Teruglezen - Merkel: 'Ik blijf volle 4 jaar bondskanselier'

Angela Merkel heeft de bondsdagverkiezingen zondag overtuigend gewonnen en blijft ook de komende vier jaar bondskanselier van Duitsland. Onduidelijk is nog hoe ze haar nieuwe regering vorm gaat geven. De FDP, de huidige en opnieuw gewenste coalitiegenoot van Merkels unie van CDU en CSU, haalde zondag de kiesdrempel niet. Lees hier van minuut tot minuut terug hoe de verkiezingsavond is verlopen.

Merkel lacht op het hoofdkwartier van haar partij nadat de eerste verkiezingsuitslagen bekend zijn geworden.Beeld ap

21.53 Merkel wil voor volle 4 jaar bondskanselier zijn
Merkel zei vanavond op de Duitse televisie dat ze de volle 4 jaar bondskanselier wil zijn. 'Ja, daarvan ben ik heel zeker', zei ze.

Er is wel eens gezegd dat Merkel, die sinds 2005 bondskanselier is en in de jaren 90 minister was, in haar komende ambtsperiode tussentijds opstapt. Op de vraag of zij zich kan voorstellen dat ze 16 jaar aan de macht blijft, zoals haar leermeester Helmut Kohl (1982-1998), antwoordde ze dat ze slechts naar de komende 4 jaar kijkt en dat haar fantasie niet verder dan 2017 gaat.

Aanhangers van de CDU dragen een t-shirt met de tekst 'Angie voor Duitsland', een bijnaam van Angela Merkel.Beeld reuters

21.30 Opkomst voor het eerst sinds 2002 gestegen
De opkomst bij de Bondsdagverkiezingen zondag was met ongeveer 73 procent van de stemgerechtigden hoger dan 4 jaar geleden. Toen bracht 70,8 procent zijn stem uit, een dieptepunt bij verkiezingen voor de Bondsdag.

20.45 Bild noemt Merkel 'machtiger dan ooit'
De website van de Duitse krant Bild heeft in grote letters op haar voorpagina staan dat 'Merkel machtiger is dan ooit'.

Screenshot van de site van BildBeeld screenshot

20.25 Merkel wil niet speculeren
Bij het slotdebat op de Duitse zender ARD zegt Angela Merkel dat ze vanavond geen coalitie gaat smeden. 'Morgen bespreken we de uitslag', zegt ze. 'Laten we ophouden met speculeren, misschien verandert er vanavond nog iets.'

De echte uitslag komt na middernacht. De cijfers die nu binnenstromen zijn slechts prognoses.

20.21 Slotdebat tussen kopstukken bij de ARD
Bij de ARD is momenteel een slotdebat gaande. De FDP is hier niet bij aanwezig omdat ze de kiesdrempel niet hebben gehaald.

20.20 Verkiezingsresultaten op campagnehoofdkwartieren
Hieronder zijn beelden van de campagnehoofdkwartieren van de verschillende partijen. Bij de CDU wordt gejuichd als de resultaten binnenkomen, bij de SPD krabt men zich op het hoofd en de FDP vraagt zich af hoe het zo heeft kunnen lopen.

20.04 Frankrijk feliciteert Merkel als eerste
Parijs heeft Merkel als eerste gefeliciteerd met haar verkiezingsoverwinning. President Francois Hollande heeft haar uitgenodigd voor overleg in Parijs, zodra ze een nieuwe regering heeft gevormd, aldus het Franse presidentiële paleis in een verklaring.

Volgens de verklaring hebben Hollande en Merkel laten weten 'dat ze hun nauwe samenwerking'' graag willen voortzetten'. Ze willen samen de uitdagingen aangaan, waarvoor Europa staat.

20.09 CDU/CSU is absolute meerderheid weer kwijt
De CDU/CSU is haar eerder in een prognose voorspelde absolute meerderheid in de Bondsdag weer kwijt. Volgens de publieke omroep ZDF kunnen de christendemocraten nu nog maar rekenen op 303 zetels, precies de helft. Bij de andere publieke omroep, de ARD, blijven de partijen van bondskanselier Angela Merkel steken op 301 zetels.

19.29 SPD-leider laat initiatief aan Merkel
Kanselierskandidaat Peer Steinbrück van de sociaaldemocratische SPD wil na de Bondsdagverkiezingen van zondag niet speculeren over een nieuwe regeringscoalitie. Hij zei dat bondskanselier Angela Merkel aan zet is, die met haar CDU/CSU de grote winnaar van de stembusgang is geworden.

Steinbrück zei dat Merkel moet zorgen dat ze een meerderheid in de Bondsdag krijgt. De SPD, die het in 2009 met nog geen kwart van de stemmen zeer slecht deed, krabbelde in de verkiezingen van zondag iets op. Maar met ongeveer 26 procent blijven de sociaaldemocraten van Steinbrück ver achter bij de CDU/CSU.

Kanselierkandidaat Peer Steinbrück als de eerste verkiezingsresultaten binnenkomen.Beeld getty

19.20 Prognose: absolute meerderheid voor CDU/CSU
Volgens de nieuwste prognose van de publieke omroep ZDF kan de CDU/CSU rekenen op de kleinst mogelijke absolute meerderheid: 304 van de 606 zetels in de Duitse Bondsdag. Bij de andere publieke omroep, de ARD, blijven de christendemocraten steken op 302 zetels.

19.15 Kopstuk FDP wil fundamentele vernieuwing
Na de tegenvallende uitslag van zondag in de Bondsdagverkiezingen heeft kopstuk Christian Lindner van de FDP opgeroepen tot een fundamentele vernieuwing van de regeringspartij. 'Duitsland heeft een liberale partij nodig, zoals de partij traditiegetrouw was', zei Lindner.


Aanhangers van de FDP horen de verkiezingsuitslagen.Beeld ap

19.05 Samenvatting: Partij Merkel wint, maar kan coalitie niet voortzetten
De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft zondag bij de Bondsdagverkiezingen met haar partij CDU/CSU een grote overwinning behaald, maar zij zal de coalitie met de liberale FDP volgens de prognoses niet kunnen voortzetten. De kans is groot dat zij net als in de periode 2005-2009 een zogeheten grote coalitie met de sociaaldemocratische SPD gaat leiden.

Volgens de prognoses verdwijnt de FDP, die bij de vorige Bondsdagverkiezingen nog 14,6 procent van de stemmen kreeg, uit de Bondsdag. Zij behaalde rond 4,7 procent van de stemmen en dat is minder dan de kiesdrempel van 5 procent. De partij heeft sinds de stichting van de Bondsrepubliek in 1949 altijd deel uitgemaakt van de Bondsdag.

Merkels christendemocratische CDU/CSU zou 42 procent van de stemmen hebben gekregen. Dat is 8 procentpunt meer dan bij de vorige verkiezingen.

18.57 Merkel: 'Feesten kunnen we alvast'
Merkel staat stralend op het podium in Berlijn en noemt de uitslag een 'super resultaat'. Ze bedankt haar kiezers, haar medewerkers en haar campagneteam en zegt: Het is te vroeg voor het definitieve resultaat, maar feesten kunnen we alvast.'

Volgens de bewindsvrouw hebben de christendemocratische partijen weer eens aangetoond 'volkspartijen' te zijn. Op de formatie wilde zij niet vooruitlopen zolang er geen definitieve uitslag is.

In de laatste prognose van de publieke omroep ZDF staat de CDU/CSU op precies de helft van de zetels in de Bondsdag.

Beeld afp

18.53 'Zwarte dag voor de FDP'
FDP-lijsttrekker Brüderle reageert op de uitslag: 'Dit is een zwarte dag voor de FDP.'

De partij heeft de kiesdrempel niet gehaald en verdwijnt waarschijnlijk uit de Bondsdag.

'Het is niet het einde van de partij', aldus Brüderle. 'Het zal moeilijk worden, maar het werk gaat door.'

Beeld ap

18.45 SPD van Steinbrück krijgt 26 procent
De SPD van Peer Steinbrück haalde volgens de prognose 26,0 procent van de stemmen. Dat is 3,0 procentpunten meer dan bij de vorige verkiezingen in 2009. De Groenen, met wie de SPD een coalitie wilde vormen, staan op 8 procent, een duidelijk verlies, en de linkse partij Die Linke op 8,5 procent.

De prognoses zijn gebaseerd op peilingen bij 640 stembureaus door heel Duitsland.

18.40 FDP ook in Hessen uit het parlement
Ook bij de gelijktijdig met de Bondsdagverkiezingen gehouden verkiezingen in de Duitse deelstaat Hessen heeft de FDP de kiesdrempel van 5 procent niet gehaald. Dit voorspellen althans de prognoses van de publieke omroepen: volgens de ARD komen de liberalen op 4,8 procent, volgens het ZDF op 4,5 procent.

Bij de vorige deelstaatverkiezingen in 2009 kreeg de FDP nog 16,2 procent.

Leden van de FDP reageren op de eerste uitslagen.Beeld reuters

18.29 Prognoses: Liberale FDP geen zetel in Bondsdag
Voor de eerste keer in de geschiedenis van de Bondsrepubliek krijgt de liberale FDP geen zetels in de Duitse Bondsdag. Dit voorspellen althans de prognoses van de publieke omroepen ARD en ZDF. De partij haalt de kiesdrempel van 5 procent niet.

18.29 CDU/CSU mogelijk alleen regeren
Het is eventueel mogelijk dat de CDU/CSU met 42 procent van de stemmen wel in haar eentje kan doorregeren. Als dat niet het geval is, is de kans op een zogeheten grote coalitie van CDU/CSU en de sociaaldemocratische SPD het grootst. Merkel heeft van 2005 tot en met 2009 ook zo'n coalitie geleid.

18.11 Duitse regering heeft geen meerderheid
De huidige regeringscoalitie in Duitsland heeft zondag geen meerderheid behaald bij de verkiezingen voor de Bondsdag.

De christendemocratische CDU/CSU van bondskanselier Angela Merkel won weliswaar volgens de prognose van de publieke omroep ARD ruim 8 procentpunten, maar de liberale FDP heeft slechts 4,7 procent behaald. Dat is onder de kiesdrempel van 5 procent, waardoor de partij uit de Duitse Tweede Kamer zou verdwijnen.

Aanhangers van de SPD houden rozen vast, terwijl ze wachten op de eerste uitslagen.Beeld afp

18.08 CDU/CSU van Merkel wint parlementsverkiezingen
De CDU/CSU van bondskanselier Angela Merkel heeft de parlementsverkiezingen in Duitsland zondag duidelijk gewonnen. Volgens prognoses van de televisiezenders ARD en ZDF echter is het onzeker of coalitiepartner FDP de kiesdrempel haalt, meldt het Duitse persbureau dpa.

Beeld reuters
Aanhangers van de CDU juichen als ze de eerste uitslagen horen.Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden