op borgtocht vrij, aldus de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. 

Een ander signaal dat het oprollen van de veelkleurige groeperingen achter het protest ophanden is, is de dreigende toon van premier Prayuth Chan-ocha, aan de macht sinds 2014 via een militaire coup en gesteund door de Thaise vorst. ‘We moeten de demonstraties onderzoeken, en diegenen die erachter zitten, want er is veel geld bij betrokken.’ Donderdag riep hij in een televisietoespraak op tot ‘eenheid’ tegen ‘de politiek van haat en verdeling’.

Eerder dit jaar werd een progressieve Thaise partij die veel jongeren aantrok al verboden. Ditmaal komt de Thaise jeugd met een tienpuntenprogramma, met onder meer nieuwe verkiezingen na de omstreden verkiezingsuitslag vorig jaar die Prayuth aan de macht hield. Zondag is een grote demonstratie van meer dan 10 duizend mensen gepland door Free People, een paraplu voor onder meer organisaties uit de studenten en lhbti-wereld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden