Teruglezen vreemdelingendebat - VVD en PvdA geven niet thuis

De Tweede Kamer debatteerde vandaag met staatssecretaris Fred Teeven (Asiel) over de strafbaarstelling van illegaliteit en het vreemdelingenbeleid in het algemeen. Het straffen van illegalen ligt zwaar op de maag bij de PvdA, maar is juist een wens van de VVD. De oppositie probeerde de vinger op die zere plek te leggen bij de coalitiepartners. Volkskrant.nl deed live verslag van het debat, lees het hieronder terug.

Staatssecretaris Teeven van Asiel in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Coalitiepartners VVD en PvdA wilden op dit moment geen debat over strafbaarstelling van illegaliteit en dus kwam het er ook niet. Of eigenlijk, het kwam er wel, maar VVD en PvdA deden er niet aan mee. Nu ja, ze deden er wel aan mee, maar ze zeiden niets.

De voltallige oppositie bestookte de coalitiepartijen met vragen, maar het gleed allemaal af van de onvermurwbare Malik Azmani (VVD) en Marit Maij (PvdA). Vooral Maij zat in een lastig pakket. Zij hield haar opponenten voor dat de PvdA gecommitteerd is aan de motie-Terphuis van de eigen achterban (voor een humaner asielbeleid) en aan het regeerakkoord (met daarin de strafbaarstelling van illegaliteit).

Niet het moment
Verdedigingslinie van de coalitie: dit is niet het moment om hierover te spreken. Pas als het wetsvoorstel strafbaarstelling illegaliteit ter behandeling wordt voorgelegd aan de Kamer, dan willen VVD en PvdA erover in debat. In de tussentijd voert de coalitie intern overleg. Dat mag echter geen 'onderhandelingen' heten, benadrukte Azmani.

Een ding werd wel duidelijk uit het debat: er bestaat licht tussen het regeerakkoord en het wetsvoorstel over strafbaarstelling van Teeven. De staatssecretaris zei het zelf. Met de zorgen van de PvdA in het achterhoofd gaat Teeven op zoek naar een oplossing. De PvdA vindt dat het niet zo kan zijn dat het helpen van illegalen gelijk staat aan medeplichtigheid aan een misdrijf. In het huidige wetsvoorstel staat echter dat herhaaldelijk illegaal verblijf wel kan optellen tot een misdrijf (en niet enkel een overtreding). Die twee rijmen niet met elkaar, en die puzzel moet Teeven gaan oplossen.

Andere dilemma's, zoals het buitenschuldcriterium, het verminderen van het aantal illegalen in detentie en het over de gehele linie menselijker maken van de vreemdelingenketen, schoven VVD, PvdA en staatssecretaris vandaag voor zich uit. Eerst is het wachten op een advies van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken. Dat advies komt over een maand, dan moet er nog een kabinetsreactie op volgen, pas daarna kan erover worden gedebatteerd. Ook moet de Kamer nog even geduld hebben, nog voor het zomerreces stuurt Teeven zijn visie op het vreemdelingenbeleid naar het parlement, maar nu nog niet.

'Geen fluit'
Teleurstellend, vond de oppositie. De PvdA heeft weer een punt gewonnen, oordeelde de PVV. Dit debat heeft 'geen fluit' opgeleverd, concludeerde D66.

GroenLinks, ChristenUnie en D66 dienden gezamenlijk enkele moties in met daarin punten uit de motie-Terphuis van de PvdA-achterban. De partijen hopen de PvdA te dwingen die moties te steunen en in deze kwestie een meerderheid te vormen met de oppositie.

Erg waarschijnlijk is dat niet. PvdA-leider Diederik Samsom heeft zich blaren op de tong gedebatteerd tegenover de eigen leden en het rumoer enigszins gesmoord. Nu wil hij er eerst uitkomen met de VVD. De oppositie kan de druk zo hoog opvoeren als ze wil, de PvdA geeft voorlopig even niet thuis.

22 mei 2013, 16:22

Einde debat

Het debat zit erop. Stemmingen over de moties zijn volgende week dinsdag.

22 mei 2013, 15:47

Tweede termijn

GroenLinks, ChristenUnie en D66 dienen gezamenlijk twee moties in die letterlijk overeenkomen met oproepen vanuit de PvdA-achterban zoals die staan in de motie-Terphuis. De partijen hopen op steun van de PvdA.

Schouw van D66 bestempelt het debat van vandaag als 'verstoppertjesdebat'. 'Dit debat heeft geen fluit opgeleverd. Dat is ontzettend jammer voor de inhoud van het asielbeleid. Mijn fractie maakt dat graag humaner. Het is jammer dat de PvdA ons op dat punt in de steek heeft gelaten.' Ook Joël Voordewind van de ChristenUnie vindt de opbrengst van het debat zeer teleurstellend.

SGP-leider Kees van der Staaij noemt het debat juist 'verhelderend'. Hij concludeert dat het regeerakkoord belangrijker is geworden. Hij pleit nogmaals voor 'streng en restrictief, alswel humaan en mensvriendelijk beleid'.

Marit Maij van de PvdA zegt in tweede termijn nogmaals gecommitteerd te zijn aan de motie-Terphuis en het regeerakkoord. Ze wil daarover debatteren wanneer het wetsvoorstel voor behandeling voorligt in de Kamer. Coalitiegenoot Malik Azmani van de VVD zegt alle vertrouwen te hebben in de staatssecretaris en uit te kijken naar de oplossingen die Teeven gaat aandragen.

Sander Terphuis (midden) in de wandelgangen van de Tweede Kamer tijdens het debat over het vreemdelingenbeleid. Beeld ANP
Staatssecretaris Fred Teeven van Asiel. Beeld ANP

22 mei 2013, 15:35

Einde eerste termijn

De eerste termijn van het debat zit erop. In tweede termijn kunnen de partijen nog aanvullende vragen stellen aan Teeven en moties indienen. De tweede termijn duurt over het algemeen niet lang. Mogelijk dienen de oppositiepartijen moties in die in lijn liggen van de motie-Terphuis om te proberen de PvdA te verleiden tot steun.

22 mei 2013, 15:02

Staatssecretaris Teeven

'Wat betreft de strafbaarstelling van illegaliteit gaat het regeerakkoord minder ver dan het wetsvoorstel dat er op dit moment ligt.' Het stapelen van illegaal verblijf kan leiden tot een misdrijf, zegt Teeven. Hij zegt kennis te hebben genomen van de opmerkingen van de PvdA. 'Voor de PvdA is het onaanvaardbaard dat mensen die enkel en alleen in Nederland hebben verbleven, dat de stapeling van die verblijven leidt tot een misdrijf en dat hulpverlening daaraan ook strafbaar wordt.' Hij wacht nog op de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel en de daaropvolgende nota, voordat hij op dit dilemma verder wil ingaan. Maar hij zegt dat hij een oplossing moet vinden, want het regeerakkoord 'is iets minder' dan het wetsvoorstel dat nu voorligt.

Sietse Fritsma van de PVV stelt dat de PvdA 'ook dit spelletje weer heeft gewonnen en dat is heel slecht nieuws voor Nederland'.

Teeven belooft dat het wetsvoorstel zal worden aangepast. 'Anders hoef ik niet te zoeken naar een oplossing.' Hoe die oplossing eruit gaat zien, dat kan hij nu nog niet zeggen. Hij wil eerst onderzoeken hoe andere Europese landen omgaan met strafbaarstelling van illegaliteit. Belangrijk punt voor de PvdA is dat het helpen van illegalen niet ook strafbaar wordt. Technisch is het helpen bij een misdrijf wel strafbaar, maar bij een overtreding niet. Doordat nu in het wetsvoorstel staat dat meerder illegale verblijven opgeteld een misdrijf vormen, botst het wetsvoorstel met de wensen van de PvdA. Teeven zegt te willen zoeken naar een oplossing, maar zegt daar wel tijd voor nodig te hebben.

Staatssecretaris Teeven in de Kamer. Beeld ANP

22 mei 2013, 14:50

Staatssecretaris Teeven

Fritsma van de PVV werpt de staatssecretaris voor: 'Als je cellen overhebt, betekent dat gewoon dat je meer illegalen moet oppakken. Dat is heel simpel.' Vanaf de tribune klinkt afkeurend gesis. Teeven zegt dat er straks niet meer dan 933 detentieplekken voor vreemdelingen zullen zijn, in tegenstelling tot ruim 2000 nu.

Wat betreft het illegalenquotum zegt Teeven dat de nadruk ligt op criminele en overlast gevende illegalen. 'Ik heb met de politie afspraken gemaakt over de jaren 2013 en 2014. Die afspraak ligt lager dan in voorgaande jaren.' Hij herhaalt dat de nadruk ligt op criminele illegalen. Het quotum is verlaagd van 4800 naar 4000.

De oppositie vraagt aan Teeven of hij dus de wens van de PvdA om het illegalenquotum los te laten, negeert. Teeven: 'Wij hebben bepaalde doelstellingen met elkaar afgesproken. Nog sterker dan voorheen zullen we sturen op kwantitatieve doelstellingen en niet alleen kwantitatieve doelstellingen.'

22 mei 2013, 14:29

Staatssecretaris Teeven

Teeven citeert zichzelf uit het debat over de dood van de Russische asielzoeker Dolmatov. 'Ik heb duidelijk aangegeven dat wij enerzijds streng en rechtvaardig kunnen zijn in het beleid, maar dat wij anderzijds in de uitvoering de menselijke maat moeten hebben. Daar sta ik voor en daar stond ik voor.'

Hij heeft de ambitie het aantal detentieplekken voor vreemdelingen te halveren van 2000 naar circa 1000. 'Dan moeten er wel alternatieven zijn, zoals de borgsom en de meldplicht.' Hij belooft zijn plannen voor het vreemdelingenbeleid voor de zomer naar de Kamer te sturen.

Vervolgens spreekt hij over het buitenschuldcriterium, punt één van de motie-Terphuis. De PvdA-achterban wil dat Nederland zich soepeler gaat opstellen tegenover illegalen die niet meer geaccepteerd worden door het land van herkomst en dus 'buiten schuld' niet terug kunnen. Volgens Teeven moet er wel sprake van zijn dat de vreemdelingen wel vrijwillig moeten meehelpen met hun vertrek willen ze voor dat criterium in aanmerking komen. Hij wil eerst wachten op het advies van de commissie voor vreemdelingenzaken ACVZ voordat hij verder op het vraagstuk van buitenschuld ingaat. Dat advies komt 'medio juni'. 'Op dat moment ga ik daar met een open blik in en zal ik daarnaar kijken binnen de grenzen van het regeerakkoord.'

Terugkeer maakt een wezenlijk onderdeel uit van een streng en rechtvaardig asielbeleid, zegt Teeven. 'Ik ga me in ieder geval zeer druk maken over het onderwerp terugkeer. In dat onderwerp en hoe je mensen motiveert tot terugkeer, speelt buitenschuldcriterium een belangrijke rol. Je kan dat niet loszien van een streng en rechtvaardig beleid.' Verder wil hij het advies van de ACVZ afwachten.

Op vragen van Eddy van Hijum van het CDA zegt Teeven dat hij 'kennis heeft genomen van wat in de PvdA speelt', maar sluit hij zich aan bij PvdA-woordvoerder Maij die wil wachten op het advies van de ACVZ. 'Daarna geef ik mijn beleidsreactie en gaan we daarover met elkaar in debat.'

Staatssecretaris Teeven (rechts) groet Kamervoorzitter Van Miltenburg. Beeld ANP

22 mei 2013, 14:22

Staatssecretaris Teeven

Staatssecretaris Fred Teeven van Asiel begint de beantwoording van de vragen uit de Kamer met een opmerking over zijn optreden in tv-programma Pauw en Witteman. 'Ik ben daar inderdaad inhoudelijk op punten ingegaan.' Eerder had hij de Kamer laten weten niet in debat te willen over de strafbaarstelling van illegaliteit. Nu geeft hij de Kamer gelijk dat er na de tv-uitzending wel reden was tot beantwoorden van vragen uit de Kamer. Hij noemt het 'jammer' dat het zo is gelopen.

Voor de schorsing zat de publieke tribune bijna helemaal vol. Nu is daar nog maar hooguit een tiende van over.

Staatssecretaris Teeven van Asiel. Beeld ANP

22 mei 2013, 14:13

Pauze

Het debat is voor tien minuten geschorst, het gaat om 16.20 uur verder.

22 mei 2013, 14:03

VVD

Voortman van GroenLinks maakt een vergelijking tussen de onrust in de VVD over de inkomensafhankelijke zorgpremie en de onrust in de PvdA over de strafbaarstelling van illegaliteit. Azmani noemt dat een 'appels-peren-vergelijking'. Er zijn nu geen aanpassingen van het regeerakkoord, zegt hij. Dat was bij het zorgpremie-oproer wel het geval.

Nadrukkelijk zegt Azmani tegen Fritsma van de PVV: 'Er is geen sprake van onderhandelingen!'

Alle vragen van de oppositie glijden van Azmani af. Uiteindelijk druipen de leden van de oppositie af. Het publiek op de tribune lijkt ook wat uit het veld geslagen. De voorzitter schorst het debat voor tien minuten.

22 mei 2013, 13:44

VVD

Ook de VVD had geen behoefte aan dit debat. Malik Azmani van de VVD heeft geen vragen voor de staatssecretaris en houdt zijn inbreng dus kort. De voltallige oppositie heeft wel vragen voor Azmani.

Fritsma van de PVV: 'Waarom hebt u niet meteen tegen de PvdA-fractie gezegd: jullie hebben dat pardon al gekregen. Verdere versoepeling is onbespreekbaar.' Azmani zegt dat het gebruikelijk is om met elkaar het gesprek aan te gaan. 'Ik vind het niet vreemd om het erover te hebben als er iets speelt binnen een coalitiepartij.'

Schouw van D66 wil weten hoe hij voorkomt dat het een een-tweetje wordt tussen de coalitiepartner en de oppositie buitenspel komt te staan. Azmani (VVD): 'Schouw probeert het groter te maken dan het is. We zijn natuurlijk altijd op zoek naar een zo groot mogelijke meerderheid in de Kamer.'

Van Hijum van het CDA: 'Ik constateer dat Maij van de PvdA en Azmani van de VVD toch een beetje verstoppertje spelen.' Hij vraagt naar het buitenschuldcriterium dat volgens de motie-Terphuis ruimer zou moeten worden. Azmani wacht net als zijn collega van de PvdA op het advies van de adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACVZ).

Over de gesprekken tussen VVD en PvdA zegt Azmani: 'Dat zijn slechts informatieve gesprekken.' Volgens hem is er geen sprake van onderhandelingen. Net als zijn coaltiepartner Marit Maij laat Malik Azmani zich niet uit de tent lokken. Hij wilde dit debat niet omdat hij nu nog geen duidelijkheid kan bieden, eerst is het wachten op uitgewerkte voorstellen van de staatssecretaris. 'Ik ga graag het debat aan op het moment dat het wetsvoorstel strafbaarstelling illegaliteit wordt behandeld.'

Azmani van de VVD. Beeld ANP

22 mei 2013, 13:40

CDA

Dit kabinet heeft geen visie, meent het CDA. 'Uitruil: mag ik van jou het kinderpardon, dan krijg jij van mij strafbaarstelling illegaliteit. Dat is geen visie, maar koehandel.' Ook het CDA heeft geworsteld met vreemdelingenbeleid, herinnert Eddy van Hijum zich. Evenals de PvdA. Hij citeert oud-Kamerlid Hans Spekman, nu PvdA-partijvoorzitter, toen woordvoerder vreemdelingenbeleid in de Kamer: 'In beton gegoten onbarmhartigheid. Ik zou de minister op de neus willen slaan.'

Van Hijum wil weten wat de eisen van de PvdA-achterban voor invloed hebben op het vreemdelingenbeleid.

Eddy van Hijum van het CDA. Beeld ANP

22 mei 2013, 13:36

50Plus

Norbert Klein van 50Plus vindt het niet gepast om te zeggen: 'Ach we wachten wel af.' Hij doelt op de houding van de PvdA. 50Plus is tegen de strafbaarstelling van illegaliteit. De ouderenpartij wil dat illegalen 'op een menswaardige manier in dit land kunnen verblijven, als zij niet terug kunnen naar het land van herkomst'. Strafbaarstelling kan ook averechts werken, meent Klein.

22 mei 2013, 13:24

PvdA

Het is nog wachten op de inbreng van de VVD, die partij spreekt als laatste. Maar uit het betoog van de PvdA blijkt dat de partijen vandaag niet over het vreemdelingenbeleid willen praten. De PvdA wil eerst overleg met de VVD en wacht verder op de behandeling van het wetsvoorstel over strafbaarstelling van illegaliteit door de staatssecretaris. De oppositie doet haar uiterste best om de PvdA alsnog uit de tent te lokken, maar woordvoerder Marit Maij leent zich daar niet voor. 'Ik wil de uitwerking van de staatssecretaris afwachten en daar dan met u over debatteren.'

Maij legt de motie-Terphuis uit als 'een goede steun voor de inzet van de PvdA binnen de afspraken van het regeerakkoord'. Wel zegt ze op vragen van Gerard Schouw. 'Alle leden van de PvdA-fractie hebben zich achter het regeerakkoord geschaard en achter de motie-Terphuis.' Ze noemt die motie 'een opdracht van de ledenraad, die vraagt ons ons maximaal in te spannen voor de acht punten die daar in staan'.

PvdA-lid Terphuis en PvdA-leider Samsom bij de extra ledenraad over de strafbaarstelling van illegaliteit. Beeld ANP

22 mei 2013, 13:13

PvdA

'Het debat van vandaag had voor de PvdA niet plaats hoeven hebben', zegt Marit Maij. Uitvoerig heeft de partij in de media en op ledenbijeenkomsten het standpunt uit de doeken gedaan: een humaner asielbeleid. 'Onze inzet staat duidelijk in het regeerakkoord en in de motie-Terphuis.' Daar laat ze het bij. Bijna de volledige oppositie sprint naar de interruptiemicrofoons voordat Maij richting haar bankje kan gaan.

Maij zegt op vragen van de oppositie dat zij eerst op de uitwerking wil wachten van afspraken tussen de VVD en de PvdA. Voordewind van de ChristenUnie vraagt aan de PvdA'er wat zij vindt van het illegalenquotum. 'Daarvan heb ik gezegd dat dat een doelstelling is waarvan de staatssecretaris heeft gezegd dat die op dit moment niet gehaald wordt. Als we het wetsvoorstel bespreken, is dat een goed moment om het daar verder over te hebben. Wat ons betreft is het een kwalitatieve doelstelling. Ik denk dat we daar samen met u en de staatssecretaris wel uitkomen.'

Voortman van GroenLinks gaat er stevig in: 'De PvdA vindt het blijkbaar maar onzin dat we hier dit debat houden. Waarom niet nu al het beleid wijzigen?' PvdA'er Maij herhaalt zichzelf. Ze zegt dat er nog genoeg momenten komen om hierover te spreken als uitgewerkte voorstellen van het kabinet naar de Kamer komen. 'Ik ga graag met u in debat, maar wel op het moment dat de staatssecretaris gelegenheid heeft gehad om een aantal van de toezeggingen uit te werken.'

Daarnaast wil ze wachten op een advies van de adviescommissie voor Vreemdelingenzaken over het buitenschuldcriterium.

Marit Maij van de PvdA. Beeld ANP

22 mei 2013, 13:02

SGP

'De SGP staat voor een streng en rechtvaardig vreemdelingenbeleid', betoogt SGP-leider Kees van der Staaij. Hij pleit ook voor een humaan beleid, tegelijkertijd zegt hij: 'We moeten niet een streng beleid ondermijnen met allerlei generaal pardons. Het is voor SGP ook geen taboe om de illegaliteit zonodig strafrechtelijk aan te pakken.' Een randvoorwaarde voor de SGP is dat mensen die 'in goedertrouw hun medemens helpen' daarvan niet de dupe worden.

Van der Staaij denkt niet dat strafbaarstelling 'alleen maar symboolbeleid is', maar hij weet ook nog niet of het dé oplossing is voor het bestrijden van illegaliteit.

Kees van der Staaij van de SGP. Beeld ANP
Staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie, Beeld anp

22 mei 2013, 12:59

SP

Sharon Gesthuizen van de SP herinnert de PvdA eraan dat de SP zij aan zij met de PvdA ten tijde van Rutte I knokte tegen strafbaarstelling van illegaliteit. 'Wij kunnen maatregelen afdwingen met een meerderheid van 76 tegen 74', roept zij de oppositie plus de PvdA op.

Sharon Gesthuizen (SP) in de Tweede Kamer. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:53

ChristenUnie

Joël Voordewind van de ChristenUnie zegt dat hij er niet op uit is om VVD en PvdA tegen elkaar uit te spelen. Wel wil de ChristenUnie duidelijkheid voor vreemdelingen. Waar staan de coalitiepartijen nu? Gaat het kabinet het buitenschuldcriterium verruimen? Dat criterium maakt het mogelijk dat mensen een verblijfsvergunning krijgen als zijn door het land van herkomst niet meer worden geaccepteerd.

Ook wil Voordewind dat het helpen van illegalen onder geen beding strafbaar wordt, ook al wordt illegaliteit wel strafbaar. Hij vraagt aan de staatssecretaris waarom daar toch nog onduidelijkheid over bestaat.

ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind bracht de nacht door in de Vluchtkerk in Amsterdam uit solidariteit met de illegalen die daar verbleven. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:46

D66

Gerard Schouw spreekt namens D66. Hij vraagt zich af in hoeverre het regeerakkoord nu overeind staat of niet. Over de brief van Teeven zegt Schouw: 'Het kabinet gooit de deur dicht voor het uitvoeren van de motie-Terphuis.' Die motie van de PvdA-achterban roept op tot een humaner beleid. D66 vindt dat de staatssecretaris zich hard opstelt. Schouw: 'Het te scherpe asielbeleid schuurt pijnlijk tegen de rechten van mensen.'

Schouw vraagt aan Teeven: 'Wat gaat deze staatssecretaris doen als de PvdA straks toch een meerderheid realiseert met oppositiefracties voor een humaner asielbeleid. Gaat hij dat dan uitvoeren of gaat hij daar een stokje voor steken?'

D66-Kamerlid Gerard Schouw in de Tweede Kamer. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:41

GroenLinks

Linda Voortman van GroenLinks deelt de mening van de PvdA dat het asielbeleid humaner moet worden. Zij ziet die ambitie echter niet terug bij de staatssecretaris. 'Vluchtelingen in detentie op Schiphol worden behandeld als criminelen.' De hongerstakingen komen volgens haar voort uit wanphoop. 'Deze mensen hebben geen andere middelen om aandacht te vragen. Dat is geen chantage.'

Om druk te zetten op de PvdA, noemt zij vier beleidswijzigingen op die de achterban van de PvdA ook wil: afschaffing van het illegalenquotum, vermindering van het aantal vreemdelingen in detentie, alternatieven voor vreemdelingenbewaring en verruiming van het buitenschuldcriterium.

GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:34

PVV

Het spits wordt afgebeten door de PVV. Sietse Fritsma gaat er meteen hard in. 'De VVD geeft echt werkelijk alles weg om maar op het pluche te blijven, ook het hele immigratie- en asielbeleid. De VVD gaat weer door de knieën.' Fritsma spreekt over een nieuw dieptepunt. Hij vraagt staatssecretaris Teeven of die erkent dat de voorgestelde maatregelen 'haaks staan' op de afspraak in het regeerakkoord over strafbaarstelling illegaliteit.

Gerard Schouw van D66 interrumpeert en vindt juist dat de staatssecretaris 'keihard is en niet wijkt voor de positie van de PvdA-achterban'. Fritsma las echter in de brief van Teeven het woordje 'vooralsnog' over het in stand houden van het wetsvoorstel voor strafbaarstelling van illegaliteit. 'De staatssecretaris houdt een slag om de arm.' De PVV is niet blij met de brief. 'Die sluit wijzigingen van het vreemdelingenbeleid zoals door de PvdA gewenst, niet uit.'

PVV'er Fritsma (midden) schudt de hand van staatssecretaris Teeven. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:29

Regeling

Voordat het debat begint, vindt eerst de regeling van werkzaamheden plaats. Bij de regeling worden nieuwe debatten aangevraagd, onderwerpen geagendeerd en briefen met uitleg gevraagd van het kabinet.

22 mei 2013, 12:21

Terphuis

Sander Terphuis, PvdA-lid en aanvoerder van het protest tegen strafbaarstelling van illegaliteit, volgt het debat vanaf de tribune. Hij begrijpt wel dat de coalitiepartijen niet op dit debat zaten te wachten. 'Er werd gesproken op woordvoerdersniveau, dat heeft even tijd nodig. Dit debat is aangevraagd door Wilders, nou, dan weet je het wel.' Hij zal de discussie met veel belangstelling volgen. Terphuis is vooral benieuwd naar de kwestie of het helpen van illegalen nu toch strafbaar wordt of niet, en ook het punt van het illegalenquotum houdt hem bezig.

Terphuis (links) tijdens de politieke ledenraad van de PvdA over de strafbaarstelling van illegaliteit. Beeld ANP

22 mei 2013, 12:11

Het debat gaat over een minuut of tien beginnen.

Precies een week geleden zaten staatssecretaris Fred Teeven van Asiel en staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken aan tafel bij Pauw en Witteman. Ze spraken openlijk over die voor de PvdA pijnlijke maatregel uit het regeerakkoord: strafbaarstelling van illegaliteit.

'Ho eens even!', riep de oppositie verontwaardigd de volgende dag. Teeven had eerder laten weten het 'niet opportuun' te vinden om in debat te gaan met de Tweede Kamer over een onderwerp van discussie tussen de coalitiepartners. Maar op televisie had hij daar blijkbaar geen moeite mee. De maat was vol voor de oppositie, er moest en zou een debat komen over het vreemdelingenbeleid. VVD en PvdA zagen dat niet zitten, maar konden uiteindelijk niet anders dan het toestaan.

Het debat van vandaag is een dertigledendebat, aangevraagd door de oppositie en niet met meerderheidssteun verkregen, maar met slechts een minimum van dertig Kamerleden. VVD en PvdA steunen het debat dus niet, maar doen er noodgedwongen aan mee. De twee partijen zijn onderling nog in overleg over het 'humaner' maken van het asielbeleid.

De wens om de menselijke maat terug te brengen in de vreemdelingenketen komt van de achterban van de PvdA. Het protest werd daar aangevoerd door de Iraanse vluchteling Sander Terphuis (die in Nederland een Nederlandse naam aannam). Een charmeoffensief van PvdA-leider Diederik Samsom wist uiteindelijk de achterban te vermurwen. De afspraak met de VVD hoeft niet langer geschrapt te worden, maar Samsom moet er wel alles aan gaan doen om het beleid mensvriendelijker te maken.

De oppositiepartijen zullen hun uiterste best doen om de coalitiepartijen uit elkaar te spelen en de VVD-staatssecretaris voor te hard of juist te soft uit te maken. Echt veel staat er echter niet op het spel. VVD en PvdA komen er naar verwachting onderling wel uit en het compromis dat daarvan het resultaat zal zijn, zal de meeste middenpartijen kunnen behagen. Desondanks valt een mooi debat over een beladen onderwerp te verwachten.

De inzet is zeer wezenlijk: honderden asielzoekers zitten in vreemdelingendetentie. De afgelopen weken protesteerden enkele tientallen van hen door middel van honger- en dorststakingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.