Tevredenheid in VS over dood ‘moorddadige tiran’

‘Vandaag is Saddam Hussein geëxecuteerd na een eerlijk proces, het soort gerechtigheid dat hij de slachtoffers van zijn wrede regime onthield.’...

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

Bush, die met de Amerikaanse invasie van 2003 de val van Saddam bewerkstelligde, reageerde zaterdagochtend (Nederlandse tijd) meteen. Ook elders in de VS riep de executie gevoelens van opluchting op. Mensenrechtenorganisaties reageerden echter afkeurend op het ‘oneerlijke’ proces en de doodstraf.

Binnen de Iraakse gemeenschap in Amerika, waar de meeste staten de doodstraf kennen, heerste vreugde. In Detroit vierden Iraakse vluchtelingen de ‘gerechtigheid’ in Bagdad. Een lokale televisiezender toonde een groep Iraakse mannen die bij een moskee dansten en zongen: ‘Nu is er vrede, Saddam is dood.’ Een man riep: ‘Ik wil president Bush bedanken. Hij zei dat hij Saddam zou verwijderen, en dat heeft hij gedaan.’

‘Psychologisch gezien is de executie goed nieuws’, zei Rauf Naqishbendi uit San Francisco. ‘Mensen hebben het gevoel dat rechtvaardigheid bestaat. Maar het brengt mijn vermoorde familieleden niet terug.’

De executie markeert het einde van een jaar dat de president in zijn verklaring ‘moeilijk’ noemde voor het Iraakse volk en de Amerikaanse troepen. In 2006 gleed Irak af naar een toestand die volgens veel waarnemers een burgeroorlog is. Het afgelopen jaar sneuvelden meer dan 800 Amerikanen, zodat het totaal de drieduizend nadert. Volgens de onafhankelijke groep Iraq Body Count zijn zeker 52 duizend Irakezen sinds 2003 omgekomen door de oorlog en sektarisch geweld.

‘Moeilijke tijden en meer offers’ liggen in het verschiet, zei Bush zaterdagmorgen. Om stabiliteit te bereiken, overweegt de regering 20 duizend extra troepen naar Bagdad en de Anbar-provincie te zenden. Dat besluit is onderdeel van een nieuwe Irak-strategie, waar de buitenlandploeg van Bush aan werkt.

Bush’ reactie was somberder van toon dan zijn respons in 2003, toen Saddam werd opgepakt. ‘Good riddance’, zei Bush toen: Daar zijn we vanaf. Tussen Bush junior en Saddam was sprake van persoonlijke haat, sinds Saddam in 1993 een moordaanslag op Bush’ vader liet uitvoeren. Bush senior was de president die Irak in 1991 verdreef uit Koeweit. Saddam noemde de huidige president de ‘zoon van een giftige adder’.

Human Rights Watch en Amnesty International, twee toonaangevende mensenrechtengroepen, gaven verklaringen uit waarin ze hun afkeuring uitspraken. ‘De gehaaste executie van Saddam is simpelweg verkeerd’, aldus Larry Cox, het Amerikaanse hoofd van Amnesty. ‘Het is een gemiste kans om de wettige rechtspraak in Irak te vestigen.’

Osama Siblani, de hoofdredacteur van de grootste Arabische krant in de VS, reageerde eveneens afwijzend. In The Arab American News keert hij zich vaak tegen Bush, en ook zaterdag was hij kritisch: ‘De executie bezorgt de regering-Bush misschien een gevoel van amusement en voltooiing, maar ze zal het Iraakse volk niet helpen. Het probleem dat we zien in Irak zal veel groter worden.’

Bush stemde deels in met die analyse: ‘De gerechtigheid voor Saddam Hussein zal het geweld in Irak niet stoppen. Maar het is een belangrijke mijlpaal op de Iraakse koers richting een democratie die zichzelf in stand kan houden, kan besturen en verdedigen, en een partner zal zijn in de oorlog tegen terreur.’

In The New York Times beschreef Najmaldin Karim, een Koerdische chirurg die nu in Washington woont, gemengde gevoelens. Hij concludeerde: ‘Ondanks alle vergissingen van de Verenigde Staten in Irak - en voor mijn gevoel was het verraad in 1975 de ergste - ben ik een trotse (genaturaliseerde) Amerikaan, omdat dit land een moorddadige tiran voor de rechter heeft gebracht.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden