Live

Teruglezen - Syrische gevechtsvliegtuigen zouden bestookte basis weer gebruiken

De VS hebben in de nacht van donderdag op vrijdag 59 kruiskraketten afgevuurd op een Syrische legerbasis als vergelding voor de gifgasaanval afgelopen dinsdag in de provincie Idlib. Nooit eerder vielen de VS het regime van president Bashar al-Assad aan. Lees de laatste ontwikkelingen terug in dit liveblog over de eerste grote militaire operatie van president Trump.

President Trump wordt gebrieft over de Syrië-aanval. Beeld AFP

7 april 2017, 20:33

'Syrische toestellen stijgen weer op'

Syrische gevechtsvliegtuigen zijn vrijdag weer opgestegen van de luchtmachtbasis Al-Shayrat die door de VS werd aangevallen met kruisraketten. Dit melden activisten van het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten dat de burgeroorlog nauwgezet in de gaten houdt. Volgens het Observatorium vielen de toestellen rebellengebied bij Homs aan. Rusland zegt dat de basis nog vrijwel intact is.

Bij de Amerikaanse aanval vielen volgens de groep, die contact heeft met activisten in Syrië, acht doden. De basis werd geraakt door 59 Tomahawks. Als het bericht van het Observatorium klopt, is Al-Shayrat niet onherstelbaar zwaar beschadigd. De aanval met de kruisraketten kostte de VS 94 miljoen dollar.

Het Russische ministerie van Defensie gaf vrijdag een video vrij van de basis. De beelden zijn volgens Moskou na het Amerikaanse bombardement gemaakt door een drone. Slechts 23 van de 59 kruisraketten zouden de basis hebben geraakt. Volgens Rusland werden diverse gebouwen en een radarinstallatie vernietigd, evenals zes oude MiG-23's. Deze stonden in hangars waar ze werden gerepareerd. Op de basis waren ook zeker 33 Su-22's gestationeerd en een paar Su-24's. Volgens andere berichten hebben de VS slechts elf van de veertig hangars vernietigd. Van deze elf zouden zeven leeg zijn geweest.

Landingsbanen
Op de beelden is te zien dat de landings -en taxibanen niet zijn beschadigd. Ook blijkt dat geparkeerde gevechtsvliegtuigen niet zijn vernietigd en dat de betonnen bunkers waarin toestellen veilig waren ondergebracht, ook niet met de grond gelijk zijn gemaakt. 'De effectiviteit van deze grootschalige Amerikaanse aanval op de basis is gering geweest', aldus de Russische woordvoerder generaal-majoor Igor Konashenkov. Of de video ook echt vrijdag is gemaakt, kon niet worden bevestigd door onafhankelijke bronnen.

‘De Syrische gevechtsvliegtuigen hebben het onmogelijke gedaan om te blijven opereren’, aldus het Observatorium over de vluchten die vrijdag na het bombardement van de VS werden uitgevoerd. Op Al-Sharyat, dat door de Russen werd gebruikt als aanvalsbasis voor helikopters, stonden ook een aantal gevechtshelikopters. Wat er met deze toestellen is gebeurd, is niet duidelijk. Zeer waarschijnlijk hebben de Russen ze tijdig weggehaald. De VS waarschuwden Rusland van tevoren dat de basis zou worden aangevallen.

7 april 2017, 19:04

Foto van Trump in geheime briefing

Het Witte Huis heeft vrijdag een foto vrijgegeven van hoe president Trump tijdens een geheime briefing werd ingelicht over de kruisrakettenaanval op Syrië. De foto lijkt als twee druppels water op de foto van president Obama en zijn adviseurs tijdens de missie van US Navy SEAL’s tegen Al Qaida-leider Osama bin Laden in 2011.

Het enige verschil tussen beide foto’s, naast de hoofdrolspelers, is de locatie. Trump werd gebrieft in een beveiligde ruimte in zijn golfclub Mar-a-Lago in Palm Beach, waar hij een diner had met de Chinese leider Xi Jinping. Obama bevond zich in 2011 in de Situation Room van het Witte Huis, de ruimte waar de president wordt ingelicht over geheime nationale veiligheidszaken en militaire operaties.

Schoonzoon
Op de foto is te zien hoe Trump na de Syrië-aanval wordt ingelicht over de operatie. Hij staat in contact met onder andere het ministerie van Defensie in Washington. De foto is volgens Witte Huis-woordvoerder Sean Spicer bijgewerkt om te voorkomen dat geheime documenten zichtbaar zijn. De president wordt omringd door onder andere zijn schoonzoon Jared Kushner die Trump in het Witte Huis bijstaat als adviseur. De foto bevestigt de belangrijke rol die Kushner speelt in het Witte Huis en in de regering-Trump.

Ook Stephen Bannon is aanwezig, de omstreden oerconservatieve hoofdstrateeg van het Witte huis. De president wordt verder bijgestaan door zijn minister van Buitenlandse Zaken (Tillerson), van Financien (Mnuchin), van Economische Zaken (Ross), de chef-staf van het Witte Huis (Priebus) en nationale veiligheidsadviseur McMaster. Bij de deur staat een militaire hulp.

Omdat Trump regelmatig in het weekeinde naar zijn golfclub in Florida gaat, moest een beveiligde ruimte worden ingericht in Mar-a-Lago waar hij kan overleggen met zijn adviseurs en het ministerie van Defensie in Washington.

De foto van president Obama in 2011 tijdens operatie Neptune Spear tegen Osama bin Laden. Beeld EPA

7 april 2017, 17:59

Witte Huis verdedigt bombardement

Het Witte Huis heeft vrijdag gezegd dat de aanval op Syrië ‘gerechtvaardigd en proportioneel’ was. Ook de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Nikki Haley, verdedigde de aanval met 59 kruisraketten om Damascus te straffen. 'Het was tijd om te zeggen: genoeg is genoeg', aldus Haley.

President Trumps woordvoerder Spicer verdedigde het bombardement nadat de Russische plaatsvervangend ambassadeur bij de VN de VS fel hadden aangevallen tijdens een zitting van de Veiligheidsraad in New York. Ook de Syrische ambassadeur haalde uit naar de VS.

De Russische afgevaardigde zei onder andere dat de VS niet gemachtigd waren om in hun eentje tot actie over te gaan. Ook betoogde hij dat de Amerikaanse aanval bedoeld was om de aandacht af te leiden van bombardementen van de VS in Irak en Syrië waarbij volgens hem veel burgerdoden vallen.

Toekijken
Spicer zei dat de aanval met kruisraketten ‘het gevolg was van een evolutie van 72 uur’. Volgens hem besloot Trump het bombardement goed te keuren vlak voor zijn diner met de Chinese president Xi Jinping in Florida. Na het eten stelde Trump de Chinese leider op de hoogte van de aanval.

Haley zei dat niet moet worden uitgesloten dat meer bombardementen zullen volgen. ‘Wij zijn bereid om meer te doen’, aldus Haley. ‘Maar wij hopen dat dit niet meer nodig zal zijn. De VS zullen niet toekijken hoe chemische wapens worden gebruikt. Bashar Assad mag geen chemische wapens meer gebruiken. Het mag niet bij woorden blijven. Het was tijd om op te treden.’ Lees in dit artikel hoe Haley steeds meer de toon zet van het Buitenland-beleid van de regering-Trump.

7 april 2017, 17:15

VS onderzoeken mogelijke rol Russen

De VS gaan onderzoeken of Rusland op een of andere manier betrokken was bij de Syrische aanval met mogelijk chemische wapens in Idlib. Dit hebben hoge functionarissen van het Pentagon vrijdag gezegd. Het Pentagon heeft besloten tot het onderzoek omdat er aanwijzingen zijn dat Moskou of Russische militairen van tevoren hebben geweten van de Syrische aanval.

Op de luchtmachtbasis Al-Shayrat die de VS donderdag bombardeerden is een Russische helikoptereenheid gestationeerd. Het Pentagon onderzoekt nu of de Russische piloten wisten van de missie van hun Syrische collega’s. De piloten van beide landen werken dagelijks nauw met elkaar samen vanwege de militaire steun van Moskou aan het Assad-regime.

Ook gaat Washington kijken of een Russisch vliegtuig het bombardement heeft uitgevoerd op een kliniek waar slachtoffers van de aanval met mogelijk chemische wapens werden behandeld. Dit bombardement was hoogstwaarschijnlijk bedoeld om bewijzen te vernietigen dat inderdaad chemische wapens waren ingezet.

Agressief
Het Pentagon gaat ook ‘agressief’ onderzoeken of Assad in 2013 een klein deel van zijn chemische wapens heeft achtergehouden. Damascus moest toen zijn chemische wapens opgeven, na een Amerikaans dreigement met bombardementen. Het werd vernietigd op zee door een aantal landen. Assad bleef echter beschikken over de expertise en de grondstoffen om deze massavernietigingswapens te maken.

De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Nikki Haley, zinspeelde vrijdag in een vergadering van de Veiligheidsraad op een mogelijk kwalijke rol van Rusland. 'Het kan zijn dat Rusland wist dat er nog chemische wapens waren in Syrië', aldus Haley. 'Het kan zijn dat Rusland wist dat Assad ze bleef gebruiken.'

7 april 2017, 16:17

Trump gaat niet in op Syrië-vragen

President Trump heeft vrijdag geen commentaar gegeven op de Amerikaanse aanval met kruisraketten op een Syrische luchtmachtbasis. Trump weigerde voorafgaande aan een nieuwe topontmoeting met de Chinese president Xi Jinping vragen te beantwoorden over de betekenis van het bombardement.

Hij zei alleen te hopen dat het topoverleg met China in zijn golfclub Mar-a-Lago in Florida zal leiden tot goede betrekkingen met Peking in de komende jaren. Hij noemde de verstandhouding met Xi 'voortreffelijk'.

Trump kondigde vannacht in een korte verklaring aan dat hij opdracht had gegeven voor de aanval met Tomahawk-kruisraketten. ‘Het is cruciaal voor onze nationale veiligheid om de verspreiding van chemische wapens en het gebruik ervan te voorkomen en af te schrikken’, zei de president toen. Hij riep de wereld op een einde te maken aan de ‘slachting’ in Syrië.

Het is echter onduidelijk of het bij deze Amerikaanse aanval zal blijven of dat de regering-Trump nu een rode lijn heeft getrokken bij de inzet van chemische wapens door het regime van president Assad. De regering-Trump heeft sinds de aanval geen duidelijkheid hierover gegeven. Democraten in het Congres riepen Trump vrijdag op duidelijk te maken wat zijn Syrië-beleid nu is.

Volgens zijn adviseurs was Trump ‘aangedaan’ toen hij woensdag de beelden zag van de slachtoffers van de gasaanval. Hij gaf toen zijn militaire adviseurs opdracht met opties te komen om Damascus te straffen. De president kreeg vervolgens drie opties voorgelegd, variërend van een beperkte militaire aanval om Assad te straffen tot een meer omvangrijker bombardement om de Syrische luchtmacht en de luchtverdediging te vernietigen.

7 april 2017, 15:54

VN-baas bang voor escalatie

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres heeft de strijdende partijen in Syrië vrijdag gevraagd zelfbeheersing te tonen. Dat is nodig om nog meer lijden voor de bevolking te voorkomen. ’Denkend aan het risico van escalatie roep ik op tot terughoudendheid’, aldus Guterres in een verklaring naar aanleiding van de Amerikaanse aanval met kruisraketten op een Syrische luchtmachtbasis.

‘Elke actie die het leed van de Syrische mensen kan verergeren, moet worden voorkomen'. De Veiligheidsraad van de VN komt vrijdag in spoedberaad bijeen om over de situatie in Syrië te praten. Rusland heeft daarom gevraagd.

7 april 2017, 15:28

Hezbollah waarschuwt voor spanningen

De Libanese strijdgroep Hezbollah, die samen met Iran Syrië militair steunt in de burgeroorlog, noemt de Amerikaanse aanval op Syrië een ‘idiote stap’. ‘Dit zal tot grote en gevaarlijke spanningen leiden in het Midden-Oosten’, waarschuwde Hezbollah in een eerste reactie op de aanval.

De sjiitische beweging heeft strijders gestuurd naar Syrië die vechten aan de zijde van het regeringsleger. Hoeveel Libanese strijders precies meevechten met Damascus, is niet duidelijk. Ook militairen van de Iraanse Revolutionaire Garde bevinden zich al jaren in Syrië. Mede dankzij deze steun, en die van de Russische luchtmacht, wist het Syrische leger de afgelopen stand te houden.

Hezbollah zei dat het bombardement het Syrische leger en zijn bondgenoten, zoals Hezbollah, niet zal demoraliseren. Volgens de groep was de aanval ‘een dienst’ van de VS aan Israël en de ‘ambities in de regio’ van Jeruzalem.

7 april 2017, 14:48

Medvedev: 'Dichtbij botsing met VS'

De Amerikaanse aanval op Syrië heeft ervoor gezorgd dat Rusland en de VS ‘één stap verwijderd zijn van een militaire botsing' in het land. Dit zei de Russische premier Medvedev vrijdag in een reactie op de Amerikaanse aanval met Tomahawk-kruisraketten op de luchtmachtbasis Al-Shayrat. De premier noemde het bombardement op Facebook ‘illegaal’.

‘In plaats van hun zogenaamde gevecht tegen een gezamenlijke vijand, Islamitische Staat, heeft de Trump-regering nu bewezen dat het een gevecht voert tegen de legale regering van Syrië’, aldus de premier.

Uit satellietbeelden blijkt dat op de luchtmachtbasis Russische helikopters zijn gestationeerd. Ook bevinden er zich commando’s van het Russische leger. De VS waarschuwden Moskou donderdag tijdig over de op handen zijnde aanval. Washington zegt alles te hebben gedaan om te voorkomen dat er Russische slachtoffers vielen.

De VS gebruikten een speciale verbinding tussen de Amerikaanse en Russische strijdkrachten in het Midden-Oosten die ongelukken tijdens militaire acties moet voorkomen in het Syrische luchtruim. De communicatie, die ook bekendstaat als de 'deconflictlijn', wordt aangestuurd vanuit de Amerikaanse basis Al-Udeid in Qatar. ‘Militaire planners hebben er voorzorgsmaatregelen genomen om het risico voor Russen of Syriërs op de basis te minimaliseren’, aldus een woordvoerder van het Pentagon vrijdag.

7 april 2017, 12:42

De ommekeer van Trump

In het Witte Huis van Donald Trump kan het tij snel keren. Was de ene dag het vertrek van de Syrische president Assad niet langer prioriteit, een week later lanceren de VS hun allereerste luchtaanval op diens legermacht. Bekijk de tijdlijn om te zien hoe de regering-Trump 180 graden draaide in een week tijd.

7 april 2017, 11:43

Erdogan: raketaanval goede stap

Volgens de Turkse president Erdogan zijn de raketaanvallen van de Verenigde Staten een stap in de goede richting. 'Maar het is nog niet genoeg', zo laat Erdogan in een reactie weten.

Erdogan vindt het tijd voor 'serieuze en resultaatgerichte stappen' om het Syrische volk te beschermen. Hij hoopt dat de aanval van de VS een begin is van een actievere houding in het conflict.

De regering-Erdogan heeft verschillende keren gezegd dat zij een zogenoemde 'safe zone' wil creëren in het grensgebied.

7 april 2017, 11:24

Merkel: aanval is 'begrijpelijk'

'De aanval van de Verenigde Staten is begrijpelijk, gezien de hevigheid van de oorlogsmisdaden en het lijden van onschuldige mensen', zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel in een reactie op de raketaanval. Het ging volgens Merkel om 'beperkte en gerichte' aanvallen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel Beeld anp

7 april 2017, 11:16

'Roekeloos en onverantwoord'

Het kantoor van de Syrische president Bashar al-Assad heeft in een verklaring de Amerikaanse raketaanval veroordeeld. Het zou gaan om 'roekeloos en onverantwoord gedrag', aldus de verklaring uit naam van de president.

In de verklaring zegt de Syrische regering ook dat de raketaanval aanleiding is om de strijd tegen de rebellen op te voeren. 'We zullen doorgaan met het verpletteren.'

Het zou volgens de Syrische regering gaan om een 'naïeve actie', ingegeven door een 'onjuiste propagandacampagne'.

7 april 2017, 11:07

Pentagon: buitengewone maatregelen

Het Pentagon heeft bekendgemaakt dat de 59 Tomahawk-raketten vannacht zijn afgevuurd vanaf de oorlogsschepen USS Porter en USS Ross in het oostelijke deel van de Middellandse Zee. 'Zoals altijd, hebben de VS buitengewone maatregelen genomen om burgerslachtoffers te voorkomen', aldus het Pentagon.

Volgens een Syrisch staatspersbureau zijn bij de aanval vier kinderen om het leven gekomen. Het Pentagon heeft hier nog niet op gereageerd.

7 april 2017, 10:40

Trump op Twitter: niet bombarderen

De VS zullen Syrië niet bombarderen. Die boodschap heeft Trump voordat hij president werd maar liefst achttien keer via Twitter verspreid. Vannacht besloot hij anders: hij sprak over een vergeldingsactie voor de chemische aanval op 'prachtige baby's' en onschuldige burgers. Bovendien zou de inzet van chemische wapens de Amerikaanse nationale veiligheid in gevaar brengen.

Een greep uit de tweets die Trump tussen 2013 en 2014 verspreidde:

7 april 2017, 10:29

'Rusland moet onderhandelen'

Frankrijk heeft Rusland opgeroepen deel te nemen aan onderhandelingen over een oplossing voor het Syrische conflict om zo verdere escalatie te voorkomen. 'We moeten de hypocrisie stoppen. Als Rusland te goeder trouw handelt, zal het moeten stoppen en onderhandelen', aldus de Franse minister van Buitenlandse Zaken Ayrault vanuit Mali, waar hij op werkbezoek is.

7 april 2017, 10:09

Kremlin vooraf geïnformeerd over aanval

Het Kremlin bevestigt dat Rusland vooraf op de hoogte is gesteld van de Amerikaanse aanval op de luchtmachtbasis.

Het Russische leger zal als reactie op de raketaanval het Syrische leger helpen versterken.

7 april 2017, 10:08

Rusland: effect aanval 'extreem laag'

Het Russische ministerie van Defensie noemt het effect van de Amerikaanse aanval op Shayrat 'extreem laag'. Slechts 23 raketten zouden hun doel hebben geraakt, aldus het ministerie in een verklaring. Het zou niet duidelijk zijn waar de overige 36 raketten zijn beland.

Het ministerie beweert verder dat zes Syrische militaire toestellen zijn geraakt bij de aanval. Andere bronnen maken melding van negen toestellen.

7 april 2017, 10:02

'Vier kinderen omgekomen'

Volgens een Syrisch staatspersbureau zijn bij de Amerikaanse aanval ook vier kinderen omgekomen nabij het vliegveld van Shayrat.

Raketten worden afgevuurd vanaf een Amerikaans oorlogsschip in de Middellandse Zee. Beeld epa

7 april 2017, 9:47

'EU zal met VS samenwerken'

EU-president Donald Tusk tweet dat de Amerikaanse aanval 'de daadkracht laat zien die nodig is bij barbaarse chemische aanvallen'. Hij voegt daaraan toe dat de EU met de VS zal samenwerken om 'het brute geweld' in Syrië te stoppen.

7 april 2017, 9:40

'Thanks Trump'

Hoewel veel Syriërs sceptisch zijn over de Amerikaanse 'eendagsactie', die vooral symbolisch zou zijn, zijn sommige Syriërs enthousiast over de daadkracht die de Amerikaanse president hiermee heeft getoond. Ze spreken op sociale media hun steun uit.

7 april 2017, 9:17

Foto's van verwoest vliegveld

Evgeny Poddubnyy, een verslaggever van het Russische nieuwskanaal Russia 24, heeft als een van de weinigen toegang tot de luchtmachtbasis in Shayrat. Hij heeft foto's op zijn Instagram-account geplaatst. Niet alle vliegtuigen zijn door de aanval verwoest, schrijft hij.

Beeld Instagram

7 april 2017, 9:07

Lavrov spreekt van 'agressieve daad'

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov hoopt dat de relatie tussen Rusland en de VS niet onherstelbaar is beschadigd. Hij noemde de vergeldingsactie van de VS 'een agressieve daad' die 'onder een vals voorwendsel' heeft plaatsgevonden en verwees daarbij naar de situatie in 2003, toen de VS en Groot-Brittannië met hun bondgenoten Irak binnenvielen op basis van onjuiste berichtgeving over massavernietigingswapens.

Volgens Lavrov zijn er geen Russische slachtoffers bij de aanval op Shayrat gevallen.

De VS vuren vanaf een schip in de Middellandse Zee een raket af op Syrië. Beeld epa

7 april 2017, 8:54

Spoedzitting in Frankrijk

De Franse president Hollande heeft voor vandaag een spoedzitting aangekondigd om te praten over de volgende stappen die in Syrië moeten worden genomen na de Amerikaanse raketaanval.

Vanaf een Amerikaans schip op de Middellandse Zee worden kruisraketten afgevuurd op Syrië. Beeld reuters

7 april 2017, 8:51

Luchtaanvallen op Khan Sheikhoun

Op de Syrische stad Khan Sheikhoun in de provincie Idlib, die deze week werd getroffen door een chemische wapenaanval, zijn vrijdagochtend meerdere luchtaanvallen uitgevoerd. Dat heeft een getuige in het rebellengebied gemeld aan persbureau Reuters. Het is nog niet duidelijk of de luchtaanvallen zijn uitgevoerd door Syrische of Russische toestellen en wat het doelwit was.

7 april 2017, 8:42

'Zeven doden, negen gewonden'

Een Syrische official meldt aan persbureau AP dat minstens zeven doden en negen gewonden zijn gevallen bij de Amerikaanse raketaanval op Shayrat. Eerder werd nog gesproken van zes doden en een onbekend aantal gewonden.

7 april 2017, 8:33

Locatie aangevallen vliegveld

De Amerikaanse aanval was gericht op vliegtuigen en brandstoftanks op de luchtmachtbasis waarvandaan maandag volgens Trump ook de toestellen waren opgestegen voor het sarinbombardement. Zie hieronder een kaartje van de locatie.

7 april 2017, 8:20

Negen vliegtuigen vernietigd

Volgens de Russische televisie zijn bij de Amerikaanse vergeldingsactie op een luchtmachtbasis in Shayrat negen vliegtuigen vernietigd.

Eerder werd al bekend dat de aanval aan zeker zes militairen het leven heeft gekost.

7 april 2017, 8:19

'Assad volledig verantwoordelijk'

De Franse president Francois Hollande en de Duitse bondskanselier Angela Merkel hebben in een gezamenlijke verklaring, waarover telefonisch contact is geweest, laten weten dat ze door zullen gaan met hun inspanningen om via de Verenigde Naties tot een vreedzame oplossing te komen voor de burgeroorlog in Syrië. 'Assad draagt volledige verantwoordelijkheid voor deze ontwikkeling', aldus de beide leiders.

7 april 2017, 8:03

Rusland wil spoedzitting Veiligheidsraad

Rusland heeft opgeroepen tot een spoedzitting in de VN-Veiligheidsraad om de Amerikaanse raketaanval op Syrië te bespreken. Dat heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vrijdag gezegd. Het beschrijft de militaire actie als 'ondoordacht'.

'Dit is niet de eerste keer dat de VS hun toevlucht hebben gezocht tot zo'n ondoordachte stap, die de bestaande problemen verergert en een bedreiging vormt voor de veiligheid in de wereld.' Volgens het ministerie is het duidelijk dat de actie is voorbereid voordat de chemische aanval op Idlib plaatsvond.

7 april 2017, 7:56

Assad is nog lang niet weg

Met de militaire aanval in het regeringsdeel van Syrië doet Trump iets wat zijn voorganger Obama nooit durfde. De consequenties kunnen groot zijn, al zetten de VS de positie van Bashar al-Assad vooralsnog niet op het spel, constateert onze correspondent in het Midden-Oosten Ana van Es.

7 april 2017, 7:53

Videobeelden aangevallen vliegveld

Op onderstaande videobeelden van het door de VS aangevallen vliegveld in Shayrat zijn geen vliegtuigen te zien, maar dat er sprake is van ernstige schade, dat staat vast.

7 april 2017, 7:43

Rusland zet streep door bestand met VS

Rusland heeft het in 2015 ondertekende bestand met de VS, waarin is afgesproken dat de twee landen elkaars veiligheid garanderen in het Syrische luchtruim, opgeschort. Dat heeft het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken laten weten.

Zowel de VS en Rusland zijn actief in het Syrische luchtruim, maar hebben tegengestelde belangen. Waar Rusland de Syrische president Assad bijstaat met luchtaanvallen op terreurgroepen, waaronder het ook gematigde rebellengroepen verstaat, richten de VS zich specifiek op radicale groeperingen als IS en Jabhat Fatah al-Sham, het voormalige al-Nusra.

Rusland en Syrië beschikken beiden over luchtafweer die in staat is Amerikaanse vliegtuigen of vliegtuigen van de coalitie neer te halen.

7 april 2017, 7:19

'Zes doden, meerdere gewonden'

De Amerikaanse luchtaanval op de luchtmachtbasis Shayrat, nabij de stad Homs, heeft aan zes mensen het leven gekost. Ook zijn er meerdere gewonden, meldt het Syrische leger.

Via een door Obama ingestelde communicatielijn werden de Russen, de bondgenoot van Syrië, vooraf op de hoogte gesteld van de aanval. Daardoor konden zij hun manschappen en die van de Syriërs waarschijnlijk in veiligheid brengen.

Beeld afp

7 april 2017, 7:17

'Geen nieuwe militaire campagne'

Ook Groot-Brittannië was vooraf op de hoogte van de raketaanval die de VS afgelopen nacht hebben uitgevoerd. Het land staat volledig achter de aanval, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Michael Fallon. De aanval betekent nadrukkelijk niet het begin van een nieuwe militaire campagne, aldus Fallon in een interview met ITV. 'De aanval was gericht op één vliegveld, om te voorkomen dat het regime nog meer chemische wapenaanvallen zal uitvoeren.'

7 april 2017, 6:59

Frankrijk wist vooraf van aanval

Frankrijk is vooraf op de hoogte gebracht van de raketaanval die de VS donderdagnacht uitvoerden. 'Rex Tillerson (de Amerikaanse Buitenlandminister) heeft me dit medegedeeld', aldus de Franse Buitenlandminister Ayrault. Hij prijst de Amerikaanse vergeldingsactie. 'Het gebruik van chemische wapens is verschrikkelijk en moet worden gestraft, want het is een oorlogsmisdaad', aldus Ayrault.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Ayrault. Beeld reuters

7 april 2017, 6:45

Geen grote paniek op de beurzen

Goud, staatsobligaties en de yen waren vanochtend in trek op de effectenbeurzen in Azië, als reactie op de Amerikaanse raketaanval op Syrië. Het edelmetaal en schuldpapier van de overheid zijn de gebruikelijke vluchtheuvels voor beleggers wereldwijd in tijden van nood: voor Aziaten komt daar de Japanse munt bij.

Van grote paniek was evenwel geen sprake. Volgens analisten lijkt de actie van Washington tegen het regime van president Bashar Assad een eenmalige onderneming, als vergelding op de gifaanval op de stad Khan Sheikhoun.

De internationale markten waren gisteren toch al wat nerveus, vanwege de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping. Tussen de twee landen leven brandende kwesties als de atoomdreiging van Noord-Korea en de heffingen die Trump dreigt op te leggen aan de buitenlandse import, die van Chinese goederen inbegrepen.

De verwachting is dat de aandelenkoersen in Europa een tik zullen krijgen van de spanningen in het Midden-Oosten.

7 april 2017, 6:37

Clinton: schakel vliegvelden uit

De avond voordat Trump besloot de VS aan te vallen als vergelding voor de gifgasaanval eerder deze week, pleitte Hillary Clinton in een interview voor het uitschakelen van de luchtmacht van de Syrische president Assad. 'De luchtmacht is de aanleiding van de meerderheid van de burgerslachtoffers die we over de jaren hebben gezien en ook de laatste dagen weer zagen', aldus Clinton op de Women in the World-top in New York. 'Ik geloof echt dat we zijn vliegvelden hadden moeten uitschakelen en dat we dit nog altijd moeten doen', vervolgde Clinton.

De Democratische uitdager van Trump drong tijdens haar ambtsperiode als minister van Buitenlandse Zaken aan op meer directe militaire acties in Syrië, iets dat president Obama tegenhield.

Hillary Clinton op de Women in the World-top. Beeld afp

7 april 2017, 6:16

Rusland: internationaal recht geschonden

De Russische president Vladimir Poetin, een bondgenoot van de Syrische president Assad, vindt dat de VS met de raketaanval het internationale recht hebben geschonden. De relatie tussen Amerika en Rusland is hiermee ernstig beschadigd, zo liet het Kremlin vrijdag in een verklaring weten.

Poetin, zo zei zijn woordvoerder Peskov, zou de aanval zien als 'agressie tegen een soevereine natie' die onder een 'verzonnen voorwendsel' heeft plaatsgevonden. Ook is Poetin van mening dat Trump hiermee de aandacht wil afleiden van de burgerdoden die momenteel in Irak vallen bij de herovering van Mosul.

Rusland gelooft niet dat Syrië achter de chemische luchtaanval zit. Ook het Syrische regime ontkent elke vorm van verantwoordelijkheid

7 april 2017, 6:04

Verdeelde reacties op aanval VS

Bondgenoten van de Verenigde Staten hebben instemmend gereageerd op de Amerikaanse raketaanval op een Syrische luchtmachtbasis. Saoedi-Arabië sprak over een 'moedig besluit' van president Donald Trump en zei dergelijke aanvallen 'volledig te steunen'.

Ook de Australische premier Malcolm Turnbull schaarde zich achter het Amerikaanse militaire optreden, dat hij bestempelde als 'proportioneel'. De Britse regering sprak over een 'gepaste reactie op de barbaarse aanval met chemische wapens door het Syrische regime'.

Bondgenoten van de Syrische president Bashar al-Assad reageerden juist teleurgesteld op de beschieting van de basis in de provincie Homs. Zo stelde Iran dat 'dergelijke unilaterale aanvallen' vooral extremisten ten goede komen. 'Het zal de situatie in Syrië en de regio nog complexer maken', zei een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken volgens persbureau ISNA.

7 april 2017, 5:57

'Vier militairen omgekomen bij aanval'

Zeker vier militairen zijn om het leven gekomen bij de Amerikaanse raketaanval op een Syrische luchtmachtbasis. Dat meldt het in Groot-Brittannië gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten op basis van eigen bronnen.

Ook raakten tientallen mensen gewond door de Amerikaanse aanval met bijna zestig Tomahawk-raketten.

7 april 2017, 5:56

'Vooral veel materiële schade'

De Amerikaanse aanval op de luchtmachtbasis in Shayrat heeft niet veel slachtoffers gemaakt, maar vooral materiële schade veroorzaakt. Dat zegt gouverneur Talal Barazi van de provincie Homs, waarin het militaire doelwit van de aanval ligt. Volgens de gouverneur zijn de bluswerkzaamheden en de reddingsoperaties al enkele uren bezig.

De gouverneur zei verder dat de luchtaanval vooral de doelstellingen van gewapende terroristische groepen en Islamitische Staat heeft gediend. 'Het Syrische leiderschap en het Syrische beleid zal er niet door veranderen', zei Barazi in gesprek met de Syrische staatstelevisie. 'Dit was niet het eerste doelwit van een aanval en zal ook niet het laatste zijn, denk ik.'

Beeld ap

7 april 2017, 5:54

Aanval is vergeldingsactie

De aanval was volgens legerofficials van de VS een reactie op de gifgasaanval die volgens Washington is uitgevoerd door de troepen van president Assad. De Syrische regering heeft iedere verantwoordelijkheid steeds ontkend.

Volgens betrokkenen was de aanval een van de minst verstrekkende varianten. Het was gericht op vliegtuigen en brandstoftanks op de luchtmachtbasis waarvandaan maandag volgens de Amerikaanse president Trump ook de toestellen waren opgestegen voor het sarinbombardement. Via een door Obama ingestelde communicatielijn werden de Russen, de bondgenoot van Syrië, vooraf op de hoogte gesteld van de aanval. Daardoor konden zij hun manschappen en die van de Syriërs waarschijnlijk in veiligheid brengen.

7 april 2017, 5:53

Een draai van 180 graden

Met de aanval heeft de regering-Trump een draai van 180 graden in een paar dagen gemaakt. Vorige week in Ankara zei minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson nog dat 'de langetermijn status van president Assad bepaald zal worden door het Syrische volk' - een andere manier om te zeggen dat hij van Amerika zo lang mocht blijven zitten als hij wilde.

Witte-Huiswoordvoerder Sean Spicer had het over 'het accepteren van de realiteit zoals die is'. Dat was heel iets anders dan het beleid van Obama, voor wie de verwijdering van Assad buiten kijf stond.

7 april 2017, 5:52

Niet gepland, nauwelijks beredeneerd

De 59 raketten die Donald Trump vannacht liet afvuren op een Syrische luchtmachtbasis waren niet gepland en nauwelijks beredeneerd. Het was een reflex van de president, in gang gezet door beelden van de door een gifgasaanval gedode kinderen in Khan Sheikhoun. Daarmee toonde Trump een ondoordachte daadkracht die in Amerika met enthousiasme en zorg werd ontvangen.

Lees hier de analyse van Amerika-correspondent Michael Persson.

Bekijk hieronder de toespraak van Trump terug, waarin hij de aanval op Syrië aankondigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.