Teruglezen: Philaes landing

Voor het eerst in de geschiedenis is vanmiddag een sonde op een komeet geland. Het is Europa's meest prestigieuze kometenmissie. Lander Philae vertrok vanochtend vanaf moederschip Rosetta voor zijn afdaling naar komeet 67P/C. Lees terug hoe Philae op de komeet landde.

Artist impression van de landing van Philae op komeet 67P/C. Beeld ESA

Om 14.00 uur houdt ESA een persconferentie waarin meer duidelijk wordt over de exacte locatie van Philae. En of de lander rechtop staat.

Door problemen met het afvuren van de harpoenen die Philae hadden moeten vastklinken aan komeet 67P/C is het mogelijk dat de lander is afgeketst en weer ondersteboven is neergekomen. Dat zei Stephan Ulamec, die verantwoordelijk is voor de landing. Hoewel Ulamec benadrukte dat er onvoldoende data beschikbaar is om met zekerheid iets te kunnen zeggen, staat de sonde mogelijk niet meer op zijn poten. . ‘De kans bestaat dat we vandaag niet één, maar twee keer op een komeet zijn geland.’

De sonde is wel data blijven versturen. Op dit moment is de verbinding met Philae verbroken, maar dat komt mogelijk doordat Rosetta - die als signaalversterker dient - achter de horizon van de komeet is verdwenen. Morgenochtend is het contact als het goed is weer hersteld.

ESA geeft om 20 uur een persconferentie over de stand van zaken. Hier te volgen.

Deze foto zou zijn genomen door Philae enkele seconden voor de landing.

Dit zagen de camera's van Philae tijdens de afdaling. Het ruimtevaartuig zat precies op koers.

Hij miste de 18de verjaardag van zijn zoon, maakte lange werkdagen en reisde veel, maar nu heeft de Nederlander Fred Jansen, leider van de Europese komeetmissie, 'weer een leven'. 'Dit is een prestatie van wereldklasse. Ik heb moeite mijn emoties te bedwingen. Dit is absoluut waanzin', zei Jansen na de landing tegen het ANP.

De lander Philae begon vanochtend aan de reis naar het oppervlak, toen hij werd losgelaten door de sonde Rosetta. Dat proces begon gisteravond al. 'We hebben een paar tegenslagen gehad met het aanzetten van de lander. Ik dacht even: ik moet nog zien of dit wel goed gaat', zei Jansen. 'Achteraf gezien hebben we overduidelijk de goede beslissingen genomen.' (Bron ANP)

Een model van ruimtelander Philae in Darmstadt, waar de missie gevolgd wordt. Beeld ap

Het was de bedoeling dat Philae direct na de landing harpoenen zou afvuren zodat de lander niet van het komeetoppervlak af zou stuiteren, maar dit is niet gebeurd, meldt de vluchtleiding via Twitter. ESA onderzoekt wat er aan de hand is en kijkt of de harpoenen opnieuw afgevuurd kunnen worden.

Omdat de zwaartekracht op het komeetoppervlak tienduizend keer zwakker is dan op aarde, moest de lander zich verankeren met ijsschroeven en harpoenen. Eerder vandaag werd al bekend dat de stuwmotor die tegendruk moest bieden bij de landing, niet werkte.

'Touchdown! Mijn nieuwe adres: 67P!', liet de ESA weten op het Twitter-account van de lander. De leider van de landing, de Duitser Stephan Ulamec, zei: 'We zijn er. Philae praat met ons. Hij zit op het oppervlak en er komen meer gegevens aan. We zijn op de komeet.'

ESA-chef Jean-Jacques Dordain noemde de geslaagde landing 'een grote stap voor de menselijke beschaving. Het grootste probleem van succes is dat het er gemakkelijk uitziet. Dit succes komt niet uit de lucht vallen, het komt door hard werken en kennis. We zijn de eersten die dit hebben gedaan en dat zal altijd zo blijven.'

De Oekraïense astronomen Klim Churyumov (R), die de komeet in 1969 ontdekte, en ESA-chef Jean-Jacques Dordain. Beeld epa

Enorme blijdschap bij de vluchtleiding na het ontvangen van het eerste signaal.

Bij de vluchtleiding in het Duitse Darmstadt barstte een luid gejuich los. Beeld epa

Het wachten is nu op de eerste panoramafoto van het oppervlakte van komeet 67P/C. Deze wordt rond 19.00 uur verwacht.

De landing van Philae is geslaagd. In het vluchtleidingcentrum kwamen precies op het geplande tijdstip de data binnen die bevestigen dat Philae op de komeet staat. Het teken van leven werd door de vluchtleiding van ESA met gejuich ontvangen. Dat Philae geland is, werd duidelijk door ten minste twee signalen uit de sensors in de poten van Philae zitten. De twee bliepjes zijn het bewijs dat de lander ten minste onder twee voeten vaste grond heeft. Hiermee is het voor het eerst in de geschiedenis dat een lander is neergestreken op een komeet

Het Twitteraccount meldt het succes momenteel in alle talen:

De spanning stijgt

Het signaal passeert ongeveer nu Mars, en is op weg naar de aarde.

Bard van de Weijer tweet vanuit het vluchtleidingscentrum:

Bij vertrek heeft Philea een foto gemaakt van Rosetta, het moederschip waar de komeetlander ruim een decennium aan vast zat. Nu op weg naar komeet 67P/C.

In SpaceExpo in Noordwijk stijgt de spanning geleidelijk. Hier wordt de missie vanuit Nederland gevolgd.

Hier bij het kruisje. Rosetta-missieleider Fred Jansen legt uit.

Het landingsgestel is uitgeklapt. Alle onderdelen van Philae werken verder naar behoren, meldt de vluchtleiding. Hoe groot is het doel eigenlijk? Komeet 67P/C zou het centrum van Amsterdam bedekken.

Als komeet 67P/C op Amsterdam zou liggen, zou dat er ongeveer zo uit zien. Beeld ESA

Het contact met Philae is hersteld. De lander communiceert nu via Rosetta met de aarde. Gegevens zullen nu tot de landing blijven binnenstromen, aldus hoofd operaties Paolo Ferri.

Vanochtend zijn de eerste foto's vrijgegeven die de lander vanaf het oppervlakte van de komeet heeft gemaakt. Dit betekent dat Philae stabiel staat (maar mogelijk niet rechtop) en in elk geval grotendeels lijkt te functioneren.

Hoe lang de lander het uithoudt, is onzeker. Ruimtevaartorganisatie ESA heeft aanwijzingen dat een deel van de zonnepanelen enige energie hebben opgewekt. Het lijkt er echter op dat delen van de lander in de schaduw waren toen de data afgelopen nacht verstuurd werden. De lander heeft accu's aan boord die het 60 uur kunnen uithouden.

Wat kan een rotsblok ons vertellen over het ontstaan van het leven? Meer dan we dachten toen we Rosetta lanceerden.

Kalme rust in het vluchtleidingcentrum in Darmstadt. Rond 11.53 moet het contact met Philae worden hersteld, via moedersonde Rosetta. Wat zou er trouwens in die ordners staan?

Het vluchtleidingcentrum van ESA in Darmstadt. Beeld ESA

De landing van Philae voelt als Russische Roulette, zegt oud-projectleider John Ellwood van ESA. Hij blikt vandaag terug in een interview met Michael Persson.

Opgetogen geluiden vanuit de controlekamer in Darmstadt: signaal dat Philae op weg is, is binnen.

Nou, zo:

Philae is los. Als alles goed is gegaan tenminste. Want het bevestigingssignaal doet er 28 minuten over om de aarde te bereiken.

Het wordt spannend of Philae niet zal terugveren bij de landing, want de stuwmotor bovenop de komeetlander die Philae stevig tegen de komeet moet drukken, blijkt niet te werken. De missieleiding is geheel afhankelijk van een 'harpoen' en een stel schroeven in de poten van Philae, die zich direct na de landing in de komeet boren. Als dat niet gebeurt, is de kans groot dat Philae terugveert, de ruimte in. De komeet heeft namelijk nauwelijks zwaartekracht.

Alle voorbereidende procedures zijn succesvol doorlopen, meldt ESA. Rosetta is nu op weg naar de baan waarin lander Philae kan worden uitgezet. Dit proces verloopt automatisch.

Beeld anp

Alle seinen staan op groen voor de landing van Philae, meldt ESA. Op het vluchtleidingcentrum van de ruimtevaartorganisatie in het Duitse Darmstadt wordt afgeteld naar de eerste Go/No go, komende nacht. Als alles goed gaat wordt Philae rond 10 uur Nederlandse tijd lsogekoppeld van moedersonde Rosetta. Het vaartuig zal dan met 18 centimeter per seconde naar de komeet zeilen. De landing, aan het eind van de middag, wordt volledig automatisch uitgevoerd. Ingrijpen vanaf de aarde is vanwege de enorme afstand en de tijd die commando's er over zullen doen, niet mogelijk. Het signaal doet er 28 minuten en 20 seconden over om aarde te bereiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden