INTERVIEWJULES FERNANDES

Terwijl Bouterse zijn eigen regels aan de laars lapt, trekken rijke Surinamers de portemonnee

Suriname houdt de adem nu al in, als het gaat om de eventuele gevolgen van de coronacrisis die nog niet in het land is gearriveerd. Gelukkig is er ook een rijke ondernemer als Jules Fernandes die de portemonnee trekt.

President Desi Bouterse verlengde onlangs de speciale coronamaatregelen met twee weken, om vervolgens via sociale media te verschijnen op een filmpje waarin hij die maatregelen aan de laars lapt.Beeld Filmbeeld

‘Zolang we in Suriname geen vaccin of medicijn hebben, is de situatie heel zorgwekkend.’ Het zijn niet de woorden van een medicus, maar van Jules Fernandes (64), een van de machtigste zakenmensen in Suriname. ‘Alles kan kapot gaan’, zegt hij. ‘We gaan het echt moeilijk krijgen.’ 

Wie in Suriname iets koopt, kan sinds ruim een eeuw vrijwel niet meer buiten de Surinaamse familie Fernandes om. Tegenwoordig is het familiebedrijf, waarvan Jules de ceo is, onder meer bekend door de licenties die het heeft voor het brouwen van Coca Cola, door het uitbaten van McDonalds’ restaurants, de handel in auto’s, maar bijvoorbeeld ook het bakken van brood. Fernandes blijkt echter niet alleen over een ruime portemonnee te beschikken, maar ook over een groot hart.

In Suriname heeft de coronacrisis nog niet al te ongenadig huisgehouden. Deze week stond in het Zuid-Amerikaanse land van zo’n 600 duizend mensen de teller op één dode en tien mensen die in de afgelopen tijd positief zijn getest. De arts John Codrington, een van de leden van het covid-team, zegt tot op heden ‘redelijk tevreden’ te zijn.

Maar Suriname heeft alle reden om heel bezorgd te zijn over de last die de coronacrisis zal leggen op de publieke gezondheidszorg in het land, die de afgelopen jaren toch al behoorlijk in het slop is geraakt. De uitgaven op de regeringsbegroting voor de medische zorg noemen betrokkenen ‘bedroevend laag’, zo’n 75 miljoen euro per jaar. En als het gaat om de strijd tegen covid-19 heeft het land momenteel dertig ic-plekken met beademingsapparatuur beschikbaar.

‘Ik ging praten met bevriende intensivisten’, zegt een zeer opgewekt klinkende Fernandes over de telefoon, ‘en kwam erachter dat we volledig niet berekend zijn op de covid-crisis. De medische infrastructuur die Suriname kent, is daarvoor veel te zwak. Toen heb ik mijn aandeelhouders gevraagd of ik 100 duizend Amerikaanse dollars ter beschikking mocht stellen voor zaken als beschermende kleding, mondkapjes en dat soort spullen. Binnen drie minuten had ik toestemming.’

Actie gestart

Fernandes nam contact op met twee Surinaamse zakenvrienden, en had al snel een kwart miljoen binnen. Inmiddels staat de teller op ruim een miljoen. In totaal hoopt hij zeker twee miljoen euro particulier op te halen. Bij Surinamers in eigen land, maar zeker ook bij Surinamers in de diaspora, en dan dus met name in Nederland, waar ruim 300 duizend mensen familiebanden hebben met de vroegere Nederlandse kolonie. Daarom is de actie ‘Su4Su’ gestart, waaraan ook het Nederlandse Rode Kruis medewerking verleent.

In eigen land hebben weldoeners als Fernandes ondertussen te maken met een president die zich niet houdt aan de regels die hij zijn bevolking oplegt. ‘Houd afstand’ is ook in Suriname dezer dagen de plicht van elke burger. Niet voor niets verlengde president Desi Bouterse onlangs de speciale coronamaatregelen met twee weken. Om vervolgens via sociale media te verschijnen op een filmpje waarin hij de door hem gedecreteerde maatregelen volkomen aan de laars lapt.

Het filmpje, van nog geen halve minuut, is eind vorige week opgenomen. We zien een ontspannen Bouterse. Sigaret in de mond, drankje op een tafel binnen bereik. Hij wordt omgeven door een aantal vrolijke jongeren. Zelf zit hij, dij aan dij, tussen twee mensen. Bij een van hen wrijft hij vriendelijk een hand over de bovenarm.

Bouterse heeft zich ‘als eerste niet aan de door hem zelf aangekondigde maatregelen gehouden’, zo luidde het scherpe commentaar van de vooraanstaande Surinaamse journalist Nita Ramcharan. Maar de president heeft inmiddels wel, dit keer in een officieel filmpje, zijn ‘verontschuldigingen’ aangeboden aan ‘het covid-team en de Surinaamse bevolking’ voor zijn ‘afkeurenswaardige’ gedrag. Het zou allemaal ‘spontaan’ zijn gebeurd.

Eigen ethiek

Bij de vraag of Fernandes zich bij al zijn inspanningen niet geschoffeerd voelt door een Surinaamse president die zich niet aan zijn eigen regels houdt, begint de zakenman te schaterlachen. ‘Dat is politiek, en als zakenmensen hebben wij ons daarmee nooit ingelaten. Wij zijn een klein land, weet u. Laat mij me nu maar richten op mijn eigen ethiek en op mijn maatschappelijke verantwoordelijkheden als ondernemer.’

De politiek in Suriname heeft de naam veel corruptie te kennen. Jules Fernandes laat zich ook hierover niet uit. ‘Wij hebben alle fondsen in beheer gegeven van de onafhankelijke Vereniging Surinaams Bedrijfsleven, de VSB. Die heeft weer een onafhankelijke accountant ingehuurd. Wij zijn niet naïef. Alles wat binnenkomt en er uitgaat, zal volledig deskundig, transparant en geloofwaardig gebeuren.’

Surinaamse Nederlanders zullen, mede door het werk van het Surinaamse media- en marketingbedrijf The Back Lot, aangespoord worden ook te helpen. ‘Nederland is nog altijd een ontzettend belangrijk land voor Suriname, ondanks het politieke ongemak. En ik voel gewoon dat Nederland het andersom toch ook zo ziet. De politieke ‘brug’ mag dan momenteel kapot zijn, de sociale brug is dat zeer zeker niet. En dat geeft hoop, in deze moeilijke en angstaanjagende tijden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden