Live

Teruglezen - Rutte: 'EU-sancties zijn logische vervolgstap'

De Krim heeft zich per decreet aangesloten bij Rusland. Dat zal niet onbestraft blijven. De Europese Unie heeft een pakket maatregelen tegen Rusland aangekondigd. De NAVO spreekt van 'de ergste bedreiging voor Europa sinds de Koude Oorlog'. Lees hier de ontwikkelingen terug.

Soldaten van de luchtmacht in Belbek, vlak bij Simferopol, staan tegenover pro-Russische demonstranten vlak buiten hun basis. Beeld afp

20.00 uur - Nieuw liveblog
Omwille van de verversingssnelheid zijn we een nieuw liveblog begonnen.
U kunt hier de gebeurtenissen verder blijven volgen.

19.51 uur - Timosjenko in Dublin

19.35 uur - Canada zal uitslag referendum de Krim niet erkennen
De Canadese premier Stephen Harper heeft gezegd dat zijn land de resultaten van het referendum dat de regering van de Krim op 16 maart houdt over de hereniging met Rusland, niet zal erkennen. Dat schrijft de Wall Street Journal.

19.22 uur - Rutte vindt sancties 'logische vervolgstap'
Premier Rutte heeft de eerste sancties van de Europese Unie een 'volstrekt logische vervolgstap' genoemd. Hij zei dat na afloop van het Europese spoedberaad in Brussel. 'Wij kunnen nu niet doorgaan met gesprekken voeren met de Russen over visumvrij reizen. Dat zou ook gek zijn.'

Voorafgaand aan het overleg vond Rutte het nog te vroeg voor sacties, maar inmiddels is er een decreet afgekondigd waarin De Krim zich bij Rusland aansluit. Dat maakt de sancties volgens de premier alsnog een logische vervolgstap.

Premier Mark Rutte eerder vandaag bij aankomst in Brussel. Beeld afp

19.14 uur - Obama: internationale waarnemers toelaten tot de Krim
De Amerikaanse president Obama houdt momenteel een persconferentie over de situatie in Oekraïne. Hij zegt dat internationale waarnemers toegelaten moeten worden tot de Krim. Ook roept hij het Amerikaanse congres op om steun te verlenen aan het IMF bij het faciliteren van de leningen aan Oekraïne.

Hij spreekt verder van 'een Russische interventie in de autonome Krimrepubliek', en noemt het aangekondigde referendum over de hereniging van de Krim met Rusland 'onwettig'. Voor de personen die verantwoordelijk zijn voor het 'schenden van de soevereiniteit van Oekraïne' heeft Obama sancties in petto.

Barack Obama spreekt over de situatie in Oekraïne. Beeld afp

19.06 uur - Verklaring Europese Raad
De Europese Raad heeft een verklaring gepubliceerd waarin het pleit voor onderhandelingen met de Russische Federatie en voor een 'productieve dialoog' tussen Rusland en de Oekraïense regering. Dergelijke onderhandelingen moeten binnen enkele dagen van start gaan, anders komen er aanvullende maatregelen vanuit de Europese Unie.

18.55 uur - VS breidt militaire oefening in Polen uit
Het Poolse ministerie heeft intussen bekendgemaakt dat de Amerikanen bij een eerder geplande militaire oefening in Polen meer vliegtuigen zullen gaan inzetten. Naast transportvliegtuigen worden nu ook twaalf F-16's ingezet. Volgens een ambassadeur in Warschau zou dit zijn 'om de bondgenoten van de VS gerust te stellen in het licht van de Oekraïne-crisis'. Aan de oefening doen in totaal 300 Amerikaanse militairen mee.

F16 Beeld epa

18.45 uur - Interpol ontvangt verzoek arrestatie Janoekovitsj
De internationale politieorganisatie Interpol heeft een aanvraag binnengekregen voor de arrestatie van de Oekraïense oud-president Victor Janoekovitsj. Dat schrijft persbureau Reuters. Volgens Interpol is het verzoek ingediend door de huidige Oekraïense autoriteiten. Zij beschuldigen Janoekovitsj ondermeer van machtsmisbruik en moord.

De organisatie, gezeteld in het Franse Lyon, zegt te bestuderen of de aanvraag aan de regels voldoet. Bij verzoeken om politieke redenen wordt bijvoorbeeld geen arrestatiebevel uitgevaardigd.

18.26 - Ondertussen op Russia Today..
Toont de presentatrice een kaart van hoe Rusland eruit komt te zien als de Krim is ingelijfd. Nou, zo dus:

18.14 uur - Nog meer reacties op hulppakket
De Britse premier Cameron: maatregelen als het bevriezen van tegoeden en reisverboden kunnen relatief gemakkelijk doorgevoerd worden. Dit kan door Rusland voorkomen worden door een dialoog met Oekraïne aan te gaan.

Volgens de Poolse premier Donald Tusk was de EU-meeting 'stormachtig'. Mogelijk is 'niet iedereen blij met het resultaat', voegde hij daar aan toe.

Zie hieronder ook de tweets van EU-voorzitter Van Rompuy:

18.08 - Maatregelen Moskou, update
Aanvullingen op het pakket aan maatregelen dat de EU-leiders zojuist overeenkwamen in Brussel:

De Britse premier Cameron zei 'dat er niet op normale wijze zaken met Rusland gedaan kan worden' na zijn interventie in Oekraïne.

De Franse premier Hollande heeft gezegd dat Rusland verder economische maatregelen tegemoet kan zien als Rusland verdergaat met 'het destabiliseren van Oekraïne'.

17.57 uur - EU-leiders eens over maatregelen tegen Moskou
De Europese Unie is het eens over een pakket maatregelen tegen Rusland wegens de Russische agressie in het buurland Oekraïne.

Op een ingelaste top in Brussel besloten de Europese leiders om het overleg over visumvrij verkeer met Rusland op te schorten. Ook de onderhandelingen over een nieuw algemeen (handels-)akkoord worden in de ijskast gezet.

Dat is bekendgemaakt door Europees president Herman Van Rompuy. Volgens de Europese leiders heeft Rusland de afgelopen dagen te weinig gedaan om de spanningen op het Oekraïense schiereiland de Krim te verminderen.

17.48 uur - Te koop in Kiev..
Herdenkingskaarsjes, maar ook een dartbord met het gezicht van de verdreven president Janoekovitsj.

Overigens moet je dan wel ergens geld vandaan zien te halen. Dat blijkt nogal lastig te zijn in de Oekraïense hoofdstad. 'Sinds gisteren is het me niet gelukt om 50 dollar te pinnen uit verschillende pinautomaten', meldt journalist Lucian Kim vanuit Kiev.

17.42 uur - De Krim heeft een nieuwe tv-zender: een Russische!
Zo rap kan het dus gaan. Krim-premier Sergej Aksenov heeft een Oekraïense tv-zender afgesloten en vervangen door een Russische zender. Dat heeft freelance journalist Roy Greenslade gemeld aan de Guardian. Hij baseert zich op een persbericht van een zendercoördinator.

Mogelijk zijn er zelfs twee Oekraïense zenders afgesloten, zoals hieronder valt te lezen.

17.29 uur - Femen-activiste aangevallen
AFP-journalist Thomas Watkins heeft een foto geplaatst van een Femen-activiste die tijdens een pro-Russische betoging voor het parlement op de Krim bij de keel wordt gegrepen.

'Stop Putin's war', valt op haar blote bovenlijf te lezen.

17.15 uur - OVSE-waarnemers komen Krim niet in
Een team bestaande uit 40 internationale waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa is bij de grens op de Krim tegengehouden door gewapende mannen.

De OVSE-missie in Oekraïne bestaat uit waarnemers uit onder meer de VS, Tsjechië en Hongarije en had als doel om nadere informatie te verzamelen over de Russische militaire activiteiten op de Krim.

17.06 uur - NAVO staat Oekraïne bij
De NAVO heeft Rusland opgeroepen om zijn troepen uit de Krim terug te trekken. De organisatie staat Oekraïne bij in wat het noemt 'de grootste bedreiging voor de Europese veiligheid sinds het einde van de Koude Oorlog'.

NAVO secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen:

'Oekraïne is een gewaardeerde en al lange tijd een partner voor de NAVO. Op deze moeilijke momenten staat de NAVO achter Oekraïne. De NAVO waakt over Oekraïne's soevereiniteit, integriteit en de fundamentele principes uit het internationale recht.'

16.59 uur - Kan de Krim zich zomaar afscheiden?
Vanochtend hoorde de Krim nog bij Oekraïne, vanmiddag heeft het zich opeens aangesloten bij Rusland. Het klinkt zo eenvoudig, maar is dat het ook?

Olivier Ribbelink van het Asser Instituut, gespecialiseerd in internationaal recht, legt hier uit hoe een territoriale machtswissel juridisch in elkaar steekt.

Pro-Russische strijdkrachten bij het beeld van Lenin in Simferopol. Beeld getty

16.55 uur - Agressie
Onze correspondent Olaf Koens, die op de Krim is, meldt op Twitter dat de Russen in een overwinningsroes verkeren. Veel vriendelijker worden ze daar niet van.

16.36 uur - 'Gecoördineerde actie'
De stemming van het regioparlement op de Krim over aansluiting bij Rusland heeft plaatsgevonden in overleg met het Russische parlement. Dat beweert althans een vertegenwoordiger van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken.

'Alles wat nu gebeurt - de beslissing van de Hoge Raad van de Krim en verklaringen van de Eerste en Tweede Kamer van de Doema vormen het bewijs dat het een gecoördineerde actie betreft', aldus Yevhen Perebiynis.

'Nu de maskers af zijn, zien we met welk doel dit allemaal is begonnen', voegde hij daar nog aan toe.

16.32 uur - Gezonken schip blokkeert toegang
Russische troepen hebben een schip laten zinken zodat Oekraïense schepen geen doorgang meer hebben.

16.20 uur - Persconferentie Jatsenjoek bekijken
Bekijk hier de volledige persconferentie terug van de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek.

15.50 uur - De rafelige grenzen van Rusland
De Krim is een van de omstreden uithoeken van de voormalige Sovjet-Unie. Etniciteit en nationalisme speelden een belangrijke rol bij de chaotische ondergang van die unie in de jaren 1987-1991. Veel kwesties zijn ruim 20 jaar later nog niet opgelost. Een overzicht:

Georgië: Als gevolg van slepende grensconflicten met Georgië hielp Rusland twee Georgische landstreken, Abchazië in het westen en Zuid-Ossetië in het midden, zich feitelijk af te scheiden. De ministaatjes worden internationaal niet erkend. De Russische erkenning volgde pas op een mislukte poging van Georgië in 2008 om Zuid-Ossetië te heroveren. In Abchazië en Zuid-Ossetië zijn na de val van de Sovjet-Unie bloedige conflicten ontstaan tussen onder anderen inheemse bewoners en de Georgisch sprekende nieuwe nationalistische leiders.

Koerillen: Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog annexeerde de Sovjet-Unie de Japanse eilandengroep Koerillen die voor een deel door Japan wordt geclaimd.

Kaukasus: Het gebergte van de Kaukasus herbergt ook aan de noordelijke, Russische kant, een lappendeken van bevolkingsgroepen en geloofsovertuigingen. Dat leidt tot bloedige conflicten. Een van de bloedigste is de slepende strijd om Tsjetsjenië, waar ook een regelrechte oorlog woedde in de jaren 90.

De Krim: De Krim werd bij Sovjetrepubliek Oekraïne gevoegd in 1954, maar toen de Sovjet-Unie uiteenviel stelde Moskou dat de Krim nooit echt deel had uitgemaakt van Oekraïne omdat het feitelijk een Russische marinebasis was. Het Kremlin onder leiding van Boris Jeltsin liet die claim varen in verdragen over de status van de Krim. Zo werd het grootste deel autonoom in Oekraïne.

Poolgebied: Rusland maakt aanspraken op volgens rivalen veel te grote delen van het Poolgebied. Dat zal bij de exploitatie van het Noordpoolgebied naar verwachting leiden tot conflicten met onder meer Canada, de VS en Denemarken. Noorwegen sloot in 2010 een overeenkomst.

Transdjnistrië of Transnistrië: Het Russische leger heeft nog steeds een basis op een stukje voormalige Sovjet-Unie ten westen van Oekraïne. De basis is de ruggengraat van dit langwerpige ministaatje. Het omstreden gebied behoorde tot Moldavië en Moldavië hoorde eerder bij Roemenië.

(Bron: ANP)

Een Oekraïnse priester bij een militaire basis op de Krim. Beeld epa
Een pro-Russische demonstrant loopt met een Russische vlag door Simferopol. Beeld afp

15.40 uur - Leider betogers gearresteerd
De leider van pro-Russische betogers is zojuist in zijn appartement in de Oekraïense stad Donetsk gearresteerd. Dat meldt een getuige aan Reuters.

Zo'n tien leden van de Oekraïense geheime dienst SBU arresteerde Pavel Gubarev op verdenking van 'inbreuk op de territoriale integriteit en onafhankelijkheid van de staat'. De man verzette zich niet.

Gubarev, een zakenman uit Donetsk, leidde de protesten bij het regionale overheidsgebouw. Hij was degene die gisteren de Russische vlag hees na de bezetting van het gebouw. Hij noemt zichzelf de 'gouverneur van de mensen' en eist dat de banden met Kiev verbroken worden.

Activist Pavel Gubarev (schreeuwend) voor het overheidsgebouw in Donetsk. Beeld ap

15.36 uur - Expertbijeenkomst Clingendeal
Vanmiddag om 16.00 uur organiseert Clingendael een expertbijeenkomst over de situatie in Oekraïne. Onder andere voormalig NAVO secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer, voormalig Nederlands ambassadeur in Berlijn Marnix Krop en journalist Arnout Brouwers (Volkskrant) zullen daar spreken.

De bijeenkomst is via een livestream te volgen.

Een Oekraïens marineschip. Beeld getty

15.29 uur - 'Oekraïne verdedigt zichzelf'
De Oekraïense strijdkrachten zullen in actie komen als de Russische interventie escaleert en op Oekraïens terrein komt. Dat zei de premier Jatsenjoek tijdens een persconferentie in Brussel. 'We staan klaar om ons land te verdedigen.'

Oekraïense troepen hebben tot nu toe nog niet hoeven reageren op de Russische overname op de Krim. Maar als de interventie zich uitbreidt, kan dit veranderen, aldus Jatsenjoek.

'We zullen ons niet overgeven of het schoothondje van Rusland worden', aldus Jatsenjoek. De premier maande Rusland om zijn troepen terug naar de barakken te sturen en zei dat Moskou zich aan internationale verlichtingen moet houden. Oekraïne is volgens Jatsenjoek wel bereid te praten over de ontstane situatie.

15.23 uur - Poetin als Kevin Spacey (of andersom)

De Russische president Vladimir Poetin, afgebeeld als hoofdrolspeler Kevin Spacey in House of Cards. Spacey speelt Francis Underwood, een politicus die over lijken gaat om de top te bereiken. Beeld Die Zeit/Netflix

15.05 uur - Geen overeenkomst Lavrov en Kerry
De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, zei na zijn bespreking met zijn Amerikaanse collega John Kerry dat er nog steeds geen overeenkomst is gevonden over Oekraïne. Hij liet weten dat Amerikaanse sancties tegen Rusland de druk alleen maar zullen vergroten, en niet constructief zijn.

Kerry heeft Lavrov ervan verzekerd dat er geen Russische functionarissen op de zwarte lijst staan.

Lavrov (L) en Kerry vandaag in Rome. Beeld reuters
Het regeringsgebouw op de Krim. Beeld reuters

15.00 uur - Jatsenjoek: afscheiding Krim is illegaal
Het besluit van de Krim om zich aan te sluiten bij Rusland is illegaal. Dat zegt de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek. 'Deze stap is illegaal. Er is geen juridische grond voor', aldus Jatsenjoek. Hij riep Rusland op om 'diegene die voor een scheuring van Oekraïne zijn niet te steunen'. De Krim blijft een autonoom deel van Oekraïne, zo stelde de premier.

14.56 uur - 'Oekraïne overal bij betrekken'
De Oekraïense regering in Kiev moet vanaf nu bij iedere beslissing over de Krim betrokken worden. Dat zegt een Amerikaanse functionaris.

De Europese Unie moet zich haasten om een associatieverdrag met Oekraïne te tekeken. Dat zei de Poolse premier Donald Tusk.

Beeld epa

14.40 uur - Overheidsgebouw Krim omsingeld
Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zijn op de Krim tegengehouden door niet geïdentificeerde mannen in uniform, dat meldt Reuters.

'De waarnemers werden aangehouden, ze kunnen niet verder gaan. Ze landden in Odessa en reisden met de auto naar de Krim waar de niet geïdentificeerde mannen ze opwachtten', vertelt de Poolse minister van Defensie.

Inmiddels hebben pro-Russische militanten en Kozakken het overheidsgebouw op de Krim omsingeld. Ze staan daar om het gebouw te beschermen tegen 'extremisten uit Kiev', vertellen ze aan verslaggevers.

Beeld epa

14.18 uur - Krim sluit zich aan bij Rusland
De Krim heeft zich per decreet aangesloten bij Rusland. Dat meldt Reuters. Oekraïense strijdkrachten op de Krim zullen vanaf nu worden beschouwd als 'bezetters', zegt de vicepremier van de Krim. Ze zullen zich moeten overgeven of zijn grondgebied verlaten. Alleen de Russische strijdkrachten worden nog gezien als legitiem.

'Gewapende troepen uit andere landen zijn bezetters. De Oekraïense strijdkrachten moeten kiezen: of ze leggen hun wapens neer, verlaten hun post, accepteren het Russisch staatsburgerschap en sluiten zich aan bij het Russische leger. Als ze dat niet doen, zijn wij bereid ze een veilige reis aan te bieden terug naar hun thuisland Oekraïne', aldus Rustam Temirgaliev.

Pro-Russische vrijwilligers voor het regeringsgebouw op de Krim. Beeld afp

14.04 uur - Lavrov spreekt Kerry in Rome
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zal vandaag zijn Russische collega Sergej Lavrov in Rome ontmoeten om verder te overleggen over Oekraïne.

Kerry en Lavrov hebben elkaar al vier keer eerder gesproken in een poging overeenstemming te bereiken over Oekraïne. Tot dusver zonder resultaat. Volgens Kerry heeft de bezetting van de Krim door het Russische leger ervoor gezorgd dat de wereld zich nu achter Oekraïne schaart.

Lavrov en Kerry gisteren met de Franse president François Hollande. Beeld reuters

13.38 uur - Visumbeperkingen VS
De Verenigde Staten stellen reisbeperkingen in voor Russen en inwoners van de Krim die de 'soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne bedreigen'. Dat heeft het Witte Huis gezegd.

President Barack Obama heeft verder toestemming gegeven voor strafmaatregelen tegen 'individuen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor activiteiten die democratische processen en instituties in Oekraïne ondermijnen'. Het Witte Huis is bereid meerdere sancties op te leggen als de situatie in Oekraïne nog verder escaleert.

De nieuwe reisbeperkingen zijn een aanvulling van Amerikaanse beleid om geen visa te verstrekken aan personen die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen in Oekraïne.

Oekraïense politie in Simferopol. Beeld afp

13.24 uur - Serry terug naar Oekraïne
De Nederlandse VN-diplomaat Robert Serry keert vandaag terug naar Oekraïne. Hij gaat zich weer voegen bij de VN-missie in de hoofdstad Kiev. Dit heeft de woordvoerder van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon laten weten via Twitter.

Serry was gisteren door een pro-Russiche groep actievoerders verdreven van de Krim. Hij is op het vliegtuig naar Istanbul gezet.

VN-gezant Robert Serry gisteravond in Simferopol. Beeld ap

13.22 uur - Duitse oppositie hekelt EU-aanpak
De grootste Duitse oppositiepartij Die Linke heeft geen goed woord over voor de manier waarop de Europese Unie de crisis in Oekraïne aanpakt. Met name de steun voor de interim-regering waarin ook de ultranationalistische partij Svoboda deelneemt, is de partij een doorn in het oog.

Volgens Die Linke moeten Europese leiders zich houden aan het akkoord van 21 februari, toen de Oekraïense regering en oppositie onder meer overeenkwamen dat er vervroegde verkiezingen en een tijdelijke regering van nationale eenheid zouden komen.

'Er zou een eenheidsregering komen en geen regering waar extreem rechts aan deelneemt', aldus parlementslid Stefan Liebich. Hij vindt dat de EU zich gedraagt als 'opgejaagd groepje kippen'.

Een activist van de Oekraïense partij Svoboda. Beeld reuters
Gewapende mannen staan naast een jongetje bij een militaire basis. Beeld reuters

13.16 uur - 'Blijven praten over visumvrij reizen'
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gaat er vanuit dat de gesprekken tussen de EU en Rusland over visumvrij reizen niet worden opgeschort. Het is een van de sancties waar regeringleiders uit de EU momenteel over aan het overleggen zijn. Zo'n sanctie zou 'gepolitiseerd, weinig constructief en ongeaard' zijn aldus woordvoerder Alexander Lukashevich.

Beveiliging voor een regeringsgebouw in Simferopol op de Krim. Beeld reuters

13.09 - Russische roebel op de Krim
De Krim mag de Russische roebel aannemen als valuta. Dat meldt persbureau Interfax.

De roebel is de afgelopen tijd fors in waarde gedaald. De Russische munt was al enige tijd aan het dalen, maar zakte door de crisis tot het laagste punt tegenover de dollar ooit.

Russische roebels. Beeld reuters

12.52 uur - Open brief Joodse gemeenschap aan Poetin
Leiders van de Joodse gemeenschap in Oekraïne (die voornamelijk Russischtalig is), hebben een open brief aan Vladimir Poetin geschreven. Hierin zeggen ze dat de minderheden in het land zich niet bedreigd voelen, zoals Poetin beweert. 'De Russisch sprekende burgers van Oekraïne worden niet vernederd of gediscrimineerd, hun burgerrechten worden niet aangetast', schrijven ze in de brief (waar hier een engelse vertaling van is). 'Uw overtuiging van de groei van anti-semitisme, die u op een persconferentie uitte, komt niet overeen met de feiten.'

12.18 uur - Ontwerpverklaring dreigt met 'serieuze consequenties'
De Europese Unie waarschuwt voor 'serieuze consequenties voor de bilaterale relatie met Rusland' als dat land er niet in slaagt de situatie rond Oekraïne te de-escaleren. Dat staat in de ontwerpverklaring van de gezamenlijke regeringsleiders van de EU.

De verklaring zet in op een sterke veroordeling van de reactie van Rusland op de gebeurtenissen in Oekraïne, en benadrukt dat er een oplossing moet komen voor de schending van de territoriale integriteit van Oekraïne door Rusland. Mocht Rusland er niet in slagen de situatie te de-escaleren, dan volgen dus 'serieuze consequenties'. Lees hier verder.

De Duitse Bondskanselier Angela Merkel vandaag bij aankomst in Brussel. Beeld reuters
NOS-correspondent David Jan Godfroid over de mogelijke toetreding van de Krim tot Rusland.

12.06 uur - Russisch wetsontwerp voor toetreding Krim
Ondertussen werken Russische parlementsleden aan wetgeving die het makkelijker moet maken voor buitenlandse regio's of landen om toe te treden tot de Russische federatie. Dit meldde initiatiefnemer, Sergej Mironov. Hij wil dat het voor de Krim makkelijk wordt over te stappen van Oekraïne naar Rusland. Mironov erkende dat het wetsontwerp door hem speciaal voor de Krim is ingediend.

De Russische president Vladimir Poetin heeft vandaag tijdens de vergadering met de Veiligheidsraad de aanvraag van de Krim besproken.

12.02 uur - 'Referendum onwettig'
Het geplande referendum op de Krim, zou onwettig zijn. Dat heeft een Oekraïnse minister tegen persbureau Reuters gezegd. Eerder maakte de lokale regering van de Krim bekend het referendum op 16 maart te houden, het zou eigenlijk op 30 maart worden gehouden.

Russische militairen, of - zoals Poetin ze noemt - zelfverdedigingstroepen vandaag bij Simferopol. Beeld reuters

11.33 uur - Aankomst regeringsleiders
Op deze website is te zien hoe alle leiders van Europese landen vandaag aankomen in Brussel voor de crisistop over Oekraïne.

V.l.n.r.: de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso, de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek, Europees president Herman Van Rompuy en buitenlandchef van de EU Catherine Ashton. Beeld epa

11.06 uur - Regering Krim voor toetreding Rusland
Het referendum mag dan wel zijn vervroegd naar 16 maart, het regionale parlement van de Krim is er al uit: zojuist is unaniem gestemd om onderdeel van Rusland te worden. Dat meldt persbureau RIA Novosti.

'Dit is onze reactie op de wanorde en de wetteloosheid in Kiev', zei Krim-parlementariër Sergej Sjoevainikov. 'We zullen onze toekomst zelf bepalen.' Acht parlementariërs onthielden zich van stemming en 78 stemden voor. Niemand stemde tegen.

Moskou heeft zich nog niet uitgelaten over een eventuele aansluiting van de Krim bij Rusland. maar de Russische president Vladimir Poetin is al op de hoogte van het verzoek van de Krim, zegt persbureau AFP.

De Oekraïense regering heeft nog niet gereageerd op de stemming.

Een gewapende man bij de militaire basis bij Perevalnoye. Beeld reuters

10.54 uur - 'Druk uitoefenen'
'We moeten druk uitoefenen en bemiddelen om de situatie in Oekraïne te de-escaleren', dat zegt de Franse president François Hollande.

Premier Mark Rutte liet via Twitter, voorafgaand aan de crisistop, dat de EU het gedrag van Rusland veroordeelt. 'De-escalatie en dialoog moeten de kernwoorden zijn.'

Het is nu nog te vroeg voor sancties tegen Rusland, zei Rutte. Zo lang er ruimte is om tot een politieke oplossing te komen, geeft Rutte daar de voorkeur aan. De premier sloot echter niet uit dat er uiteindelijke zware sancties kunnen worden opgelegd. 'We bekijken de situatie van uur tot uur', aldus Rutte. Lees hier meer.

Oekraïense militairen vandaag bij de legerbasis vlakbij Sebastopol. Beeld reuters

10.41 uur - Twitterparodie bellende Cameron
Stel: je hebt net met de Amerikaanse president Barack Obama getelefoneerd over de crisis in Oekraïne. Wat doe je vervolgens? Inderdaad, je plaatst een foto van jezelf op Twitter, zoals de Britse premier David Cameron gisteravond deed. Genoeg materiaal voor een nieuwe internetmeme:

10.32 uur - Referendum op 16 maart
De vicepremier van de Krim, Rustam Temirgaliev, heeft zojuist bekendgemaakt dat de bevolking op 16 maart mag stemmen over de toekomst van het schiereiland. Het referendum zou in eerste instantie op 30 maart gehouden worden.

In dit referendum zal gevraagd worden of de Krim onderdeel moet blijven van Oekraïne of zich bij Rusland moet aansluiten.

10.29 uur - 'Nepgouverneur Donetsk opgepakt'
De politie in de Oekraïense stad Donetsk heeft de man die zichzelf tot gouverneur van de regio had uitgeroepen, Pavel Goebarev, vandaag gearresteerd. Hij werd samen met circa zeventig pro-Russische betogers gearresteerd, volgens meldingen van een Oekraïense radiozender.

Voor- en tegenstanders van de nieuwe machthebbers in Kiev raakten de afgelopen dagen meerdere malen slaags in de stad, waar de verdreven pro-Russische Oekraïense president Janoekovitsj is geboren.

Donetsk gisteravond. Beeld afp

10.23 uur - Eigen ministerie van Binnenlandse Zaken Krim
De regering van de Krim - die de nieuwe regering in Kiev niet erkent - wil zijn eigen wetshandhaving en veiligheidsdiensten. 'We gaan ons eigen openbaar ministerie en ministerie van Binnenlandse Zaken maken', zei een woordvoerder van de regionale overheid. Dat meldt Ria Novosti.

10.19 uur - Ministers ontmoeten in Rome
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zal vandaag in Rome zijn Italiaanse, Britse, Franse en Duitse collega's ontmoeten om de sitautie in Oekraïne te bespreken. Dat meldt persbureau Reuters.

10.07 uur - Congres VS wil snel sancties tegen Rusland
Het Amerikaanse Congres wil in hoog tempo sancties instellen tegen Rusland. De Amerikanen hopen dat Europa spoedig volgt. De Senaat neemt het voortouw met een combinatie van leningen voor Oekraïne en strafmaatregelen tegen Russische regeringsfunctionarissen, staatsbanken en bedrijven. Volgende week hoopt de Senaat een wetsvoorstel in te dienen, dat meldt AP.

Onder de Amerikaanse politieke partijen is grote eensgezindheid over de sanctieplannen. Wel vrezen Democraten en Republikeinen dat de strafmaatregelen weinig effect zullen sorteren zonder medewerking van Europese landen, die er veel diepere economische banden met Rusland op nahouden.

De Amerikaanse president Barack Obama. Beeld ap

09.59 uur - Ook zoon Janoekovitsj en zoon oud-premier op lijst
Ook de rekeningen van Oleksandr Janoekovitsj, de schatrijke zoon van de afgezette Oekraïense president Viktor Janoekovitsj, zijn bevroren. Hij heeft onder meer twee vennootschappen in Nederland, waar hij nu dus niet meer over kan beschikken. Oekraïense anti-corruptieorganisaties stelden eind februari al dat Oleksandr via zijn Nederlandse 'bedrijven' grote bedragen heeft weggesluisd naar andere buitenlandse rekeningen. Ook de tegoeden van de zoon van oud-premier Azarov zijn bevroren.

Russische militairen, of - zoals Poetin ze noemt - zelfverdedigingstroepen bij Simferopol. Beeld reuters

09.52 uur - 'Rusland schuldig aan spanningen'
De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek beschuldigt Rusland van de toenemende spanningen in Oekraïne. Dat zei hij zojuist bij aankomst in Brussel, meldt AFP. Om 11.30 uur begint de crisistop met de Europese regeringsleiders. Jatsenjoek zal later vandaag nog het NAVO-hoofdkwartier bezoeken.

Volgens CDA-er Lambert van Nistelrooij riep Jatsenjoek de EU op Rusland gerichte sancties op te leggen. Volgens de Europarlementariër heeft Jatsenjoek nadrukkelijk gevraagd naar de grote geldstromen tussen Rusland en Europa te kijken en deze te bevriezen. 'Dat is de manier om de Russen echt te raken', aldus Van Nistelrooij. De Europarlementariër zou dit een goede aanpak vinden.

De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek. Beeld ap
Marineschepen bij de haven van Sebastopol. Beeld afp

09.45 uur - Obama en Poetin
Even wat luchtigs tussendoor:

09.30 uur - Waarom het wel oorlog wordt
De huidige crisis in Oekraïne draait niet om de Krim, maar om de rechten van etnische Russen die het Kremlin willen beschermen tegen geweld en discriminatie. Dat schrijft de Russische politicoloog Sergei Markov vandaag in de Moscow Times.

Hij legt uit waarom het volgens hem wel oorlog wordt in Oekraïne. 'De extremisten die in Kiev de macht hebben overgenomen, willen een bloedbad zien. Het enige wat zo'n conflict zou kunnen stoppen, is wanneer hun eigen leven in gevaar is. Rusland is bereid zijn troepen naar het zuiden en het oosten van Oekraïne als etnische Russen bedreigd worden of als er een militaire interventie plaatsvindt. Rusland zal de Krim niet annexeren. Zijn terrororium is al groot genoeg. Maar aan de andere kant zal het land niet passief toekijken als neo-nazi-groepen en anti-Rusland-betogers de inwoners van de Krim, Charkov en Donetsk bedreigen.'

Pro-Russische demonstranten in Luhansk, een stad in het oosten van Oekraïne. Beeld reuters

09.04 uur - Makkelijker Russisch staatsburgerschap
Rusland gaat het systeem waarmee etnische Russen het Russische staatsburgerschap verkrijgen vereenvoudigen. Dat heeft de Russische premier Dmitri Medvedev zojuist bekendgemaakt.

De nieuwe procedure geldt voor mensen die voorheen in Rusland hebben gewoond of in de voormalige Sovjet Unie.

De Russische premier Dmitri Medvedev. Beeld afp
In Donetsk, in het oosten van Oekraïne, zijn gisteravond opnieuw schermutselingen geweest tussen pro-Moskou activisten en aanhangers van de nieuwe regering in Kiev. De oproerpolitie greep in.

08.52 uur - Krim in handen 11.000 pro-Russische 'militairen'
Volgens de nieuwe premier van de Krim, Sergeij Aksjonov, staat de volledige toegang tot het Oekraïense schiereiland de Krim onder gezag van Russische en pro-Russische groepen en militairen.

De oproerpolitie en veiligheidstroepen worden volgens Aksjonov versterkt door 'zelfverdedigingstroepen', in totaal elfduizend man sterk. Allen of de meesten van hen zijn vermoedelijk Russisch, hoewel de Russische president Vladimir Poetin ontkent militairen naar Oekraïne te hebben gestuurd. Aksjanov zegt regelmatig contact te hebben met Russische regeringsmedewerkers.

'Russische militairen' poseren bij een Oekraïense militaire basis. Beeld reuters

08.39 uur - Justitie Oekraïne wil leiders Krim vervolgen
Justitie in Oekraïne heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd voor de premier van de autonome Krimrepubliek Sergej Aksjonov. Ook de voorzitter van het regionale parlement, Vladimir Konstantinov, moet zich voor het gerecht verantwoorden. De twee hebben met hun 'stappen richting afscheiding' in strijd met de grondwet gehandeld, aldus de aanklacht die via Oekraïense media naar buiten kwam.

Aksjonov trad vorige week aan als nieuwe leider van de regionale regering op het schiereiland. Hij kondigde aan dat de bevolking op 30 maart mag stemmen over de toekomst van de Krim, waar etnische Russen de meerderheid vormen. Het lijkt niet erg waarschijnlijk dat het arrestatiebevel tegen hem en de parlementsvoorzitter zal worden uitgevoerd; de nieuwe regering in Kiev heeft geen gezag op de Krim.

08.23 uur - Oekraïense vlag in Donetsk
Het lokale regeringsgebouw in de Oekraïense stad Donetsk is inmiddels niet meer bezet door pro-Russische demonstranten. De Oekraïense vlag wappert er weer, meldt persbureau Reuters. Volgens de politie zijn de demonstranten 'vrijwillig' vertrokken.

'Het werd mensen aangeraden het gebouw te verlaten. Iedereen deed dat', aldus een woordvoerder van de politie. In de afgelopen dagen vonden de hardnekkigste pro-Russische demonstraties plaats in Donetsk.

Maandag, en ook gisteren, werd het gebouw door honderden demonstranten bestormd en bezet. Ondanks de aanwezigheid van de oproerpolitie wisten zij toch door de voordeur te breken.

Gisteren werd de Russische vlag gehezen. Beeld reuters
Pro-Russische demonstranten gisteren in Donetsk. Beeld reuters

08.15 uur - Nieuwslezer neemt ontslag om Poetin
Een nieuwslezer van Russia Today America is gisteren tijdens een live-uitzending opgestapt vanwege de Russische interventie op de Krim. Ze kan 'geen onderdeel zijn van een door Rusland gefinancierd tv-station dat de daden van Poetin witwast'.

Liz Wahl zei te kampen met etnische en morele dilemma's, omdat haar opa en oma tijdens de Hongaarse Opstand zijn gevlucht om aan de Russen te ontkomen. Tijdens deze opstand in 1956 kwam het volk massaal in verzet tegen het stalinistische bewind in Hongarije.

Vanwege haar achtergrond kan Wahl niet langer werken voor Russia Today America. 'Ik geloof in het brengen van de waarheid en daarom neem ik na deze uitzending ontslag.'

Een collega van Wahl uitte eerder al kritiek op Rusland tijdens een uitzending. Zo zei Abby Martin dat de Russische invasie op de Krim in Oekraïne 'verkeerd' was.

Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen
- De Verenigde Staten vergroten de activiteiten van zijn luchtmacht in Oost-Europa. De Amerikaanse luchtmacht gaat de gezamenlijke oefeningen met de Poolse luchtmacht uitbreiden, zodat die meer gaat deelnemen aan luchtpatrouilles door de NAVO in de Baltische staten.

- De Russische, Amerikaanse, Duitse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken kwamen gisteren bijeen in Parijs. Gehoopt werd de ministers van Rusland en Oekraïne bij elkaar te krijgen, maar dat is niet gelukt. De ministers zijn het er unaniem over eens dat er direct dialoog tussen de twee landen moet komen. De komende dagen wordt er verder overlegd.

- De speciale gezant van de Verenigde Naties voor de Krim, de Nederlander Robert Serry, is in Simferopol bedreigd door gewapende lieden. Serry werd, toen hij het hoofdkwartier van de marine op de Krim verliet, opgewacht door tien tot vijftien gewapende lieden. Ze droegen hem op naar het vliegveld te gaan en de Krim te verlaten. Gisteravond is hij naar Istanbul gevlogen.

- De NAVO heeft besloten de samenwerking met Rusland volledig te 'herzien'. De betrekkingen met Oekraïne worden juist aangehaald. De ambassadeurs van de 28 lidstaten van de NAVO hebben na een bespreking met Rusland besloten om plannen voor een gezamenlijke missie op te schorten. Ook zijn alle besprekingen, op militair en civiel niveau, van de baan.

- De Verenigde Staten vergroten de activiteiten van zijn luchtmacht in Oost-Europa. De Amerikaanse luchtmacht gaat de gezamenlijke oefeningen met de Poolse luchtmacht uitbreiden, zodat die meer gaat deelnemen aan luchtpatrouilles door de NAVO in de Baltische staten.

- De Tweede Kamer eist dat het kabinet direct uitzoekt of er Oekraïens vermogen in Nederland is gestald die via corruptie of andere vormen van misdaad zijn verkregen. Vanavond steunde de gehele Kamer een motie van GroenLinks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.