Teruglezen - Trump waarschuwt 'rocket man' Kim Jong-un in eerste VN-speech: Noord-Korea totaal vernietigen is optie

President Trump heeft dinsdag zijn eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN gehouden. De man die tijdens de campagne zeer kritisch was over het functioneren van de organisatie, was in zijn speech relatief mild voor de VN, maar hard voor zijn belangrijkste vijanden. Voor Noord-Korea had hij een duidelijke boodschap: de totale vernietiging wacht als de VS zich moet verdedigen tegen het land.

Hoe reageren de andere wereldleiders op zijn toespraak? Lees alle ontwikkelingen terug in dit liveblog.

Donald Trump voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.Beeld photo_news

'Soevereiniteit', de kern van Trumps speech, is normaal gesproken een begrip dat landen als Rusland en China gebruiken om hun eigen opvattingen over democratie en vrijheid te beschermen, schrijft Amerika-correspondent Michael Persson. De Amerikaanse president gebruikte het dinsdag twintig keer.

'Sterke soevereine naties laten andere naties met andere waarden, andere culturen, andere dromen niet alleen voortbestaan, maar werken er ook mee samen, op basis van wederzijds respect', zei Trump. 'Sterke soevereine landen laten hun volk hun eigen toekomst en lot in handen nemen. In Amerika proberen we onze manier van leven niet aan anderen op te leggen, maar laten het een glanzend voorbeeld zijn.'

Die doctrine past in zijn campagnebelofte altijd eerst voor het Amerikaanse belang te gaan. 'Voor mij als president is het altijd America First', zei Trump, in zijn debuut op het wereldpodium in zijn eigen achtertuin. 'En dat zouden jullie met jullie landen ook moeten doen.'

De Franse president Macron probeert niet alleen Trump te beïnvloeden op zijn klimaatbeleid, maar lijkt ook een bemiddelingsrol te willen spelen rond het nucleaire akkoord met Iran. De deal met Iran, die Obama sloot in 2015, is volgens de Franse president wel goed. Trump noemde die in zijn toespraak 'gênant' voor de VS en een dekmantel voor Iran om nucleaire wapens te kunnen ontwikkelen.

'Het afwijzen zou een grote fout zijn', zei Macron. 'Het niet respecteren zou onverantwoordelijk zijn, want het is een goed akkoord dat essentieel is voor vrede.' Macron heeft dit dinsdag ook tegen de Iraanse president Hassan Rouhani gezegd. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif schrijft op Twitter dat niet wordt heronderhandeld over het akkoord.

Trumps kritiek op het 'middeleeuwse land' Iran werd door Zarif afgedaan als 'de retoriek van de haat'. 'Zijn hatelijke en naïeve woorden horen thuis in de middeleeuwen en niet in de VN van de 21ste eeuw. Hij verdient geen reactie', schrijft hij op Twitter.

Veruit zijn meest besproken uitspraak was die richting Noord-Korea. Trump dreigde in zijn VN-speech het land met 'totale vernietiging' als de VS zichzelf of bondgenoten moet verdedigen tegen Noord-Korea. Met zijn raketlanceringen zou 'rocket man' Kim Jong-un op een zelfmoordmissie zijn.

Volgens nieuwszender CNN, dat zich baseert op een regeringsbron, heeft Trump inmiddels achter de schermen al nieuwe maatregelen bedacht tegen Noord-Korea. Hij zou overwegen alle ballistische raketten die Noord-Korea afschiet neer te halen, ook als ze geen enkele bedreiging voor Amerika of zijn bondgenoten vormen. Circa zevenhonderd Amerikanen en Zuid-Koreanen zouden samen ten noorden van de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul oefenen om dit te gaan doen.

Noord-Korea schoot afgelopen vrijdag weer een ballistische raket af, ondanks een reeks internationale sancties en VN-resoluties die dat verbieden.

De minister van Buitenlandse Zaken van Venezuela verwerpt de aanval van Trump en zijn 'racistische theorieën'. In zijn speech sprak de Amerikaanse president over de deplorabele staat van Venezuela, waar volgens hem de democratie moet worden hersteld. Volgens de Venezolaanse minister keert Trump met zijn uitspraken terug naar de Koude Oorlog.

'De situatie daar is werkelijk onacceptabel', zei Trump. De corrupte Nicolás Maduro heeft volgens de Amerikaanse president de macht gestolen en het land aan de rand van de afgrond gebracht. 'De Venezolanen sterven van de honger en hun land staat op instorten.'

Trump kreeg de lachers op zijn hand toen hij zei dat Venezuela in deze situatie is terechtgekomen door het op de juiste manier invoeren van het socialisme. Volgens Trump een ideologie die, overal waar die werd ingevoerd, alleen maar tot problemen leidde.

Voor het klimaat had Trump geen aandacht in zijn toespraak, en daarom greep de Franse president Emmanuel Macron even later zijn kans toen hij de Algemene Vergadering mocht toespreken. 'Ik betreur het Amerikaanse besluit (om uit het Parijse klimaatakkoord te stappen, red.), maar ik blijf in gesprek met president Trump, want ik ben ervan overtuigd dat hij uiteindelijk zal inzien dat zijn belang, het belang van de VS, in het Parijsakkoord ligt.'

'In meer dan 30 jaar VN-ervaring heb ik nooit een gedurfder en dapperder speech gehoord', zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in reactie op Trumps eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN. 'Hij sprak de waarheid over de grote gevaren die de wereld bedreigen en gaf een krachtige tegenboodschap om de toekomst van de mensheid veilig te stellen.'

In zijn toespraak zei Trump niet alleen dat voor hem 'America First' komt op het wereldtoneel, maar dat hij ook zoekt naar vriendschap en harmonie, en niet naar conflicten. 'De VS zijn voor altijd een grote vriend van de wereld.' Maar, zegt hij ook, er moet geen misbruik gemaakt worden van zijn land. Hij doelt hierbij op de grote financiële bijdrage die de VS leveren aan de VN en de NAVO.

Zijn kritiek richtte zich ook nog op de VN zelf. Het is volgens Trump beschamend dat landen die zelf mensenrechten schenden zitting hebben in het VN-panel dat toeziet op mensenrechtenschendingen.

Trump benadrukte in zijn toespraak het belang van soevereine staten. 'We moeten het bedreigen van soevereiniteit betreuren van Oekraïne tot de Zuid-Chinese Zee', zegt hij. Hij benoemt daar - vermoedelijk heel bewust - niet de agressors Rusland en China.

Landen moeten volgens hem de rechten van hun bevolking en de rechten van andere soevereine staten respecteren. Maar hij is ook tegenstrijdig over soevereiniteit. Iran, Noord-Korea, Cuba en Venezuela zijn landen die, wat Trump betreft, niet zelf mogen bepalen wat ze goeddunkt.

Ook aan het 'criminele regime' van Assad in Syrië moet volgens hem een einde komen. Op een vreedzame manier, zegt hij. Ook tegenstrijdig, want in april liet hij als president raketten afvuren op luchthavens in het land. Het was voor het eerst sinds het uitbreken van de burgeroorlog zes jaar geleden dat Assads troepen rechtstreeks werden beschoten door de VS.

Donald Trump bij de VN in New York.Beeld screenshot

In zijn slotwoord lijkt hij alleen Gods zegeningen te vragen voor zijn eigen land. 'God bless...', en dan even stilte, 'the nations of the world.' En dan alsnog: 'God bless the United States of America'.

Donald Trumps eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is ten einde. Wat vooral is bijgebleven is dat Trump heeft gedreigd Noord-Korea 'totaal te vernietigen' als de VS zich moet verdedigen tegen het land. 'Rocket man' (zoals hij Kim Jong-un zondag op Twitter al noemde, red.) is op een zelfmoordmissie.'

Sancties tegen Cuba worden niet opgeheven, zolang het land niet hervormt, zegt Trump. Ook zegt hij dat het socialisme in Venezuela een ramp is. 'De situatie daar is werkelijk onacceptabel.'

Socialisme is volgens hem daar niet slecht doorgevoerd, maar juist goed - wat voor alle problemen zorgt. Een mager applaus volgt. 'Slechte' ideologieën als socialisme en communisme zijn volgens Trump overal mislukt, niet alleen in de Sovjet-Unie, maar in alle andere landen die ze geprobeerd hebben door te voeren.

De VS betaalt veel aan de VN, zegt Trump. Dit is een goede investering, als de VN ook werkelijk de zelf gestelde doelen waarmaakt. Maar dan zijn wel hervormingen nodig, zegt Trump. Andere landen moeten een grotere rol spelen - in geld en mankracht – om voor veiligheid in de eigen regio te zorgen.

Trump zegt meedogenloos te zullen zijn tegen terroristen en de radicale islam. Volgens hem is niet eerder zoveel gedaan tegen Islamitische Staat als in de acht maanden dat hij in het Witte Huis zit. En daar zal hij mee doorgaan. 'We zullen de radicaal islamitisch terrorisme stoppen, want we kunnen niet toestaan dat het ons land kapot maakt, of zelfs de hele wereld.'

Dan is Iran aan de beurt. Een land met een rijke geschiedenis, dat is afgezonken tot schurkenstaat en bang is voor zijn eigen bevolking, volgens Trump. En: 'Hun belangrijkste expertproduct is geweld'.

De nucleaire deal die oud-president Obama in 2015 met het land sloot, is volgens Trump 'gênant' voor de VS. Trump zal het akkoord niet naleven zolang het een dekmantel is voor het ontwikkelen van kernwapens. ‘Daar gaan we meer over horen.’

Trump richt zich tot een kleine groep schurkenstaten, die tegen de doelen van de Verenigde Naties handelen. Die respect hebben voor hun eigen burgers noch andere soevereine staten. Hij richt zich daarbij specifiek tot Noord-Korea. Geen land in de wereld heeft er belang bij dat deze groep criminelen massavernietigingswapens krijgt.

Er is geen optie behalve Noord-Korea totaal te vernietigen als het op deze wijze doorgaat en de VS zichzelf of andere landen moet beschermen, zegt Trump. '‘Rocket man’ (leider Kim Jong-un, red.) is op een zelfmoordmissie.' Als hij volgens Trump doorgaat op deze weg, dan zal hij aanvallen. De Verenigde Naties zijn volgens hem op aarde om dit mogelijk te maken.

Verwacht wordt dat president Trump de crisis rond Noord-Korea en het omstreden nucleaire akkoord met Iran zal aanstippen in zijn eerste toespraak in de Algemene Vergadering van de VN. Trump en de Chinese leider Xi Jinping bespraken maandag telefonisch de aanhoudende Noord-Koreaanse nucleaire- en rakettesten.

Ze spraken onder meer af de druk op Noord-Korea te ‘maximaliseren’ door resoluties van de VN-Veiligheidsraad streng te handhaven. Trump kwam maandag alvast in New York aan, maar Xi slaat de bijeenkomst dit jaar over. China heeft zitting in de Veiligheidsraad, die de afgelopen weken tot twee keer toe unaniem instemde met het aanscherpen van de strafmaatregelen tegen Noord-Korea. Iran waarschuwde de VS de afgelopen dagen om het nucleaire akkoord met Teheran niet in gevaar te brengen.

Donald Trump kan dus ook dingen zeggen waar iedereen het mee eens is. Maandag hield hij bij de Verenigde Naties in New York een kort pleidooi voor hervormingen. Dat was zo algemeen dat de bijbehorende verklaring al door 128 landen is ondertekend. Zo kreeg de Amerikaanse president eigenlijk voor het eerst breed internationaal applaus.

De speech was een voorafje voor het hoofdgerecht dat dinsdag wordt opgediend: Trumps toespraak voor de Algemene Vergadering, de jaarlijkse bijeenkomst waarop leiders aller landen zich verzamelen in het hoofdkwartier van de VN en een minuut of tien krijgen om daar hun zegje te doen.

Het is Trumps debuut op dit wereldpodium, waar hij tijdens de campagne en in de eerste maanden als president graag op inhakte - onder andere met het dreigement dat hij zou ophouden met betalen. Lees dit artikel van Amerika-correspondent Michael Persson over Trumps eerste verschijning in het VN-gebouw als president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden