Live

Teruglezen Prinsjesdag - Koning en kabinet voorzichtig optimistisch over toekomst

Nederland staat er beduidend beter voor dan enkele jaren geleden, sprak koning Willem-Alexander deze Prinsjesdag uit in de Troonrede. 'Nederland is een sterk land, in een instabiele wereld.' Minister Dijsselbloem van Financiën sloot zich bij die woorden aan tijdens de presentatie van de Rijksbegroting voor 2017. Lees in dit liveblog alles over Prinsjesdag terug.

Dijsselbloem met het koffertje. Beeld anp

De klapstoeltjes zijn ingeklapt, de toerbussen zijn weergekeerd. Den Haag is weer rustig, Prinsjesdag is voorbij. We zagen de gebruikelijke rituelen (hoedjes, balkonscène, koffertje) als ook een nouveauté (geen Gouden maar Glazen Koets).

De boodschap van koning en kabinet was optimistisch. De toon die Willem-Alexander (in zijn Troonrede) en minister Dijsselbloem (bij de presentatie van de Miljoenennota) zetten was, kort samengevat: het gaat beter, maar we zijn er nog niet. Voorzichtig optimisme dus. Menig oppositieleider deed het af als 'borstklopperij' en 'zelfgenoegzaamheid'. Morgen, op 'woensdag gehaktdag', neemt het parlement de begroting onder handen.

Voor nu was dit de verslaggeving omtrent Prinsjesdag. Lees ons verslag van dag terug in dit liveblog.

De rode loper voor de Ridderzaal wordt schoongemaakt. Beeld anp

Leuk, die koopprachtprognose, maar wat betekent het nu voor u? Bereken met onze koopkrachttool of u er persoonlijk op vooruit- of achteruitgaat. Althans, volgens de verwachtingen van het CPB.

De vierde nota van kabinet-Rutte II laat zien dat er nu een stevige basis is om op te bouwen, zei Dijsselbloem. Hij herhaalde nog eens wat koning Willem-Alexander al uitsprak in de Troonrede: Nederland staat er beter voor dan enkele jaren geleden.

Met die woorden overhandigde de minister deze Prinsjesdag het koffertje met de Rijksbegroting en de Miljoenennota aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. De belangrijkste punten per ministerie op een rijtje.

Benieuwd naar de Prinsjesdagstukken zelf? U kunt de Miljoenennota, Rijksbegroting, het belastingplan en alle andere documenten hier vinden.

Beeld anp

Het kabinet scoort goed in het in de hand houden van de overheidsuitgaven, maar de uitwerking van het beleid wordt als kil en technocratische ervaren, schrijft Martin Sommer in het commentaar. Ook als het mij financieel goed gaat, overheerst het gevoel dat het met ons minder is gesteld. Het is nu zaak de geestelijke volksgezondheid te verbeteren.

Intussen wederom technische malheur rond Den Haag Centraal. Vanochtend waren treinen richting de hofstad vertraagd, nu zorgt een seinstoring ervoor dat intercity's richting Leiden Centraal en verder niet kunnen vertrekken. De NS verwacht dat de problemen rond 18:00 uur zijn opgelost.

De kersverse begroting van kabinet-Rutte II voldoet niet volledig aan de Europese begrotingsregels, constateert de Raad van State. Door extra uitgaven verbeteren de overheidsfinanciën minder dan de Europese Commissie voorschrijft. Het zal vermoedelijk geen problemen opleveren: de afwijkingen kunnen niet als 'significant' worden aangemerkt, aldus de Raad van State.

Ook het ministerie van Financiën verwacht dat de begroting 'binnen de marges' valt van de richtlijnen van Brussel. 'Het kabinet ziet de analyse van de Europese Commissie met vertrouwen tegemoet.'

Beeld Ministerie van Financiën

Koopkrachtplaatjes, ze mogen niet ontbreken op Prinsjesdag. Met de nodige ingrepen is het kabinet erin geslaagd de mediane koopkracht (doorsnee: de helft van de huishoudens zit erboven, de andere helft eronder) van alle huishoudens op te krikken met 1 procent. Alleen gepensioneerden met een aanvullend pensioen hebben wat moeten inleveren. Meer over de koopkracht leest u hier.

Ook nog een beleidspunt van Volksgezondheid: de NIP-test. Zwangere vrouwen kunnen er vanaf april 2017 rechtstreeks voor kiezen om de Niet Invasieve Prenatale Test, die vaststelt of een ongeboren kind het syndroom van Down of een andere aangeboren aandoening heeft, te doen. De test wordt gedeeltelijk vergoed. Hier leest u het nieuwsbericht.

Vorig jaar genoten Dion Graus en zijn vrouw bijzondere belangstelling van modecritici door de opvallende outfits waarin het stel verscheen. Joyce Graus wist met een wit tennis-achtig jurkje gepaard met zilveren cowboylaarzen en een grote blauwe Bono-zonnebril alle ogen op zich gericht, terwijl het PVV-kamerlid deed denken aan een Batman-schurk. Het oordeel van Arno Kantelberg toen: 'Niks meer aan doen. Ik bel Marvel Comics wel even.'

Dit jaar toonde Joyce zich iets ingetogener, de cowboylaarzen verwisseld voor een hoed in hetzelfde thema. Haar man zag er, in ieder geval vanaf zijn nek, bijna hetzelfde uit als vorig jaar. benieuwd naar het oordeel van Kantelberg dit jaar? Houd dan Volkskrant.nl in de gaten.

Joyce en Dion Graus. Beeld anp

Hierbij de belangrijkste punten uit de Miljoenennota voor onder meer de ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie en Volksgezondheid.

- Speerpunten van het Buitenlandse Zaken zijn veiligheid en migratie. Verder richt het ministerie zich op de voorbereiding van het tijdelijke lidmaatschap van de VN-Veiligheidsraad in 2017.

- Veiligheid en Justitie krijgt er vanaf volgend jaar structureel 450 miljoen euro bij. Het totale budget wordt daarmee ruim 12,5 miljard euro. Voor de politie is volgend jaar 221 miljoen euro extra begroot.

- Defensie krijgt ook dit jaar extra geld: ditmaal 300 miljoen. Defensie investeert in 2017 ruim 1,5 miljard euro in materieel voor de krijgsmacht. Vanaf 1 januari gaat Nederland samen met België de luchtbewaking verzorgen van de Benelux.

- Volksgezondheid trekt extra geld uit voor wijkverpleegkundige zorg en schrapt bezuinigingen op langdurige zorg aan ouderen, chronisch zieken en gehandicapten. Het eigen risico gaat volgend jaar niet omhoog. De zorguitgaven stijgen in 2017 van 67,1 naar 68,5 miljard euro.

- Economische Zaken trekt 50 miljoen uit voor start-ups en 33 miljoen voor snelgroeiende bedrijven die financiële steun willen voor onderzoek (jaarlijks 85 miljoen vanaf 2018). Ook gaat het kabinet meer regels schrappen, waarmee 2,5 miljard is gemoeid. Ook wil het ministerie meer ruimt geven aan innovatie en duurzame groei.

Beeld anp

De Miljoenennota 2017, in zijn volledigheid, kunt u in de link hiernaast downloaden.

Dijsselbloem is tevreden met het eindresultaat. 'We staan er veel beter voor dan een aantal jaar geleden.' Maar hij herinnert er ook aan dat de overheidsfinanciën nog altijd niet op orde zijn. 'We hebben nog steeds een tekort.'

Het waren zware tijden, maar Nederland heeft zich opgericht. Dat is de strekking van de toespraak van minister Dijsselbloem van Financiën bij het overhandigen van de miljoennota. De vierde nota van kabinet Rutte-II laat zien dat er nu een stevige basis is om op te bouwen, zei Dijsselbloem. Hij herhaalde nog eens wat koning Willem-Alexander al uitsprak in de Troonrede: Nederland staat er beter voor dan enkele jaren geleden.

Er is de afgelopen jaren fors ingegrepen, erkende de minister, maar de structurele zwaktes zijn aangepakt en dat had niet gekund 'als wij het met de Franse slag hadden gedaan'.

Na jaren van economische herstel moet de aandacht nu verschuiven naar het investeren in nieuwe kansen. De schade van de crisis is nog niet ingelopen: hoewel de economie gestaag groeit, zijn er nog te veel mensen die er te weinig van merken, zei Dijsselbloem. Hij noemde 'eerlijk delen' als een van de pijlers van het kabinetsbeleid. Vooral ouderen en minima, die minder veerkracht hebben om te herstellen van de economische crisis, moeten ondersteund worden.

Dijsselbloem aan het woord. Hij is net begonnen als er gelach klinkt in de Kamer. Een verspreking van de minister, wanneer hij het heeft over 'de uit de kloten gegroeide bankensector'. 'Uit de kluiten gegroeid', herstelt Dijsselbloem zich en vervolgt zijn rede.

Minister Dijsselbloem van Financiën is gearriveerd in de Tweede Kamer, mét het koffertje. Daarin bevindt zich de Miljoennota en de Rijksbegroting oor 2017. Die zal weinig verrassen: de inhoud is reeds gelekt.

Het koffertje wordt zodadelijk overhandigd aan Kamervoorzitter Khadija Arib, die vervolgens het woord zal geven aan de minister van Financiën om de plannen van het kabinet toe te lichten.

De oppositie is kritisch op de inhoud van de Troonrede. Jesse Klaver (GroenLinks) ergert zich 'aan de borstklopperij van het kabinet'. 'De overheidsfinanciën zijn op orde, maar de samenleving niet. De tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen nemen toe.'

Min of meer dezelfde woorden sprak Sybrand Buma (CDA) uit. 'De boodschap van dit kabinet staat in schril contrast tot wat de mensen in Nederland dagelijks ervaren.'

D66-leider Alexander Pechtold vindt ook dat het kabinet te veel mooi weer speelt. 'D66 doet een keertje niet mee, en er wordt weer bezuinigd op scholen.'

De positieve voorstelling van zaken stoort ook Jan Roos, lijsttrekker van VNL. 'Nederland is nog lang niet uit de crisis.'

Daar sluit Emile Roemer (SP) zich bij aan. 'Het is een beetje een wc-eendverhaal: kijk eens hoe goed we het zelf gedaan hebben.' De SP-voorman noemt het optimisme 'bijna gênant, als je ziet dat heel veel mensen die zorgen elke dag zien'.

Henk Krol van 50PLUS sprak van een 'bizarre' Troonrede. 'Geen woord over de pensioenen', zo beklaagt Krol zich. 'Schandelijk dat dit kabinet de troonrede misbruikte voor de verkiezingscampagne.'

Geert Wilders (PVV), tot slot: 'Ik dacht dat ik in de Efteling zat, in plaats van in de Ridderzaal.' Wilders deelt de optimistische visie van de koningin en het kabinet niet, integendeel. 'We raken ons land bijna kwijt. Dat heeft dit kabinet gedaan.'

Er wordt door politici en belangenorganisaties gemengd gereageerd op de optimistische Troonrede. Wilt u zelf een oordeel vellen? Lees dan hier de complete tekst nog eens rustig na.

Of beoordeelt u liever de hoedjes? Wij hebben ze voor u verzameld in dit scrollverhaal.

In de Troonrede stak koning Willem-Alexander de loftrompet over Nederland: economisch staat het land er vele malen beter voor dan toen Rutte II aantrad in 2012.

Het gevaar sluimert vooral buiten de landsgrenzen: een kwakkelende wereldeconomie, terreurdreiging, oorlogen in Irak en Syrië, vluchtelingenstromen. Opvallend in deze Troonrede: de koning hamerde op Nederlandse waarden die ook voor nieuwkomers gelden. Lees hier het nieuwsbericht.

Beeld anp

Koning Willem-Alexander schetste in de Troonrede een land dat er beduidend beter voorstaat dan een aantal jaar geleden, maar volgens het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) geldt dat niet voor studenten. 'Elke inkomensgroep wordt gecompenseerd, behalve studenten. Het lijkt op een feestje waar de student aan de deur wordt geweigerd.'

Ook verladersorganisatie EVO en exportvereniging Fenedex hadden liever meer gezien voor hun achterban. 'Vrijhandel moet uit de verdomhoek. Daarom moet het kabinet zich in 2017 hard maken voor handelsverdragen en het vrije verkeer van goederen in Europa.'

Belangenorganisaties voor ouderen Unie KBO en ANBO zijn kritisch en vakbond CNV noemt de troonrede 'opgeruimd'. Lees de reacties op de Troonrede hier.

Beeld anp

Minister-president Mark Rutte beantwoordt op Twitter vragen over de Troonrede. Vragen kunnen ingestuurd worden onder de hashtag #Pdag2016.

Modeliefhebbers in Nederland kunnen zich vandaag vergapen aan de hoedjesparade en de bijzondere outfits van politici en leden van het koningshuis. De immer kritische royaltydeskundige Marc van der Linden geeft alvast een weloverwogen oordeel over de door Claes Iversen ontworpen jurk van Koningin Máxima: 'Grote klasse!'

Daar staan ze: Willem-Alexander, Máxima, Laurentien en Constantijn, op het balkon van paleis Noordeinde. Een grote menigte met telefoons, camera's en iPads legt het koninklijk viertal vast, of zwaaien naar ze terug.

Het koninklijk echtpaar is weer gearriveerd op paleis Noordeinde, wederom onder begeleiding van het Wilhelmus. Willem-Alexander en Máxima zullen zo naar buiten komen op het balkon van het paleis, om de verzamelde menigte toe te zwaaien.

De eerste politieke reacties op de Troonrede druppelen binnen. Zoals altijd zijn ze gemengd. 'Een schouderklopje mag best, maar wie zichzelf zo tevreden op de borst slaat, slaat de plank voor velen toch mis', tweet D66-kamerlid Kees Verhoeven.

'Een braaf, vlak verhaal over schoolreisjes en zelfgenoegzaamheid', vindt zelfstandig Kamerlid Norbert Klein (Vrijzinnige Partij, voorheen 50Plus). Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) is positiever: 'Meeste tekst ooit over energie en klimaat en eerste keer dat het woord energietransitie in de Troonrede zit. Hup vooruitgang hup toekomst.'

PVV-leider Geert Wilders beperkte zijn commentaar op Twitter voorlopig tot een foto van een lege Ridderzaal en de tekst: 'Zo, dat was de Troonrede.'

Het gezelschap stapt weer in de rijtuigen. Prins Constantijn en prinses Laurentien vertrekken vanaf het Binnenhof. Ook Koning Willem-Alexander verlaat kort daarop de Ridderzaal, met koningin Máxima aan zijn arm. Ze betreden wederom de Glazen Koets om zich te laten escorteren naar het paleis. Als ze het Mauritshuis passeren worden Willem-Alexander en Máxima toegezwaaid door prinses Beatrix.

De koning is klaar met spreken, het was een korte Troonrede. Leve de koning! Driewerf hoera weerklinkt in de Ridderzaal. Willem-Alexander en Máxima gaan naar de Koninginnekamer, een zijkamer van de Ridderzaal. Straks keert het koninklijk echtpaar terug naar paleis Noordeinde voor de zogeheten balkonscène.

Koning Willem-Alexander spreekt klare taal: aan onze vrijheden mag niemand tornen.

'In Nederland is lang gestreden voor een aantal democratische waarden, waaronder de scheiding van kerk en staat, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst. In ons land zijn mannen en vrouwen gelijk voor de wet en maken we geen onderscheid naar ras, geloof of seksuele geaardheid.

'Iedereen die in ons land wil wonen, moet deze waarden respecteren en naleven. Van niemand wordt gevraagd de eigen herkomst of cultuur te verloochenen, maar aan grondwettelijk vastgelegde normen kan niet worden getornd en tegen intimidatie en geweld wordt hard opgetreden.'

'Nederland is een sterk land, in een instabiele wereld.' Internationale bedreigingen moeten niet worden onderschat, maar, zo besluit de koning zijn Troonrede, 'de geschiedenis heeft uitgewezen dat bestendige vooruitgang mogelijk is'.

De Glazen Koets arriveert bij Ridderzaal. Beeld anp

Ook de terrorismedreiging in Europa wordt genoemd in de Troonrede. De koning herinnert aan aanslagen van afgelopen jaar, onder andere in Parijs, Brussel en Turkije. De regering blijft investeren in de verbetering van de veiligheid. Democratische waarden mogen niet bedreigd worden door terrorisme. Het kabinet wil de voedingsbodem voor radicalisering wegnemen, aldus de koning.
Troonrede ten einde

Op het gebied van werkloosheid toont de koning zich gematigd optimistisch. Het aantal jongeren met een baan is op z'n hoogst sinds zeven jaar. Er is meer arbeidsparticipatie. Daardoor neemt de werkloosheid wel minder snel af dan gehoopt.

Tegelijkertijd neemt de koopkracht dit jaar toe voor werkenden, ouderen en mensen met een uitkering, vertelt Willem-Alexander. Door de positieve financieel economische ontwikkelingen ontstaat weer ruimte voor de groei van inkomens.

Beeld anp

Willem-Alexander herinnert eraan dat het niet voor het eerst is dat we oplossingen moeten zoeken voor dreigende ontwikkelingen. Doorzettingsvermogen, hard werken en ondernemingszin leidde tot positief resultaat, aldus de koning. Die instelling is noodzakelijk om internationale tegenslagen het hoofd te bieden, zoals de voorgenomen uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. 'De Brexit kost banen, ook in ons land.'

Koning Willem-Alexander is begonnen met de voordracht van de Troonrede. Zoals verwacht geeft de koning aan dat de crisis achter ons ligt. 'Onrust en onbehagen zijn kenmerken van deze tijd. We moeten de kansen grijpen die de toekomst ons biedt.' Het gaat beter met Nederland dan enkele jaren geleden, aldus de koning, 'een collectieve prestatie'.

Het koningspaar stapt onder de klanken van het Wilhelmus uit de Glazen Koets. Máxima is gekleed in een jurk met een nachtblauwe bovenkant en goudkleurige rok van goudsatijn. Ze betreden de Ridderzaal, waar Willem-Alexander de troonrede zal voordragen.

De Gala Glasberline van prins Constantijn en prinses Laurentien is gearriveerd op het Binnenhof. Prinses Laurentien heeft een jurk aan van gebreide metallic jersey.

Veel paarden zijn op de been vandaag. 190, welgeteld, bereden door 170 ruiters. Voor de gelegenheid zijn paarden geleend van België en particuliere paardenbezitters.

Ook is er extra beveiliging op de been. Naast de Glazen Koets lopen niet alleen lakeien, maar ook beveiligers gekleed in het livrei van de lakeien, en politieagenten in hun gebruikelijke uniform.

Oranjefans wachten bij Paleis Noordeinde Beeld anp

Ook Defensie laat van zich horen op Prinsjesdag. Elke minuut worden saluutschoten afgevuurd vanaf het Malieveld. Het publiek ziet de stellingen niet, maar de salvo's zijn wel te horen.

De Gala Glasberline heeft Constantijn en Laurentien zojuist opgepikt bij Noordeinde. Nu komen koning Willem-Alexander en koningin Máxima uit het paleis en stappen in de Glazen Koets, onder begeleiding van het Wilhelmus. Al zwaaiend wordt het koninklijk echtpaar naar de Ridderzaal gereden, die volgepakt zit met Haagse politici.

De Glazen Koets is gearriveerd op paleis Noordeinde. Ook de Gala Glasberline, het rijtuig van prins Constantijn en prinses Laurentien, staat klaar. De tocht door de Haagse binnenstad, langs het Lange Voorhout en het Plein, staat op het punt te beginnen.

Politieke modestatements zijn niet alleen voorbehouden aan vrouwen. De mannen van D66 vragen deze Prinsjesdag de aandacht voor Alzheimer. Hoe? Simpel: met twee verschillende sokken.

Niet zelden wordt Prinsjesdag gebruikt om met kleding een politiek statement te maken. Marianne Thieme is vandaag te zien in een herenhoed met de tekst Man Man Man (etc.). Haar punt? Er zijn te weinig vrouwen in de politiek.

'Het is een apenrots', zei ze eerder al tegen de Volkskrant. De Nederlandse manier van politiek bedrijven trekt volgens de fractievoorzitter - de enige vrouwelijke in de Kamer - van de Partij van de Dieren vooral mannen aan.

'Een quotum zou een laatste redmiddel kunnen zijn als niets anders helpt. In Den Haag kan de kiezer een betere verhouding afdwingen door op vrouwen te stemmen. Dat zouden we massaal moeten doen. Bij de verkiezingen ga ik uitdragen: stem op de vrouwelijke lijsttrekker.'

CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg heeft dit jaar de hulp ingeroepen van modeontwerper Addy van den Krommenacker. De jurk is gebaseerd op de Tuin der Lusten, met magnum opus van kunstenaar Jeroen Bosch die vijfhonderd jaar geleden overleed. Het resultaat mag er zijn, zo op het eerste oog. Het eindoordeel is aan Esquire-hoofdredacteur Arno Kantelberg, die vandaag voor de Volkskrant de outfits recenseert.

De tribunes op het Lange Voorhout zijn inmiddels volgepakt. Volop Oranjefans vandaag in Den Haag. Het blad Royalty herkent een vak gevuld met trouwe lezers die klaar zitten voor de rit van de Glazen Koets, die voor het eerst sinds 1923 weer in actie komt op Prinsjesdag.

Het was u misschien al opgevallen: de dames in traditionele Zeeuwse klederdracht die vanmorgen vroeg al een plekje vonden op het Binnenhof. Elk jaar is een provincie speciale gast op Prinsjesdag. Dit jaar is dat Zeeland. Ruim 160 Zeeuwen in traditionele streekdrachten zijn vandaag afgereisd naar Den Haag.

Beeld anp

De paarden zijn opgetuigd, de koetsier van de Glazen Koets heeft plaatsgenomen op de bok. Zo rond 12:45 uur zal het voertuig vertrekken vanaf de Koninklijke Stallen naar het Noordeinde om het koningspaar op te pikken, dat vervolgens al zwaaiend naar de menigte via het Lange Voorhout naar het Binnenhof wordt gereden.

Het is prima hoedjesweer vandaag: weinig wind, dus liefhebbers van grote hoeden hoeven niet te vrezen dat een windvlaag het hoofd ontbloot achterlaat.

Maar niet iedereen loopt warm voor kunstige hoofddeksels. Zanger Henk Westbroek, mede-oprichter van de inmiddels opgeheven Stadspartij Leefbaar Utrecht, ziet liever dat volksvertegenwoordigers zich wat bescheidener presenteren op de dag dat de Rijksbegroting wordt bekendgemaakt.

Ook het koffertje is gereed, zo laat minister Jeroen Dijsselbloem per Twitter weten. De inhoud: de Miljoenennota voor 2017 die, zoals de traditie het betaamt, al grotendeels is uitgelekt. Vanmiddag overhandigt Dijsselbloem de begroting aan de Tweede Kamer. Morgen, 'woensdag gehaktdag', mag het parlement zich kritisch buigen over de cijfers.

In de binnenstad van Den Haag is het al aardig druk met mensen die komen kijken naar de koninklijke stoet die aan het begin van de middag van Paleis Noordeinde naar het Binnenhof gaat, meldt persbureau ANP. Duizenden hebben een plekje gevonden langs de route die de Glazen Koets met koning Willem-Alexander en koningin Máxima straks rijdt.

Voor Paleis Noordeinde, waar de koninklijke stoet om 13.00 uur vertrekt, staan een paar honderd mensen. Ook op de tribunes op het Lange Voorhout en het Plein en achter de dranghekken langs de route hebben velen al een plekje gevonden.

De gemeente Den Haag neemt de nodige veiligheidsmaatregelen voor Prinsjesdag. Bijvoorbeeld het plaatsen van grote plantenbakken en zandzakken langs de weg, die een herhaling van 'Nice', toen een vrachtwagen inreed op een feestende menigte, moeten voorkomen. Bronnen hebben dit bevestigd aan de lokale nieuwszender Omroep West.

Burgemeester Jozias van Aartsen: 'Ik ben blij als de koning en koningin weer terug zijn in het paleis.'

Backstage bij de PvdA: Kamerlid Mohammed Mohandis krijgt een lesje stropdas strikken van Radio 2-presentator Wouter van der Goes.

Ook dit jaar werd het nieuws uit de Miljoenennota vakkundig gelekt. Van het extra geld voor veiligheid en zorg tot de gunstige koopkrachtplaatjes - 'cadeautjes voor iedereen'. De boodschap heeft inmiddels al meerdere keren de media gehaald. Dit had Arjen Lubach er zondag over te zeggen:

De Ridderzaal wordt in gereedheid gebracht voor Prinsjesdag:

Beeld anp

Reizigers richting Den Haag moeten volgens de Nederlandse Spoorwegen nog rekening houden met een vertraging van ruim een kwartier.

Door een beschadigd spoorviaduct bij Gouda rijden er veel minder treinen tussen Utrecht Centraal en Den Haag.

Ook tussen Den Haag en Leiden rijden minder sprinters door een seinstoring.

En uiteraard staat Oranjefan Johan Vlemmix vooraan bij paleis Noordeinde, tussen twee kartonnen afbeeldingen van het koningspaar.

Beeld anp

Carla Dik-Faber van de ChristenUnie heeft haar outfit voor Prinsjesdag alvast op Twitter gedeeld: een jurk van visleer en visnetten. Lees later op de dag wat onze moderecensent Arno Kantelberg erover te zeggen heeft.

De cartoon van Jos Collignon van vandaag:

Beeld Jos Collignon

In Den Haag zijn op meerdere plekken rubbermatten neergelegd, zo meldt de NOS. Die moeten ervoor zorgen dat de paarden niet uitglijden. Ook worden de ruimten tussen de beweegbare palen in de wegen dichtgemaakt.

De Friese paarden uit de Koninklijke Stallen zijn dit jaar aan de beurt om in een achtspan de Glazen Koets te trekken waarin koning Willem-Alexander en koningin Máxima van en naar de Ridderzaal worden gebracht. Dat meldt het ANP. De Friezen – allemaal mannetjes, met vrouwtjes erbij zou het tijdens de rit te onrustig worden – wisselen die taak om het jaar af met de Gelderse paarden.

De stalmeester heeft de paarden Karl, Kjel, Lieuwe, Nenne, Nolle, Quo Vadis, Siewerd en Tiebe enkele maanden geleden al aangewezen voor het trekken van de Glazen Koets, die voor het eerst sinds 1923 werd uitrijdt op Prinsjesdag. Siewerd en Tiebe zijn nieuw, die waren er twee jaar geleden nog niet bij.

Leden van het Cavalerie ere-escorte oefenden gisteren op het strand voor Prinsjesdag. De betrokken paarden en ruiters worden aan een laatste zware test onderworpen door ze bloot te stellen aan geweervuur, kanonslagen, muziek, rook en mogelijke publieksreacties. Beeld anp
Beeld anp

De begroting voor 2017 is de afsluiting van het saneringsproject Rutte II. Zakelijk en efficiënt vertimmerden VVD en PvdA voor liefst 50 miljard euro aan het huishoudboekje van het land. Waar laten zij hun sporen blijvend na?

Het tegenpolenkabinet van VVD en PvdA hervormde middenin de ziedende storm van de economische crisis. In dat noodweer repareerde Rutte II voor bijna 50 miljard euro het lekkende dak. Daarmee is het dan wel weer een oer-Hollands kabinet - Nederlandse politici herstellen nimmer het dak als de zon schijnt.

Minister-president Mark Rutte en PvdA fractievoorzitter Diederik Samsom. Beeld anp
Beeld anp

Ze wilden hard ingrijpen, hervormen en taboes slechten. Maar deden ze dat ook? Op de laatste Prinsjesdag van dit kabinet legt de Volkskrant de dertien ministers langs hun eigen meetlat. Lees hier het eindrapport van Rutte II.

Minister voor Veiligheid en Justitie Van der Steur krijgt een dikke onvoldoende. 'De levensgenieter, net hertrouwd, zal de rit wel uitzitten - hem nu nog wegsturen heeft niet veel zin meer. Daarna kan hij een goede boterham verdienen in zijn oorspronkelijke vak, de advocatuur.'

De Glazen Koets is geheel gerestaureerd. Bij de restauratie werden onderstel, kast, bok en stoffering grondig onder handen genomen. Bekijk hieronder de details van het rijtuig.

De Glazen Koets vervangt dit jaar de Gouden Koets. Beeld anp

Wat Bert Wagendorp betreft, is vandaag de mooiste derde dinsdag van het jaar. 'Het is altijd weer een fijne dag, Prinsjesdag. Ik ben voor efficiënt bestuur met zo weinig mogelijk poespas, maar voor Prinsjesdag maak ik graag een uitzondering. Een keer per jaar een toneelvoorstelling met een echte koets, echte paarden, een echte koning en een troon is geweldig', schrijft hij in zijn column.

'Ik verheug me nu al op het commentaar van Astrid Kersseboom, een van de allerbeste Prinsjesdagcommentatoren die ons land ooit heeft gekend. Mogelijk heeft ze de volledige namen achterhaald van de acht paarden voor de koets, heeft ze inside-informatie over de koetsier of verrast ze ons met een leuk weetje over de naaldkunstenares die de pareltjes op de jurk van Máxima heeft gemonteerd. Eigenlijk is alles goed, als het maar een bijdrage levert aan het aangenaam absurde karakter van Prinsjesdag.'

Vroege oranjefan Pauline Gimbrere uit Tilburg wacht met een oranje gebakje op Prinsjesdag bij paleis Noordeinde. Beeld anp

Het is de laatste Prinsjesdag voor Rutte II. Nog één keer zal te zien zijn waarom dit omstreden kabinet toch de eindstreep haalt: de met militaire precisie uitgevoerde onderlinge afstemming, schrijft Frank Hendrickx in zijn analyse vandaag.

'Dit kabinet slaagt waar alle andere kabinetten sinds 1998 faalden: er is bijna niemand die nog gelooft dat Rutte II alsnog gaat struikelen. Een prestatie die voor een groot deel te danken is aan de zeer hechte samenwerking tussen de politieke tegenpolen VVD en PvdA. Bijna altijd stonden de klokken gelijk, op het dwangmatige af.'

Premier Mark Rutte vorige week in Bratislava. Beeld epa

Mocht u in alle vroegte naar Den Haag willen afreizen voor Prinsjesdag, houd er dan rekening mee dat het treinverkeer rondom de stad ernstig is verstoord. Tussen Utrecht Centraal en Rotterdam en tussen Utrecht en Den Haag rijden geen treinen. Oorzaak is een beschadigd spoorviaduct, meldt de NS. Er worden stopbussen ingezet tussen Gouda en Woerden. De extra reistijd is meer dan een uur.

De gemeente Den Haag adviseert bezoekers op haar website geen grote tassen of rugzakken mee te nemen. 'Wie een rugzak meeneemt, kan er langer over doen om langs controles te komen. Neem liever een plastic of linnen tasje mee. Het zou zonde zijn als u door meerdere controles van uw rugzak net het passeren van de Glazen Koets mist, aldus de gemeente.

De NOS zendt Prinsjesdag van 12.20 uur tot 15.50 uur rechtstreeks uit op NPO 1.

Beeld anp
De eerste Oranjefans staan al klaar. Beeld anp

Koning en koningin maken de rit door de Haagse binnenstad dit jaar met de Glazen Koets in plaats van de beroemde Gouden Koets. Die ondergaat de komende jaren namelijk een renovatie.

De Glazen Koets is zeker zo mooi als de Goudens Koets, schrijft Remco Meijer vandaag in de Volkskrant. De Glazen Koets is uitgevoerd in drie kleuren: rood, wit en blauw. De rest is goud. Zo symboliseert het rijtuig de Nederlandse vlag.

Verder is alles hetzelfde. Dat betekent weer duizenden langs de route die de Glazen Koets aflegt, fans van het Oranjehuis die voor dag en dauw de beste plekjes innemen om de koninklijke stoet te zien passeren en tot slot de balkonscène op Paleis Noordeinde.

Beeld ANP

Prinsjesdag is niet alleen een ritje met een rijtuig, een hoedjesparade en een balkonscène. Het is in de eerste plaats de jaarlijkse dag waarop het staatshoofd in de troonrede de regeringsplannen voor het volgend jaar ontvouwt. Tevens wordt de Rijksbegroting gepresenteerd met de miljoenennota, de toelichting op het financiële plaatje. Het wordt vandaag de laatste keer voor het kabinet Rutte II, want volgend jaar zijn er verkiezingen.

Koning Willem-Alexander spreekt iets na 13.00 uur de troonrede uit in de Ridderzaal. Hij wordt vergezeld door koningin Máxima. In de zaal zitten het kabinet, de leden van Eerste en Tweede Kamer, andere hoogwaardigheidsbekleders, maar ook gewone burgers. Afwezig dit jaar zijn minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) en minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking). Zij vertegenwoordigen Nederland deze week bij de Verenigde Naties in New York.

Om 15.00 uur is het dan de beurt aan minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) om in de Tweede Kamer de begroting en de miljoenennota aan te bieden. Hij overhandigt ze in het traditionele koffertje.

Het plein voor paleis Noordeinde ligt er op de vroege ochtend nog verlaten bij. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden