Live

Teruglezen - 'Merkel: eerst referendum, dan praten over nieuwe steun'

De eurolanden en Griekenland leken verzeild te zijn geraakt in een impasse over de Griekse schuldenlast op de dag dat het land een schuld van 1,6 miljard euro bij het IMF moest aflossen. Tot het Griekse kabinet vanmiddag een voorstel indiende voor een derde steunpakket bij het Europese steunfonds ESM. Ligt er straks dan toch een akkoord op tafel? Volg de laatste ontwikkelingen via dit liveblog.

null Beeld ap
Beeld ap

Wie solidair wil zijn met de Grieken door een deel van de 1,6 miljard die het land aan het IMF is verschuldigd te doneren, heeft pech. Indiegogo, de crowdfundingwebsite waar vandaag een inzamelingsactie werd gestart is in zijn geheel gecrasht. Het lijkt erop dat dit door de overweldigende hoeveelheid bezoekers voor de Griekenland-crowdfunding komt.

Binnen een dag hadden zo’n 12 duizend bezoekers meer dan 180 duizend euro gedoneerd aan het noodlijdende land. De website was een idee van de Brit Thom Feeney, die berekende dat met drie euro per Europeaan de Grieken aan hun betalingsverplichting kunnen voldoen.

Ondertussen heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken het reisadvies naar Griekenland aangescherpt. Zo worden Nederlandse toeristen en andere reizigers aangeraden de demonstraties in het centrum van Athene te mijden, omdat deze tot geweld kunnen leiden. Eerder waarschuwde het ministerie al dat toeristen voldoende contant geld moeten meenemen voor de reis, omdat het wellicht niet meer mogelijk is om te pinnen of creditcards te gebruiken.

Ondanks de regen hebben duizenden demonstranten zich op het Syntagma-plein in Athene verzameld om hun steun voor de ja-campagne te betuigen. Volgens veel aanwezige journalisten lijken er meer mensen op de been dan gisteren, toen demonstranten van het nee-kamp bijeen kwamen. De demonstraties vinden plaats in de aanloop naar het referendum van aanstaande zondag, over het financiële reddingsplan.

null Beeld reuters
Beeld reuters

Uiterlijk om middernacht Nederlandse tijd moet de Griekse regering ruim 1,5 miljard euro op de rekening van het Internationaal Monetair Fonds in Washington hebben gestort. Minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft vandaag nog gezegd dat Griekenland niet zal betalen. Dat betekent dat Griekenland voor het eerst in gebreke blijft jegens een van zijn publieke schuldeisers.

Na het mislukken van de onderhandelingen in Brussel afgelopen vrijdag kwam direct de vraag op wat de gevolgen zouden zijn als Griekenland het IMF op een houtje zou laten bijten. Welnu: Griekenland zal er straffeloos mee wegkomen, in elk geval op korte termijn.

Premier Rutte neemt aan dat Griekenland lid blijft van de EU en de NAVO als het land de eurozone zou verlaten. Dit heeft hij zojuist gezegd bij het debat in de Tweede Kamer over de Eurotop van afgelopen week. Verder maakt Rutte zich geen zorgen voor de gevolgen voor de Nederlandse economie. ‘Naar verwachting heeft een uittreding van Griekenland geen grote effecten voor Nederland.’ De politieke gevolgen zijn een ander verhaal, vindt Rutte. ‘Voor het verlaten van de eurozone zijn nog geen vastgestelde procedures.’

Rutte zegt op vragen vanuit de Kamer dat de deur voor de Grieken om te bellen wat hem betreft open blijft. ‘Eurolanden mogen elkaar altijd bellen en om hulp vragen.’ De premier zegt ook begrip te hebben voor het Griekse volk. ‘Laat ik hier eerlijk zeggen dat ik meeleef met de Griekse bevolking. Ik vind dat we op den duur bereid moeten zijn humanitair in te grijpen als de situatie in Griekenland echt uit de hand loopt. Maar eerst moeten we kijken hoe het verder loopt. De Grieken zullen moeten bezuinigen en vooral hervormen, de economie weer versterken. Hoe moeilijk dat ook is.’

Over het Griekse referendum van komende zondag heeft de regering geen opvatting, aldus de premier. ‘Dat is niet aan mij of aan de regering, het is een interne Griekse aangelegenheid.’ Het stemadvies van de Europese Commissievoorzitter Juncker, die deze week de Grieken opriep ‘ja’ te zeggen tegen de laatste voorstellen uit Brussel, herhaalt Rutte niet. ‘Iedereen mag een stemadvies geven, ik doe dat niet.’

De Griekse regering vroeg de eurolanden vandaag om een derde steunpakket en een korte verlenging van het huidige pakket. Maar om welke bedragen gaat het eigenlijk? 29,1 miljard euro, zo blijkt uit een brief die de Financial Times in handen heeft. Voor dit jaar zou Athene om 12,3 miljard euro vragen en voor 2016 en 2017 respectievelijk 7,2 en 9,6 miljard euro.

Een meerderheid van het Nederlandse parlement is niet meer zo bang voor een grexit als vier jaar geleden. De Kamer vindt het nadrukkelijk niet de meest wenselijke optie dat Griekenland binnenkort vertrekt uit de eurozone, maar als het dan toch gebeurt, dan wordt het besmettingsgevaar voor de Nederlandse economie veel kleiner geacht dan in 2011. Toen stond Griekenland ook aan het randje van faillissement. Dat blijkt dinsdag uit een rondgang van de Volkskrant langs de financiële woordvoerders in de Tweede Kamer.

Er is 'geen enkele manier' dat de eurolanden geld vrijmaken zodat Griekenland om middernacht kan voldoen aan de cruciale betaling aan het IMF. 'No way', aldus een niet nader genoemde functionaris in Brussel tegen persbureau Reuters.

Een andere betrokkene zei volgens Reuters eveneens dat er geen sprake is van een onmiddellijke vrijlating van fondsen.

Op dit moment debatteert de Tweede Kamer over de Europese top in Brussel van afgelopen week. Griekenland was een belangrijk agendapunt.

De Kamer is nu aan het woord. Arnold Merkies (SP), Jesse Klaver (GroenLinks) en Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) vinden dat het hoog tijd is voor solidariteit met de Grieken. Klaver benadrukt dat er nog altijd naar een oplossing moet worden gezocht om Griekenland binnen de eurozone te houden.

Mark Harbers (VVD) zegt dat de kans op een Grexit nu wel heel groot is. ‘Ik ben er niet op uit, maar ik zeg wel dat het waarschijnlijk zo ver gaat komen.’ Klaver neemt geen genoegen met die uitspraak. Hij vindt dat de eurolanden bereid moeten zijn tot schuldsanering wanneer Griekenland bereid is te hervormen. ‘De VVD accepteert een Grexit bijna als een fact of life, dat wil ik niet accepteren.’ ‘De heer Harbers zegt nu in feite ‘schijt aan de Grieken’, aldus SP’er Merkies.

Straks volgt de eerste termijn van de regering. Premier Rutte gaat dan in op de vragen en opmerkingen van de Kamer.

De Europese aandelenbeurzen verloren vandaag verder terrein na de stevige koersverliezen een dag eerder, toen de escalatie van de Griekse schuldencrisis voor veel onrust zorgde. Het blijft de vraag of Brussel en Athene er in slagen een uitweg uit de impasse te vinden.

In Amsterdam sloot de AEX-hoofdindex 1 procent lager op 472,58 punten. De MidKap eindigde 0,5 procent in de min op 707,94 punten. De toonaangevende graadmeters in Frankfurt, Londen en Parijs gingen met verliezen tussen de 1,3 en 1,6 procent de handel uit.

null Beeld anp
Beeld anp

De 29-jarige Brit Thom Feeney is een online crowdfundingactie voor Griekenland begonnen. Binnen een dag hebben zo'n 12.000 donateurs meer dan 180 duizend euro van de beoogde 1,6 miljard ingezameld. Dat bedrag stijgt met duizenden euro's per minuut. En natuurlijk zijn er presentjes voor donateurs: een ansichtkaart met de beeltenis van de premier Alex Tsipras, een Griekse salade of een fles Ouzo.

null Beeld anp
Beeld anp

Even terugspoelen, wat is vandaag precies gebeurd in het Griekse drama? Tsipras vraagt in feite om een nieuw steunprogramma, legt Brussel-correspondent Marc Peeperkorn uit. 'Het zou een derde leentraject zijn, na twee eerdere noodprogramma's in de afgelopen jaren. Dat is opmerkelijk omdat Tsipras eerder heeft gezegd geen derde programma te willen.'

De Grieken vragen om een lening van 30 miljard euro verspreid over tweeënhalf jaar. Ook wil Griekenland een herschikking van eerdere schulden, oftewel een verlenging van de looptijd van afbetalingen.

Om 19.00 uur spreekt de Eurogroep via een teleconferentie over de Griekse aanvraag. Peeperkorn verwacht dat dat geen lang gesprek zal zijn. Hij ziet het verzoek van Tsipras als de laatste zet in het schaakspel tussen Athene en Brussel. 'Beide kanten willen laten zien dat de ander het obstakel vormt voor een oplossing.'

Volgens persbureau AFP wil Angela Merkel voor het referendum van aanstaande zondag niet over een nieuw steunpakket onderhandelen. De bondskanselier zou dat hebben aangegeven in een ontmoeting met partijleden. 'Vóór het referendum kunnen we als Duitsland geen nieuw verzoek voor steun bespreken', zei ze volgens een anonieme bron.

Volgens journalist Ryan Heath van Politico is Duitsland niet het enige land dat weinig enthousiast is over het verzoek om een nieuw steunpakket. 'Op dit punt in de onderhandelingen zijn veel landen tegen nieuw geld en nieuwe steun voor Griekenland.'

null Beeld anp
Beeld anp

Hieronder de brief die Tsipras vandaag naar de eurogroep stuurde, met het verzoek voor een derde steunpakket. In de brief vraagt Tsipras ook om verlenging van het huidige steunpakket, voor een korte periode. Dit reddingsplan verloopt zonder verlenging om middernacht.

In de brief wordt met geen woord gerept over het aangekondigde referendum over het reddingsplan voor het land. De Griekse regering riep het volk op nee te stemmen. De aankondiging mét het negatieve stemadvies schoot de geldschieters in het verkeerde keelgat. De kans lijkt klein dat de eurolanden gaan instemmen met de plannen. Een verlenging moet ook door een aantal parlementen worden goedgekeurd en daar ontbreekt de tijd voor. Politiek lijkt het ook lastig.

Tsipras heeft eerder altijd gezegd geen nieuw steunpakket te willen. En ook de geldschieters hebben altijd gezegd niet te willen praten over een nieuw pakket wanneer het lopende programma niet is afgerond.

Met de aanvraag voor een derde steunpakket lijkt een snelle deal voorbij, zegt Xander van Uffelen, chef economie van de Volkskrant. 'Voor een derde pakket zijn nieuwe onderhandelingen nodig en moeten alle landen opnieuw instemmen. Bovendien moet Griekenland officieel eerst het tweede pakket goed afronden, voordat een derde pakket mogelijk is. Het is onduidelijk hoe dat gaat aflopen. Veel zal afhangen van de reactie uit Brussel. Welwillend of afhoudend?'

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem heeft zojuist via Twitter een extra beraad aangekondigd over het nieuwe Griekse voorstel. Het beraad van de eurogroep begint om 19.00 uur.

Economieredacteur Yvonne Hofs verwacht weinig van het voorstel dat Griekenland vanuit het niets op tafel legden. ‘Op basis van wat we nu weten, is dit voorstel compleet kansloos. In het voorstel lijkt het alsof Griekenland om extra steun vraagt bij het noodfonds, terwijl het afbetalen van de staatsschuld of tot Sint Juttemis moet worden uitgesteld, of moet worden kwijtgescholden. Het is alsof ze roepen: ‘Geef ons geld’, terwijl ze zelf geen concessies doen. Tenzij er zaken als een btw-verhoging of een hervorming van het pensioenstelsel in het voorstel staan, verwacht ik er erg weinig van.’

null Beeld epa
Beeld epa

Wilt u teruggelezen wat er vandaag allemaal is gebeurd in de soap die de Griekse schuldencrisis heet, en vooral wat er anderhalf uur geleden allemaal heeft plaatsgevonden? Lees dan hier ons nieuwsbericht.

Een andere correspondent, Peter Spiegel van The Financial Times, stelt dat experts er altijd al wel van uitgingen dat Griekenland een derde steunpakket nodig zou hebben. Maar door het gesteggel over het tweede pakket, werd dat nog niet concreet. Volgens Spiegel had premier Tsipras in januari al het tweede steunpakket af moeten laten lopen, om toen een derde aan te vragen. 'Toen was er veel minder animositeit.' Maar hij bestempelt het nieuwste voorstel van de Grieken toch als 'slim'.

null Beeld anp
Beeld anp

Volgens de Griekenland-correspondent van de Britse krant The Guardian, Helena Smith, zal vicepremier Yannis Dragasakis vanavond officieel het nieuws over het voorstel rond een derde steunpakket aankondigen tijdens een persconferentie. 'Insiders zeggen dat de premier zelf meteen naar Brussel vliegt', aldus Smith.

Turkije is bereid al het mogelijke te doen om Griekenland in zijn financiële crisis te helpen. Dit zei de Turkse premier Ahmet Davutoglu vandaag op een bijeenkomst van zijn partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK).

'We zijn bereid alles wat mogelijk is te doen om samen te werken, zoals op het gebied van toerisme, energie en handel, want we willen een sterk Griekenland en willen dat land helpen de crisis te overwinnen', verklaarde Davutoglu.

Turkije wil daar snel op hoog niveau overleg over met de aartsrivalen in Athene, meldde de Turkse krant Hürriyet. De AK-partij is niet de enige in Turkije die stelt het beste met de Griekse buren voor te hebben. De links-radicale pro-Koerdische Democratische Volkspartij (HDP) die in juni na de verkiezingen met tachtig zetels zijn entree in het parlement maakte, heeft eerder aangedrongen op solidariteit met het Griekse volk.

Ahmet Davutoglu. Beeld afp
Ahmet Davutoglu.Beeld afp

Het Griekse kabinet stelt een nieuwe, tweejarige overeenkomst met het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) voor om uit de schuldencrisis te komen. Met de steun die het land ontvangt vanuit het permanente financiële noodfonds dat leningen verstrekt aan EU-lidstaten, wil Griekenland haar 'financiële behoeften volledig dekken', zo zegt het kabinet in een verklaring. Ook staat in het voorstel een plan om de Griekse schulden te herstructureren. 'Griekenland blijft aan de onderhandelingstafel en we blijven zoeken naar een goede oplossing om in de euro te blijven', staat verder geschreven.

Het voorstel maakte de Griekse overheid zojuist wereldkundig via een verklaring. Het land heeft het voorstel naar haar schuldeisers gestuurd. Griekenland heeft al twee steunpakketten van het ESM gehad en aast nu dus op een derde, ook al heeft premier Tsipras eerder gezegd geen nieuw steunpakket te willen.

null Beeld afp
Beeld afp

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem heeft zojuist zijn wekelijkse interview met RTLZ afgezegd vanwege 'urgente verplichtingen'. In Athene werd bijna tegelijkertijd een persconferentie voor buitenlandse journalisten afgezegd, eveneens vanwege 'urgente zaken'.

null Beeld anp
Beeld anp

Vooralsnog hebben alle hoofdrolspelers in de Griekse schuldencrisis dingen gezegd, waarvan te verwachten was dat ze die zouden zeggen. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble is een uitzondering op die regel. Hij zei volgens persbureau Reuters vanmiddag dat Griekenland best in de eurozone mag blijven, ook als er in het referendum van aanstaande zondag 'nee' wordt gestemd.

Die opmerking is opvallend van een minister uit het land dat toch als één van de strengere landen wordt gezien wanneer het gaat om de opstelling richting de schuldenlast van Griekenland. Schäuble zou zijn opmerkingen tijdens een besloten bijeenkomst hebben gemaakt en weigerde te reageren op het bericht.

Een man ruimt afval op voor een graffitimuur in Athene. Beeld reuters
Een man ruimt afval op voor een graffitimuur in Athene.Beeld reuters
Wolfgang Schäuble. Beeld reuters
Wolfgang Schäuble.Beeld reuters

Sarah Venema, correspondente van de Volkskrant in Griekenland, is vandaag vanuit Athene naar het zuiden gereisd naar de historische stad Sparta. Ze heeft daar al één 'oxi'-, oftewel nee-spandoek gezien, verwijzend naar het referendum van aanstaande zondag. Ja-spandoeken heeft ze nog niet gezien.

'Maar de pinautomaten doen het hier nog wel. Ik heb net iemand zestig euro zien pinnen en er staat een klein rijtje van zes mensen voor een pinautomaat hier om de hoek', zegt Venema over de telefoon. Ze heeft nog weinig mensen gesproken, omdat ze net is gearriveerd in de stad. Maar ze merkt wel dat de mensen nauwlettend het nieuws volgen en op de hoogte zijn van het gegeven dat er weer nieuwe onderhandelingen lopen. 'De eigenaar van het restaurant waar we net zo lunchten, zei dat hij nee ging stemmen', zegt ze.

Het is lastig de tendens rond het referendum te peilen. Zo is er in Athene vanavond een grote ja-demonstratie. Venema: 'En hier, bij het gemeentehuis van Sparta, hangen drie vlaggen: een lokale vlag, de Griekse vlag en een vlag van de Europese Unie.'

Er hangen hier drie vlaggen bij het gemeentehuis: een lokale vlag, de Griekse vlag en een vlag van de Europese Unie.

Correspondente Sarah Venema

Puerto Rico en Griekenland. In eerste instantie hebben die twee weinig met elkaar te maken, al is het maar door de ruim 8.500 kilometer aan land en zee dat tussen het eiland en het Zuid-Europese land ligt. Maar vandaag de dag lijken ze meer op elkaar dan ooit.

Puerto Rico, formeel onderdeel van de Verenigde Staten, kampt namelijk net als Griekenland met een enorme schuld. Sterker: de gouverneur van het eiland heeft gisteren in een persconferentie aangegeven dat de schulden veel te hoog zijn opgelopen. 72 miljard dollar moet het 'Griekenland van Amerika' aflossen. 'Niet te betalen', zei de gouverneur gisteren al. Bankroet dreigt en het eiland hoopt net als Griekenland op clementie van de schuldeisers.

Een Puerto Ricaan kijkt televisie terwijl zijn gouverneur, Alejandro Padilla, maandag een persconferentie geeft. Beeld epa
Een Puerto Ricaan kijkt televisie terwijl zijn gouverneur, Alejandro Padilla, maandag een persconferentie geeft.Beeld epa
Puerto Rico. Beeld ap
Puerto Rico.Beeld ap

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft nu ook gereageerd op de beweging in Brussel rond de onderhandelingen over de Griekse schuldencrisis. Dat deed ze tijdens een persconferentie met de Kosovaarse premier Isa Mustafa, die op bezoek is in Berlijn.

De deur staat volgens Merkel nog altijd open voor gesprekken met de Grieken, maar van een doorbraak is geen sprake, zegt ze tegen persbureau AP. Ook na de deadline om 00.00 uur vannacht kan er nog gepraat worden, aldus de bondskanselier.

Merkel is verder niet op de hoogte van een nieuw voorstel dat op tafel zou liggen, zegt ze verder tegen Reuters. Ook niet van het last-minute voorstel dat EC-voorzitter Juncker gisternacht bij de Grieken in de bus zou hebben gegooid. 'Voor zover ik weet, heeft de EC afgelopen vrijdag het laatste voorstel gedaan.'

Het schijnt dat het last-minute voorstel van Juncker exact hetzelfde voorstel was, als het voorstel van drie dagen eerder. Dat melden verschillende media.

Merkel (links) vandaag in Berlijn met de premier van Kosovo Isa Mustafa. Beeld ap
Merkel (links) vandaag in Berlijn met de premier van Kosovo Isa Mustafa.Beeld ap

Ook al zegt de Griekse minister van Financiën Varoufakis dat zijn land vandaag niet de schuld aan het IMF zal betalen, de minister hoopt binnen afzienbare tijd wel een deal te sluiten met de schuldeisers. Datzelfde zei de Griekse hoofdonderhandelaar in Brussel. 'Wat de Griekese overheid vindt van een eventuele flexibele opstelling van de schuldeisers? Dat zou een geweldig idee zijn', zei Euclid Tsakalotos.

Maar of die speling er nog is, is de vraag. Een bron binnen de Duitse overheid heeft tegenover persbureau Reuters benadrukt dat het nu te laat is te onderhandelen over een verlenging van het Griekse steunprogramma.

null Beeld epa
Beeld epa

De Griekse minister van Financiën Varoufakis heeft zojuist bevestigd dat Griekenland vandaag niet 1,6 miljard euro zal overmaken aan het IMF. Daarmee zal om 00.00 uur de deadline verlopen voor verlegening van het Griekse steunpakket. Dat meldt persbureau AP.

Varoufakis. Beeld epa
Varoufakis.Beeld epa

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft vandaag opnieuw telefonisch contact gehad met Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi. Dat melden Griekse overheidsbronnen aan persbureau Reuters. De inhoud van het gesprek is niet bekend, maar waarschijnlijk wordt geprobeerd alsnog vandaag overeenstemming te bereiken over een noodlening voor Griekenland.

De Griekse premier Alexis Tsipras geeft een toespraak in Athene. Beeld ap
De Griekse premier Alexis Tsipras geeft een toespraak in Athene.Beeld ap

Griekenland moet vandaag een schuld van 1,6 miljard euro aflossen bij het IMF. Omdat een noodlening bij de Europese geldschieters lijkt te mislukken, moet het Europese volk het maar oplossen, vindt ene Thom Feeney. Hij is een crowdfunding-campagne gestart om het enorme bedrag bij elkaar te krijgen. 'Europa heeft ruim 500 miljoen inwoners', schrijft hij. 'Als we allemaal een paar euro inleggen, lukt het hopelijk om Griekenland weer op de rails te krijgen.' Inmiddels hebben bijna 3 duizend mensen gedoneerd en is ruim 40 duizend euro opgehaald.

De Griekse premier Tsipras belde maandagavond met Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Dat meldt Margaritis Schinas, woordvoerder van de Europese Commissie, tijdens een persconferentie in Brussel. Juncker heeft Tsipras duidelijk gemaakt dat een noodlening vandaag alleen nog mogelijk is als de Griekse regering alsnog het voorstel van de geldschieters van afgelopen vrijdag accepteert en campagne gaat voeren voor een 'ja' bij het referendum van zondag.

De woordvoerder stelt dat voorzitter Juncker de komende dagen niet naar Griekenland zal gaan om zich te mengen in de campagne rond het referendum.

Nu er wat reuring is in Brussel rond mogelijke nieuwe onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers, even een overzicht over wat er zich in grote lijnen afspeelt in de eurozone.

De Grieken hebben nog tot 00.00 uur vannacht om tot een snelle deal te komen. Nadien vervalt het resterende bedrag uit het hulppakket en moeten een eventuele redding weer door alle landen worden goedgekeurd. Dat kost veel tijd. Waarschijnlijk hoopt Tsipras op tijdelijk uitstel van enkele dagen of weken, om dan alsnog een voor hem beter akkoord te sluiten.

Mensen staan in de rij voor een pinautomaat in Athene, vandaag. Beeld ap
Mensen staan in de rij voor een pinautomaat in Athene, vandaag.Beeld ap

Een bron binnen de Griekse overheid meldt nu ook dat er 'initiatieven' genomen zijn richting onderhandelingen over een last-minute overeenkomst tussen Griekenland en zijn schuldeisers. Dat schrijft persbureau Reuters.

'Er zijn initiatieven', meer zou de bron niet hebben gezegd.

Er is beweging in Brussel. Peter Spiegel, de correspondent van The Financial Times in Brussel, beweert op Twitter dat Griekenland tegen hem ontkent dat Tsipras het last-minute voorstel van EC-voorzitter Juncker weer in beraad heeft. 'Maar Athene zou wel met een ander voorstel kunnen komen, vanmiddag.'

Vooralsnog komt er weinig hard nieuws uit de hoofdstad van België over de Griekse schuldencrisis, maar in de wandelgangen lijkt er iets te borrelen.

De correspondent in Griekenland van de Britse krant The Guardian, Helena Smith, meldt dat er achter de schermen hard wordt gewerkt de Grieken vandaag nog terug te krijgen aan de onderhandelingstafel in Brussel. Doel is alsnog een deal te krijgen, voordat de deadline van de Grieken om 1,6 miljard euro over te maken aan het IMF om 00.00 uur afloopt.

Smith sprak zojuist met de belangrijkste Griekse onderhandelaar, Euclid Tsakalotos. Hij benadrukt dat de deur nog niet dicht is in de gesprekken met de schuldeisers. Hij ziet het referendum van aanstaande zondag als een onderdeel van de onderhandelingen.

Diverse Griekse journalisten laten op Twitter weten dat het mogelijk is dat de Grieken vandaag verder onderhandelen. Tsipras zou toch nog een blik werpen op het last-minute voorstel van EC-voorzitter Juncker, aldus de Griekse krant Kathimerini. De krant noemt geen bronnen.

undefined

De woordvoerder van het Kremlin, Dimitri Peskov, heeft zojuist tijdens een persconferentie gezegd dat het zoeken naar een oplossing voor de Griekse schuldencrisis geen zaak is voor Rusland. Het is een zaak van Athene en zijn schuldeisers, aldus Peskov. 'Dit is een probleem van Griekenland, niet van ons.'

Nu de spanning in de eurozone toeneemt en de relatie tussen de EU en Griekenland onder druk staat, wordt gesuggereerd dat Rusland bereid is het land te helpen in ruil voor een groter aandeel in de Griekse economie. Maar de opmerkingen van Peskov lijken daar niet op te wijzen.

Dimitri Peskov. Beeld reuters
Dimitri Peskov.Beeld reuters

Twee voorpagina's van Griekse kranten van vandaag. Op beide voorpagina's is het woord 'oxi', Grieks voor 'nee', terug te vinden.

De Spaanse premier Mariano Rajoy heeft op de Spaanse radio zijn licht laten schijnen over de Griekse schuldenkwestie. 'Als Tsipras het referendum verliest, is dat goed voor Griekenland. Als hij wint, heeft Griekenland geen alternatief dan de euro te verlaten', zegt hij.

Hij zou dat niet toejuichen, aldus persbureau Reuters. Volgens Rajoy zouden de Grieken dan aan andere eurolanden laten zien dat 'het euro-lidmaatschap omkeerbaar is' en dat is een signaal dat niet afgegeven mag worden, aldus de Spaanse premier. 'Ik denk dat dat het ergste probleem is dat er kan ontstaan.'

Mariano Rajoy. Beeld reuters
Mariano Rajoy.Beeld reuters

Griekenland blijft in de eurozone. Dat verzekerde de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Nikos Kotzias de Chinese ambassadeur in Athene, zo meldt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken op haar website.

'Griekenland zal de eurozone niet verlaten en is bereid met China de bilaterale relaties en praktische samenwerking op alle gebieden verder te ontwikkelen', tekent persbureau Reuters op. Kotzias zou de uitspraken gisteren hebben gedaan tijdens een ontmoeting met de ambassadeur.

Nikos Kotzias. Beeld epa
Nikos Kotzias.Beeld epa

Het is vandaag een spannende dag, meldt ook onze correspondent Marc Peeperkorn vanuit Brussel. Hamvraag is of Griekenland echt afziet van de betaling aan het IMF. Het lijkt erop dat de Grieken het niet zullen doen, maar 'pas op', zegt Peeperkorn, 'ze zijn zo onvoorspelbaar, alles is mogelijk'.

Mocht Griekenland niet betalen, dan komt land bij het IMF in de procedure voor landen die in gebreke zijn gebleven. Dat heeft ook een ander gevolg. Het Europese noodfonds ESM kan dan besluiten alle vorderingen direct op te eisen. Dat betekent dat Griekenland al het geld dat het heeft geleend, moet terugbetalen. Dan zit er voor de Europese Centrale Bank ook niets anders op dan de noodsteun direct te stoppen.

'Maar', zegt Peeperkorn, 'het ESM kán dat doen volgens de verdragen. Het hoeft alleen niet. De kans is groot dat ze de uitslag van het referendum zondag afwachten.'

Daarnaast loopt op 00.00 vannacht het Europese steunprogramma af. Het geld dat Griekenland nog tegemoet zou mogen zien (7,2 miljard euro plus 10,9 miljard dat was geoormerkt voor de Griekse banken) vloeit dan terug in de kas van het ESM. Mocht er zondag een overtuigend ja uit het referendum komen, dan zal er weer een heel nieuw programma moeten worden opgetuigd. Dat programma is waarschijnlijk een kopie van het voorstel dat de Griekse premier Tsipras en zijn minister van Financiën Varoufakis nu afwijzen.

De nationale parlementen van de eurolanden moeten dat dan wel weer opnieuw goedkeuren, dus er gaan wel wat weken overheen voordat het in werking treedt. Peeperkorn: 'Ga er daarom maar blind vanuit dat er vandaag weer veel gebeld wordt op het niveau Juncker-Merkel-Hollande-Dijsselbloem-Tusk'.

null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld epa
Beeld epa
Griekse demonstranten met een 'nee'-spandoek in Athene. Beeld afp
Griekse demonstranten met een 'nee'-spandoek in Athene.Beeld afp
Het IMF-logo op het hoofdkantoor van het IMF in Washington. Beeld epa
Het IMF-logo op het hoofdkantoor van het IMF in Washington.Beeld epa

In Duitsland heeft Markus Soeder, een leidend figuur binnen de zusterpartij van de partij van bondskanselier Angela Merkel - het CSU - gezegd dat een 'Grexit' de beste oplossing is voor de Griekse schuldencrisis. Volgens Soeder zou Griekenland 'geleidelijk, voorzichtig en goed doordacht' uit de eurozone moeten verdwijnen. Dat schrijft persbureau Reuters.

De CSU staat als conservatiever te boek dan het CDU, de partij van Merkel, maar de opmerking van Soeder onderstreept de frustratie die leeft rond de Griekse crisis bij de politieke vrienden van Merkel. Ze zou bij haar achterban dan ook moeilijk nog meer eventuele consessies aan de Grieken kunnen verkopen.

Angela Merkel. Beeld epa
Angela Merkel.Beeld epa

De Europese beurzen openden vandaag opnieuw in de min. De Griekse kwestie blijft de gemoederen op de beursvloeren bezighouden.

Kort na de openingsbel stond de AEX-index in Amsterdam 0,4 procent lager op 475,21 punten en daalde de MidKap-index 0,2 procent tot 710,66 punten. De graadmeters in Frankfurt, Londen en Parijs verloren tot 0,5 procent. De beurs in Athene blijft ook vandaag dicht.

Exterieur van Beursplein 5. Beeld anp
Exterieur van Beursplein 5.Beeld anp

Gisteren benadrukte de Griekse premier Tsipras het nog maar eens via Twitter: Griekenland gaat vandaag geen cent overmaken aan het IMF. 'Verstikte banken en afgewezen verlengingsverzoeken. Is het dan redelijk om het IMF morgen te betalen?', schreef hij hypothetisch.

EC-voorzitter Jean-Claude Juncker zou de Grieken afgelopen nacht nog een last-minute voorstel hebben gedaan, om zo voor de deadline op de laatste dag van juni alsnog een akkoord over de Griekse schuldencrisis te krijgen. Dat meldt persbureau Reuters.

Volgens Reuters had de Griekste premier Tsipras bij acceptatie van het voorstel op een briefje moeten schrijven dat hij akkoord gaat met het bod en ook zou hij zijn 'nee'-campagne rond het Griekse referendum van aanstaande zondag moeten veranderen in een 'ja'-campagne. Het persbureau sprak een official van de Griekse overheid. Die zei dat Tsipras het voorstel had gelezen, maar vriendelijk bedankte. Tsipras ziet een 'ja' tegen het huidige aanbod van de EU als vernedering voor het Griekse volk.

null Beeld getty
Beeld getty
Juncker tijdens een persconferentie, gisteren. Beeld ap
Juncker tijdens een persconferentie, gisteren.Beeld ap

Op de dag dat Griekenland 1,6 miljard moet betalen, lijkt de Griekse regering bereid het spel hard te spelen. In een interview op de Griekse televisie liet premier Tsipras gisteren weten niet te geloven dat Griekenland uit de eurozone zou worden gegooid. 'Dat is veel te duur', aldus de premier. Verder riep hij de Grieken op 'nee' te stemmen tijdens het referendum over het steunpakket.

Mocht Griekenland wel uit de euro worden gezet, dan zal het land niet schromen om gerechtelijke stappen te ondernemen tegen de EU. Dat stelde zijn minister van Financiën Yanis Varoufakis vandaag in een interview met de Britse krant Daily Telegraph.

'In de verdragen van de Europese Unie is niets voorzien voor een euro-exit en wij weigeren om die te accepteren', aldus Varoufakis. 'Over het lidmaatschap van Griekenland van de eurozone kan niet onderhandeld worden', gaf hij verder aan.

Athene wint momenteel juridisch advies in, volgens Varoufakis, en zal zeker overwegen naar het Europese Hof van Justitie te stappen als dat noodzakelijk is . 'De Griekse regering zal gebruikmaken van al haar rechten', benadrukte hij.

Duizend Griekse bankfilialen openen vandaag hun deuren voor gepensioneerden die geen pinpas hebben.

De Griekse banken zijn op last van de overheid tot en met 6 juli dicht en er is een pinlimiet ingesteld van 60 euro per dag. Zonder de speciale openingsactie zouden de pasloze pensionado's dus bijna een week geen kans hebben om geld op te nemen. Ook voor hen geldt een limiet, van 120 euro deze week

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden