Tess Gerritsen

Tess Gerritsen schotelt haar lezers bloederige taferelen voor. 'Wij, misdaadauteurs, leggen de angsten, de zorgen van de tijd, vast.'

'In het begin van The Surgeon is er een scène waarin artsen het leven van een man op de operatietafel proberen te redden. Hij is aan het doodbloeden. Ik beschrijf hoe ze hem opensnijden om te ontdekken waar het bloed vandaan komt. Dat rondwroeten kun je als iets gruwelijks zien. Maar ik zie het als werk dat gedaan moet worden.


'Ik wil lezers inzicht geven in hoe artsen handelen in een noodsituatie. Dat is niet schokkend, maar onderdeel van een puzzel oplossen. Wat is de schade, hoe is die toegebracht, wat moet eraan gedaan worden?


'Politiemensen doen dat ook, op hun manier. Hoe zien de verwondingen er precies uit? Waar op de muur kwamen de bloedspetters van het moordslachtoffer terecht? Die informatie geef ik uitgebreid. Voor de oplossing is ieder detail relevant.'


Tess Gerritsen was arts, is thrillerauteur, en aarzelt niet haar lezers een indringende operatie of autopsie voor te schotelen. Gezien de hoge verkoopcijfers van haar boeken zijn daar aardig wat lezers tegen bestand. In 1987 werd haar eerste boek gepubliceerd, eind vorig jaar verscheen de 23ste thriller, The Silent Girl (Het stille meisje).


Amerikaanse van Chinese afkomst, in 1953 geboren in San Diego - haar moeder was een Chinese immigrante, haar vader is van de tweede generatie Chinese Amerikanen. Hoewel ze op haar zevende al te kennen had gegeven schrijver te willen worden, had haar vader een ander toekomstbeeld voor ogen.


'Van mijn vader moest ik arts worden, en mijn broer ook. Het maakt deel uit van immigrant zijn. Je behoort tot een minderheid, dat betekent onzekerheid; een academische titel is een manier om je positie en toekomst veilig te stellen.'


Het werd een studie antropologie, daarna medicijnen, ze behaalde in 1979 haar doctoraal, werd arts op Hawaï, waar ze jaren woonde met haar echtgenoot Jacob Gerritsen, van Nederlandse afkomst, eveneens arts. Toen ze zwanger werd verhuisden ze naar Maine, waar ze begon te schrijven.


Achteraf gezien maakt ze de optelling van negen romantische thrillers, vijf medische thrillers, en - tot nu - negen thrillers met rechercheur Jane Rizzoli en patholoog-anatoom Maura Isles in de hoofdrollen.


De medische thriller Harvest (Hartslag) uit 1996 betekende een internationale doorbraak, The Surgeon (De chirurg), 2001, was het eerste zeer succesvolle Jane Rizzoli-verhaal.


'Wij, misdaadauteurs, leggen de angsten, de zorgen van de tijd, vast. Datgene waar mensen bang voor zijn. Die angsten kunnen verschillen, maar één ding geldt voor alle misdaadfictie: we proberen het onverklaarbare te verklaren.


'Waarom doen mensen de verschrikkelijkste dingen? Uit hebzucht, haat, jaloezie, wraak, maar waarom iemand een ander vermoordt voor zijn plezier, dat is nauwelijks te bevatten. Een van de redenen waarom ik schrijf wat ik schrijf, is dat ik het kwaad wil begrijpen.


'Wij geven weer wat er rondom ons heen gebeurt. In Vanish (Verdwijn), dat in 2005 uitkwam, komen zaken voor als vrouwenhandel en de connectie van misdaad en allerlei smeerlapperij met de oorlogsindustrie. Geld verdienen aan een oorlog, corruptie. Ik schreef dat toen Bush president was. Hoe waren we in de Irakoorlog terechtgekomen? Dat hield mij allemaal erg bezig.


'Ik geloof dat je met fictie mensen vaak dichter bij zaken kunt betrekken dan met dikke boeken waarin alleen feiten worden weergegeven. Een verhaal dat mensen direct aanspreekt roept meer reacties op.'


Gerritsen heeft, zoals ze zelf zegt, een brede smaak. Opgegroeid met de boeken over teenagedetective Nancy Drew, decennialang in Amerika een rolmodel voor onafhankelijke jonge vrouwen; met fantasy, sciencefiction, en de horrorfilms waar haar moeder van hield.


'Toen ik klein was vond ik het prettig om bang te zijn als ik in de bioscoop naar een horrorfilm keek. Je was bang, maar ook veilig. Daarom houden veel vrouwen misschien van misdaadfictie. Het is een veilige manier om je angsten te verkennen.'


Een historische en een futuristische thriller, orgaanhandel, archeologie, forensische geneeskunde; ze is zeker geen auteur die steeds weer hetzelfde verhaal vertelt.


In haar nieuwe boek, Het stille meisje, schrijft ze in het nawoord dat ze niet eerder zo'n persoonlijk getint boek geschreven heeft. Omdat het ditmaal een verhaal betreft, geboren uit de verhalen van haar moeder over haar jeugd in China. Geesten, mysterieuze martial arts-leraren, de heldhaftige Apenkoning: een legende, geheimzinnig, complex en ongrijpbaar, vernietiger en redder. 'Dank je wel, mam.'


Het verhaal concentreert zich rond Chinatown in Boston. Er wordt een hand gevonden, en het lijk van de bijbehorende vrouw, die met een bijna afgehakt hoofd op een dak ligt. Meer doden.


De gebeurtenissen voeren terug naar een drama van negentien jaar geleden. In restaurant The Red Phoenix werden drie klanten en een kelner doodgeschoten door de kok, die daarna zelfmoord pleegde.


'Er is het verhaal van de Monkey King, dat mijn moeder altijd vertelde. Alle Aziatische legendes hebben een versie ervan. Hij had verschillende namen. Een aap die onsterfelijk is, leert vechten, een held wordt. Maar hij heeft ook streken, omdat hij een aap is. Dus het is een held met een donkere kant.


'Daarnaast zijn er ook veel mythes in Azië over vrouwelijke krijgers die ten strijde trokken, die legers aangevoerd hebben, zowel in Vietnam als in China. Zo iemand heb ik ook gekozen. Een vrouw van middelbare leeftijd, die mensen geneigd zijn te negeren, maar zij is bijna bovennatuurlijk bedreven in zelfverdediging.


'Ze is gemodelleerd naar een bestaande vrouw. Een Chinese martial arts master in Boston. Haar naam is Bow Sim Mark, ze is nu 70 jaar, en bracht jaren geleden martial arts naar de Verenigde Staten. Ze is nog geen een meter vijfenvijftig, maar werkt met gemak enorme mannen tegen de grond. Sommige van haar vroegere leerlingen denken dat ze bovennatuurlijke krachten heeft.


'Mijn moeder geloofde in veel van de legendes. Het vreemde is dat haar vader een soort Sherlock Holmes was, die in zijn provincie mysteries oploste. Of het nu om een verdwenen kind ging of de diefstal van geld, hij ging alle mogelijkheden na en kwam via logica tot de oplossing.


'Verder gaat The Silent Girl vooral ook over verdriet, groot leed. Over de wens, de dwang, om de naasten die je verloren hebt, en die onrecht is aangedaan, rust te geven in het hiernamaals, in de spirituele wereld.'


Gerritsen begint te schrijven vanuit een of twee gegevens. De verschillende verhaallijnen, de plots, ontwikkelen zich tijdens het schrijven.


'Schrijven is zo mysterieus voor mij. Ik weet niet echt hoe het werkt. Als ik begonnen ben, blijf ik gewoon schrijven. Ik wil de lezer emoties overbrengen. Angst, woede, plezier. Thrillers laten je iets voelen, jagen de pols op, en zetten je aan het denken, over de puzzel. Ik houd van beide dingen. Maar ik denk ook dat er altijd onbeantwoorde vragen moeten blijven, er nog een mysterie moet zijn, dat maakt het leven rijker.'


Tess Gerritsen: Het stille meisje.

Uit het Engels vertaald door Els Franci-Ekeler.


The House of Books; 334 pagina's; € 17,95.


ISBN 978 90 443 3249 0.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.