Live

Teruglezen: Zijlstra-debat eindigt met steun van 43 leden voor motie van wantrouwen tegen premier

Na het vertrek van minister Zijlstra - vanwege diens leugens over Poetin - wachtte premier Rutte vanavond een stevig debat met de Kamer. Hij had het bij vlagen moeilijk en moest zware kritiek van de oppositie verduren. De Volkskrant deed live verslag. Lees het hieronder terug.

Zijlstra verlaat het Binnenhof. Foto epa

13 februari 2018, 20:51

Ook kleerscheuren voor premier Rutte

Het debat zit erop. Premier Rutte is er niet zonder kleerscheuren uitgekomen. Na het vertrek van minister Zijlstra was de oppositie bereid op een andere dag met Rutte in discussie te gaan, maar juist op het verzoek van de coalitiepartijen vond het debat met de premier toch vandaag plaats. De gifbeker moest nu leeg, vonden ze, ze zouden een volgende keer een debataanvraag niet steunen.

Wat volgde was een debat waarin Rutte het bij vlagen moeilijk had tegenover een verenigde oppositie. Waarom had hij de Kamer niet al twee weken geleden geïnformeerd toen Zijlstra zijn leugen over Poetin aan hem bekende? Heeft Buitenlandse Zaken de publicatie in de Volkskrant geprobeerd te traineren? Met wie sprak Rutte sindsdien over Zijlstra's leugen? Vond hij de inhoud van de gelogen anekdote werkelijk nog steeds relevant? De premier moest meermaals zoeken naar antwoorden en zei geregeld zich zaken niet precies te kunnen herinneren.

Uiteindelijk vond hij zijn verdedigingslijn in de bewering dat hij 'naïef' was geweest en de ernst van het vergrijp van Zijlstra niet goed had ingeschat. Aan de hand van in allerijl ingevlogen informatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei hij met grote stelligheid dat het ministerie de berichtgeving over Zijlstra niet had getraineerd. De oppositieleiders hadden zichtbaar moeite de premier op zijn woord te geloven. Hij kon ze wellicht niet overtuigen, maar sprak wel de waarheid, zei Rutte.

Aan het eind van de avond kreeg hij van een deel van de oppositie een motie van wantrouwen aan zijn broek. De motie van PVV-leider Wilders werd gesteund door de SP, Partij voor de Dieren en Forum voor Democratie. De PvdA steunde de motie niet, maar Asscher waarschuwde dat zijn fractie een volgende keer zo'n motie wel zal steunen mocht blijken dat ook de premier onwaarheden heeft verkondigd.

Premier Rutte in debat met de Kamer over de leugen van Zijlstra. Foto anp

13 februari 2018, 20:40

'Liegen mag niet, liegen mag nooit'

Rutte zegt nog eens dat het ministerie van Buitenlandse Zaken niet heeft geprobeerd de publicatie van de Volkskrant te traineren. Op de vraag van Klaver (GroenLinks) of BZ zou hebben aangedrongen op uitstel van publicatie tot na Zijlstra's Ruslandreis deze week, zegt Rutte: 'Nee, ik zie de ambtenaren nee schudden. Nee is nee.'

In reactie op vragen van SP-leider Lilian Marijnissen zegt Rutte: 'Nee, liegen mag niet. Liegen mag nooit.' Het debat is afgelopen. Omdat een motie van wantrouwen is ingediend moet de Kamer hier vanavond nog over stemmen. PvdA-leider Asscher verzoekt om twintig minuten schorsing om te overleggen met zijn fractie. De stemming is om 22.00 uur.

13 februari 2018, 20:25

PvdD steunt motie van wantrouwen

De Partij voor de Dieren gaat de motie van wantrouwen van de PVV steunen, zegt Esther Ouwehand. Ouwehand vindt het vooral kwalijk dat de premier niet uitvoeriger heeft gereflecteerd op de internationale gevolgen van de leugen van Zijlstra. Ze vindt de uitleg van Rutte over het twee weken lang niet informeren van de Kamer ongeloofwaardig. 'Het verhaal is en blijft dat de biecht van Zijlstra pas naar buiten kwam toen de Volkskrant dreigde te publiceren.'

Voor de SGP 'is de kous af' na het aftreden van Zijlstra. 'Een motie van wantrouwen zullen wij niet steunen.'

De coalitieleiders zien af van hun spreektijd in tweede termijn.

Thierry Baudet van het Forum voor Democratie zegt dat zijn fractie de motie van wantrouwen van de PVV zal steunen. 'Dit is heel kwalijk. De wijze waarop de minister-president zich heeft verweerd, is niet overtuigend.'

13 februari 2018, 20:16

Oppositie hekelt 'weifelende' Rutte

Ook Marijnissen (SP) reageert in tweede termijn zeer kritisch op de premier. 'Als deze premier zegt 'een leugen is een zonde maar geen doodzonde', dan vragen wij ons af: wat is dan nog wel een doodzonde?'

Kuzu (Denk) constateert dat 'teflon Rutte' vandaag 'opnieuw de dans ontspringt'. 'Hij maakt zoals altijd van een olifant een mug.'

Krol van 50Plus: 'De diplomatieke positie van Nederland is in gevaar gebracht. De minister-president heeft dat toegelaten.'

Asscher van de PvdA spreekt over 'smoes op smoes' en 'leugen op leugen'. Hij hekelt de houding van de premier en de coalitieleiders. 'Ze vergeten dat ze betrapt zijn door de Volkskrant.' De minister-president moet het landsbelang en het partijbelang van elkaar weten te onderscheiden, waarschuwt hij Rutte.

Klaver van GroenLinks is eveneens kritisch over de reactie van Rutte en van de leiders van de coalitiepartijen. 'Ik heb hier een weifelende premier gezien. Ik vond zijn beantwoording bij vlagen te gemakkelijk.' Ook Klaver twijfelt aan de bewering van Rutte dat hij de situatie 'totaal verkeerd heeft ingeschat'. Hij constateert dat door het optreden van de premier de coalitie 'een eerste grote kras' heeft opgelopen.

13 februari 2018, 20:13

PVV: motie van wantrouwen tegen Rutte

In tweede termijn kunnen de fractieleiders nog één keer een minuut vragen stellen aan de premier en moties indienen. PVV-leider Wilders spreekt Rutte nogmaals aan op de informatieplicht richting de Kamer. 'Niet de Volkskrant heeft de actieve informatieplicht, deze premier had die plicht.' De PVV-leider dient een motie van wantrouwen in tegen Rutte.

PVV-leider Wilders. Foto anp

13 februari 2018, 20:09

Rutte: 'Geloofwaardigheid herstellen'

Op aandringen van Kamervoorzitter Arib gaat Rutte door met zijn beantwoording. Arib kapt de interrupties van Asscher en Klaver af. 'De geloofwaardigheid van Nederland staat voor mij niet ter discussie', zegt premier Rutte. Om er vervolgens aan toe te voegen: 'Tegelijkertijd zullen we hard moeten werken de komende tijd om de geloofwaardigheid verder te herstellen.'

13 februari 2018, 19:59

Rutte: 'Ik was naïef'

De premier probeert de Kamer er nu van te overtuigen dat hij 'naïef' is geweest, dat hij de zaak niet op waarde heeft geschat en daarom niet precies kan herinneren met wie hij de afgelopen weken over de kwestie Zijlstra heeft gesproken. PvdA-leider Lodewijk Asscher stelt nogmaals de vraag: 'Is het besproken met mensen, ja of nee?'

Rutte zegt nog eens dat hij een 'te lichte inschatting heeft gemaakt' en dat hij niet herinnert met wie hij erover heeft gesproken. 'Dat weet ik gewoon echt niet.' Het is volgens hem ook niet relevant omdat Zijlstra 'precies heeft gedaan wat hij beloofd had', namelijk de leugen opbiechten in de Volkskrant. 'Ik had geen belang om dat proces te beïnvloeden.'

Premier Rutte in de Kamer. Foto anp

13 februari 2018, 19:40

Rutte: 'ik maakte inschattingsfout'

Premier Rutte houdt nu vol dat hij een 'inschattingsfout' heeft gemaakt en verkeerd taxeerde hoe ingrijpend de misstap van Zijlstra was. De oppositie twijfelt daaraan. PvdA-leider Asscher zegt Rutte te kennen als een 'control freak' en niet te geloven dat de premier de ernst van de situatie heeft onderschat.

SP-leider Lilian Marijnissen herhaalt nog eens dat de Volkskrant 'keer op keer' om informatie heeft gevraagd bij Buitenlandse Zaken. Rutte heeft net informatie ontvangen van het ministerie. Het antwoord luidt: 'Vanaf de 29ste is samen met de Volkskrant gezocht naar het eerstmogelijke moment voor een interview. Dat had niets te maken met traineren, maar met het Zijlstra en de Volkskrant samen kunnen brengen voor een afspraak. Natuurlijk was sneller beter geweest, maar van traineren was geen sprake.' Die afspraak kwam niet eerder tot stand vanwege ziekte van Zijlstra en werkgerelateerde reizen, stelt de premier.

'Feit is dat hij gegeven zijn ziekte en agendaproblemen die weken, binnen een dag of tien of elf dat interview heeft gegeven', zegt Rutte.

13 februari 2018, 19:22

'Heeft Buitenlandse Zaken getraineerd?'

Ook Klaver van GroenLinks vraagt aan de premier waarom het ruim twee weken heeft geduurd voordat de informatie naar buiten is gekomen. 'Waarom heeft de premier het niet gedeeld?' Rutte benadrukt dat Zijlstra is afgetreden. Hij herhaalt dat hij de keuze heeft gemaakt om Zijlstra de gelegenheid te bieden zijn verhaal in de Volkskrant te doen.

Klaver wil weten of Buitenlandse Zaken de berichtgeving heeft getraineerd en dat het daarom zo lang heeft geduurd voordat het interview in de krant verscheen. Rutte zegt dat niet te weten, maar belooft dat hij navraag zal doen bij de ambtenaren van Buitenlandse Zaken. 'Is daar bewust gepoogd dingen te vertragen? Gaan we uitzoeken, is mij niet bekend.'

De ene na de andere oppositieleider eist nu opheldering van premier Rutte over het laat informeren van de Kamer. 'Ik heb op twee momenten de zwaarte van deze kwestie onderschat', zegt Rutte. 'Ik ben niet aangeslagen op het stuk van oktober. En ik heb deze week gedacht dat Zijlstra een zonde had begaan, maar geen doodzonde. Mijn overtuiging was: met een goed parlementair debat is dit politiek op te lossen. Zo zat ik in de wedstrijd.'

Premier Rutte in de Tweede Kamer. Foto anp

13 februari 2018, 19:07

Reactie van premier Rutte

De premier begint zijn reactie op de vragen uit de Kamer. Hij wil allereerst enkele opmerkingen maken over zijn collega Zijlstra. 'Halbe Zijlstra heeft een fout gemaakt, maar dat mag niet betekenen dat wij zijn grote verdiensten aan de kant schuiven, als staatssecretaris van onderwijs, als fractievoorzitter, als architect van dit kabinet. En hij maakte een goede start als minister van Buitenlandse Zaken.' Hij memoreert dat hij en Zijlstra de afgelopen jaren een 'sterk team' vormden. 'Je hebt maar zelden in het leven dat je iemand tegenkomt die je zo kan vertrouwen en tegelijkertijd het heerlijk mee oneens kunt zijn. Dus ik mis hem enorm.'

Rutte geeft 'één fout' toe: 'Ik had op de dag van publicatie in de Volkskrant een brief aan de Kamer klaar hebben moeten staan. Ik had moeten bevorderen dat de inhoud van het stuk die maandagochtend aan de Kamer was gezonden.'

Meteen staan meerdere oppositieleiders bij de interruptiemicrofoons. De oppositie vindt dat de premier twee weken geleden al de Kamer had moeten informeren, op het moment dat Zijlstra hem op de hoogte stelde van diens leugen over Poetin. 'Toen werd u mede-eigenaar van die informatie', zegt PVV-leider Wilders. Rutte: 'Soms is het leven ingewikkeld. Op het moment dat een krant bezig is met een primeur voor te bereiden en medewerking vraagt aan een politicus, dan vind ik dat ook een te respecteren afweging.' De keuze van Zijlstra en Rutte was om eerst de afspraak met de krant te honoreren, stelt de premier. 'Ik heb deze keuze zo gemaakt.'

'Met het informeren van de Kamer kan niet worden gemarchandeerd', zegt Wilders. 'U heeft de Kamer informatie onthouden.' Rutte vindt dat die analyse 'te ver gaat'. 'Zijlstra ging volledige openheid van zaken geven in de krant. Dat heeft hij ook gedaan.'

Ook Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet staat bij de interruptiemicrofoon. 'Heeft de premier weleens bedacht dat de minister van Buitenlandse Zaken chantabel was?' Rutte: 'Feit is dat Zijlstra niet de waarheid heeft gesproken over zijn aanwezigheid bij dat gesprek in die datsja van Poetin. Hij heeft dat naar buiten gebracht in de krant. Ik vind het wel heel grote woorden eerlijk gezegd.'

Baudet is niet tevreden met het antwoord. 'Hij was chantabel', zegt hij nog eens. Rutte reageert: 'Daar maakt u een andere taxatie in.'

Premier Rutte luistert naar de verklaring van vertrekkend minister Zijlstra. Foto epa

13 februari 2018, 18:52

Debat gaat verder om 20.00 uur

Update: de schorsing duurt tien minuten langer. Rutte spreekt vanaf 20.00 uur.

13 februari 2018, 18:37

Rutte reageert om 19.50 uur

Kamervoorzitter Arib heeft het debat kort geschorst. Om 19.50 uur gaat de vergadering verder en is het woord aan premier Rutte.

13 februari 2018, 18:27

FvD: 'We zijn risee internationale pers'

'Zijlstra verzon gewoon een of ander lulverhaal', zegt Thierry Baudet van het Forum voor Democratie. 'Hoe kan het dat Mark Rutte Zijlstra wilde handhaven, gisteren nog, nadat dit alles al bekend was? We zijn nu de risee van de internationale pers.'

Baudet verwijt de premier 'gebrek aan leiderschap'. 'Mark Rutte heeft de afgelopen week aangetoond dat hij helemaal niet geschikt is voor de EU-topbaan waar hij al jaren naar aan het hengelen is.' Premier Rutte rolt in vak-K met zijn ogen en wuift met een stapel papier de opmerkingen van Baudet weg.

PVV-leider Wilders zoekt de confrontatie met Baudet, die zojuist zei dat Rutte Zijlstra 'met stille trom' had moeten laten vertrekken. Volgens Wilders zet Baudet de Kamer met die suggestie buiten spel. De FvD-leider zegt dat hij 'over de suggestie zal nadenken'.

Kamerleden Baudet en Hiddema van het Forum voor Democratie. Foto anp

13 februari 2018, 18:02

D66: Zijlstra was gedreven politicus

'Ik heb Halbe Zijlstra leren kennen als een gedreven en recht-door-zee-politicus', zegt D66-leider Pechtold. Ook hij meent dat het goed is dat de minister is afgetreden. PvdA-leider Asscher stapt meteen naar de interruptiemicrofoon om het contrast tussen de reactie van Pechtold gisteren en die van Pechtold nu te onderstrepen. 'Gisteren mocht de minister van u nog blijven.' Pechtold: 'Ik vond het van groot belang om Zijlstra de kans te geven om zelf een verklaring te geven.' Vanwege nieuwe details is Pechtold anders over de zaak gaan denken, zegt hij.

De D66-leider zegt dat hij de inhoud die Zijlstra aansneed over Rusland 'nog steeds ongelooflijk interessant' vindt. Asscher: 'Ik blijf het een zwakke rechtvaardiging vinden van de fout die gemaakt is.' Pechtold: 'De dreiging vanuit Rusland is in de Baltische staten zeer actueel. Als Zijlstra daar informatie over heeft willen delen met anderen, dan moeten we daar naar luisteren. Naast de leugen over zijn eigen rol, vind ik dat nog steeds relevant.'

D66-leider Alexander Pechtold. Foto anp

13 februari 2018, 17:33

VVD: 'een pijnlijke dag'

Dijkhoff, VVD-fractieleider, vindt het 'een pijnlijke dag'. Hij had graag Zijlstra geadviseerd voordat die zijn speech voor het VVD-congres vertelde waarin hij loog over een ontmoeting met Poetin. Hij prijst de VVD'er als 'een van de architecten van het huidige kabinet en iemand die in zijn functie als minister de afgelopen maanden vooral lof oogstte'. Hij vindt het goed dat Zijlstra met zijn aftreden heeft laten zien 'dat wij in Nederland hoge morele standaarden hebben'.

PVV-leider Wilders wil weten van Dijkhoff of hij ook vindt dat Rutte de Kamer eerder had moeten informeren. Wilders: 'Het had zomaar kunnen gebeuren dat de heer Zijlstra naar Rusland was gegaan deze week terwijl hij allerlei verhalen had verteld die niet klopten.' Volgens Dijkhoff is het 'ook een rare vorm om meteen een Kamerbrief te sturen voordat een publicatie in de media komt'. Wilders neemt geen genoegen met het antwoord: 'De premier had het meteen moeten vertellen. Hij had moeten zeggen: hier Kamer, dit is de werkelijkheid.'

Dijkhoff: 'Als iemand naar je toekomt en zegt 'er worden vragen gesteld, die ga ik netjes en eerlijk beantwoorden', dan vind ik dat een logisch proces. Dat is ook gebeurd. Er is iemand om afgetreden.'

VVD'er Klaas Dijkhoff in de Tweede Kamer. Foto anp

13 februari 2018, 17:29

ChristenUnie: scherp oordeel is geveld

Ook Gert-Jan Segers (ChristenUnie) zegt met gemengde gevoelens dit debat te voeren. 'Wij hebben in de politiek moraal hoog te houden. Wij worden langs een scherpe meetlat gelegd.' Zijlstra heeft zelf een scherp oordeel geveld, zegt hij. 'Als dat oordeel wordt geveld, respecteer ik dat en aanvaard ik dat. Vroeger of later moeten wij het allemaal van genade hebben omdat wij allemaal fouten maken.'

13 februari 2018, 17:23

CDA: dank voor samenwerking

'Ik erken de onvermijdelijkheid van het aftreden van Zijlstra', zegt CDA-leider Buma. Maar het vertrek van de VVD'er doet hem ook pijn. Hij kende hem als een man van 'een woord is een woord'. 'Via deze weg dank ik hem voor de samenwerking die ik heel graag langer had voortgezet.'

CDA-leider Sybrand Buma. Foto anp

13 februari 2018, 17:21

SGP: begrip voor afweging

'Een pijnlijk incident uit het verleden heeft geleid tot deze dramatische afloop', zegt SGP-leider Kees van der Staaij. Hij heeft sinds 2006 met Zijlstra mogen samenwerken, zegt hij. 'Ik ken hem als een integer persoon. De SGP-fractie heeft begrip voor zijn afweging om af te treden. Dat is een krachtig signaal in binnen- en buitenland.'

13 februari 2018, 17:16

PvdDieren: onder druk pas vertrokken

Namens de Partij voor de Dieren spreekt Esther Ouwehand. 'We willen niet harteloos klinken, maar de manier waarop deze minister tot zijn besluit kwam om zijn functie neer te leggen, wekt de schijn dat de druk te hoog werd en toen pas werd gezegd: het gaat niet meer.' De VVD is een stuk minder mild tegenover vluchtelingen dan tegenover de eigen minister van Buitenlandse Zaken, zegt Ouwehand. 'We zouden graan zien dat de premier daarop reflecteert.'

Ouwehand wil weten wat precies de reactie van de premier was toen Zijlstra zijn leugen opbiechtte. Ze vraagt ook: 'Waarom heeft hij tot vijf uur vanmiddag volgehouden dat de minister van Buitenlandse Zaken kon aanblijven?'

13 februari 2018, 17:14

GroenLinks: waarom geen doodzonde?

Klaver van GroenLinks zegt het besluit van Zijlstra te waarderen. Net als zijn collega's van andere partijen wil hij weten waarom premier Rutte niet meteen de leugen van Zijlstra met de Kamer had gedeeld. 'Waarom houdt de premier nog steeds vol dat dit geen doodzonde was?'

13 februari 2018, 17:08

PvdA: dit raakte internationale politiek

Net als zijn voorgangers benadrukt PvdA-leider Asscher dat het terecht is dat Zijlstra is opgestapt. 'Maar de zaak ging niet alleen over een persoonlijke fout. Het raakte de internationale politiek.' Ook Asscher wijst erop dat Rutte gisteren nog vond dat Zijlstra zou kunnen aanblijven. 'Onze relatie met Rusland is buitengewoon gevoelig, vanwege Oekraïne, de Krim en MH17.' Net als andere partijleiders vraagt hij aan Rutte of de informatie in de gelogen anekdote nog steeds 'relevant' is.

PvdA-leider Asscher en GroenLinks-leider Klaver in de Kamer. Foto anp

13 februari 2018, 17:04

50Plus: 'Wat betekent vertrouwen Rutte?'

50Plus-leider Henk Krol wil weten of 'de inhoud (van het verhaal van Zijlstra, red.) niet ter discussie staat'. Ook vraagt hij zich af wat het betekent als de premier zijn vertrouwen uitspreekt in een bewindspersoon.

13 februari 2018, 17:01

Denk: 'Leugen veroorzaakt kloven'

Ook Tunahan Kuzu van Denk wil weten waarom premier Rutte de Kamer niet eerder heeft geïnformeerd over de leugen van Zijlstra. 'Door deze leugens ontstaan kloven in de maatschappij. Mensen worden tegenover elkaar gezet.' Kuzu wijst ook met een beschuldigende vinger naar D66-leider Pechtold. 'Ik moet de eerste Rus nog tegenkomen die zijn fout rechtzet, zei Pechtold. Een racistische opmerking. Terecht is er aangifte gedaan.'

De leugen van Zijlstra heeft Nederland veel schade berokkend, stelt Kuzu. Hij wil weten: 'Hoe gaat de premier de reputatie van Nederland in de diplomatieke wereld redden?'

13 februari 2018, 16:57

SP: staat inhoud van leugen nog?

Ook de SP heeft nog enkele vragen aan premier Rutte. Niet buitenlandwoordvoerder Karabulut stelt die vragen, maar fractieleider Marijnissen. De SP-leider vraagt: 'Vindt de premier nog steeds dat de inhoud (van de gelogen anekdote, red.) staat? En wat is die inhoud dan precies?' Ze wil ook weten van Rutte wat de leugen van Zijlstra betekent voor het aanzien van Nederland.

SP-leider Lilian Marijnissen. Foto anp

13 februari 2018, 16:55

PVV: waarom Kamer niet geïnformeerd?

PVV-leider Geert Wilders heeft na het aftreden van minister Zijlstra nog maar één vraag aan de premier: 'Waarom heeft Rutte, toen hij van Zijlstra de leugen vernam, die informatie niet meteen gedeeld met de Kamer?' Uit antwoorden van Zijlstra aan de Kamer blijkt dat Rutte 'in de week van 29 januari' door Zijlstra op de hoogte werd gebracht van diens leugen. De PVV vraagt om 'meer toelichting'.

13 februari 2018, 16:44

Rutte: 'We deelden een vriendschap'

'Halbe Zijlstra heeft in zijn hele politieke loopbaan het landsbelang boven partijbelang of eigenbelang gesteld', zei Rutte tegen de pers buiten de vergaderzaal van de Kamer. Volgens de premier was de fout van Zijlstra 'een zonde maar geen doodszonde'. Rutte was zelf aangedaan door het ontslag van zijn minister. De twee politici waren hechte partijgenoten. Vorig najaar smeedden ze samen het kabinet-Rutte III. 'Ik deelde een grote vriendschap met Zijlstra. We vertrouwden elkaar.' Hij maakte bekend dat minister Kaag van Buitenlandse Handel voorlopig de functie van minister van Buitenlandse Zaken zal waarnemen. Vervolgens kapte hij het persgesprek af met de mededeling: 'Ik word nu emotioneel dus we gaan nu stoppen.'

Premier Rutte omhelst zijn partijgenoot Halbe Zijlstra. Foto anp

13 februari 2018, 16:25

Debat met Rutte om 17.45 uur

Er komt dus toch nog een debat met de premier. De coalitie wilde de hete aardappel niet bewaren voor een later moment en dwong de oppositie alsnog tot een debat met Rutte. Rond 17.45 uur is het woord eerst aan de Kamer en daarna zal Rutte moeten reageren op de vragen.

Met zijn vertrek haalde Zijlstra de angel uit de kwestie. Een lang verhit debat is dan ook niet meer te verwachten.

13 februari 2018, 16:12

Coalitie wil toch nu debat met Rutte

'De minister van Buitenlandse Zaken heeft in een waardige toespraak zijn aftreden bekendgemaakt', zegt PVV'er Raymond de Roon, die namens de Kamer het debat had aangevraagd. De PVV'er vindt het niet nodig om alsnog op dit moment een debat te voeren met premier Rutte. De andere oppositieleiders steunen dat standpunt. Ze hebben nog wel vragen, benadrukken ze, maar 'die hoeven niet op dit moment te worden beantwoord'.

Vanuit de oppositie stelt alleen Thierry Baudet van het Forum voor Democratie dat hij 'wel een debat wil met Mark Rutte'. 'Ik begrijp deze zelfgenoegzaamheid van de Kamer absoluut niet.'

Maar dan volgt toch het verzoek van alle coalitieleiders om vandaag nog een debat te voeren met premier Rutte. De coalitiepartijen willen de gifbeker nu volledig leegdrinken en verzoeken om het debat nu te vervolgen, 'en niet op een later moment'.

Verschillende oppositiepartijen - PVV, GroenLinks, SGP - hoeven helemaal geen debat met de premier. Maar omdat de rest van de oppositie nog wel vragen aan de premier heeft en de coalitie wel vandaag een debat met Rutte wil, komt er toch een debat.

Kamervoorzitter Arib schorst de vergadering voor een half uur. Daarna moet premier Rutte zich alsnog verantwoorden voor de misstap van Halbe Zijlstra.

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra. Foto anp

13 februari 2018, 16:03

Zijlstra stapt op

'Mijn geloofwaardigheid moet boven alle twijfel verheven zijn', zegt Halbe Zijlstra in een verklaring aan het begin van het debat. De minister zegt nogmaals spijt te hebben van zijn leugen. Hij kiest ervoor om het debat met de Kamer niet aan te gaan, maar meteen zijn functie neer te leggen. 'Om het ambt van minister van Buitenlandse Zaken niet te belasten, zie ik geen andere optie dan vandaag mijn ontslag aan te bieden aan Zijne Majesteit de Koning.'

Tijdens het voorlezen van de verklaring raakt Zijlstra een moment overmand door emotie, om zich vervolgens te herpakken. Hij dankt zijn ambtenaren en de Kamer voor de goede samenwerking in de amper vier maanden dat hij minister is geweest.

Premier Rutte, die ook door de Kamer was gevraagd om bij het debat te zijn, omhelst zijn partijgenoot. Kamervoorzitter Arib schorst het debat. Alle fracties komen in het midden van de vergaderzaal bijeen om te overleggen over het vervolg. Mogelijk volgt alsnog een debat met premier Rutte. Arib heeft de Kamerleden gevraagd 'even te wachten'. Rutte en Zijlstra zijn uit de zaal vertrokken.

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken. Foto anp

13 februari 2018, 15:50

Debat vanaf 17.00 uur

Zijlstra heeft zo'n honderd vragen van de Tweede Kamer schriftelijk beantwoord. De fractieleiders zijn eerst deze antwoorden aan het lezen voordat zij met het debat beginnen. Dat staat nu voor 17.00 uur gepland.

13 februari 2018, 15:45

Meer lezen over leugen Zijlstra

Maandag bekende minister Zijlstra in de Volkskrant dat hij zijn anekdote over een ontmoeting met Poetin had verzonnen. Niet hijzelf, maar een ander (Shell-topman Jeroen van der Veer) had in 2006 een ontmoeting met de Russische president in diens datsja (buitenhuis). Zijlstra had het verhaal geleend en aangedikt en had ermee uitgepakt tijdens een VVD-congres in 2016. Toen was hij nog VVD-fractieleider en kwam hij aanvankelijk met de leugen weg. Nu hij minister van Buitenlandse Zaken is, heeft hij na lang aandringen toch zijn verzinsel bekend.

Lees hier wat we de afgelopen dagen over de kwestie schreven:
- Halbe Zijlstra geeft leugen toe: ontmoeting met Poetin heeft nooit plaatsgevonden
- Het interview met Zijlstra: 'Het is vrij simpel: ik was daar niet bij' (+)
- Hoe trouw is de coalitie na de leugen van Zijlstra?
- Niet alleen loog de VVD'er over de ontmoeting met Poetin, hij legde de woorden van de Russische president ook nog eens verkeerd uit
- Volkskrant-commentaar: Zijlstra verdraaide Poetins woorden, eerst om zichzelf groter te maken, nu om te overleven
- Rusland spreekt van 'ongekende anti-Russische campagne in Nederlandse media'

VVD'er Zijlstra. Foto Freek van den Bergh