Tevergeefs de chaos te lijf

De Rules Series maken duidelijk hoe de samenleving met een gekmakende hoeveelheid regels tevergeefs probeert de chaos, gevaar en misdaad te bestrijden.

Angela Bulloch: Short Big Drama, t/m 8/4.

Witte de With, Rotterdam, wdw.nl

Angela Bulloch (1966, Canada) is een gevierd kunstenaar. Genomineerd geweest voor de prestigieuze Britse Turner Prijs, tentoonstellingen in de hele wereld, aangekocht door de Britse overheid en om die reden uitgenodigd in de ambtswoning van de minister van Financiën.

Je zou verwachten dat de kunstenaar in die ambtswoning gastvrij en met alle égards zou worden ontvangen. Maar ze werd behandeld als een potentiële terrorist. Camera, mobiele telefoon of 'onnodige' handbagage mochten niet mee. Kwam niet binnen zonder paspoort, metaaldetectorcontrole en röntgenscan.

De ontluisterende ge- en verboden van Downing Street 11 staan breed uitgemeten op een van de muurschilderingen in Bullochs solotentoonstelling Short Big Drama in het Rotterdamse kunstcentrum Witte de With. Met de expositie neemt directeur Nicolaus Schafhausen na zes jaar afscheid, hij is inmiddels opgevolgd door de Turkse tentoonstellingsmaker Defne Ayas.

In Rotterdam zijn drie groepen werk te zien: naast muurschilderingen zijn er tekenmachines die reageren op muziek of op het publiek. En er zijn de fameuze pixelboxen, kubussen die aan een kant gekleurd licht verspreiden. Vooral vanwege deze kubussen staat Bulloch bekend als een minimalistische kunstenaar. Ze stapelt ze op, zet ze strak in het gelid of maakt er een soort discovloeren van, waarbij de vlakken sensueel en magisch opgloeien in choreografieën die nog het meest weg hebben van een gevecht. Die emotionele lading staat haaks op de vermeende kilheid en neutraliteit van het minimalisme.

De veertien muurschilderingen van de Rules Series zijn in principe gortdroge lijsten met regels, die Bulloch in de loop van haar kunstenaarsleven bijeen heeft gebracht. Anders dan de die-hard-conceptualisten uit de jaren zeventig, die die regels zonder opsmuk zouden hebben gepresenteerd, besteedt Bulloch veel aandacht aan haar presentatie. De letters zijn op de muur geschilderd in sensuele gouacheverf en in een aan het Constructivisme verwante, optimistische grafische vorm. Schuine kolommen trekken de kijker de schildering in, waar zich een bij vlagen humoristisch landschap ontvouwt van feiten en vooroordelen, van overeenkomsten en contrasten.

Zoals bij 11 Downing Street, 2011 de contradictie tussen gastvrijheid en vijandigheid van de muur spat, zo blijkt uit Cosa Nostra, 2011 hoezeer de regels van deze Siciliaanse maffiabende ('gij zult niet stelen') lijken op de tien geboden van de Bijbel. Uit Body Space Motion Things, 2011, over een in Tate Modern getoonde installatie van kunstenaar Robert Morris met wipwap en andere speelobjecten, blijkt hoe gevaarlijk kunst kan zijn. Met hoeveel voorschriften ('please do not run') ook geprobeerd wordt ongelukken te voorkomen, kinderen blijven bekneld raken, mensen blijven vallen.

Doordat de lijstjes uit zoveel hoeken en gaten komen - vanuit de kunst, de politiek, McDonald's en een anti-kankercampagne - schetsen de Rules Series bij elkaar een hilarisch beeld van een samenleving die wanhopig probeert om via een gekmakende hoeveelheid regels chaos, gevaar en misdaad uit te bannen, zonder dat het leven er beter, gezonder of veiliger op wordt. Daarbij steekt het keurslijf van regels schril af bij de aan vrijheid en utopie gelieerde kleuren en vormgeving.

Je zou er opstandig van worden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden