Live

Teruglezen - Sonja Holleeder: 'Ik moest van Willem meebetalen aan moord op mijn eigen man'

Nadat gisteren Astrid Holleeder haar verhaal over haar broer deed waren vandaag zus Sonja en ex-vriendin Sandra den Hartog aan de beurt, respectievelijk de weduwe van Cor van Hout en Sam Klepper. Wat hebben zij verteld over Willem Holleeder en Dino S., zijn veronderstelde rechterhand en hoofdverdachte in het liquidatieproces? Lees het hieronder terug.

null Beeld anp
Beeld anp

Aan het einde van het verhoor krijgt Dino S., die ook aanwezig is in de rechtszaal maar Sandra niet kan zien, de gelegenheid om iets te zeggen. 'Dag mevrouw den Hartog, ik ben Dino. Ik wil even zeggen dat ik niets te maken heb met de dood van uw man.'

Sandra den Hartog reageert niet hoorbaar op deze opmerking, maar vertelde eerder vandaag dat Willem Holleeder in eerste instantie had gezegd dat de Amsterdamse Joegoslaaf Joco Jocic haar man had omgebracht. Daarna zei Willem het zelf te hebben gedaan, om dat vervolgens weer terug te nemen en te zeggen dat Dino S. achter de liquidatie op haar man zat.

Sandra: 'Maar ik zag dat hij loog. Ik weet zeker dat Willem het zelf was. En toen zei hij: we houden erover op. Schat, neem nog een wijntje.'

Verdachte Dino S. in de rechtbank Schiphol-Oost. Beeld anp
Verdachte Dino S. in de rechtbank Schiphol-Oost.Beeld anp

Een advocaat vraagt of Sandra van het dodenlijstje van Willem Holleeder wist. 'Ja, dat is best heftig. Hij kondigt dat gewoon aan.' Willems zus Sonja en Peter R. de Vries stonden daar ook op, vertelt Sandra. 'Op een gegeven moment stonden er zo veel namen op. Niet normaal.'

Dat zijn eigen zus op die lijst stond heeft volgens de ex van Holleeder te maken met geld. Ze zou 'hartstikke rijk' worden door de film over de Heineken-ontvoering (een actie van Holleeder en Sonja's man Cor van Hout). 'Willem vond dat zijn zus daar geen recht op had. Het was toch niet haar verhaal?'

Dino S., hoofdverdachte in het liquidatieproces van vandaag - al zou je dat met alle aandacht voor Holleeder bijna vergeten - stond ook op de dodenlijst. Ex-vriendin Sandra den Hertog: 'Willem was bang voor Dino. En ook heel boos op hem.'

De tweede keer dat Willem Holleeder toegaf haar man te hebben vermoord was in het bijzijn van zijn zus Astrid, zegt Sandra. 'Toen heb ik mijn sleutel teruggevraagd. Hij werd woedend. Ik was een vuile verraaier. Hij wilde me nooit meer zien. Maar ik bleef hem tegenkomen en hij ging weer toenaderingspogingen doen. Dag schatje, zullen we koffie drinken, vroeg hij dan. Belde hij me de hele dag, om te controleren. Dat ging zo door tot hij in 2014 weer werd opgesloten.'

Willem Holleeder heeft lang doen voorkomen alsof niet hij, maar Joca Jocic (een Amsterdamse crimineel van Joegoslavische komaf) achter de moord op Sandra's man Sam Klepper zat. Sandra: 'Ik heb veel geld aan Joca betaald om iedereens leven te redden. Een keer zelfs één miljoen. Ik heb jaren in angst geleefd.'

Later zei Willem Holleeder volgens Sandra over haar zoon: 'Je denkt toch niet dat ik die jongen groot laat worden. Ik doe hem net zoals zijn vader.' Toen is Sandra naar Astrid Holleeder gegaan en heeft haar gevraagd of dat waar was. 'Astrid doorzocht mijn zakken en zei: daarover kan ik niet praten. Ik smeekte haar: komop As, ik moet weten of Willem Sam heeft gedaan. Knik dan ja of nee. En toen knikte ze ja. '

null Beeld anp
Beeld anp

Vanaf 2006 ging haar relatie 'niet zo heel lekker meer', zegt Sandra den Hartog. Holleeder werd steeds dwingender, en was steeds vaker afwezig. Daarna werd hij gedetineerd. Voor Sandra was dat een omslagpunt, ze kwam iets meer los van hem. 'Maar ja, toen was hij ineens weer poeslief. Want toen had hij me nodig. Om langs te komen en zijn was te doen.'

Sandra den Hartog had een relatie met Willem Holleeder, maar Maike D. ook. Met weer een andere vrouw woonde Willem samen.

Willem nam Maike mee naar belangrijke contacten, zegt Sandra. 'Van haar waren mensen altijd onder de indruk. Zij ging mee bij etentjes met Dino S., Willem Endstra, Klaas Hummel en Erik de Vlieger. Dan gingen ze vaak naar La Garage. Met mij ging hij naar dingen die ik leuk vond. Kleine restaurantjes.'

Sandra ging wel met Willem mee naar de gevangenis. Één keer op bezoek bij John Mieremet en één keer bij Mink Kok.

Willem isoleerde haar, vertelt Sandra. Ze mocht met niemand omgaan en hij stuurde zijn familie bij haar langs om haar te controleren. Bij Maike deed hij dat ook, maar volgens Sandra was hij met haar voorzichtiger. 'Maike was toch zijn pensioenpotje, zoals hij het zelf noemde.'

In het begin voelde Sandra zich beschermd door Willem. 'Maar op een gegeven moment is het jouw keus helemaal niet meer, of je met hem bent. Hij bepaalt wanneer het stopt, niet jij.'

null Beeld anp
Beeld anp

Het OM vraagt naar het alcoholgebruik van Holleeder. Ex Sandra zegt hetzelfde als zijn zussen Astrid en Sonja eerder deden: hij dronk wel, maar vooral om anderen dronken te voeren en informatie los te peuteren. Sandra: 'Vrienden hebben hem wel eens betrapt toen hij zijn drankje in de plantenbak gooide.'

Als Willem wel dronken was had hij een kwaadaardige dronk, zegt Sandra. Dan schreeuwde hij soms zo hard dat omstanders op straat zich ermee gingen bemoeien. 'Daar zat je natuurlijk niet op te wachten.'

Het gaat weer over de plekken waar Holleeder rondhing en met mensen afsprak. Hij en Sandra communiceerden per telefoon via symbolen, zoals een smiley, een hartje en een beertje. Sandra weet alleen van het beertje nog welke locatie het was: een plek bij de Schellingwouderbrug. Andere locaties waren een plek bij de Omval en bepaalde woningen in Den Haag, Wassenaar en bij het winkelcentrum van Amstelveen.

Over de moord op haar man Sam Klepper zegt Sandra: 'Daar verdenk ik Willem niet van, ik weet dat hij het heeft gedaan. Hoe ik me daarover voel kan ik hier niet eens beschrijven.'

Hoe ze dat zo zeker wist? Sandra: 'Hij schold mijn zoon wel eens uit, en dan zei hij: als hij niet oppast ga ik hem net zo laten doen zoals zijn vader. Jaren later moest ik een keer mee met hem uit eten - dat is niet iets wat je zelf bepaalt bij hem - en ontkende hij het weer. Deed hij weer zijn toneelspel. Dan is hij aardig en innemend. Maar ik keek er doorheen, ik wist hoe hij was. Dus toen begon hij een heel verhaal. Zo van, het is al zo lang geleden, je hebt het recht om het te weten. Hij zei: Dino S. heeft het gedaan. Die naam was in mijn belevenis nog nooit voorgekomen. Ik wist dat hij zat te liegen tegen me. Maar dan zegt hij: "Schat, neem nog lekker een glaasje wijn, we houden erover op". En dat doe je dan maar, want je kunt hem geen vragen stellen.'

null Beeld anp
Beeld anp

Het OM wil weten hoe het voor Sandra was als Willem over zijn plannen sprak om Endstra om te brengen. 'Hij noemde naar mij toe alleen namen als hij kwaad was. Nou, dat is best wel heel moeilijk. Moet je dit nou wel of niet serieus nemen, vroeg ik me dan af. Ik koos ervoor om te denken, het zal wel. Dit hoef ik allemaal niet weten.'

Of Sandra wel eens ontdekte dat dingen die Holleeder in boosheid aankondigde ook werkelijkheid werden, wil de aanklager weten. 'Ja, heel vaak. Bij wie? Nou, bij Willem Endstra, Thomas van der Bijl, Kees Houtman, Johnny Mieremet.'

null Beeld anp
Beeld anp

De ex-vriendin van Willem Holleeder Sandra den Hartog is voor het eerst aan het woord. 'Ze ziet er niet tegenop omdat ze haar verhaal wil vertellen, maar de omstandigheden vindt ze minder. 'Ik ben behoorlijk zenuwachtig.'

Den Hartog had van 2002 tot 2014 een relatie met Willem Holleeder. Haar ex-man Sam Klepper werd in 2000 vermoord. Sandra verdenkt sinds een aantal jaar Holleeder van die moord.

Het verhoor van Sonja Holleeder is afgelopen. Om 13:00 gaan we verder met de verklaring van Sandra den Hartog, ex-vriendin van Willem Holleeder en weduwe van crimineel Sam Klepper.

De advocaat van Dino S. wil meer weten over het huis in Spanje dat Sonja gedwongen moest afstaan aan Stanley Hillis, om zo voor de moord op haar man Cor van Hout te betalen. Sonja: 'Ik kon het zelf ook niet geloven, het was zo bizar. Omdat Stanley mij een aardige meid vond hoefde het van hem uiteindelijk niet.' Toen ze haar broer Willem vertelde dat ze het huis niet aan Hillis had hoeven geven werd hij volgens Sonja ontzettend kwaad. 'Het schuim stond op zijn mond. Omdat hij nu zelf de schutters moest gaan betalen.'

Advocaat Meijering vraagt naar het motief voor de moord op Cor van Hout, en wil weten waarom Willem Holleeder opeens die veronderstelde erfenis wilde hebben. Sonja: 'Gewoon. Alles was voor hem. Niemand had ergens recht op. Dat vindt hij gewoon. En als hij dat vindt, dan is dat ook zo. Zo zit dat in zijn hoofd.'

Wel speelde er op de achtergrond een ruzie tussen Willem Holleeder en haar man Cor van Hout, vertelt Sonja. 'Omdat Willem was overgelopen naar (John) Mieremet en (Sam) Klepper.' Voor één van de aanslagen op Cor's leven moest Sonja Willem Holleeder vertellen waar haar man was. 'Anders zou Mieremet een raket bij mij naar binnen schieten.'

null Beeld anp
Beeld anp

Haar zus Astrid wilde veel eerder actie tegen haar broer ondernemen, geeft Sonja toe. 'Ik had eerst nog de hoop dat hij in de gevangenis was veranderd, en dat het anders zou zijn als hij vrij kwam.' Toen dat niet zo bleek te zijn, integendeel, begon Sonja langzaam in te zien dat ze moest getuigen, zegt ze. 'Ook voor de kinderen. Hij werd steeds gekker, ook naar mij toe. Hij zei dat ik mocht tossen om de dood van mijn kinderen. Om wie er eerst ging.'

Na een korte pauze gaat het verhoor van Sonja Holleeder verder. De advocaat van Dino S., Nico Meijering, stelt haar vragen. Sonja legt uit dat Willem van alles deed om politie en justitie op het verkeerde been te zetten. 'Als het hem goed uitkwam, praatte hij volop aan de telefoon. Over dingen die niet gehoord mochten worden praatte hij eigenlijk niet. Of hij fluisterde. Hij was erg bang voor afluisteren.'

Net voor het begin van het hoger beroep van het Passageproces op de Rechtbank bij Schiphol Beeld anp
Net voor het begin van het hoger beroep van het Passageproces op de Rechtbank bij SchipholBeeld anp

Net als Astrid waarschuwde ook Sonja mensen als ze op 'het lijstje' van Willem Holleeder stonden. 'De familie van Danny K. heb ik via een kennis gewaarschuwd. Willem zat daar elke dag op de bank, terwijl ik had gehoord dat Danny aan de beurt was. Willem ging dan gewoon met hem om. Zo deed hij dat altijd.'

De naam van die kennis wil Sonja niet noemen. Leen Bosnie, de zakenpartner van Endstra, zou volgens de zus van Holleeder ook worden geliquideerd. 'Willem vond hem een ratje.'

Sonja: 'Ik weet hoe het is gegaan met de moord op mijn man. Willem heeft het ook bevestigd, hè? Ik heb het laten doen, zei hij.'

Het belangrijkste motief om Cor van Hout om te brengen was de erfenis, zegt Sonja. 'Dat heeft hij zelf verteld. Het enige waar het bij Willem om gaat is geld en macht. Na zijn dood kwam hij eerst 's middags huilen op de bank. 's Avonds kwam hij terug en zei dat hij voor de erfenis kwam. Maar die was er niet meer, dus dat heb ik hem gezegd.'

Daarna wilde hij mijn huis hebben, zegt Sonja, en begint te huilen. 'Hij liet me via Astrid naar het Amsterdamse Bos komen. Daar vertelde hij dat ik het huis moest afgeven aan Stanley Hillis om de schutters van Cor te betalen. Dus ik moest meebetalen aan de schutters van mijn eigen man.'

Voor de moord droeg Willem Holleeder Sonja op een foto van haar man Cor te zoeken. Haar conclusie is nu dat deze foto voor de schutters was.

Het OM vraagt weer naar het privéleven van Willem Holleeder. Heeft hij vrienden? Sonja: 'Nou ja, die zijn er niet meer.'

Over zijn relatie met zijn zussen zegt ze: 'Astrid en ik zijn heel verschillend. Zij was zijn vertrouwenspersoon, ik was meer zijn bezit. Hij wist natuurlijk van Cor (haar geliquideerde man) en dat ik bang was. Ik durfde nooit wat te zeggen.'

Sonja werd ook ingezet om Willems vriendinnen te vermaken, zegt ze. 'Dan ging hij weer naar een ander meisje en dan moest ik zorgen dat zijn vriendin niet alleen was. Haar in de gaten houden. Je kan tegen hem geen nee zeggen.'

Had Willem het wel eens over geld, wil het OM weten. Sonja: 'Nee, nooit. Alleen over geld afpakken.'

null Beeld anp
Beeld anp

Sonja moest net als haar zus altijd paraat staan voor Willem Holleeder. 'Ik deed zijn was, bracht zijn was, moest altijd voor hem klaar staan. Het klinkt heel gek, maar als hij moest poepen of plassen kwam hij bij mij langs.'

De rechters gisteren vlak voor aanvang van het Hoger Beroep in het Passageproces. Beeld Julius Schrank
De rechters gisteren vlak voor aanvang van het Hoger Beroep in het Passageproces.Beeld Julius Schrank

Sonja Holleeder, weduwe van Cor van Hout, is aan het woord. Er wordt over angst gesproken. Ik ben heel bang voor mijn broer, zegt ze. 'Mijn broer is heel dreigend. Hij dreigt niet alleen, hij doet het ook. Hij herinnerde me vaak aan wat hij met mijn man heeft gedaan. Of laten doen. Het maakt hem niet uit of ik zijn zus ben. Het is voor een ander niet te begrijpen. Hij is een psychopaat. Hij is heel ziek. Maar hij is ook een charmeur. Hij pakt je in, hij vreet je op en hij gooit je weg.'

Gisteren nam Astrid Holleeder al zitting achter het zwarte gordijn in de speciale rechtbank op Schiphol. Alleen haar stem was te horen, voor haar eigen veiligheid. 'Wat ik doe, is een kamikaze-actie,' aldus Astrid.

Ze deed haar huiveringwekkende verhaal. 'Hij heeft zo'n charme. Zo'n natuurlijk overwicht. Als hij hier binnenkomt, dan denkt u na 5 minuten: misschien klopt het wel wat hij zegt. Na 10 minuten denkt u: die vrouw die tegen hem getuigt, is gek. En na 15 minuten denkt u: ach, wat is hij eigenlijk zielig,' tekent verslaggever Elsbeth Stoker op uit de mond van Astrid Holleeder. Lees hier het verslag van gisteren (+).

Gisteren liveblogden we ook vanuit de rechtbank. Lees dit blog hier terug.

Journalisten volgen de rechtszaak via een televisiescherm in een andere zaal. Beeld Julius Schrank
Journalisten volgen de rechtszaak via een televisiescherm in een andere zaal.Beeld Julius Schrank

Vandaag is het woord aan de zus van Holleeder, Sonja Holleeder, en Sandra den Hartog, de ex van Holleeder en weduwe van Sam Klepper. Gisteren sprak Astrid Holleeder al, de gehele maandag werd besteed aan haar verhaal.

Dit liquidatieproces tegen tien verdachten draait om een reeks moorden in de onderwereld. Willem Holleeder is ditmaal geen verdachte. Zijn criminele vrienden wel. Daarom willen de rechters, aanklagers en advocaten weten wat Holleeder de vrouwen heeft verteld over onder meer hoofdverdachte Dino S., zijn veronderstelde rechterhand, en Jesse R, die de hitman van Holleeder zou zijn geweest.

Volgens Astrid Holleeder noemde haar broer nauwelijks namen. Over Dino S. vertelde ze dat haar broer anderen vertelde dat S. een 'verrader' was. 'Hij was in diskrediet geraakt. Dat kan bij mijn broer zomaar gebeuren.' Over Jesse R. 'weet ze alleen wat er in de media over hem wordt geschreven'.

Sonja Holleeder en Sandra den Hartog kunnen naar verwachting vooral een beeld schetsen van hoe Holleeder zijn omgeving terroriseerde, schrijft Elsbeth Stoker in haar voorbeschouwing (+).

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden