Tevreden bijt de coalitie in de drumsticks

Dit parlementaire jaar was er de 'loyale oppositie'. Is die er ook na het reces? Dat hangt af, zegt D66, van de statenverkiezingen in 2015.

DEN HAAG - Tenminste één parlementariër is niet goedgemutst, donderdagmiddag bij de barbecue waarmee de Tweede Kamer traditiegetrouw het parlementaire jaar besluit. 'Een enorm rotgevoel', heeft PVV'er Dion Graus over het afgelopen seizoen.


Weer werd er niet naar hem geluisterd. 'Als je bedenkt dat ik alles voorspeld heb hè, de bankencrisis, de problemen met de Betuwelijn, het debacle met Lelystad Airport... Ik heb dat zesde zintuig. En dan is het dus teleurstellend dat iedereen gewoon op zijn eigen houtje doorgaat, dat niemand over de partijbelangen heen springt.'


Het is het lot van de man aan de zijlijn, van iemand die niet mee mocht doen aan het precaire machtsspel dat coalitie en oppositie met elkaar speelden in het Jaar van de Akkoorden. Wie wél meedeed, zet met een heel ander gevoel zijn tanden in de drumsticks. Die blikt tevreden terug op een jaar waarin 'op het nippertje toch voldoende energie vrijkwam om vooruitgang mogelijk te maken' (SGP-leider Kees Van der Staaij); een jaar 'waarin we uiteindelijk toch op het goede spoor belandden' (senaatsvoorzitter Ankie Broekers-Knol); een jaar ook 'waarin het parlement door zijn eigen brandende hoepel sprong' (D66-Kamerlid Gerard Schouw).


De onomstreden winnaar: het regeerakkoord, dat nog verbazingwekkend snel door het parlement is geloodst - met dank aan 38 bijeengescharrelde zetels in de Eerste Kamer. Dat had niemand gedacht toen de vaders van het kabinet, Mark Rutte en Diederik Samsom, in september wanhopig over het Binnenhof liepen. Hun bewindslieden scharen zich graag bij de winnaars. Zij zijn 'tevreden dat we zover zijn gekomen' (Sharon Dijksma, Economische Zaken); 'trots op al het werk' (Martin van Rijn, Volksgezondheid); of 'blij met de meters die zijn gemaakt' (Wilma Mansveld, Infrastructuur en Milieu).


Ze beseffen dat het beeld rommelig is. 'Maar er is waanzinnig veel gebeurd', zegt Jet Bussemaker (Onderwijs). 'We hebben flinke stappen gezet om Nederland internationaal weer beter te positioneren', stelt Lilianne Ploumen vast (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking). Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vat samen: 'Veel rumoer, maar toch een stabiele situatie.'


Hun dank gaat ook uit naar hun ploeggenoten. Terwijl buiten de poort het gevaar loert - zorgwekkende peilingen, morrende achterbannen - is de sfeer in het kabinet en tussen de topstukken van de coalitiepartijen nog steeds prima, verzekeren ze allemaal. Er wordt ook veel in geïnvesteerd. Vorige week woensdag dineerden Samsom en VVD-fractieleider Zijlstra met hun fractie-topteams. Ze doen het vaker, op onregelmatige basis. Van de PvdA zijn Roos Vermeij en Martijn van Dam erbij, van de VVD Ton Elias en Tamara van Ark. Vermeij en Elias kiezen de restaurants. Daar gaat het niet over politiek; die bespreken ze in de Kamer wel. Het gaat om elkaar kennen, begrijpen, een goede verstandhouding.


De grote vraag aan het begin van de politieke zomer: hoe hecht blijft die coalitieband nu de meeste gezamenlijke doelen gerealiseerd zijn? En wat als straks, na de statenverkiezingen van maart 2015, ook de hulp van Pechtold, Slob en Van der Staaij niet meer voldoende is in de Eerste Kamer?


Pechtold toont zich, zoals wel vaker, loyalist en oppositieleider ineen. Hij zinspeelt al op verkiezingen. 'Noteert u maar: 18 maart 2015. Als 38 geen 38 meer is, komt de sfeer onder druk.' Waarom denkt hij dat? 'Dat zegt mijn ragfijne politieke gevoel.'


Dion Graus helpt het hem hopen, maar vreest het ergste: 'Let op, die coalitie blijft gewoon heel incestueus bij elkaar. Als aapjes klampen ze zich aan elkaar vast. Dat wordt weer een jaartje pappen en nathouden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden