Update

Teruglezen: Rusland schroeft militaire aanwezigheid Krim op, verdere escalatie dreigt

De spanning op de Krim liep vandaag verder op, de woorden Koude Oorlog werden al in de mond genomen. Russische militairen omsingelden minstens twee militaire bases op het autonome Oekraïense schiereiland. Amerika dreigde met economische sancties tegen Rusland en de NAVO was eensgezind: Rusland moet zijn militaire activiteiten op de Krim zo snel mogelijk staken om verdere escalatie te voorkomen. Volkskrant.nl houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Lees hieronder de belangrijkste gebeurtenissen van vandaag terug.

Een gewapende man houdt de wacht in de door de Russen bezette basis in Feodosiya op de Krim. Beeld afp
Een gewapende man houdt de wacht in de door de Russen bezette basis in Feodosiya op de Krim.Beeld afp

22.52 uur - Teruglezen
Wederom een roerige dag in Oekraïne, en dan met name op de Krim, het autonome schiereiland dat steeds meer naar Rusland toe trekt. Al dan niet gedwongen: Russische militairen omsingelden vandaag minstens twee (mogelijk drie) militaire bases op de Krim.

De Oekraïense interim-premier Arseni Jatsenjoek sprak van 'een oorlogsverklaring'. Het parlement bracht het Oekraïense leger in opperste staat van paraatheid en riep zijn reservisten voor militaire dienst op. In potentie zijn dit er 1 miljoen, maar het ontbreekt Oekraïne aan de financiële middelen om deze reservisten te bewapenen. Bovendien schaart een groot deel van de bevolking op de Krim - die voor zestig procent uit etnische Russen bestaat - zich achter Rusland. Het schiereiland wil op 30 maart middels een referendum over zijn lot bepalen.

Mocht Rusland zijn militaire acties uitbreiden, dan zal Oekraïne andere landen om militaire hulp vragen, zo maakte de Oekraïense VN-ambassadeur Joerij Sergejev vandaag bekend.

Ondertussen uitte NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen klinkklare taal: Rusland moet zijn militaire activiteiten en dreigingen op de Krim onmiddellijk stopzetten, zo zei hij vanmorgen. Rusland zou met zijn acties tegenover Oekraïne de veiligheid en vrede in Europa bedreigen en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties schenden.

De NAVO kwam in de avonduren bijeen. Rasmussen benadrukte nadien nogmaals dat Rusland zich zo snel mogelijk moest terugtrekken uit de bezette Oekraïense legerbases. Hij pleitte voor een vreedzame oplossing 'middels dialoog'.

Canada, Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS lieten verder weten dat ze de besprekingen die aan de geplande G8-conferentie in Sotsji (gepland in juni) voorafgaan voorlopig te boycotten. Daarnaast dreigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry met extra sancties als Moskou niet snel inbindt in de Oekraïne-crisis. Mogelijke sancties zijn reisverboden, het bevriezen van tegoeden en handelssancties.

Moskou leek niet erg onder de indruk van al deze dreigementen. De Russische premier Medvedev voorspelde dat de huidige regering in Kiev niet lang standhoudt. Op zijn Facebookpagina liet hij weten dat het snel weer tot een revolutie met 'nog meer bloedvergieten' zou komen. Daarnaast zei Medvedev klaar te zijn om de banden met Oekraïne aan te halen, 'maar niet met diegenen die bloed aan hun handen hebben'.

Lees hieronder de belangrijkste gebeurtenissen van vandaag terug.

Demonstranten tegen de Russische militaire acties in Oekraïne op Times Square in New York. Beeld ap
Demonstranten tegen de Russische militaire acties in Oekraïne op Times Square in New York.Beeld ap

22.31 uur - Kerry reist af naar Kiev
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zal morgennacht naar Kiev afreizen om daar op dinsdag gesprekken te voeren, zo meldt hij op Twitter.

22.50 uur - Ontmoeting Hague en Oekraïense politici
De Britse minister van Buitenlandse Zaken, William Hague, heeft inmiddels een ontmoeting gehad met een aantal politieke leiders in Oekraïne. Op Twitter meldt hij dat de schending van van de soevereiniteit van het land 'onacceptabel' is.

22.00 uur - Klitsjko op CNN
Oppositieleider en boksheld Vitaly Klitsjko heeft in een interview met CNN gezegd dat 'Crymia' altijd al tot 'Ukrainiast Country' behoorde en dat het ondenkbaar is dat de Krim een provincie van Rusland wordt.

Klitsjko zei verder dat de Verenigde Staten en Groot-Brittannië de onafhankelijkheid van Oekraïne moeten garanderen.

Het gehele interview valt hier te bekijken.

21.52 uur - Even het geheugen opfrissen
Voor wie het overzicht een beetje kwijt was - persbureau AP heeft de gebeurtenissen van afgelopen dagen mooi en overzichtelijk weergegeven:

21.47 uur - Filmpje
Zie hier een filmpje van Russische militairen die de wacht houden voor een basis in de kustplaats Sebastopol (de thuishaven van de Russische Zwarte Vloot). Ze tonen zich weinig spraakzaam en verhullen hun gezichten achter mutsen of hun handen.

21.28 uur - Telefoontje Poetin en Merkel, deel 2
Er is meer bekend over het telefonische onderonsje dat de Russische president Poetin en de Duitse Bondskanselier Merkel vandaag hadden. Volgens een woordvoerder van de Duitse regering heeft Merkel haar Russische collega beschuldigd van het overtreden van het internationale recht door 'de onaanvaardbare Russische interventie op de Krim'.

Toch nog een lichtpuntje aan de horizon: volgens de woordvoeder heeft Poetin het voorstel van Merkel om een internationale 'contactgroep' in te stellen, mogelijk onder leiding van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), geaccepteerd.

Merkel en Poetin tijdens een vergadering in St. Petersburg in juni 2013. Beeld epa
Merkel en Poetin tijdens een vergadering in St. Petersburg in juni 2013.Beeld epa

21.25 uur - Aankondiging Medvedev
Rusland is klaar om de banden met Oekraïne aan te halen, maar niet met diegenen die de macht middels bloedvergieten in handen hebben gekregen. Dat heeft de Russische premier Medvedev medegedeeld.

Hoewel er nauwelijkse nog sprake is van een machtspositie voor Janoekovitsj', is hij volgens de Oekraïense grondwet nog altijd het legitieme staatshoofd van het land, aldus Medvedev.

De Russische premier voorspelt op zijn Facebookpagina dat het leiderschap van de nieuwe Oekraïense regering erg onstabiel zal zijn en zal 'eindigen met een nieuwe revolutie en nog meer bloedvergieten'.

undefined

21.09 - Opmerkelijk
Een foto van een Nederlands jongetje in Feyenoord-shirt dat zijn middelvinger opsteekt, dook vandaag in Kiev op tijdens een demonstratie tegen Poetin. Het Feyenoord-teken is weggewerkt en vervangen door het symbool van de Oekraïense vlag. 'Fuck off Putin', luidt de begeleidende tekst.

null Beeld ANP
Beeld ANP
null Beeld Reuters
Beeld Reuters

20.45 uur - Toespraak Rasmussen
NAVO-chef Anders Rasmussen heeft in een toespraak gezegd dat vandaag duidelijk is geworden dat de NAVO achter Oekraïne staat als 'waardevolle partner' en dat de organisatie zich achter 'de principes van het internationale recht' schaart.

Hij riep Rusland op om zijn troepen zo snel mogelijk uit Oekraïne terug te trekken. 'We roepen Rusland op om alle internationale verdragen te eerbiedigen, zijn troepen van de bases terug te trekken en zich te onthouden van inmenging elders in Oekraïne.'

Geen land heeft tot nu toe verzocht om artikel 4 van het NAVO-handvest toe te passen, zei Rasmussen verder. Daarin staat dat lidstaten 'gezamenlijk zullen overleggen wanneer, in de ogen van een van hen, de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid van een van de partijen wordt bedreigd'.

Rasmussen pleitte voor 'een vreedzame oplossing door middel van dialoog onder toeziend oog van de VN-Veiligheidsraad of de OVSE'.

20.18 uur - Ondertussen op de Krim
Nog altijd proberen Russische soldaten de militaire barakken op de Krim te bestormen in een poging om Oekraïense soldaten te ontwapenen, zo meldt journalist Olga Tokariuk.

Volgens haar gaat het vooralsnog vooral om duidelijke provocaties. Er wordt niet geschoten en de Oekraïense militairen weigeren gehoor te geven aan de bevelen van de Russen.

De Oekraïense ex-president Kravchuk heeft ondertussen laten weten dat hij ondanks zijn leeftijd (80 jaar) klaar is om de wapens op te pakken en te vechten tegen Rusland.

20.06 - Onderonsje tussen Poetin en Merkel
Poetin heeft de gespannen situatie in Oekraïne besproken met de Duitse Bondskanselier Merkel. De Russische president waarschuwde Merkel voor ultranationalisten. Die zouden volgens hem verantwoordelijk zijn voor de gewelddadige machtsomwenteling in Kiev en een 'onvermoeibare' bedreiging vormen voor de etnische Russen in Oekraïne.

Poetin zei verder dat de maatregelen die Rusland heeft genomen 'volledig acceptabel' zijn gezien de ernstige situatie in Oekraïne.

De twee wereldleiders kwamen overeen dat Duitsland en Rusland verdergaan met bilateraal en multilateraal overleg met als doel om de situatie 'te normaliseren'.

undefined

Pro-Russische demonstranten in de Oekraïnse stad Donetsk. Beeld anp
Pro-Russische demonstranten in de Oekraïnse stad Donetsk.Beeld anp

19.48 uur - Obama belt met bondgenoten
De Amerikaanse president Barack Obama zal vandaag telefonisch contact opnemen met zijn bondgenoten om de situatie in Oekraïne te bespreken.

Dat maakte de woordvoerder van het Witte Huis, Josh Earnest, bekend.

undefined

19.44 uur - Toptweets
NBC-verslaggever Ed Flanagan tweet enkele interessante foto's vanaf de bezette legerbasis in Privolnoye. De Russische militairen die daar rondlopen communiceren 'in stilte, door alleen hun handen te gebruiken', schrijft Flanagan. En de meeste soldaten hebben een automatisch geweer om hun nek hangen, maar zonder munitie.

19.27 uur - Toch maar geen Oscars vanavond op de Russische televisie..
Het nieuws op de Krim gaat even voor, meldt BBC-verslaggever Steve Rosenberg.

19.24 uur - Hague in Kiev
De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague meldt op Twitter dat hij in Kiev is gearriveerd en vanavond een ontmoeting zal hebben met Oekraïense politici.

19.03 uur - Onderzoek ingesteld naar marinebaas
Er wordt een onderzoek ingesteld naar de overgelopen Oekraïense marinebaas Denis Berezovsky, die slechts één dag in functie was. Hij wordt beschuldigd van het plegen van 'hoogverraad'. Overbodig om te vermelden misschien: hij is ook ontslagen.

De door Kiev niet erkende nieuwe premier van de Krim, Sergej Aksjonov, heeft ondertussen verklaard dat het autonome schiereiland begint met een eigen marine. Berezovsky moet daar de baas van worden. Op de Russische televisie waren beelden te zien van Berezovsky die trouw zweert aan Aksjonov.

Russische marinemedewerkers brengen een lied ten gehore op de pro-Russische basis in de havenstad Sevastopol op de Krim. Beeld reuters
Russische marinemedewerkers brengen een lied ten gehore op de pro-Russische basis in de havenstad Sevastopol op de Krim.Beeld reuters

18.50 uur - Wilders: EU wakkerde ellende aan
Net als D66-leider Pechtold is ook PVV-leider Geert Wilders teleurgesteld in de houding van de EU in de crisis in Oekraïne. Maar anders dan Pechtold, die vindt dat de EU zich te passief opstelt, geeft Wilders de EU juist de schuld van de crisis. De EU heeft de ellende in Oekraïne 'willens en wetens' aangewakkerd.

Volgens hem heeft de EU olie op het vuur gegooid door Oekraïne een zogeheten associatie in het vooruitzicht te stellen waaraan velen de verwachting ontleenden dat het land op een gegeven moment tot de EU zou kunnen toetreden.

null Beeld epa
Beeld epa

18.35 uur - Premier Cameron: geen Sotsji-delegatie Paralympische Spelen
Je zou het bijna vergeten, maar terwijl het Russische en Oekraïense leger met de hoofden tegenover elkaar staan, gaan volgende week de Paralympische Spelen in Sotsji van start. De Britse premier vindt dat, gezien de 'ernstige situatie in Oekraïne', zijn ministers deze Spelen niet moeten bijwonen.

David Cameron Beeld getty
David CameronBeeld getty

18.15 uur - Oekraïense opperbevelhebber van de marine loopt over
Nog geen dag na zijn benoeming tot opperbevelhebber van de Oekraïense marine, heeft admiraal Denis Berezovsky, ten overstaan van de nieuwe pro-Russische autoriteiten op het schiereiland, trouw gezworen aan de Krim-regio.

In het parlement in Kiev zei Andrej Paroebi van de Raad van Defensie en Nationale Veiligheid van Oekraïne vandaag dat het leger in opperste staat van paraatheid wordt gebracht naar aanleiding van het Russische militaire ingrijpen op de Krim. Wat precies de rol van de Oekraïense marine op de Krim is, is vooralsnog onduidelijk.

undefined

17.48 uur - Pechtold ergert zich aan houding EU
Alexander Pechtold is zeer teleurgesteld in de houding van de Europese Unie over het Oekraïne-conflict. 'Treurig is een understatement', zei hij tijdens het televisieprogramma Jinek.

'Ik erger me aan de EU', zei hij. Dat de ministers van Buitenlandse Zaken het hele weekend niet in staat zijn om bijeen te komen is volgens hem ongelooflijk.' Pechtold vindt dat Europa Poetin moet wijzen op de Russische houding ten opzichte van Syrië. Toen ging Poetin uit van de premisse dat de eigen grenzen van een land heilig zijn.

17.17 uur - 'Heethoofden kunnen voor onvoorspelbare wending zorgen'
Voormalig Rusland correspondent van de Volkskrant Bert Lanting spreekt van een 'heel ernstige situatie' in Oekraïne. 'Russen en Oekraïners leefden altijd prima met elkaar samen op de Krim', zegt hij. 'Maar in diverse Oekraïense steden zijn ze nu al onderling slaags geraakt. Als er bloed gaat vloeien omdat een paar heethoofden voor doden zorgen, kan dat een zeer onvoorspelbare wending tot gevolg hebben. Dit is een zeer gevaarlijk mengsel dat kan leiden tot een burgeroorlog.'

Ook Rusland zit daar niet op te wachten. Lanting acht het dan ook onwaarschijnlijk dat Rusland andere delen van Oekraïne zal binnenvallen en daarmee de situatie verder op scherp zet. 'De prijs daarvoor is aanzienlijk hoger dan de betrekkelijk gemakkelijke overname van de Krim, waarbij het Oekraïense leger werkloos heeft toegekeken. Dat zal niet het geval zijn als ze het oosten van de Oekraïne binnenvallen. Dan is het oorlog.'

Ondanks de waarschuwingen vanuit het Westen, is Rusland volgens Lanting niet onder de indruk van hun dreigementen. 'Ze weten dat het Westen niet militair zal optreden in Oekraïne.'

Een vermoedelijk Russische soldaat (zonder insignes) voor een Oekraïense legerbasis op de Krim. Beeld getty
Een vermoedelijk Russische soldaat (zonder insignes) voor een Oekraïense legerbasis op de Krim.Beeld getty

16.50 uur - 'Marinevloot in Sebastopol trouw aan Oekraïne'
Oekraïne zegt dat de marine nog altijd een vloot heeft van 10 schepen in de haven van Sebastopol. De schepen zouden niet zijn ontwapend en zijn loyaal aan Kiev, was de boodschap die via persbureau Reuters werd verspreid.

16.30 uur - 'Pro-invasie demonstranten ongemoeid gelaten in Moskou'
Minstens tienduizend mensen met Russische vlaggen hebben vandaag in Moskou gedemonstreerd voor een invasie in Oekraïne. Ze werden volledig ongemoeid gelaten, terwijl enkele tientallen mensen die op het Rode Plein tegen een invasie demonstreerden snel werden opgepakt door de oproerpolitie. Verslaggevers van Associated Press waren getuigen van meer dan vijftig arrestaties. Zij zagen minstens vijf politiebusjes, die elk vijftien tot twintig betogers konden bevatten, van het plein wegrijden.

Veel Russen vinden dat hun land nauwe banden moet onderhouden met de overwegend Russisch sprekende regio's in het oosten en zuiden van Oekraïne. Russische staatszenders hebben dat gevoel in de afgelopen maanden tijdens de onrust die leidde tot de vlucht van de pro-Russische Oekraïense president Viktor Janoekovitsj nog eens aangedikt.

16.14 uur - Sarah Palin zag het allemaal al aankomen in 2008
Sarah Palin, de Republikeinse kandidate voor het vicepresidentschap in 2008, waarschuwde toen al voor de Russische invasie in de Oekraïne. 'Ik ben normaal gesproken niet zo'n zie-je-wel-type', schrijft ze op haar Facebook-pagina. 'Maar ik had het zien aankomen vanaf Alaska.'

De voormalige gouverneur van Alaska herinnerde er vandaag via internet aan dat ze 6 jaar terug tijdens de verkiezingscampagne een Russische invasie in Oekraïne voorspelde. De wat onbeholpen opererende Palin werd niet erg serieus genomen en zij wist volgens velen van buitenlands beleid helemaal niets af. Het gerenommeerde tijdschrift Foreign Affairs bijvoorbeeld lachte om haar 'uiterst vergezochte scenario' toen ze over een mogelijke invasie van Rusland in Oekraïne repte. Maar nu wijst ze 'de verwaande kwasten' van het blad terecht.

16.00 uur - Protesten tegen Rusland in Oekraïnse steden
Niet alleen in Kiev gaan demonstranten de straat op tegen de invasie van Rusland op de Krim. Ook in Odessa lopen de straten vol.

15.40 uur - Geen reactie Kremlin op uitspraken Kerry
Rusland wil nog niet reageren op de uitspraken van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry, die de 'ongelooflijke daad van agressie' van Rusland veroordeelde en dreigde met sancties. 'Geen commentaar op dit moment, zei Kremlin woordvoerder Kremlin Dmitry Peskov.

Oekraïense soldaten opgesloten op hun basis in Privolnoje. Beeld ap
Oekraïense soldaten opgesloten op hun basis in Privolnoje.Beeld ap

15.29 uur - 'Oekraïne maakt zich klaar voor verdediging'
De Oekraïense VN-ambassadeur Sergeyev zegt dat zijn land zich voorbereid om zich te verdedigen tegen Rusland. Ook zei hij dat Oekraïne de hulp zal inroepen van andere landen om dat te doen. Dat meldt persbureau Reuters.

Oekraïense VN-Ambassadeur Sergeyev. Beeld epa
Oekraïense VN-Ambassadeur Sergeyev.Beeld epa

15.11 uur: Kerry waarschuwt voor ernstige sancties
Commentaar van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry. Hij veroordeelt de 'ongelooflijke daad van agressie' van Rusland, en zegt dat het land zich gedraagt op een 19de-eeuwse manier, door een ander land zomaar binnen te vallen. Kerry waarschuwt voor 'zeer ernstige' repercussies van de VS en het Westen, waaronder sancties die Rusland zullen isoleren. Hij noemde het bevriezen van tegoeden en bemoeilijken van handel met Rusland als voorbeelden. De G8-landen en anderen zijn volgens Kerry bereid om Rusland te isoleren.

15.01 uur - Maidan
Intussen staat het Onafhankelijkheidsplein in Kiev nog altijd vol met demonstranten - voor de 102de dag inmiddels. Oppositieleider Klitsjko sprak er vanmiddag, meldt de Kiev Post, en zei dat 'we alles moeten doen om onze nationale belangen te verdedigen'. 'We moeten van Oekraïne een Europees land maken en handelsverdragen tekenen. Ik roep op om provocaties en oproepen tot separatisme te vermijden.'

Eerder was onder anderen de Franse schrijver en filosoof Bernard-Henri Lévy op het plein, om zijn steun uit te spreken voor de demonstranten daar. 'Jullie hebben een historische overwinning geboekt op tirannie', zei hij. 'Jullie zijn de beste Europeanen, het is de eerste keer in de geschiedenis dat mensen de dood vonden met de Europese vlag in hun handen.'

In Moskou zouden mensen juist de straat op zijn gegaan om de ingreep van Rusland te vieren. We hebben nog niet kunnen controleren of dat klopt.

Een zelfbenoemd lid van de 'Maidan zelfverdediging', in Kiev vandaag. Beeld afp
Een zelfbenoemd lid van de 'Maidan zelfverdediging', in Kiev vandaag.Beeld afp

14.52 uur - 'Situatie grenzen stabiel'
De Oekraïense kustwacht heeft twee schepen teruggetrokken van marinebases op de Krim, en verplaatst naar andere bases in het land, stelde de kustwacht zojuist in een statement. De situatie aan de grenzen van het land is volgens datzelfde statement stabiel - met uitzondering van de De Krim.

14.33 uur - Voorbereidingen G8 opgeschort
Meer internationale reacties op de spanningen rond Oekraïne en de Russische reactie daarop. Frankrijk heeft laten weten de voorbereidingen op de G8-bijeenkomst in Sotsji, gepland voor begin juni, voorlopig uit te stellen. Ook Groot-Brittannië laat bij monde van de minister van Buitenlandse Zaken Hague weten de voorbereidingen te staken. Hague riep beide partijen op een conflict te vermijden. Volgens hem is de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne geschonden.

14.09 uur - Meer over omsingeling
Verslaggevers van persbureau AP melden dat honderden niet-geïdentificeerde soldaten een legerbasis in Privolnoje op de Krim omsingeld hebben. Zeker 13 voertuigen die elk 30 soldaten kunnen vervoeren zouden daarbij betrokken zijn, met zeker vier pantserwagens met zwaar geschut. De voertuigen hebben Russische kentekenplaten. De troepen houden Oekraïense soldaten die het complex willen betreden of verlaten tegen. Bij de poort staat een tank, de wapens van de soldaten zijn geladen.

Russische soldaten bij de Oekraïense basis in Privolnoje. Beeld ap
Russische soldaten bij de Oekraïense basis in Privolnoje.Beeld ap
Oproerpolitie voert een demonstrant weg in Sint Petersburg, vandaag. Beeld ap
Oproerpolitie voert een demonstrant weg in Sint Petersburg, vandaag.Beeld ap

13.30 uur - 'Krim moet onafhankelijk worden'
De Krim zou onafhankelijk moeten worden, zei de parlementsvoorzitter op het omstreden schiereiland, Vladimir Konstantinov, vandaag tegen het persbureau Interfax. De leiders van de Krim willen 30 maart een referendum houden over de vraag of de Krim als autonome regio binnen Oekraïne verder moet, of zich moet afscheiden van Oekraïne.

Nogmaals: Een grote meerderheid op de Krim is etnisch Russisch. De nieuwe machthebbers in de Oekraïense hoofdstad Kiev worden in grote delen van het zuiden en oosten van het land beschouwd als coupplegers, gedomineerd door extreemrechtse krachten.

De nieuwe machthebbers erkennen de leiding in Simferopol overigens niet. Rusland doet dat wel en heeft troepen op het schiereiland ingezet.

Een Russsich konvooi, op weg van Sebastopol naar Simferopol, hoofdstad van De Krim. Beeld ap
Een Russsich konvooi, op weg van Sebastopol naar Simferopol, hoofdstad van De Krim.Beeld ap

13.22 - Soldaten omsingelen basis
In Privolnoje is een Oekraïnse legerbasis omsingeld door ongeïdentificeerde troepen, meldt onder anderen persbureau AP. Oekraïense soldaten kunnen er niet uit. Het is niet officieel bekend of het om Russische troepen gaat.

13.15 uur - Steinmeier: escalatie extreem gevaarlijk
Commentaar intussen van de Dutise minister van Buitenlandze Zaken Steinmeier. Volgens hem is het van het allergrootste belang dat de verantwoordelijke partijen geen verdere stappen zetten die alleen maar kunnen worden gezien als provoctie. Rusland wordt door Steinmeier opgeroepen de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne te respecteren. Escalatie van de spanningen zou volgens de minister 'extreem gevaarlijk' zijn.

12.56 uur - 'Vluchtelingen'
Zoals in elk conflict woedt er rond Oekraïne ook een propaganda-oorlog. Volgens het Russische staatspersbureau Ria Novosti bijvoorbeeld zijn er bijna 700.000 Oekraïners gevlucht naar Rusland, uit angst voor een gewapend conflict. Maar volgens verschillende twitteraars worden daarbij beelden getoond van de grens tussen Oekraïne en Polen, en zijn er op webcams bij de grens met Rusland nauwelijks auto's te zien.

Ongeïdentificeerde schepen voor de kust van Sebastopol, uitvalsbasis van de Zwarte Zeevloot van Rusland. Beeld epa
Ongeïdentificeerde schepen voor de kust van Sebastopol, uitvalsbasis van de Zwarte Zeevloot van Rusland.Beeld epa

12.50 uur - Rasmussen roept op tot de-escalatie
Secretaris-generaal Anders Rasmussen van de NAVO roept Rusland op tot de-escalatie van de opgelopen spanningen rond de Krim. Hij zei verder dat de situatie rond Oekraïne een mogelijke bedreiging is voor de vrede en stabiliteit in Europa. 'Wat Rusland doet in Oekraïne schendt de principes van de Verenigde Naties', zei Rasmussen in Brussel voorafgaand aan een vergadering van NAVO-ambassadeurs. Hij riep Rusland en alle andere betrokken partijen op om de situatie te sussen.

12.38 uur - Samsom: niet laten provoceren
PvdA-leider Samsom reageerde op de situatie in Oekraïne in het televisieprogramma Buitenhof: 'We kunnen een uitweg voor iedereen creëren. Als Oekraïne en de Europese Unie zich niet laten provoceren, dan kun je dat evenwicht tussen Europa, Rusland en Oekraïne handhaven en herstellen.'

Terugroepen van de Nederlandse ambassadeur uit Moskou, zoals Canada eerder deed, is voorlopig niet aan de orde. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de NOS. De woordvoerder zei verder dat het ministerie de dialoog met Rusland wil blijven voeren, om escalatie te voorkomen.

12.09 uur - Interim-president Oekraïne wil 'echte stappen' internationale gemeenschap
De interim-president van Oekraïne Oleksandr Toerchinov roept de internationale gemeenschap op om 'echte stappen' te zetten en Oekraïne te helpen. Hij zei dat zijn land aan de rand van de afgrond staat, en dichtbij een ramp is. Toerchnov riep de Russische president Poetin op zijn troepen terug te trekken. Hij kondigde ook aan dat het luchtruim boven Oekraïne is gesloten voor elk vliegtuig dat niet wordt ingezet door de burgerluchtvaart.

Pro-Russische betogers in Simferopol, de hoofdstad van de Krim. Beeld getty
Pro-Russische betogers in Simferopol, de hoofdstad van de Krim.Beeld getty

12.03 uur - Versie van het Kremlin van gesprek Obama-Poetin
Het Kremlin heeft een verklaring over het telefoongesprek dat de Amerikaanse president Obama zaterdag met zijn Russische collega Poetin voerde, online gezet. Hierin wordt benadrukt dat Poetin het recht heeft om haar eigen belangen en de Russisch sprekende bevolking op de Krim en in het oosten van Oekraïne te verdedigen als deze bedreigd worden.

11.53 uur - Russisch konvooi trekt op naar Simferopol
Op de weg van Sebastopol naar Simferopol zagen AP-verslaggevers zondagochtend twaalf legervrachtwagens vol militairen voorbijtrekken. Ook een met een mitrailleur uitgerust Tiger-voertuig en twee ambulances maakten deel uit van het konvooi. De BBC meldt dat Russische troepen loopgraven graven op de grens tussen de Krim en Oekraïne.

Een vrouw zwaait met de Russische vlag terwijl gewapende mannen de basis van Oekraïnse grenswacht blokkeren. Beeld afp
Een vrouw zwaait met de Russische vlag terwijl gewapende mannen de basis van Oekraïnse grenswacht blokkeren.Beeld afp

11.43 uur - Extreem-rechtse patrouilles in Kiev
Ondertussen in Kiev: de BBC heeft een verslag van extreem-rechtse groeperingen die patrouilleren door Kiev.

11.37 uur - Parlement Oekraïne vraagt internationale hulp
Het parlement van Oekraïne vraagt om internationale waarnemers en voor hulp om de veiligheid van haar nucleaire bezittingen te verdedigen.

11.11 uur - 'Vluchtelingestroom uit Oekraïne'
De Russische pers blijft een beeld schetsen van etnische Russen die in Oekraïne onder vuur liggen: Russische grenswachten zouden gezegd hebben dat er een vluchtelingenstroom uit Oekraïne op gang is gekomen. Er zouden dit jaar al 675.000 mensen naar Rusland zijn gevlucht. Een 'humanitaire catastrofe' zou dreigen.

10.55 uur - Oekraïne roept reservisten op
Oekraïne roep alle militaire reservisten op en zegt dat het leger zo snel mogelijk gevechtsklaar moet zijn. Dat zegt de hoogste militair van het land, Andrij Paruby.

Er zijn ook orders aan het ministerie van Buitenlandse Zaken gegeven om Amerikaanse en Britse hulp te vragen.

10.39 uur - 'Strijdkrachten kiezen voor pro-Russische bewind'
Het Russische persbureau Interfax meldt dat leden van de Oekraïense strijdkrachten op de Krim 'massaal de zijde kiezen' van het pro-Russische bewind op de Krim. Dit is ingesteld als reactie op de machtswisseling vorige week zaterdag in de hoofdstad Kiev.

'Natuurlijk, die jongens hebben geen keuze', twittert journalist Pieter Waterdrinker. Vanmorgen hebben Russische militairen wapens in beslag genomen op een basis van de Oekraïense marine en de de aanwezige Oekraïeners opgeroepen 'de kant te kiezen van wettige leiders van de regio'. Ook op een trainingscentrum van de marine in Sebastopol zijn wapens in beslag genomen.

De Krim is een basis van zowel de Russische als de kleine Oekraïense marine. De Oekraïense strijdkrachten zijn volgens waarnemers zwak vertegenwoordigd op het schiereiland de Krim. Het zou om niet meer dan 3.500 mensen gaan die over het algemeen slechts licht bewapend zijn.

Gewapende militairen bij een Oekraïense grenspost bij de stad Balaklava op de Krim. Beeld reuters
Gewapende militairen bij een Oekraïense grenspost bij de stad Balaklava op de Krim.Beeld reuters

10.34 uur Kleine demonstratie in Moskou
In Moskou wordt gedemonstreerd tegen de mogelijke oorlog met Oekraïne. Er zijn niet veel mensen, een paar honderd. Ze worden gearresteerd door de politie.

10.03 uur - Buma: Rusland moet terug in eigen hok
Ferme taal van CDA-leider Sybrand Buma vanmorgen. Volgens hem moet Rusland 'terug in het eigen hok' en 'niet in Oekraïne heer en meester willen spelen'.

Dat zei hij zondag in het televisieprogramma WNL Op Zondag. Westerse landen moeten volgens hem samen optrekken om te zorgen dat Rusland uit Oekraïne vertrekt. Als het daarbij helpt om de westerse ambassadeurs uit Rusland terug te trekken of sancties op te leggen of daarmee te dreigen, dan moet dat gebeuren.

CDA-leider Sybrand Buma Beeld anp
CDA-leider Sybrand BumaBeeld anp

09.39 uur - Konvooi van Russische trucks
Volgens berichten op Twitter is het op het eerste gezicht rustig in Simferopol, de hoofdstad van de Krim. Daarna werd er gemeld dat er een konvooi van negen Russische trucks in het centrum reed.

09:03 uur - Wapens in beslag genomen
Volgens het Russische persbureau Interfax hebben Russische militairen op een basis van de Oekraïense marine wapens in beslag genomen. Ze hebben de aanwezigen Oekraïeners opgeroepen 'de kant te kiezen van wettige leiders van de regio'.

Eerder hadden Russische militairen op een trainingscentrum van de marine in Sebastopol wapens in beslag genomen.

Orthodoxe monniken bidden bij een Russisch legervoertuig in Balaclava op de Krim. Beeld reuters
Orthodoxe monniken bidden bij een Russisch legervoertuig in Balaclava op de Krim.Beeld reuters

09:00 uur - Terugblik gisteren
Gisteren hebben gewapende mannen met Russische uniforms twee militaire vliegvelden op de Krim ingenomen. Oekraïne heeft zijn beklag gedaan bij de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Ook gisteren hielden we een liveblog bij. Dit kunt u hier teruglezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden