Live

Teruglezen - Vijf doden, veertig gewonden bij aanslag in Londen

Bij een aanslag voor de deur van het Britse parlement in Londen zijn woensdag vier mensen overleden en minstens veertig gewonden gevallen. De aanvaller bevindt zich onder de doden. De politie gaat uit van een terroristische aanslag. Lees in dit liveblog van woensdag de ontwikkelingen van woensdag terug.

Politieagenten doen onderzoek op de Westminster Bridge. Beeld anp

Vijf Zuid-Koreanen raakten gewond bij de aanslag in Londen. Dat heeft het Zuid-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt.

De Zuid-Koreanen, die allemaal van middelbare leeftijd zijn, raakten gewond in de mensenmassa die wegvluchtte bij de plek van de aanslag. Vier van hen hebben onder andere gebroken botten. Een vrouw van in de zestig moest worden geopereerd aan een hoofdwond.

Volgens een politiecommissaris van de contra-terrorismedienst werd de aanslagpleger geïnspireerd door islamitisch-gerelateerd terrorisme. De politie weet wie de dader is, maar wil de identiteit van de aanvaller vanwege het lopende onderzoek nog niet bekendmaken.

Het dodental na de aanslag is opgelopen tot vijf mensen. Dit meldt een hooggeplaatste officier van de Londense politie zojuist in gesprek met de pers. Ook het aantal slachtoffers valt hoger uit dan eerdere schattingen: veertig.

'We denken dat we weten wie de dader is', aldus de officier. Over de identiteit of een motief wil hij niets kwijt, maar de politie gaat ervan uit dat de aanslag was geïnspireerd door internationaal, islamitisch terrorisme.

Nota bene: op donderdagmorgen werd het aantal dodelijke slachtoffers weer bijgesteld naar vier. (redactie)

'We zijn getuige geweest van een ziekelijke, verdorven aanslag.' Die woorden sprak premier Theresa May in een korte toespraak na afloop van een spoedberaad. 'De plek van deze aanval was geen toeval.' May prees het optreden van de politie en sprak haar medeleven uit met de nabestaanden.

De premier past het dreigingsniveau niet aan; dat blijft staan op 'severe', ernstig. Ook zal het parlement morgen weer toegankelijk zijn, zoals op een gewone werkdag.

'Liefs uit Londen', staat bij een Facebook-foto van scholieren uit Bergen op Zoom. Vrolijke gezichten voor de Tower Bridge, waar de foto gisteren werd gemaakt. Vandaag stonden de twee klassen bij Westminster Bridge toen daar een bloedige aanslag werd gepleegd.

'De groep is erg geschrokken', zegt rector Marcel van Loo van het Mollerlyceum tegen BN DeStem. 'Een paar van hen stond op nog geen vijftig meter van de aanslag. Onze docent zag de man steken en ook dat hij werd uitgeschakeld door de politie. Je weet op dat moment niet goed wat er allemaal gebeurt, het was chaos. Gelukkig is niemand van ons gewond geraakt.'

Het toeval wil dat leerlingen van dezelfde school vorig jaar in Berlijn waren toen daar een aanslag werd gepleegd op een kerstmarkt. 'Ongelofelijk dat we dit opnieuw meemaken', zegt Van Loo. 'Het is zelfs zo erg dat we al een speciaal protocol hebben voor terreuraanslagen. Belangrijk voor ons was dat de leerlingen allemaal zo snel mogelijk contact hebben gelegd met het thuisfront.'

De school overweegt na twee aanslagen excursies in buitenlandse steden in de ban te doen.

Een gebaar vanuit Israël. Uit solidariteit met de slachtoffers van Londen is het stadhuis in Tel Aviv verlicht in de kleuren van de Union Jack, de vlag van het Verenigd Koninkrijk. Het plein waaraan het gebouw gelegen is, Rabin Square, was in 1995 het toneel van de moord op de toenmalige Israëlische premier Yitzhak Rabin.

Bekijk in onderstaande afbeelding wat er zich vanmiddag afspeelde in het centrum van Londen.

Onder de gewonden zijn twee Roemenen. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken van Roemenië bekendgemaakt.

Lees hier de reconstructie van onze correspondent Patrick van IJzendoorn vanuit Londen: 'Kort nadat Big Ben woensdagmiddag kwart voor drie heeft geslagen arriveert de terreur bij de moeder van parlementen. Een zwarte Hyundai Tucson komt aangescheurd over Westminster Bridge, de brug waar altijd een Schotse doedelzakspeler staat, waar Chinese stelletjes trouwfoto's nemen, waar duizenden toeristen een selfie nemen met 's wereld beroemdste klok. De bestuurder rijdt via het brede fietspad de stoep op. Vijf, zes, zeven voetgangers komen onder de wielen. Verwondingen variëren van catastrofaal tot fataal. Het ziekenhuis is op loopafstand, aan de zuidoever.'

Bewapende politie vanmiddag voor Palace of Westminster. Beeld ap

'Londenaren zullen nooit geïntimideerd worden door het terrorisme', zegt de burgemeester van Londen, Sadiq Khan, in een videoboodschap.

Ook de Franse president François Hollande heeft met May gebeld om zijn medeleven te betuigen. 'Terrorisme raakt ons allen', zei de Franse president in een reactie. Hollande werd vorig jaar ook geconfronteerd met terroristisch geweld in zijn land. Op 14 juli reed de 31-jarige Tunesiër Bouhlel op de boulevard van Nice met een vrachtwagen in op de feestende mensen. Er kwamen 84 mensen om het leven en Bouhlel werd ter plaatse door de politie doodgeschoten.

Britse politieagenten doen onderzoek op de Westminster Bridge. Beeld afp

Er is nog geen harde informatie over de dader. Inmiddels circuleert de naam van een beruchte Britse haatprediker die te herkennen zou zijn op foto's van de vermoedelijke dader. Dit wordt door andere media echter tegengesproken; deze haatprediker zou nog in de gevangenis zitten.

Bekijk hier de beelden van de Westminster Bridge in Londen na de aanslag.

Een gewonde man wordt toegedekt met een deken door de hulpdiensten die zijn toegesneld om de gewonden te helpen. Beeld ap

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn 'volledige medewerking en steun' aan het Britse parlement aangeboden. Dat laat het Witte Huis in een verklaring weten. Trump belde na de aanslag met premier May.

Bondskanselier Angela Merkel zegt in een verklaring dat de Duitsers zij aan zij zullen staan met de Britten in hun strijd tegen het terrorisme.

Politieagenten op de Westminster Bridge. Beeld getty

Didier Reynders, de Belgische minister van Buitenlandse Zaken en vicepremier Didier Reynders, is ‘geschokt door de terreuraanval die vandaag in Londen voor veel menselijk leed zorgde.' Dat schrijft hij in een verklaring. ‘Ons land is solidair met de Britten.’

’Deze dag, 22 maart 2017, is ook voor België een bijzonder trieste dag. Hij staat in het teken van alle mensen en families die een jaar geleden werden getroffen door de aanslagen op de luchthaven van Zaventem en in het metrostation Maalbeek in Brussel’, aldus Reynders. Zijn gedachten zijn bij de slachtoffers en gewonden en bij hun families en vrienden.

Reynders herhaalt dat België zich internationaal zal blijven inzetten voor de gezamenlijke strijd tegen terrorisme.

De Big Ben in Londen. Beeld afp

Premier Mark Rutte heeft namens alle Nederlanders zijn Britse collega Theresa May 'onze gevoelens van ontzetting en medeleven overgebracht'. 'Zij aan zij blijven we met de Britten vechten tegen terrorisme. Voor vrijheid en voor menselijkheid.'

De Franse oud-president Nicolas Sarkozy reageert via Twitter op de Londense aanslag. Het hart van de democratie is aangevallen. Mijn steun en mijn gedachten gaan uit naar onze Britse vrienden', schrijft hij.

Langzaam maar zeker komen er meer details naar buiten over wat er zich enkele uren geleden afspeelde bij het Londense parlementsgebouw. Ooggetuigen zagen hoe toeristen in paniek weg vluchtten, toen ze de schoten hoorden. Premier Theresa May was in het parlementsgebouw voor het wekelijkse vragenuurtje, maar werd onmiddellijk in een auto gestopt en in veiligheid gebracht.

De Jaguar van premier May wordt weggereden van Westminster. Beeld afp
Beeld ap

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson heeft namens de VS zijn condoleances overgebracht aan de slachtoffers van de aanslag in Londen en hun families. 'We veroordelen deze verschikkelijke daden van geweld en of ze nu zijn uitgevoerd door getroebleerde personen of door terroristen, de slachtoffers merken het verschil niet.'

De politie gaat uit van slechts één aanvaller. Onder de gewonden bevinden zich drie agenten. Dat heeft Mark Rowley, assistent-commissaris, tijdens een persconferentie laten weten.

De politie zet alle middelen die zij tot haar beschikking heeft in, maar kan ook een beroep doen op het leger als dat nodig is. Rowley: 'Dit is een dag waarop we voorbereid waren maar waarvan we hoopten dat hij niet zou komen. Helaas is het nu een realiteit.'

Hij wordt gezien als de held van de dag: de Britse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Tobias Ellwood. Vlak na de aanslag bij het parlementsgebouw reanimeerde hij een agent die was neergestoken door de aanvaller. Ook probeerde hij het bloeden met zijn handen te stoppen. Via Twitter doken foto’s op van dit moment, waarop we Ellwood bij de gewonde agent zien, met bloed op zijn voorhoofd. Volgens de BBC zou hij later hebben gezegd dat de agent het helaas niet heeft gered, ondanks de reanimatiepogingen.

Ellwood, een voormalig soldaat, bleef bij de gewonde agent tot de hulpdiensten arriveerden en de traumahelikopter het slachtoffer meenam. In oktober 2002 verloor de politicus zijn broer Jon tijdens de terroristische aanslagen op Bali waarbij in totaal 202 doden vielen. Ellwood heeft in het verleden openlijk gesproken over deze ervaring en hoe lastig het was om het lichaam van zijn broer, die leraar was, terug naar Groot-Brittannië te krijgen.

Hier nog eens een geactualiseerd overzicht van wat er vanmiddag gebeurde in Londen.

Bij de aanslag in Londen zijn vier mensen om het leven gekomen, onder wie de aanvaller. Zeker twintig mensen zijn gewond geraakt. Dat heeft de hoogste Britse anti-terreurofficier bekendgemaakt in een persverklaring. De families van de slachtoffers zijn op de hoogte gebracht.

Minister Koenders van Buitenlandse Zaken leeft mee met de slachtoffers van de gebeurtenissen bij het Britse parlement in Londen. 'Ik heb mijn Britse collega Boris Johnson, met wie ik vandaag zij aan zij zit in de anti-ISIS conferentie in Washington, direct mijn medeleven betuigd toen het verschrikkelijke nieuws binnenkwam. Mijn gedachten zijn bij de inwoners van Londen.'

De Britse politie houdt rekening met een terroristische aanval tot het tegendeel blijkt. 'Dat zou natuurlijk een absolute veroordeling verdienen', aldus Koenders.

De Nederlandse ambassade in Londen houdt de situatie nauwgezet in de gaten en staat in contact met de Britse autoriteiten. Koenders: 'Op dit moment zijn er geen indicaties dat er Nederlanders onder de slachtoffers zijn. Maar dat kunnen we in dit stadium ook nog niet uitsluiten.'

Bert Koenders Beeld anp

Verschillende media melden dat er twee doden zijn gevallen. Dit is echter nog niet officieel bevestigd. Tegenover persdienst PA heeft een arts gezegd dat zeker een slachtoffer is overleden. Het zou gaan om een vrouw. Sky News spreekt op basis van anonieme bronnen over twee doden.

Van officiële wege is er nog heel weinig bekendgemaakt. In dit artikel houden we bij wat we tot nu toe weten.

Een Britse politicus heeft tegen de BBC gezegd dat een agent die bij het Britse parlement werd neergeschoten, ter plekke is overleden. De parlementariër zou tevergeefs hebben geprobeerd om het slachtoffer te reanimeren. De agent zou zijn neergestoken door dezelfde man die kort daarvoor op voetgangers op de Westminster Bridge zou zijn ingereden. Uiteindelijk zou de man door de politie zijn doodgeschoten.

Niets hiervan is nog officiëel door de politie bevestigd.

De Franse premier Bernard Cazeneuve bevestigt dat zich onder de gewonden drie Franse scholieren bevinden. De leerlingen zouden tussen de vijftien en zestien jaar oud zijn en uit het zuiden van Frankrijk komen. De regionale krant Le Telegramme sprak een medestudent die ook aanwezig was tijdens de aanslag. De drie scholieren zouden geraakt zijn door de auto op Westminister Bridge.

Getuigenverslag van parlementslid Clive Efford: 'Bedenk dat we daar met driehonderd tor vierhonded parlementsleden opgesloten zaten. We kropen bij elkaar voor de televisie om te zien wat er gebeurde. Het was stil om ons heen. We wisten allemaal dat een dag als deze zou komen. Een van de politieagenten die het paleis van Westminster bewaakte, is neergestoken en we hebben gehoord dat er iemand overleden is. Onze gedachten gaan uit naar diegenen die gewond zijn en de nabestaanden. De politie en het personeel van het Lagerhuis doen fantastisch werk. Ze weten dat dit gebouw zeer hoog op de lijst van terroristische doelwitten staat en dat brengt hen in gevaar. Toch doen ze kalm hun werk.' (The Guardian)

De autoriteiten in de Britse hoofdstad gaan vooralsnog uit van een aanslag. Hoewel er volgens terrorisme-experts geen specifieke dreiging was, is dit niet de eerste keer dat Londen (waarschijnlijk) het toneel is van terroristische aanslagen.

Op 7 juli 2005 vond een grote aanslag plaats bij de Londense metro. Toen gingen tijdens het spitsuur drie bommen af. Ook ging was er een explosie dubbeldekker-bus. 56 mensen kwamen om het leven, meer dan 700 mensen raakten gewond. Het was de grootste aanval sinds Lockerbie (1988) en de eerste islamitische aanslag in het land: het werd opgeëist door Al Qaida.

23 dagen later ging een autobom af bij het vliegveld in Glasgow. De aanslagpleger kwam om het leven, vijf anderen raakten gewond.

Op 29 april 2013 stak de Oekraïense student Pavlo Lapshyn, die er extreemrechtse sympathieën op nahield, de 82-jarige Mohammed Saleem uit Birmingham neer. Lapshyn plaatste tot drie keer toe bommen bij moskeeën die afgingen tijdens het vrijdaggebed.

Een jaar later, op 22 mei 2013, werd de Britse soldaat Lee Rigby door Michael Adebolajo en Michael Adebowale aangereden en doodgestoken. De aanvallers verklaarden dat het ging om een vergeldingsactie voor moslimslachtoffers gemaakt door de Britse strijdkrachten.

Op 5 december 2015 vond opnieuw een vergeldingsactie plaats, ditmaal bij het Leytonstone metrostation. Drie mensen werden aangevallen met een mes, één van hen raakte zwaargewond.

Afgelopen zomer werd het Britse parlementslid Jo Cox door de extreemrechtse Thomas Mair neergestoken- en gestoken. Zij kwam hierbij om het leven. Cox voerde campagne voor het 'Remain-kamp' tijdens het referendum om de Europese Unie.

Meer nieuws over de vrouw die uit de Thames is gehaald. Woordvoerder Martin Garside van de Port of London Authority: 'De vrouw is ernstig gewond. Ze is aan wal gebracht en wordt nu behandeld aan haar verwondingen. We gaan er vanuit dat ze van de brug is gevallen of is gesprongen. De rivier is volledig afgesloten tussen de Vauxhall brug en Embankment.'

De Thames, een dag eerder. Beeld getty

De Schotse Tweede Kamer heeft woensdag na een aanval op het Britse parlement de veiligheidsmaatregelen verscherpt en de werkzaamheden onderbroken. Het debat over de vraag of de Schotse premier Nicola Sturgeon mag proberen weer een referendum over onafhankelijkheid te houden, is opgeschort.

De Schotse parlementsvoorzitter Ken Macintosh stopte het debat, nadat politiemannen voor het parlement in Londen waren aangevallen door een man met een mes. De aanvaller is door agenten neergeschoten. De man was volgens Britse media korte tijd eerder met een auto ingereden op voetgangers op de Westminster Bridge vlakbij het parlementsgebouw. Daarbij zijn doden en gewonden gevallen volgens Britse media. (ANP)

De Londense ambulancedienst schrijft in een verklaring dat het 'minstens tien patiënten' heeft behandeld op Westminster Bridge. Verder zijn verschillende ziekenhuizen in de omgeving gewaarschuwd voor de komst van patiënten. De eerste ambulance was zes minuten na de eerste melding om 2.40 uur lokale tijd aanwezig. De dienst spreekt van een 'ernstig' incident, en roept burgers op alleen het noodnummer te bellen 'bij echte noodgevallen'.

Omstanders nabij de plek van de schietpartij. Beeld Reuters

De politie roept Londenaren en bezoekers op om de omgeving van het parlementsgebouw te mijden, net als andere drukke gebieden in Londen. De politie heeft extra agenten opgeroepen. Veel gebieden zijn afgezet en de politie is nog druk bezig de omgeving uit te kammen.

Beeld epa

Volgens Sky News is er een vrouw levend uit de Thames gehaald. Ze zou in de rivier terecht zijn gekomen na het incident op de Westminster Bridge. Dit is niet officiëel bevestigd.

Premier Therea May zal later vandaag een spoedbijeenkomst van het noodteam van de regering voorzitten, zo meldt een woordvoerder van Downing Street.

De toeristen die vastzaten in het reuzenrad London Eye mogen de attractie verlaten. Dat meldt de uitbater op Twitter. De bezoekers zaten vast in de cabines van het beroemde reuzenrad vanwege de aanslag bij het nabijgelegen parlementsgebouw. De autoriteiten achten de situatie intussen veilig genoeg om de mensen het reuzenrad te laten verlaten. (ANP)

London Eye Beeld getty

De politie roept iedereen die beelden heeft op om deze naar de politie te sturen. En om alles wat verdacht is bij de politie te melden. Dat heeft Scotland Yard in een verklaring gezegd. Er zijn doden en er zijn gewonden, maar over het precieze aantal wil de politie zich op dit moment niet uitlaten.

Burgemeester Shadiq Khan heeft een korte verklaring doen uitgaan waarin hij stelt dat de politie van een terroristische aanslag uit gaat, 'totdat anderszins is bewezen'. Verder betuigt hij zijn medeleven met de slachtoffers en hun families en bedankt hij de hulpdiensten 'die hard werken tijdens moeilijke omstandigheden'.

Volgens The Press Association is er op The Westminster Bridge in ieder geval één vrouw overleden en zijn een aantal andere personen gewond geraakt. Sommigen van hen zouden er zeer ernstig aan toe zijn. Dit heeft een arts van het St Thomas’ Hospital gezegd. Dit is nog niet officiëel bevestigd.

Tegenover Sky News vertelt een ooggetuige over het voertuig waarmee mensen zouden zijn aangereden. Het zou gaan om een 4x4. 'Er kwam rook uit het voertuig', aldus de ooggetuige. Hij dacht aanvankelijk getuige te zijn geweest van een ongeval. 'De man van wie ik aannam dat het bestuurder was, stapte uit de wagen en rende plots weg. Dat werd gevolgd door vier geluiden die klonken als schoten.'

'Daarna brak de hel los. De politie kwam van alle kanten en het gebied werd afgegrendeld', stelde de getuige. Een andere man vertelde hoe hij foto's aan het nemen was van de Big Ben toen er plots mensen zijn kant op renden. Hij zag hoe een 'Aziatische man' rondliep met een mes en werd achtervolgd door de politie. (ANP)

Een evacuatie van het parlementsgebouw is tijdelijk stopgezet omdat er een verdacht pakketje is gevonden in een voertuig. De explosievenopruimingsdienst is aanwezig, meldt de NOS.

De politie heeft nog niets over de mogelijke dader(s) bekendgemaakt. Volgens verschillende getuigen zou de dader een man rond de 40 zijn, en een Aziatisch uiterlijk hebben.

Journalist Melle Garschagen - die in het parlement aanwezig was tijdens het incident - is inmiddels samen met honderden parlementariërs, medewerkers, journalisten en schoolkinderen die op excursie waren - naar een binnenplaats vlak onder de Big Ben gebracht. Het gaat waarschijnlijk om een parkeerterrein voor hooggeplaatste politici.

Beeld afp

Het Schotse parlement heeft het debat over een tweede referendum over de onafhankelijkheid van Schotland geschorst. Aanvankelijk ging het debat nog enige tijd door ondanks de berichten over het incident in Londen.

Dit is de locatie van de vermeende aanslag: Westminster Bridge en het naastgelegen Westminister Palace, het statige gebouw aan de Theems dat het Britse parlement huisvest. Wijs de stippen aan om te zien wat daar is gebeurd.

Richard Tyse, een getuige die net uit het Westminster metrostation kwam, verklaarde tegen de zender SkyNews dat er acht tot tien mensen op de Westminster Brug lagen nadat een auto op hen inreed

Beeld ap

Premier Mark Rutte is geschrokken van de 'afschuwelijke beelden' uit Londen. 'De stad is in het hart geraakt. We leven mee met de Britten', aldus de minister-president woensdag in een eerste reactie.

'We weten nog heel weinig, maar wel staat vast dat er mensen gewond zijn geraakt. Te vrezen valt voor nog erger. De Britten kunnen op onze steun rekenen. We volgen de situatie nauwgezet en staan in contact met de Britse autoriteiten.'

Mark Rutte Beeld epa

Verslaggever Tim de Wit van de NOS somt op wat er tot dusverre bekend is: een SUV heeft op de drukke Westminster Bridge - een toerischtische plek in het hart van Londen - mensen omvergereden. Daarna is hij de hoek omgereden naar het parlement. De dader is daar vanuit de auto direct op agent afgestapt en heeft deze neergestoken. De dader is vervolgens waarschijnlijk in de tuin van het Britse parlement neergeschoten.

Volgens De Wit is het nog onbekend of er een tweede dader was en wat er dan met die persoon gebeurd is. De situatie is volgens hem inmiddels wel onder controle.

Onze correspondent Patrick van IJzendoorn is ter plaatse. 'Het lijkt erop dat een landrover aan de noordkant van de brug een aantal mensen heeft overreden. Ook is er een agent neergeschoten.'

De schoten die zijn gehoord lijken afkomstig van de politie, zegt Van IJzendoorn. In het gebied rondom Westminster is het rustig, ziet hij. 'Er is geen paniek hier. Mensen lopen voorbij, bellen en eten. Al wordt hier nu wel een grote schoolklas snel weggeleid.'

Andrew Woodcock, een journalist van Press Association, een medium voor regionale journalistiek, zag het incident vanuit zijn kantoorraam. 'Ik hoorde geschreeuw van buiten en zag een groep van 40 tot 50 mensen rennen van Bridge Street naar Parliament Square'.

'Terwijl de groep aankwam bij Carriage Gates, waar politieagenten bij een post surveilleerden, rende een man plotseling het veld op. Hij leek een lang keukenmes vast te houden’, zegt de Woodcock tegen de BBC.‘Ik hoorde iets dat leek op drie schoten en vervolgens lagen twee mensen op de grond. Gewapende politie was snel ter plaatse en ik hoorde hen sommeren dat de groep mensen van het veld moest vertrekken.'

Beeld ap

Journalist Melle Garschagen van onder andere NRC Handelsblad is toevallig in het Britse parlement. 'Iedereen moet in het gebouw blijven. We horen net dat iedereen die binnen is onder begeleiding van een zwaar bewapende anti-terreureenheid naar een centrale hal worden gebracht. Er is geen paniek, iedereen is kalm, maar het is wel spannend', aldus Garschagen tegen de NOS.

Beeld ap

Correspondent Patrick van IJzendoorn is ter plaatse. 'Het lijkt erop dat een landrover aan de noordkant van de brug een aantal mensen heeft overreden. En er is een agent neergeschoten.'

Het nieuws van de gebeurtenissen komt langzaam binnen. In dit artikel houden we bij wat we tot nu toe weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden