Live

Teruglezen - Rutte belooft: bezuiniging niet ten koste van wijkverpleging

De beurt was vandaag aan premier Rutte om zijn nieuwe kabinet en het regeerakkoord te verdedigen in de Tweede Kamer. Het linkerdeel van de oppositie viel hem aan op de inkomensverdeling en het klimaatbeleid, het rechterdeel op het immigratiebeleid. Slechts op één punt wist de voltallige oppositie het kabinet te bewegen tot een concrete toezegging: er zal niet worden bezuinigd op de wijkverpleegkundigen.

Premier Rutte tegenover Asscher (PvdA), Klaver (GL) en Roemer (SP). Foto anp

2 november 2017, 20:08

'Wijkverplegers worden ontzien'

Zo slaagde de oppositie er bij deze aftrap van het derde kabinet-Rutte niet in een bres te slaan in de verdedigingswal van de coalitie. Het kabinet kan met een ongewijzigd regeerakkoord aan de klus beginnen.

Op één punt na: Rutte capituleert voor de massieve oppositie tegen mogelijke bezuinigingen op de wijkverpleging. Alle negen oppositiefracties – 74 zetels sterk - schaarden zich vandaag achter de motie-Asscher die het kabinet oproept af te zien van dat plan.

Rutte omarmde die motie vanavond in grote lijnen. Hij sluit niet uit dat in de onderhandelingen met de sector maatregelen worden afgesproken ‘om verspilling of inefficiency tegen te gaan’. Maar daarop volgde zijn uitdrukkelijke toezegging dat zo'n bezuiniging 'niet ten koste mag gaan van wijkverpleegkundigen of de ouderen die zij verzorgen'.

Dat is inderdaad de bedoeling, beaamde Asscher, die daarmee de kou uit de lucht haalde. ‘Bedankt daarvoor.’

Dat gaf premier Rutte de gelegenheid om de Kamer te bedanken. 'Het is mij zeer bevallen, dit debat op het scherp van de snede. Bij verschillende fracties heb ik geproefd dat ze open staan voor constructief overleg. We hebben een eerste resultaat rond de wijkverpleegkundigen.'

En dan, met gespeelde opluchting: 'Het is altijd spannend, dit debat. Het kabinet-Van Agt II viel bij het opstellen van de Regeringsverklaring, het kabinet-Colijn V bij het debat over die verklaring. Die hobbels zijn we voorbij. We kunnen aan de slag.'

Foto anp

2 november 2017, 19:57

Rutte: schandalige motie Wilders

Het debat is hervat na de dinerpauze. In razend tempo worstelt premier Rutte zich door de eerder ingediende moties van de Tweede Kamer heen. Tot nu toe heeft hij ze allemaal ontraden. 'Echt onverstandig', 'leidt tot vertraging', 'nu niet doen'. Over die ene van Wilders, om Nederland te deïslamiseren, is zijn oordeel het hardst: 'Ik vraag me af hoe Wilders dat voor zich ziet. Een schandalige motie.'

Foto anp

2 november 2017, 18:14

Plan: driekleur in de Kamer

Bijna aan het einde van het debat vraagt SGP-leider Van der Staaij aandacht voor zijn motie over de Nederlandse vlag. Samen met Wilders vraagt hij om voortaan een Nederlandse vlag te tonen in de plenaire vergaderzaal van de Tweede Kamer. ‘In veel andere landen is dat een oud gebruik.’

Dat leidt nog tot enig debat. GroenLinks-leider Klaver: ‘In veel landen hangt er dan ook de Europese vlag bij. Wil de heer Van der Staaij dat ook?’

Van der Staaij: ‘Parlementen gaan daar verschillend mee om. Mijn pleidooi gaat over de Nederlandse vlag. Niet over de Friese vlag, de Europese vlag of de regenboogvlag.’

Steun komt onmiddellijk van Denk-voorman Kuzu, wijzend naar de muur boven hem: ‘We kunnen ‘m daar ophangen. We zullen die motie steunen.’

CDA-voorman Buma is ook voor, maar vraagt zich af of het wel gaat lukken. ‘Het is een heel mooi voorstel. Eerder was de vraag of het wel mocht van de architect. Dat was heel ingewikkeld. Ik hoop dat het nu makkelijker zal zijn. Het lijkt mij heel erg mooi.’

Vanavond bij de stemmingen moet blijken of de motie een meerderheid krijgt.

Foto anp

2 november 2017, 17:43

Oppositie op de bres voor wijkverpleging

De voltallige oppositie keert zich tegen toekomstige bezuinigingen op de wijkverpleging. De motie van PvdA-voorman Asscher werd vanavond ook ondertekend door SGP-leider Kees van der Staaij. Daardoor is de hele oppositie, van GroenLinks tot aan de PVV, verenigd in het verzet tegen deze bezuiniging.

In het regeerakkoord van het nieuwe kabinet staat een voorgenomen bezuiniging van 100 miljoen euro op de wijkverpleging. Eerder vandaag in het debat wilde premier Rutte niet toezeggen dat die niet doorgaat.

De premier wil ook niet spreken van een bezuiniging, maar van een onderdeel van een nog te sluiten zorgakkoord om de oplopende zorgkosten terug te dringen. Het kabinet wil daarover afspraken maken met klinieken, artsen en zorginstellingen. ‘Het zou raar zijn om één sector bij voorbaat uit te sluiten van een nog te sluiten hoofdlijnenakkoord’, aldus de premier.

Foto anp

2 november 2017, 17:18

Buma en Pechtold zoeken overleg

Een opvallend verzoenende bijdrage in tweede termijn van CDA-leider Buma. Nadrukkelijk reikt hij de hand aan de oppositie voor de komende jaren. ‘Ieder voorstel dat een verbetering is, vanuit de Kamer of daarbuiten, zullen we serieus nemen. Ongeacht de partij die het voorstelt. Ik begrijp dat de heer Klaver volgende week de minister van Economische Zaken en Klimaat al ontvangt. Dat is eerder dan ik een van mijn eigen bewindslieden ontvang.’

Ook stelt hij vast dat zelfs de PVV niet van plan lijkt om het vertrouwen nu al op te zeggen in het hele kabinet. ‘Dit kabinet lijkt, met alle schrille woorden die gesproken zijn, het vertrouwen van de hele Kamer te krijgen. Dat moet een goed gevoel zijn na dit lange debat.’

Hij erkent dat het nog lastig genoeg zal worden, met een meerderheid van slechts die ene zetel. ‘Maar daar geldt het adagium van de oude CHU: niet de majoriteit maar de autoriteit. Het is niet de omvang van de steun maar de kracht van het verhaal die bepalend is. En hier ligt een krachtig verhaal.’

Namens coalitiepartner D66 sluit Alexander Pechtold zich daarbij aan: ‘Die uitgestoken hand, ik merk dat we het concept aan het verkennen zijn. Dat is ook een verplichting. Daar kan iedereen mijn fractie aan houden. Als het kan wil ik de samenwerking zoeken. Als het niet kan, laten we dat op een duidelijke manier blijken.’

Sybrand Buma. Foto anp

2 november 2017, 16:53

Wilders: een regen van moties

Een regen van moties daalt neer over het kabinet nu Geert Wilders is begonnen aan zijn tweede termijn. De moties van wantrouwen tegen minister Ollongren en staatssecretaris Visser (vanwege hun dubbele nationaliteit) waren al aangekondigd, net als die tegen minister Grapperhaus (vanwege zijn eerdere uitlatingen over het laten terugkeren van Syriëgangers). Maar daar voegt Wilders nog vijf verzoeken aan toe.

Eén: ‘Stoppen met Ontwikkelingssamenwerking en het geld gebruiken voor verlaging van de AOW-leeftijd naar 65 jaar.’

Twee: ‘Niet de dividendbelasting afschaffen maar de hypotheekrente-aftrek en de Wet Hillen ongemoeid laten.’

Drie: ‘Het hele begrotingsoverschot teruggeven aan de belastingbetalers door een huurverlaging plus investeringen in politie en defensie.’

Vier: ‘De grenzen sluiten voor alle asielzoekers uit islamitische landen, alle Syriërs wegsturen uit Nederland en het geld gebruiken voor afschaffing van het eigen risico en verlaging van de zorgpremie.’

Vijf: ‘Het verzoek aan het kabinet om het deïslamiseren van Nederland tot doel van beleid te maken.’

Veel kans maken ze niet. Hooguit zullen sommige moties vanavond de steun krijgen van het Forum voor Democratie.

Foto anp

2 november 2017, 16:22

Kwinkslag hier, pesterijtje daar

Iets na vijven was premier Rutte klaar met de beantwoording van alle vragen die hem woensdag door de Kamer waren gesteld. Hij sloeg zich er zonder enige moeite doorheen. Met speels gemak begint hij aan zijn derde periode als minister-president. Een kwinkslag hier, een pesterijtje daar: nooit komt hij serieus in de problemen.

Een belangrijk deel van de oppositie lijkt er ook wel klaar mee te zijn. Vanaf de rechterflank, bevolkt door Wilders en Baudet, is al enige uren geen serieus weerwerk meer gekomen.

Vanaf 17.30 uur mogen alle fracties nog een keer hun zegje doen. En eventueel moties indienen om het kabinetsbeleid nog wat bij te sturen.

Lachen met de premier. Foto anp

2 november 2017, 15:50

Rutte en Klaver in de clinch over asiel

Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar de afgelopen formatie begon met GroenLinks aan tafel. Totdat het mis liep in de onderhandelingen over het immigratiebeleid. Daarover is na afloop veel gezegd en geschreven. Maar pas vandaag, in dit Kamerdebat, werd glashelder hoe groot het meningsverschil is.

Steen des aanstoots voor Klaver is het kabinetsplan om, naar het voorbeeld van de Turkijedeal, afspraken te maken met Noord-Afrikaanse landen om asielzoekers terug te nemen. Daarover ontspon zich zojuist het volgende debat tussen Klaver en Rutte:

Klaver: ‘Hoe stel je vast of iemand veilig is op de plek waar we ‘m naar terug sturen? Hoe gaan we dat per individu toetsen?’

Rutte: ‘Door afspraken te maken met landen. Die moeten voldoen aan basale voorwaarden zoals de veiligheid. Het moet veilig zijn. Maar het doel is af te komen van een model waarin het aantrekkelijk is aan boord te stappen van een levensgevaarlijk bootje in de hoop dat je aankomt in een Europese haven aan de andere kant.’

Klaver: ‘Hoe toets je of ze veilig terug kunnen naar Noord-Afrika?’

Rutte: ‘Kijk naar de afspraken met Turkije. Mensen komen aan in Griekenland. Daar wordt vastgesteld of ze terug kunnen naar Turkije. De heer Klaver zei in de formatie: dat vind ik een brug te ver. Dat is zijn goed recht. Maar het is binnen alle internationale regels. Met andere landen willen we vergelijkbare afspraken maken.’

Klaver: ‘U wilt dat mensen niet eens meer in Europa komen. Dat ze worden opgepikt en rechtstreeks teruggebracht naar Noord-Afrika. Krijgen al die mensen een individuele toets of het veilig is als ze worden teruggestuurd?’

Rutte: ‘Het maakt toch niet uit of dat aan boord van een schip gebeurt of aan de kust?’

Klaver: ‘Zit er dan een klein tribunaaltje op dat schip? Als u het VN-Vluchtelingenverdrag in ere wilt houden, is een individuele toets noodzakelijk en zult u mensen eerst naar de veilige Europese kust moeten halen.’

Rutte: ‘Maar onze onderhandelingen liepen vast op de vraag of je de asielprocedure kunt verplaatsen naar een veilig derde land. Dat is de essentie van het kabinetsbeleid. De heer Klaver wil dat niet, maar zelfs de meest linkse regeringen in Europa steunen dat idee wel.’

Klaver: ‘Mensen rechtstreeks terugsturen naar Afrika, dan kan er geen sprake zijn van het respecteren van het VN-vluchtelingenverdrag.’

Rutte: ‘Nee, zo heb ik het niet gezegd. De kern is dat mensen, onder bescherming van afspraken met een Afrikaans land, daar verder in behandeling kunnen worden genomen. Eventueel kan de eerste marginale toets aan boord van een schip plaatsvinden. Dan doorbreek je het businessmodel van de smokkelaars. Ik snap niet waarom GroenLinks zo bevriend is met die smokkelaars.’

Klaver, verontwaardigd: ‘Nu gaat u te ver. Ik zou het zeer op prijs stellen als u dit wilt terugnemen.’

Rutte: ‘Sorry, ik ben misschien iets te hard geweest.’

Maar die excuses waren niet de inleiding tot overeenstemming. Rutte is vastbesloten, in Europees verband, nieuwe deals te sluiten. Klaver vreest de humanitaire gevolgen. Dat zal de komende jaren zo blijven.

Jesse Klaver in debat met premier Rutte. Foto anp

2 november 2017, 15:20

Het klimaat: Rutte belooft overleg

Het klimaat zal zich de komende jaren ontwikkelen tot een van de belangrijkste discussiepunten tussen kabinet en Kamer. Dat begint vandaag. De linkse oppositiepartijen maken zich zorgen, nu het Planbureau voor de Leefomgeving heeft vastgesteld dat het kabinet z’n eigen doelstellingen dreigt te missen wegens gebrek aan concrete maatregelen.

CU-voorman Segers toont zich daar niet geheel ongevoelig voor. ‘De oppositie zegt: het glas is half leeg. Je kunt ook zeggen: het glas is half vol. De doelen zijn helder en ambitieus. Maar kunnen wij een uitgestoken hand bieden? Kan het kabinet bijvoorbeeld de route schetsen? Hoe gaan we richting een klimaatakkoord en richting een klimaatwet?’

Rutte: ‘Een klimaat- en energieakkoord zal de kern zijn van het hele project. Daar gaan we zo snel mogelijk mee aan de slag.’

Segers: ‘Klopt het dat wij altijd de breedte van de samenleving zullen opzoeken bij het sluiten en het uitvoeren van dat akkoord?’

Rutte: ‘Jazeker.’

De vraag is of het snel genoeg zal gaan voor partijen als GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Marianne Thieme: ‘Mijn grootste probleem is dat dit kabinet de belangrijkste maatregelen voor zich uitschuift tot na de regeerperiode. Zoals de sluiting van de kolencentrales. Er wordt zelfs pas in 2023 begonnen. Kan dat niet eerder?

Rutte: ‘Je kunt ze ook morgen sluiten. Maar dat kost heel erg veel geld. We komen met een plan om dit te doen. Maar als we dit niet op een verstandige manier doen, gaan we hier verschrikkelijk veel geld aan uitgeven. Geld dat ik liever aan andere dingen besteed.’

Klaver is daardoor nog lang niet gerustgesteld. Er lag immers al een voorstel voor een Klimaatwet, van hemzelf en voormalig PvdA-leider Diederik Samsom. Klaver: ‘Hoe gaat dit kabinet om met die klimaatwet?’

Rutte: ‘Wij gaan met de indieners, GroenLinks en de PvdA, in gesprek. Ik wil kijken of we het eens kunnen worden.’

Waarop Klaver zijn kans grijpt: ‘Spreken we volgende week af?’

Dat gaat Rutte net iets te snel: ‘Geef minister Wiebes even de kans om z’n voeten onder het bureau te krijgen.’

Klaver: ‘Niet te veel tijd. Gas erop!’

Rutte, lachend: 'Gas erop?’

Waarna hij uit de school klapt uit de formatie-onderhandelingen. ‘Ik herinner me dat, toen de gesprekken met GroenLinks vastliepen, de leider van GroenLinks wegreed in een grote BMW. En de leider van de VVD naar huis wandelde.’

Klaver besluit niet te reageren, maar krijgt hulp van D66-leider Pechtold: ‘Ik heb de heer Klaver ook vaak met de bakfiets zien komen, waarmee hij een keiharde aanval op míjn kiezers doet.’

Jesse Klaver. Foto anp

2 november 2017, 14:25

De oppositie is slechts nu en dan solide

Zo tekent zich halverwege deze tweede dag een duidelijk patroon af: Rutte weet zich geconfronteerd met solide, brede oppositie, maar vooralsnog alleen als het gaat om het inkomensbeleid en de zorg. Daar vinden partijen als PvdA, GroenLinks, SP en PVV elkaar en moet de minister-president rekening houden met geduchte tegenstand. Daar is hij bereid om 'een heel eind mee te denken', als het bijvoorbeeld gaat om de oppositie tegen de bezuiniging op de wijkverpleging.

Als het echter gaat om het onderwijs, de medisch-ethische kwesties of de arbeidsmarkt, dan is de oppositie zelf nogal verdeeld. Vragen daarover worden door de minister-president eenvoudig gepareerd met een 'hierover worden wij het niet eens'. Wie niet samen optrekt, krijgt voorlopig geen grip op deze premier.

2 november 2017, 14:15

De ethische kwesties: Rutte op glas ijs

Het debat komt even op een gevoelig punt: de medisch-ethische kwesties. De abortuspil toch niet bij de huisarts, de Voltooid Leven-wet op de lange baan, beperkte uitbreiding van de mogelijkheden om embryo’s te gebruiken voor medisch onderzoek: kiest dit kabinet voor stilstand?

PvdA-leider Asscher vreest van wel: ‘De abortuspil bij de huisarts is laagdrempeliger, met meer mogelijkheden voor nazorg. De huisarts kan ook een rol spelen bij het voorkomen van toekomstige ongewenste zwangerschappen.’

Rutte voert daar tegenin dat ook lang niet alle huisartsen voor zijn. Zij moeten aan veel eisen voldoen om de abortuspil daadwerkelijk te mogen verstrekken. Dat zorgt voor veel administratieve rompslomp. ‘Er wordt onder huisartsen heel verschillend over gedacht.’

Onderzoek met embryo’s dan. Er is geen sprake van stilstand, betoogt Rutte. In het buitenland gaat het onderzoek immers gewoon door. ‘De uitkomsten in het buitenland staan gewoon ten dienste van de Nederlandse wetenschap.’

Wel erkent de premier dat er geen uitbreiding komt van de mogelijkheden om embryo’s te kweken. Dat bleek simpelweg een brug te ver voor CDA en ChristenUnie. ‘Het creëren van leven om het ook weer te vernietigen, dat ligt heel gevoelig.’

SGP-voorman Kees van der Staaij komt dan binnen vanaf de andere flank. Het kabinet wil meer bekendheid geven aan de mogelijkheden die de euthanasiewetgeving biedt. Dat betekent toch niet dat er promotie zal worden gemaakt of dat artsen onder druk zullen worden gezet om meer te doen?

Rutte stelt hem gerust: ‘Zeker niet. Dat is niet de bedoeling.’

Kees van der Staaij. Foto anp

2 november 2017, 14:00

Rutte verdedigt het zorgbeleid

Premier Rutte is beland bij de gezondheidszorg, een kans die Wilders en Roemer niet aan zich voorbij laten gaan. Nadat Rutte zijn bewondering heeft uitgesproken voor de mensen die in de zorg werken, komen zij naar voren.

Wilders: ‘Het doet mij de wenkbrauwen fronsen als ik de premier over liefde voor de zorg hoor praten. Door hem zijn tienduizenden mensen ontslagen. Mooi dat er nu geld bij komt, maar praat niet over liefde. U heeft eerst weggesneden.’

Roemer valt hem bij: ‘Mensen uit verzorgingshuizen werden gedwongen te verhuizen. U sprak de verplichting uit dat mensen langer thuis moeten blijven. Tegelijkertijd raakten heel veel mensen in de thuiszorg hun baan kwijt. Dat is het eerlijke verhaal. In plaats van die afschaffing van die dividendbelasting kunt u heel veel verzorgingshuizen weer openen.’

Rutte: ‘Het is een breed gevoelde maatschappelijke tendens dat mensen langer thuis blijven wonen.’

Roemer: ‘Feit is dat veel mensen langer thuis bleven wonen. Maar u bent mensen gaan verplichten. En als je een transitie wilt maken, moet je ook investeren in meer thuiszorg en wijkverpleging. Dat is allemaal niet gedaan. Ouderen zijn daarvan de klos geworden.’

Waarop Rutte reageert met het bekende argument: ‘De kosten van de zorg blijven in deze kabinetsperiode gewoon groeien. Daar komt 8 miljard bij. Ook de heer Roemer moet zich afvragen hoe we de kostenstijging enigszins kunnen dempen, en toch het kwaliteitsniveau vasthouden. Er moet ook geld overblijven voor onderwijs, de politie, uitkeringen…’

Roemer: ‘Maar niet door mensen langer thuis te laten wonen. Pak eerst de topsalarissen in de zorg eens aan. En de hele marktwerking, met al die zorgverzekeraars. Pak de verspilling aan. En de farmaceutische industrie.’

Rutte: ‘Dat zijn kleine bedragen. We hebben miljarden nodig. Als je dat niet doet, neem je voor je verantwoording dat die kosten omhoog blijven spuiten. Politiek is keuzes maken in schaarste. Dat is onze taak.’

Roemer bij de interruptiemicrofoon. Foto anp

2 november 2017, 13:45

De AOW-leeftijd hoger: Krol blijft tegen

De verhoging van de AOW-leeftijd: het overgrote deel van de Tweede Kamer heeft zich er min of meer bij neergelegd, maar 50Plus blijft zich er met hand en tand tegen verzetten. Dat leidt tot een debatje tussen Henk Krol en Mark Rutte, volgens het vertrouwde patroon.

Henk Krol: 'We hoorden de minister-president in 2008 nog aan stratenmakers in Venlo beloven dat 65 ook echt 65 zou blijven. Wat is er met die belofte gebeurd?’

Rutte: ‘Dat hebben we moeten loslaten. Wij hebben nu het standpunt dat de AOW-leeftijd omhoog moet. Dat we geen uitzondering moeten maken voor zware beroepen maar moeten zorgen dat die mensen op een fatsoenlijke manier die AOW-leeftijd kunnen halen. Ik roep werkgevers daarom op ook oudere werknemers in dienst te nemen. En veel te doen aan om- en bijscholing. Oudere werknemers inzetten als coach bijvoorbeeld.’

Krol: ‘Maar er zijn altijd mensen die tussen wal en schip vallen.’

Rutte: ‘Dat wil ik voorkomen. Er is een enorm tekort aan vakkrachten. Werkgevers hebben er belang bij om te zorgen dat iedereen op een plezierige manier de pensioenleeftijd bereikt.’

Krol: ‘Is die hele verhoging van de AOW-leeftijd niet veel te snel gegaan?’

Rutte: ‘Nee, dit moest. Omdat we met z’n allen steeds ouder worden. En die mensen hebben veel ervaring. Daar moeten we gebruik van blijven maken.’

Henk Krol staat de pers te woord. Foto ADR

2 november 2017, 12:20

De btw-verhoging als splijtzwam

De door het kabinet aangekondigde verhoging van de btw blijft een belangrijke splijtzwam tussen de coalitie en de bijna voltallige oppositie. Als voorbeeld dient het lot van een willekeurige groenteboer op de Haagse markt. De oppositie vreest het ergste, premier Rutte blijft onverminderd optimistisch.

Rutte: ‘We breiden de koopkracht van de mensen uit. Die groenteboer op de Haagse markt die te maken krijgt met die hogere btw, die krijgt ook te maken met klanten die er 1200 euro per jaar op vooruitgaan in koopkracht. Die hebben de mogelijkheid om nog veel meer aardbeien te kopen.’

Klaver (GroenLinks): ‘Maar marktkooplui zeggen dat ze het niet kunnen doorberekenen in de prijs. Die groenteboer zegt: ik ga niet opeens 1,03 euro vragen voor een bakje aardbeien. U loopt het risico dat het midden- en kleinbedrijf klappen krijgt.’

Rutte: ‘Als de omzet fors toeneemt en de overhead verder niet, dan zal die groenteboer het toch in positief opzicht merken.’

Roemer (SP): ‘Lang niet iedereen op die markt gaat er 1200 euro op vooruit. Heel veel mensen zitten in de categorie die er 90 euro per jaar op vooruit gaat. Die mensen moeten een veel groter deel van hun besteedbaar inkomen besteden aan de boodschappen. Die mensen pak je het hardste met deze btw-verhoging. Die impact is gigantisch. Mensen moeten beknibbelen op groente, brood, fruit en melk.’

Rutte: ‘Feit is dat de meningen verschillen over de impact van de btw-verhoging. Het is niet zo dat de mensen met een laag inkomen er niet op vooruit gaan. Daar is een reden voor. We wilden iedereen laten stijgen, maar we wilden werken ook aantrekkelijk maken.’

50Plus-voorman Krol valt Roemer bij: ‘Ik had hier gisteren een gast met AOW, die moest na aftrek van de vaste lasten elke maand rondkomen van 150 euro netto. Durft u te beloven dat zij er niet op achteruitgaat door deze btw-verhoging?'

Rutte: ‘Het is moeilijk om dat te beloven, omdat ik de precieze omstandigheden niet ken. Maar als zij alleen AOW heeft, zul je zien dat ook zij koopkrachtstijging krijgt.’

En daar stokt het debat even voor dit moment, want voorzitter Arib kondigt de lunchpauze aan.

Foto anp

2 november 2017, 11:58

Wilders valt Rutte aan op migratiebeleid

En dan opeens sluipt het immigratiedebat de zaal binnen. PVV-voorman Wilders grijpt het inkomensbeleid aan om het over asielzoekers te hebben: waarom hebben zij makkelijker toegang tot de zorg dan andere mensen?

Wilders: ‘Het probleem is dat de mensen u niet meer geloven, meneer Rutte. Ze zeggen: die Rutte heeft ons zoveel beloofd en ondertussen alleen maar geld gepakt. Intussen gaat er meer dan een miljard extra naar ontwikkelingshulp. En naar de afschaffing van de dividendbelasting. Mensen snappen dat niet. Die zeggen: waarom gaat dat geld niet naar ons? En terwijl mensen hun eigen risico niet meer kunnen betalen, krijgen asielzoekers hun zorg voor niks. Dat is toch onrechtvaardig? Dat is discriminatie van de Nederlander die hier altijd heeft gezeten.’

Rutte: ‘Ontwikkelingssamenwerking is nodig, juist als je mensen zoveel mogelijk in de eigen regio wilt houden. We moeten de grondoorzaak van economische migratie wegnemen.’

Wilders: ‘Maar mensen snappen niet dat als je hier hebt gewerkt en gewoond en ziek bent geworden, dat je dan je medicijnen niet kunt betalen terwijl iemand anders, die hier net is, het wel krijgt. Hoe legt u aan al die Nederlanders uit, die in grote financiële problemen zitten, dat nieuwkomers het allemaal gratis krijgen?’

Rutte: ‘Ik snap die gevoelens heel goed. Daarom willen we de migratie beperken. En daarom willen we mensen die echt op de vlucht zijn, zo snel mogelijk laten integreren. Maar ik ben er ook trots op dat wij onderdak bieden aan mensen op de vlucht voor verschrikkelijke omstandigheden.’

Wilders: ‘Natuurlijk moeten mensen op de vlucht een veilige haven hebben. Maar laten ze die in Saoedi-Arabië zoeken. Er zijn heel rijke Arabische landen in de buurt. Wij zorgen voor onze eigen mensen. Dat ze voldoende geld hebben, een goede zorgverzekering. U bent niet de premier van Syrië, maar van Nederland!’

Rutte: ‘Dat is precies wat we proberen via de afspraken met Turkije. En daar is de heer Wilders tegen. Hij moet wel een keer een keuze maken.’

Premier Rutte leest de regeringsverklaring voor. Foto ANP

2 november 2017, 11:48

Misbruikzaak heikel punt voor Defensie

Eveneens in vak K vandaag zitten Ank Bijleveld (CDA) en Barbara Visser (VVD), de nieuwe minister en staatssecretaris van Defensie. Zij moeten de hele dag luisteren naar de premier, maar hebben sinds vanochtend iets anders aan hun hoofd. De Volkskrant berichtte vandaag over drie militairen die bij ontgroeningsrituelen zijn aangerand en misbruikt. De militairen kaartten de incidenten intern aan, waarop zij te horen kregen dat ze erover moesten zwijgen.

De Defensiewoordvoerders van de coalitiepartijen willen opheldering van de bewindslieden. CDA-Kamerlid Anke Bruins Slot heeft Kamervragen gesteld. 'Ik wil de feiten op tafel', zegt ze. 'Dit moet stoppen!', reageert CU-Kamerlid Joël Voordewind.

'De misbruikzaak staat niet op zichzelf en wordt zodoende een heikele kwestie voor staatssecretaris Visser, die de eerstverantwoordelijke is voor het defensiepersoneel', schrijft verslaggever Natalie Righton.

CDA-minister Ank Bijleveld van Defensie. Foto anp

2 november 2017, 11:43

Linkse 3 kraken sociaal beleid kabinet

Opnieuw staan de linkse oppositieleiders bij 'de pisbak', de interruptiemicrofoons in het midden van de zaal. Roemer (SP) en Klaver (GroenLinks) vallen premier Rutte aan op de sociaaleconomische keuzes van zijn kabinet. Volgens Rutte is de 'onderliggende principiële keuze' dat werken moet lonen, maar worden tegelijkertijd mensen met een uitkering ontzien.

Ja, zegt Rutte, 'als er wat extra's te verdelen is in de toekomst houden wij ook oog voor de mensen die er het zwakst voorstaan'. Klaver neemt er geen genoegen mee. Hij zegt het op te nemen voor 'de 400 duizend mensen die er niet op vooruitgaan'. Hij doelt bijvoorbeeld op mensen met een uitkering en gepensioneerden, mensen zonder plussen in de koopkrachtplaatjes. 'Daar zullen wij met bijzondere aandacht naar kijken', stelt de premier.

En ook PvdA-leider Asscher haakt in op het debat. Hij vindt dat het kabinet ten onrechte kort op arbeidsgehandicapten. In het regeerakkoord staat dat werkgevers mensen met een beperking onder het minimumloon kunnen betalen, gemeenten zouden dan met overheidsgeld dat bedrag kunnen aanvullen. Een verkeerd plan, vindt Asscher.

Rutte meent dat 'onderweg naar echt werk' mensen een periode wel onder het minimumloon kunnen worden betaald. 'Wij willen mensen stimuleren om weer aan de slag te gaan.' Het is een principieel verschil van mening. Rutte meent dat veel mensen, ook als ze een beperking hebben, op termijn toch weer volledig kunnen meedraaien. Asscher maakt zich zorgen om mensen die vanwege een handicap altijd ondersteuning nodig zullen hebben.

Links overleg: Asscher en Klaver smoezen onderling terwijl Roemer debatteert met Rutte. Foto anp

2 november 2017, 11:21

Daar is ie weer: de 'eenverdiener'

Het volgende onderwerp op het lijstje van Rutte: de koopkracht. 'Alle groepen gaan er fors op vooruit', zegt hij. 'Dat doen we omdat we het van belang vinden dat mensen na de crisis ook weer gaan ervaren dat het beter gaat met Nederland.'

Hij richt zich speficiek tot de SGP. Kees van der Staaij stelde gisteren vragen over de 'eenverdieners', gezinnen met één kostwinner. Deze groep betaalt relatief meer belasting dan gezinnen waarin beide ouders werken. Het is een doorn in het oog van de christelijke partij. Rutte werpt tegen dat het kabinet veel maatregelen neemt voor gezinnen.

Het is voor het kabinet van belang om de SGP niet geheel van zich te vervreemden, de drie SGP-zetels komen geregeld van pas bij stemmingen.
Van der Staaij grijpt de uitnodiging aan om de premier te interrumperen. 'De kloof tussen een- en tweeverdieners wordt niet kleiner.' Hij vraagt of er wat kan worden gedaan aan de 'belastingdruk', de stapeling van belastingen voor verschillende gezinnen. Rutte moet toegeven dat 'de kloof' niet groter, maar ook niet kleiner wordt. De SGP-leider signaleert 'de bereidheid' om hierover verder door te praten bij het debat over het Belastingplan.
Wordt dus vervolgd.

Kees van der Staaij. Foto anp

2 november 2017, 10:50

Rutte onvermurwbaar over dividendtaks

De minister-president blijft onvermurwbaar onder het spervuur van de linkse oppositiepartijen: de afschaffing van de dividendbelasting gaat door, of Roemer, Klaver, Asscher en Thieme het nou leuk vinden of niet. Hij ziet het als een onmisbare verbetering van de Nederlandse concurrentiepositie, broodnodig om grote bedrijven naar Nederland te lokken. De oppositiepartijen hebben daar te weinig oog voor, zegt hij. Daarmee raakt hij het zere been van PvdA-leider Asscher. Het wordt even stekelig tussen de voormalige coalitiepartners.

Asscher: ‘De minister-president zei net dat ik een onverantwoord risico neem door de dividendbelasting niet af te schaffen. Wil hij dat terugnemen?’

Rutte: ‘Ik vind het de taak van het kabinet dat je het maximale doet om ervoor te zorgen dat die bedrijven hier blijven en hier naartoe komen. Als ik iets te scherp heb geformuleerd, neem ik dat terug. Maar je kunt niet zeggen: ik negeer de ontwikkelingen rond het vestigingsklimaat.’

Asscher: ‘U kunt niet de PvdA verwijten een onverantwoord risico te nemen als we deze maatregel niet steunen.’

Rutte: ‘We hebben te maken met internationaal verschuivende panelen. Als we geen rekening houden met de Nederlandse concurrentiepositie, vind ik dat we onverantwoorde risico’s nemen ja.’

GroenLinks-leider Klaver valt Asscher bij met een verzoek om een lijst met de namen van bedrijven die Rutte hebben gevraagd om afschaffing van de dividendbelasting. Daar gaat Rutte niet in mee.‘Als je alle input die je krijgt moet delen, kun je vergeten dat je die input nog krijgt. Dan kun je niet meer werken.’

Klaver (GroenLinks) en Thieme (Partij voor de Dieren) bij de interruptiemicrofoon. Foto anp

2 november 2017, 10:17

Links blok versus Rutte

Na SP-leider Roemer staan ook PvdA-leider Asscher en GroenLinks-voorman Klaver bij de interruptiemicrofoon. De drie linkse partijen hebben elkaar gevonden in hun verzet tegen het 'rechtse' kabinet. In hun alternatieve plan voor het regeerakkoord zetten zij een streep door het kabinetsplan om de dividendbelasting af te schaffen. De 1,4 miljard die daarmee gemoeid is, kan beter anders worden besteed, vinden zij.

Rutte herhaalt wat hij tegen Roemer zei: Nederland moet zijn concurrentiepositie bewaken tegenover landen als Duitsland, Frankrijk en Engeland. 'Ik wil dit de-politiseren', zegt Rutte handig. Klaver en Asscher zijn niet onder de indruk. Klaver: 'U kiest voor multinationals, en niet voor onderwijzers en wijkverpleegkundigen.' De GroenLinks-leider verwijst naar onderzoek van het CPB waaruit blijkt dat een positief effect van de maatregel op de werkgelegenheid niet kan worden gemeten.

PvdA'er Asscher neemt het stokje over van Klaver. Zijn betoog is vergelijkbaar: dit kabinet deelt cadeaus uit aan bedrijven en verhoogt tegelijkertijd de btw voor gewone mensen. En na Asscger staat SP'er Roemer alweer klaar om dezelfde kritiek nog eens te uiten. En ook Klaver blijft bij de interruptiemicrofoon staan. 'We vallen in herhaling', verzucht Kamervoorzitter Arib, maar ze kapt het debat niet af.

Het linkse blok heeft zijn vorm gevonden. Dit een-twee-drietje gaan we nog vaak zien vandaag en ongetwijfeld ook de komende jaren.

Klaver tijdens het debat over de regeringsverklaring. Foto anp

2 november 2017, 9:59

Wel/geen 'race tot the bottom'

De premier spreekt overhet buitenland. Hij benadrukt het belang van de 'interne markt' van de EU. Hij verdedigt de maatregel om de dividendbelasting af te schaffen. Dat is van belang voor een 'goed vestigingsklimaat', stelt hij. 'Diegenen die zeggen 'doe dat nou niet' die nemen een groot risico. Nederland is zeer afhankelijk van het buitenland.' Het schrappen van de dividendbelasting stond inderdaad niet in de verkiezingsprogramma's van de coalitiepartijen, zegt Rutte, maar aan de formatietafel kwamen de onderhandelaars wel tot het inzicht dat de maatregel noodzakelijk is om Nederland aantrekkelijk te houden voor buitenlandse bedrijven en investeerders.

SP-leider Emile Roemer interrumpeert: 'U ontketent een belastingoorlog in Europa. Kap daarmee, doe het niet. Het is geld besteden aan de verkeerde sector, een sector die het al heel goed heeft in Nederland.' Volgens de SP deelt Rutte III cadeaus uit aan multinationals en buitenlandse aandeelhouders.

De premier verdedigt de maatregel door er andere kabinetsplannen bij te houden. Het kabinet gaat strenger optreden tegen brievenbusmaatschappijen en gaat via andere wegen meer belasting heffen van bedrijven. Nee, stelt hij, van een 'race to the bottom' zal geen sprake zijn. Tegelijkertijd zegt hij: Nederland kan niet anders dan een lagere vennootschapsbelasting heffen dan omringende landen. 'Anders lopen wij het grote risico dat bedrijven vertrekken.'

Twee wereldbeelden botsen hier. De liberaal Rutte ziet het als essentieel dat Nederland een aantrekkelijk land is voor (internationale) bedrijven. Om dat te bereiken moet Nederland lagere lasten heffen dan de buurlanden. Dat is geen kwestie van links of rechts, zegt hij tegen Roemer, bedrijvigheid betekent banen voor heel veel Nederlanders. Uiteraard weet hij de socialist Roemer daarmee niet te overtuigen. De SP-leider verfoeit 'cadeautjes' voor grote bedrijven. Dat geld is volgens hem veel beter te besteden in het onderwijs, in de gezondheidszorg, ter ondersteuning van de onderkant van de samenleving.

Premier Rutte tegenover PVV-leider Wilders. Foto anp

2 november 2017, 9:41

'Dubbel paspoort minister geen probleem'

Voor hij verder de inhoud ingaat, spreekt premier Rutte over de aangekondigde motie van wantrouwen van Geert Wilders tegen minister Kajsa Ollongren. Wilders vindt dat de half-Zweedse Ollongren met haar twee nationaliteiten niet thuishoort in het kabinet. Rutte zegt het 'hier zeer mee oneens' te zijn. 'Het enkele feit van meervoudige nationaliteit kan geen grond zijn om hun integriteit in twijfel te trekken.' Hij verwijst naar artikel 3 van de Grondwet die stelt dat 'alle Nederlanders' benoembaar zijn in publieke ambten, dat geldt ook voor Nederlanders met een tweede paspoort.

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet staat bij de interruptiemicrofoon. Hij pikt de plek in van Wilders, grapt Rutte. Vervolgens komt ook Wilders naar voren. Volgens Baudet kan een dubbele nationaliteit in de toekomst tot conflicten leiden, daarom is ook hij erop tegen. Mensen met een tweede nationaliteit zijn onderworpen 'aan de rechtsmacht' van een ander land, meent hij. Volgens Rutte heeft hij vast kunnen stellen dat 'die rechtsmachtelijke implicaties zeer beperkt zijn'.

Baudet verspreekt zich in zijn verhaal. Hij zegt dat het voor een Kamerlid wellicht minder belangrijk is, maar dat voor bewindspersonen een principiële grens zou moeten worden getrokken. 'Dit is interessant', reageert Rutte smalend. 'Baudet maakt onderscheid tussen bewindslieden en Kamerleden. Terwijl het Kamerlidmaatschap een hoger ambt is.' Baudet probeert zich eruit te redden, maar moet toch afdruipen.

Dus mag Wilders het inkoppen: 'Natuurlijk is er geen onderscheid, Kamerleden én bewindslieden horen geen dubbele nationaliteit te houden.' Hij vraagt aan Rutte of hij ook nog tegen andere bewindslieden behalve Ollongren een motie van wantrouwen moet indienen, hij wil graag volledig zijn. 'Ja', zegt Rutte, 'dan moet u uw motie ook indienen tegen staatssecretaris Barbara Visser, zij heeft ook de Kroatische nationaliteit.'

Vervolgens gaat Rutte los: 'Wat een slappe hap van de heer Wilders. In 2010 vroeg u een bewindspersoon enkel een nationaliteit in te leveren. Nu komt u met moties van wantrouwen. Wat een slappe hap.' Rutte refereert aan zijn eerste kabinet, toen Wilders met zijn PVV als gedoogpartner optrad. 'Niks slappe hap', reageert Wilders. 'Maar een heel sterke hap. Wij sturen iedereen met een dubbele nationaliteit weg.'

Met zichtbaar plezier deelt Rutte nog wat speldenprikken uit aan Wilders. Hij is aan het dalen in de peilingen en zijn optreden van gisteren was slap, zegt Rutte. De premier neemt het ook op voor de nieuwe minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. Ook hij moet opstappen, wat Wilders betreft, omdat Grapperhaus in het verleden heeft gezegd dat Nederland de dialoog zou moeten aangaan met Syriëgangers. 'Wat een slap verhaal', zegt Rutte nog eens.

'Nee', zegt Wilders. 'Pas twee jaar geleden zei deze man dat Nederland moet praten met terroristen. Dat ze terug moeten komen. En hij vindt dat nog steeds.' Waarop Rutte reageert: 'Ferdinand Grapperhaus onderschrijft volledig de terreurbestrijding zoals die in het huidige regeerakkoord staat beschreven. Wat Wilders wil is dat hier mensen komen zonder enkel maatschappelijk verleden, dat zou pas slap zijn.'

FvD-leider Baudet. Foto anp
PVV-leider Wilders. Foto anp

2 november 2017, 9:35

De inleiding van premier Rutte

En het debat is begonnen. Premier Rutte zegt dat hij een korte inleiding zal geven, kort aangezien hij gisteren al een uitgebreide inleiding heeft gegeven in de vorm van de regeringsverklaring. Hij benadrukt nogmaals dat zijn nieuwe kabinet wil zoeken naar breed draagvlak. Dat draagvlak is nodig voor 'grote transities' op de arbeidsmarkt, in de pensioenen, in het klimaatbeleid.

2 november 2017, 9:33

'Korte interrupties graag'

Kamervoorzitter Khadija Arib opent het debat en waarschuwt meteen de fractievoorzitters: 'Ik ga vandaag minder coulant zijn met de interrupties. Die moeten kort. Vele malen korter dan gisteren. Graag geen lange inleidingen en beschouwingen van de samenleving, maar alleen korte vragen.' Vanuit de Kamer klinkt lachend rumoer.

2 november 2017, 9:28

Dag twee

Dag twee van dit eerste grote debat van Rutte III is wat overzichtelijker. Er staat maar één spreker op de rol: premier Mark Rutte. Dat hoeft overigens niet te betekenen dat het een veel kortere dag zal worden dan gisteren. De dertien fractieleiders, en vooral de negen oppositieleiders, staan klaar om de premier op elk mogelijk onderwerp door te zagen.

Meer over