Teruglezen - Rutte debatteert met Kamer over Teeven-deal

Vanavond debatteerde de Tweede Kamer met premier Rutte over het aftreden van minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie en zijn staatssecretaris Fred Teeven naar aanleiding van de zogeheten bonnetjesaffaire. De Volkskrant deed live verslag van het debat. Lees het hieronder terug.

Beeld anp

Nu het debat is afgelopen, wordt dit liveblog gesloten. De oppositie zocht de aanval in het debat met Rutte over de Teeven-deal. Verder nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan die een onafhankelijk onderzoek naar de veelbesproken deal met crimineel Cees H. mogelijk moet maken. Lees in ons nieuwsbericht de hoofdpunten uit het debat terug.

Beeld anp

De tweede termijn is begonnen. Arie Slob, leider van de ChristenUnie, krijgt als eerste het woord. Hij wil de verdere vragen rond bijvoorbeeld het instellen van een onderzoek naar de Teeven-deal niet neerleggen bij de volgende minister van Veiligheid van Justitie. Hij dient daarom een motie in voor onafhankelijk onderzoek. De motie is ondertekend door een meerderheid van de Kamer.

De regeringspartijen VVD en PvdA steunen het verzoek. De nieuwe minister van Veiligheid en Justitie mag de onderzoeksopdracht formuleren en moet die dan eerst aan de Kamer voorleggen. Volgens de fracties leven er nog vragen over de aanleiding en achtergrond van de schikking die oud-staatssecretaris Fred Teeven destijds als officier van justitie sloot met Cees H. en over de informatie die daarover is verstrekt aan de Kamer.

Beeld anp

En een paar minuten nadat Van Miltenburg de vergadering heeft heropend, sluit ze hem. Rutte gaat een onafhankelijk onderzoek niet blokkeren, waarmee de laatste angel uit het debat is. Hij is het niet volledig eens met het voorstel van de Kamer. Zo wil hij dat de opdracht 'breder wordt' en een aantal punten wil de premier nog laten onderzoeken. 'Maar daar debatteren we later over.' Volgende week wordt er gestemd over de motie.

Daarmee is het debat ten einde.

Beeld anp

Rutte staat weer achter de microfoon en gaat onder meer reageren op de motie die is aangenomen door de Tweede Kamer.

Hij roept allereerst GroenLinks-leider Van Ojik naar voren om nog een keer zijn vragen uit te leggen. De premier heeft er weinig van begrepen en noemt het 'vermoedens'. Gelach is te horen in de Kamer en Van Ojik loopt naar voren om nog eens zijn vragen te stellen. De sfeer is ontspannen. Van Ojik zijn betoog komt erop neer dat hij vindt dat Rutte meer de regie had moeten nemen toen de politieke crisis rond de Teeven-deal uit de hand liep.

Rutte vindt van niet. 'Dat had niet geleid tot aanblijven van de bewindslieden. En niemand die dat meer had gewild, dan ikzelf.'

Beeld anp

Kamervoorzitter Van Miltenburg schorst het debat tot 22.00 uur. Daarna krijgt premier Rutte nog kort het woord.

Het debat leek als een nachtkaars uit te gaan nu de Kamer het eens is dat er een onafhankelijk onderzoek naar de Teeven-deal moet komen, maar plots botsen Pechtold en Zijlstra. Laatstgenoemde zei in een bijzin dat de VVD debatten toestaat. Dat viel verkeerd bij D66-leider Pechtold.

'Dat is machtsarrogantie van de bovenste plank', foetert Pechtold. Zijlstra reageert fel: 'Wij hebben 41 zetels en ik ben van de VVD. Ja, wij staan debatten dus toe. De opmerking van de heer Pechtold is wel erg gezocht.'

Beeld anp

PvdA-leider Samsom legt uit waarom zijn partij heeft besloten de motie voor een onafhankelijk onderzoek te steunen. Directe aanleiding voor dat besluit is het gegeven dat het precieze geldbedrag dat met de deal gemoeid was, namelijk 4,7 miljoen gulden, nu boven tafel is. 'Nu moeten we ook alle omstandigheden die daarbij horen onderzoeken.'

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra sluit zich aan bij de woorden van Samsom. Ook hij wil nu alle feiten boven tafel via een onafhankelijk onderzoek. Opvallend is wel dat Zijlstra hier een kleine vier uur geleden nog erg terughoudend over was. Dat viel Pechtold ook op. 'Ik ben er blij om dat VVD de conclusie heeft getrokken zich nu ook druk te maken om de rest van de feiten.'

Beeld anp

Weinig nieuws onder zon vooralsnog in het tweede bedrijf van het debat. De verwijten die Rutte voor de schorsing naar zijn hoofd kreeg geslingerd, zal hij nu weer moeten pareren. Roemer noemt de premier 'nonchalant'. Wilders benadrukt dat het cruciaal is om te achterhalen wat Teeven precies wist en CDA-leider Buma stelt dat de premier een bananenschil niet heeft zien liggen.

Cees H. spreekt niet alleen in Nieuwsuur. Volkskrantverslaggevers Wil Thijssen en Willem Feenstra spraken langer dan een uur met H. Lees hier het interview. 'Ik ben Teeven nog steeds dankbaar', zegt hij. Maar hij zegt ook: 'Ik hoor dat Teeven het zich allemaal niet meer zo kan herinneren. Gek hoor. Ik weet het nog precies.'

Het bankafschrift van de betaling aan Cees H. Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) in Nieuwsuur.Beeld anp

De eerste termijn van Rutte zit erop. Voorzitter Van Miltenburg stelt voor tien minuten te schorsen. Roemer stelt twintig minuten voor, waar de Kamer mee akkoord gaat.

Het duurt ongeveer een of twee weken voordat er een nieuwe minister van Veiligheid en Justitie is gevonden, zegt Rutte. Minister Blok van Wonen, door Wilders treiterend 'minister van dakpannen' genoemd, neemt tot die tijd waar voor Opstelten en Teeven.

Rutte kan niet lachen om Wilders en vraag om iets meer respect. Op een vraag van Roemer, of de premier ook fouten heeft gemaakt rond de bonnetjesaffaire, antwoordt Rutte ontkennend.

Beeld anp

GroenLinks wil het debat met Rutte schorsen nu het nieuws binnen is dat Cees H. vanavond spreekt in Nieuwsuur. Dat maakt Kamerlid Liesbeth van Tongeren bekend via Twitter.

De internetverbinding werkt goed in het gebouw van de Tweede Kamer. D66-leider Pechtold zegt dat Cees H. vanavond spreekt in Nieuwsuur en geen bezwaar heeft als de deal openbaar wordt gemaakt. Pechtold vraagt of daarom ook alle details rond de deal naar buiten gebracht mogen worden.

Rutte reageert verbaasd en noemt het 'een berichtje in de media'. Rutte: 'Op basis van zo'n berichtje gaan wij niet dingen openbaar maken'.

Pechtold reageert scherp: 'Door een berichtje in de media bent u afgelopen week twee bewindslieden kwijtgeraakt'.

'Touché', aldus Rutte. Hij realiseert zich dat hij in een opwelling reageerde. 'Deze berichten zullen wij natuurlijk nauwkeurig gaan onderzoeken'.

Beeld anp

In de Tweede Kamer wordt gediscussieerd over wat precies de inhoud van de deal met crimineel Cees H. zou zijn. Op hetzelfde moment zegt Cees H. buiten de Kamer dat de deal wat hem betreft openbaar mag worden gemaakt. Dat zou Cees H. vanavond in Nieuwsuur zeggen.

H. zegt dat hij niets te verbergen heeft en dat hij geen tegenprestatie heeft geleverd voor de 4,7 miljoen gulden die hij kreeg, zoals vandaag door meerdere bronnen werd gesuggereerd.

Op de vraag of oud-staatssecretaris Fred Teeven, die de deal met H. in 2000 sloot als officier van justitie, details mag prijsgeven zegt H.: 'Hij mag het van mij zeggen. Ik weet wat er is afgesproken'. Teeven heeft nu nog een geheimhoudingsplicht.

In Nieuwsuur reageert H. voor het eerst op de ophef die ontstond over de deal en het bedrag dat daarmee was gemoeid. Hij zegt dat te doen omdat hij niet wil worden afgeschilderd als informant van justitie. 'Dat wil ik uit de wereld hebben', vertelt hij.

Het openbaren van de deal kan grote gevolgen hebben voor de afwikkeling van de politieke crisis rond de Teeven-deal.

Voor het eerst in het tweede bedrijf pakt PVV-leider Geert Wilders de microfoon. Hij ziet er niets in met een 'flutonderzoekje' het riet in te worden gestuurd. Volgens hem is het belangrijker om te weten of Rutte bij Teeven heeft doorgevraagd over de deal met Cees H.

Rutte stelt dat hij terughoudend is wanneer hij een voormalig officier vraagt naar deals waar geheimhouding bij hoort. Mensenlevens kunnen gevaar lopen, aldus Rutte. Pechtold vindt dat 'volstrekt ongeloofwaardig'.

'Teeven noemde de deal zelf nog de Teeven-deal en dat was een goede deal. Maar bij details heeft hij plots geheugenverlies', aldus Pechtold. Ook Wilders valt Rutte aan. 'Of u heeft zich laten piepelen, of u piepelt uzelf.' De oppositie gaat steeds meer weg van de inhoud van de Teeven-deal en begint zich te concentreren op het functioneren van de premier en zijn rol in de zaak.

Beeld anp
Beeld anp

ChristenUnie-leider Arie Slob vindt het cruciaal dat de feitelijke reconstructie van het bedrag van 4,7 miljoen gulden plaatsvindt. Er is namelijk veel onduidelijk, en volgens hem kan het zomaar zijn dat de zaak nog veel groter is dan alleen de vertrouwensbreuk met minister Opstelten. 'Misschien is de Kamer wel sinds 2000 verkeerd geïnformeerd. Daarom moet de onderste steen boven. Daarom een onafhankelijk onderzoek.'

Rutte is het eens met Slob dat alles rond het bedrag moet worden uitgezocht. Het instellen van een onafhankelijke commissie wil hij overlaten aan de nieuwe minister, om hem of haar een rustige start te geven. Hij wil niet forceren. Ook wil hij niet suggereren dat de Kamer sinds 2000 verkeerd is geïnformeerd. 'Maar het kan, en als het zo is dan moeten we dat weten.'

Arie Slob.Beeld anp

Pechtold stelde in het eerste bedrijf de vraag aan Halbe Zijlstra, en stelt hem nu aan Rutte: vindt hij dat er een extern onderzoek moet komen naar de Teeven-deal?

Rutte antwoordt door te zeggen dat hij nu 'gaat springen' in zijn betoog. Volgens hem moet eerst onder meer worden uitgezocht of er lekkages zijn naar de media. Hij zegt dat er dingen zijn zoekgeraakt die 'duiding behoeven'.

Er komt geen duidelijk antwoord of Rutte wel of niet open staat voor een onderzoek. Hij stelt een tussenstap voor en refereert wel aan de motie die in de wandelgangen wordt voorbereid voor het onderzoek. 'Geef de nieuwe man of vrouw even de kans om handen rond dit dossier te brengen', zegt hij over de nieuwe minister van Justitie. 'Wacht met de stemming', aldus Rutte.

Beeld anp
Beeld anp

Volgens Rutte had de Tweede Kamer eerder moeten reageren toen in juni bleek dat Opstelten verkeerde bedragen noemde. Dat gebeurde niet, waardoor de hoogte van het bedrag er niet meer toe doet, vindt Rutte. Hij is niet van mening dat hij een 'kardinale fout' heeft gemaakt, zoals Pechtold van mening is.

De oppositie, onder meer D66-leider Pechtold, vindt dat Rutte de zaak te klein maakt. Dat vindt ook D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma:

Slob begrijpt niet waarom Rutte het heeft over het systeem waarvan Opstelten zei dat het er niet was, en er nu wel is. 'Dat gaat niet over de inhoud', zegt hij. 'Waarom zei u afgelopen vrijdag dat het niet relevant zou zijn als de feiten op tafel zouden liggen, maar dat de minister toch zijn ontslag neemt nu die feiten op tafel liggen.'

Ruttte herhaalt dat Opstelten te stellig heeft gezegd dat de gegevens niet meer te achterhalen zijn. Daarmee heeft hij de Kamer onjuist geïnformeerd, en dat is een politieke doodzonde.

Slob vraagt waarom Rutte opnieuw waarom hij het niet over de inhoud heeft, oftewel over de hoogte van het bedrag en of de deal wel of niet rechtmatig is. De premier verwijst naar de woorden van VVD-fractievoorzitter Zijlstra in het eerste gedeelte van het debat. 'Ik weet niet of het een goede deal was, omdat ik niet die informatie heb. Verder is dat aan het OM zelf en is het politiek niet relevant. En bij alles wat ik weet, mocht de deal.'

Beeld anp

'Opstelten heeft getracht de hele zaak te reconstrueren', zegt Rutte. Hij heeft alleen een fout in dat proces gemaakt, door in het reconstrueren van de feiten op een relevant punt te stellen - in een brief in juni vorig jaar - dat gegevens niet meer te achterhalen zijn. Gisteren bleek dat die gegevens wel te achterhalen waren.

Rutte blijft wel achter zijn complimenten voor het functioneren van Opstelten staan. Afgelopen weekeinde was de premier lovend over Opstelten in een interview in AD. Volgens Rutte was Opstelten ver gekomen met het beantwoorden van de vragen rond de deal met Cees H. De volgende minister mag de overgebleven vragen beantwoorden.

Beeld anp

Belangrijke vraag aan Rutte zal zijn of hij een (extern) onderzoek naar de Teeven-deal steunt. Volgens journalist Ferry Mingelen wordt er achter de schermen gewerkt aan een gezamenlijke motie.

Beeld anp

De Tweede Kamer is weer volgelopen en de Kamerleden hebben hun magen ongetwijfeld goed gevuld, aangezien het nog wel eens laat kan worden vanavond. Van Miltenburg heropent de vergadering.

We gaan verder waar we mee eindigden, want Pechtold vraagt opnieuw naar het verslag waarin Teeven over de deal zou hebben gerept. Rutte zegt dat er geen verslag is, maar wel een persoonlijke aantekening van een ambtenaar. 'Het is lastig om dat openbaar te maken.'

Volgens Pechtold is die aantekening inmiddels openbaar en 'als er niets bijzonders in staat', kan dat gewoon gedeeld worden met de Kamer.

Kamervoorzitter Van Miltenburg stelt de dinerpauze voor. Daarna zal Rutte de vragen beantwoorden. Pechtold onderbreekt en wil dat tijdens de pauze een verslag van het gesprek tussen Opstelten en Teeven uit 2014 aan de Kamer wordt gegeven. In dat verslag zou staan dat Teeven het bedrag van de deal globaal aan Opstelten meldde.

Rutte antwoordt dat volgens hem daar geen verslag van is, waarna Van Miltenburg de vergadering alsnog schorst. 'Hier gaan we geen debat over voeren.'

Kamervoorzitter Van Miltenburg.Beeld anp

Vooralsnog gaat het debat met premier Rutte vooral over de twee hoofdpersonen die niet aanwezig zijn: Ivo Opstelten en Fred Teeven. Het handelen van Rutte rond de Teeven-deal blijft vooralsnog onbesproken, maar daar zal ongetwijfeld verandering in komen als de premier de vragen moet beantwoorden.

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren ziet 'verwarring' als centraal thema rond de Teeven-deal. Ze vraagt zich onder meer af hoe lang de minister en staatssecretatis in 'een chantabele positie' hebben gezeten door de deal.

Ze wil ook weten of Rutte gisteren heeft overwegen het ontslag van het gehele kabinet aan te bieden. Henk Krol van 50Plus vindt het 'betreurenswaardig' dat Opstelten niet het debat voert. Hij wacht daarom 'in spanning' op de antwoorden van Rutte.

Premier Mark Rutte tijdens het Kamerdebat.Beeld anp

Zijlstra is uitgesproken. Norbert Klein van de Vrijzinnige Partij neemt het woord. Volgens hem zit er geen haast achter bij het zoeken naar een nieuwe minister en staatssecretaris, en dat was het wel zo'n beetje.

'De minister heeft tot aan detail hier verkeerde informatie gegeven. Iedereen weet in Nederland aan de hand is, behalve wij. Dan kun je niet met geheimhouding komen', zo bestookt Pechtold zijn collega-fractievoorzitter Zijlstra.

De VVD'er zegt dat Opstelten daar vorig jaar al een keer voor door het stof is gegaan. En dat heeft hij gisteren weer gedaan toen het betalingsbewijs opdook, waarna hij is opgestapt. 'En daar heb ik respect voor', aldus Zijlstra. Daarmee zegt Zijlstra dat Opstelten zijn conclusies heeft getrokken na het terugvinden van het verloren geachte betalingsbewijs, en niet vanwege de hoogte van het bedrag op het bonnetje.

Ondertussen staat de oppositie te popelen om VVD-leider Zijlstra te bevragen. Onder meer Van Ojik en Pechtold nemen het woord. Het gaat voornamelijk over of de deal wel of niet gesloten mocht worden. Zijlstra heeft zijn antwoord klaar: volgens de informatie die hij heeft wel, en wat hij niet weet is geheim dus daarom kan hij verder niet dieper op de vraag ingaan.

Pechtold vindt dat er los van de nieuwe bewindspersoon op Justitie een extern onderzoek moet komen naar de Teeven-deal. Hij vraagt of Zijlstra dat onderzoek steunt. De VVD-leider herhaalt zijn mening dat een onderzoek waarin geheimhouding een rol speelt weinig zin heeft. 'Als partijen gebonden zijn aan geheimhouding, vinden we niets.'

Pechtold (rechts) en Slob.Beeld anp

Eerder floot Kamervoorzitter Van Miltenburg PVV-leider Wilders terug toen hij voor de derde keer een vraag wilde stellen aan Zijlstra. Wilders zei toen dat Van Miltenburg haar partijgenoot in bescherming nam. 'Ik neem afstand van deze beschuldiging', benadrukt ze.

Arie Slob van de ChristenUnie is verbaasd over hoe gemakkelijk Zijlstra praat over de 4,7 miljoen gulden en hoe dat bedrag boven water is gekomen. Zijlstra deelt de irritatie dat er zoveel onduidelijkheid is rond de deal, maar hij twijfelt of alles boven water kan komen rond de zogeheten Teeven-deal. 'Ik zou graag de onhelderheid weg willen hebben. Iedereen wil dat, ook de vorige minister. Maar dan moeten de betrokken partijen over de totaliteit van de deal kunnen praten, en er zijn mensen die niets mogen zeggen. Er zijn een aantal praktische belemmeringen.'

Een onderzoek heeft volgens hem geen zin als niet iedereen openheid van zaken kan geven.

Halbe Zijlstra.Beeld anp

Halbe Zijlstra, fractievoorzitter van de VVD, zegt dat het departement van Justitie 'eerder heldere informatie had kunnen verschaffen'. Opstelten had meer kunnen doen om eerder duidelijkheid te creëren. Zijlstra benadrukt verder dat Opstelten in juni al had aangegeven dat de 1,25 miljoen gulden niet de overboeking was die betrokking was bij de deal.

Buma vraagt hem of de VVD-fractie een rol heeft gehad in het optreden van Opstelten. Zijlstra: 'De fractie zit hier, het besluit is genomen in het torentje'. Wilders vraagt aan Zijlstra of hij aan hem heeft gevraagd of het om 4,7 miljoen gulden ging met de deal. Zijlstra pareert door te benadrukken dat Teeven een geheimhoudingsplicht heeft en dat hij zich 'daar heel goed aan heeft gehouden'. Volgens Zijlstra was er op basis van de informatie die hij heeft 'niks mis' met de deal. 'Het was binnen de richtlijnen zoals die toen golden, voor zover ik weet.'

Wilders wil opnieuw een vraag stellen, maar wordt teruggefloten door voorzitter Van Miltenburg.

Beeld anp

Na de vragen van Samsom, valt de oppositie de PvdA-leider aan. Onder meer Pechtold en Roemer vragen hem over de rol van zijn partij in het opstappen van Opstelten en Teeven, en of de PvdA misschien meer wist over de Teeven-deal dan de Kamer.

Samsom reageert geprikkeld op de beschuldigingen. 'Alle informatie over de deal zelf is niet de zaak in dit debat. De zaak is: na welk gebrek aan informatie hebben de bewindspersonen hun conclusie getrokken'. Pechtold verwijt Samsom een 'gebrek aan zelfinzicht', aangezien zijn partij volgens hem nooit vragen heeft gesteld over de bonnetjesaffaire, wat de boel vertraagd heeft.

Alles wat u moet weten over het debat dat op dit moment gaande is over de Teeven-deal in de Tweede Kamer:

PvdA-leider Samsom pakt naar eigen zeggen de hamvraag eruit: het zoekgeraakte bonnetje dat toch niet zoek bleek te zijn. Die informatie had 'eerder aan de Kamer gemeld moeten worden'. Daardoor is te lang onduidelijkheid blijven bestaan. De PvdA respecteert het dat Opstelten en Teeven verantwoordelijkheid hebben genomen voor de ontstane zaak.

Diederik Samsom.Beeld anp

SGP-leider Kees van der Staaij vindt net als veel van zijn collega's het aftreden van Opstelten en Teeven begrijpelijk. Vooralsnog stelt hij van alle fractievoorzitters zijn vragen aan Rutte op de meest milde manier. Hij wil duidelijk over de Teeven-deal en ook over de details rond het betalingsbewijs, met vragen over onder meer de bewaartermijn van het bonnetje.

CDA-Kamerlid Omtzigt ziet in het kader van het debat mogelijkheid te grappen met een oude verkiezingsposter van de VVD.

'Dat de zaak stinkt, is voor heel Nederland duidelijk', zegt SP-leider Roemer. Als Teeven de premier eerder had geïnformeerd over de deal, had Rutte kunnne weten dat er iets niet klopte, aldus Roemer. Hij vraagt hoe Rutte terugkijkt op zijn uitspraken van vorige week, toen hij zei dat het bedrag van de Teeven-deal niet meer te achterhalen was. Roemer noemt Rutte 'nonchalant'.

Van de VVD had Fred Teeven niet hoeven opstappen als staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Het was een volledig zelfstandige beslissing van Teeven, die aangaf dat hij solidair wilde zijn met zijn minister Ivo Opstelten.

Dat zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra vandaag naar aanleiding van het vertrek van de VVD-bewindspersonen. Gezien de feiten was er wat ons betreft geen noodzaak voor Teeven om te vertrekken en dat is hem ook duidelijk gemaakt. 'Maar hij was daar heel helder in. Hij had goed samengewerkt met de minister en het ging hier om een zaak waarbij Teeven zelf betrokken was.'

Volgens Zijlstra behoren suggesties dat Teeven opstapte omdat hij geen minister zou kunnen worden tot de 'afdeling gelul'. De positie van Opstelten was volgens Zijlstra wel onhoudbaar.

D66-leider Alexander Pechtold noemt het vertrek van Opstelten en Teeven 'begrijpelijk en onvermijdelijk'. Ook hij wil antwoorden op de gang van zaken rond de Teeven-deal, en wil weten waarom Rutte niet eerder heeft ingegrepen.

Volgens Pechtold moet Rutte de leiding nemen in dergelijke zaken, maar heeft hij dat niet gedaan, 'en is hem de leiding hem daarom uit handen geglipt?' Hij sluit af met: 'Gaat u orde op zaken stellen, of moet de Kamer dat voor u doen?'

Mark Rutte.Beeld anp

Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken neemt tijdelijk zijn collega voor Wonen Stef Blok waar. Dat maakte minister-president Mark Rutte vandaag bekend, voorafgaand aan het debat naar aanleiding van het aftreden van de bewindslieden van Veiligheid en Justitie. Ivo Opstelten en Fred Teeven worden weer tijdelijk waargenomen door Blok.
Rutte zei dat hun functies te belangrijk zijn om overhaast beslissingen te nemen over hun opvolging.

Beeld anp

'Wat een puinhoop, wat een puinhoop', zo begint PVV-leider Geert Wilders met zijn pleidooi. Hij noemt het ministerie van Justitie een 'Nederlandse Bermuda-driehoek'. Alles verdwijnt er, aldus Wilders. Volgens hem kan niemand het kabinet nu meer vertrouwen. 'Dit kabinet is failliet.'

De deal met Cees H. noemt hij een boevenbetaling en er zijn volgens hem nog veel onbeantwoorde vragen. Waarom nu pas het betalingsbewijs? Welke rol speelde Teeven? En de rol van de premier? 'Het zijn antwoorden die we nodig hebben.'

Net als Bontes stelt Wilders dat Rutte de regie over zijn kabinet kwijt is. Hij roept Rutte op het voorbeeld te volgen van Opstelten en Teeven op te stappen. 'Ga weer pindakaas verkopen, of wat u ook wilt doen'.

Geert Wilders.Beeld anp

Louis Bontes van de Groep Bontes/Van Klaveren noemt de bonnetjesaffaire 'een soort aflevering vna House of Cards'. Volgens hem is Rutte de controle over zijn kabinet kwijt en moet het kabinet zo snel mogelijk weg. 'In de woorden van de heer Opstelten: het was niks, is niks en het wordt niks.'

Volgens Bram van Ojik van GroenLinks gaat het debat naast de Teeven-deal ook over de rol van de minister president. 'Het speelt al een jaar. Ik neem aan dat hij op enig moment met de hoofdpersonen in gesprek is gegaan.'

Van Ojik herinnert Rutte eraan dat hij een week geleden nog pal achter zijn minister van Veiligheid en Justitie en staatssecretaris stond. Hij vindt het vreemd dat Teeven gister nog riep dat de deal met Cees H. 'een goede deal' was en wil antwoorden van Rutte.

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma roept Rutte op twee dingen te doen: antwoord krijgen op alle vragen die openstaan en twee bekwame personen aan te stellen als opvolgers van Opstelten en Teeven.

Rutte heeft zijn verklaring voorgelezen. Het debat is begonnen. Als eerste is ChristenUnie-leider Arie Slob aan het woord. Hij wil graag exact weten van Rutte wat er is gebeurd. Verder betreurt hij dat het debat niet met de hoofdpersonen, Fred Teeven en Ivo Opstelten, kan worden gevoerd. 'Dat hoort in een parlementaire democratie.' Slob stelt meerdere vragen aan Rutte: 'Wat is het echte verhaal achter staatssecretaris Teeven? En hoe rechtmatig was deze deal?'

Verder pleit hij voor onafhankelijke commissie die de Kamer onafhankelijk kan informeren en de verdere zaken rond de schikking met Cees H. onderzoekt.

Beeld anp
Arie Slob.Beeld anp

Rutte is begonnen met het afleggen van zijn verklaring, voorafgaand aan het debat. Volgens hem hebben Teeven en Opstelten hun werk met 'grote inzet' verricht. Hun terugtreden was alleen onvermijdelijk. 'Het bleek dat administratieve informatie over de deal met Cees H. toch beschikbaar was en ontsloten kon worden binnen de eigen organisatie.'

Opstelten heeft volgens Rutte zelfs besloten af te treden en volledige verantwoordelijkheid genomen. Net als Teeven. 'Daar heb ik respect voor.'

Premier Rutte is gearriveerd in de Tweede Kamer voor het debat over de Teeven-deal. Hij lijkt ontspannen en lacht met wat fotografen die foto's van hem maken.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie maakte gisteren bekend het betalingsbewijs teruggevonden te hebben waaruit blijkt dat het Amsterdamse parket in 2001 ruim 4,7 miljoen overmaakte naar drugsdealer Cees H. Daarna ging het stormen in Den Haag, aangezien minister Ivo Opstelten altijd heeft beweerd dat het betalingsbewijs niet meer te achterhalen was. Verder had Opstelten de Tweede Kamer meermaals verteld dat er bij de deal 1,25 miljoen gulden was gemoeid. Gisteren bleek echter dat het om bijna 5 miljoen gulden ging.

Rond tien uur gisteravond maakten zowel Opstelten als zijn staatssecretaris Fred Teeven hun aftreden bekend.

Premier Mark Rutte legt vanmiddag aan het begin van het Kamerdebat over de Teevendeal eerst een verklaring af over het aftreden van Opstelten en staatssecretaris Teeven. Daarna gaan de fracties met hem in debat over het besluit van de VVD-bewindslieden en de gang van zaken rond de schikking die Teeven vijftien jaar geleden als officier van justitie sloot met een drugscrimineel.

Rutte kan een zwaar debat tegemoet zien. Hij zal onder meer moeten uitleggen hoe onder zijn leiderschap de zaak zo lang heeft kunnen doorsluimeren. Lees hier een aantal lastige vragen die de premier kan verwachten.

Beeld anp
Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden