Teruglezen: Holleeder-proces - Zus Astrid levert 15 nieuwe geluidsopnames in; 'Hij weet dat het nu klaar is voor hem'

Het proces tegen Willem Holleeder (59) beleefde maandag de tiende procesdag. Op het programma stond het eerste deel van het verhoor van Astrid Holleeder, zijn jongste zus. Er is bekendgemaakt dat Astrid afgelopen maand vijftien nieuwe geluidsopnames heeft verstrekt aan het OM. Volgens haar weet Willem Holleeder nu 'dat het klaar is voor hem'. Vrijdag wordt haar verhoor hervat. Lees hieronder het liveblog terug van vandaag.

Beeld Annet Zuurveen

12 maart 2018, 16:11

Nieuwe strafbare feiten van Sonja

Het verhoor van Astrid Holleeder wordt vrijdag hervat. Voordat de zitting wordt gesloten komt de rechtbank nog terug op een ander onderwerp: de afspraken die Sonja Holleeder heeft gemaakt met het Openbaar Ministerie om zonder repercussies te kunnen verklaren.

Volgens de verdediging van Holleeder liegt getuige Sonja over de erfenis van Cor van Hout. Om die reden willen de advocaten meer duidelijkheid over wat Sonja daarover met het OM heeft afgesproken.

Inmiddels heeft het Openbaar Ministerie op verzoek van de rechtbank iets meer informatie verstrekt. Sonja Holleeder was lange tijd verdachte in het zogenoemde Goudsnip-onderzoek, dat draaide om het criminele vermogen van haar geliquideerde partner Cor van Hout. In 2011 kocht zij strafvervolging af: in ruil voor 1,1 miljoen euro zou ze niet worden vervolgd. Sonja heeft toegegeven dat ze in die zaak gelogen heeft: ze zegt niets te hebben kunnen verklaren over de rol van haar broer.

In de aanloop naar het proces tegen haar broer Willem Holleeder weigerde ze echter nog meer aanvullende vragen over deze zaak te beantwoorden. Op een gegeven moment is zij daar echter wel over gaan verklaren. De verdediging van Willem Holleeder wilde graag meer informatie waarom ze toch overstag ging. Nu blijkt dat er in 2016 nieuwe ‘strafbare feiten’ aan het licht zijn gekomen, dat heeft het Openbaar Ministerie inmiddels afgedaan met een boete.

Maar, stelt advocaat Sander Janssen, deze afspraken tussen het Openbaar Ministerie en Sonja Holleeder zijn nog altijd ‘in nevelen gehuld’. Hij wil onder meer weten wat de hoogte is van de boete. ‘En om welke strafbare feiten gaat het: meineed, witwassen? Zijn er afspraken met de Belastingdienst?’ Hij vindt dat er meer informatie op tafel moet komen. ‘Want dit is geen alledaagse getuige.’ Volgens hem is inmiddels gebleken dat deze getuige ‘heel goed in staat is om een onwaar verhaal op overtuigende wijze te brengen’.

Vrijdag wordt de zitting hervat. Dan reageert het OM op het verzoek van Janssen.

12 maart 2018, 14:46

Huilen om Cor van Hout

‘Ik begrijp dat het niet makkelijk is’, zegt de rechter. Uit de getuigenbox klinkt gesnik, zakdoeken ritselen. De rechter ondervraagt Astrid Holleeder over de heimelijke geluidsopnames die ze eerder al inleverde bij justitie. Ze licht toe wat er tijdens die gesprekken gebeurde. Want haar broer en zij hadden ‘aan een half woord genoeg’, niet alles wat er non-verbaal tussen haar en haar broer is 'besproken' is uit die geluidsopnames te halen. Ook wordt op de opnames veel gefluisterd.

Astrid: ‘We hoefden maar met de ogen te gebaren. We hoefden niks te zeggen en dan begrepen we elkaar al.’ Volgens de jongste zus van Willem Holleeder was het voornaamste gebaar dat haar broer maakte dat van een vuurwapen.
Rechter: ‘In welke situaties gebeurde dat?’
Astrid: ‘Hij zegt niet: ik ga hem liquideren. Hij zegt: 'die is aan de beurt', of 'die gaat'. En dan volgt het gebaar, langs het lichaam.’

Astrid maakte die opnames om te voorkomen dat het alleen haar woord tegen dat van haar broer is. Op de opnames is onder andere te horen hoe ze spraken over de aangifte die Peter R. de Vries in 2014 heeft gedaan tegen Willem Holleeder. Holleeder had de misdaadjournalist bedreigd.

Ook dit gesprek gaat over liquideren, aldus Astrid. ‘Over het omleggen van Peter. Maar we spreken het niet uit.’ Volgens Astrid is het niet te volgen hoe Willem Holleeder denkt. ‘Het komt erop neer dat het altijd de schuld van de ander is. Terwijl die ander altijd voor hem klaar staat. Maar zodra er iets misgaat, kan hij vals worden. Dan wordt hij een hond die gaat bijten.’

Rechter: ‘Op één van de opnames zegt hij: Sonja is een hoer, ze praat met de politie. Wat bedoelt hij als hij vervolgens zegt dat hij daar niet mee kan leven?
Astrid: ‘Dat hij haar dood wil schieten.’

Op één van de opnames vraagt Willem Holleeder aan Astrid: ‘Wie is de baas?’ Daarop antwoordt zij: ‘Jij.’ Volgens Astrid is dat Willems manier om te laten zien dat hij ‘Cor de baas is geweest. Letterlijk. Cor is er toch niet meer. Vroeger was Cor de baas, nu hij’. De getuige wordt emotioneel als het hierover gaat. ‘Dat kwam bij mij heel erg binnen. Ik moest ook huilen op de opnamen. Ik kon mezelf niet meer beheersen, ik begon te snikken. Maar Willem mocht niet zien dat ik om Cor huilde. Daar is geen ruimte voor. Dat is het keurslijf waar ik het eerder over had. Je kan niet eens verdriet hebben om iemand. Omdat het niet kan.’

12 maart 2018, 13:48

15 nieuwe geluidsopnamen

Volgens het Openbaar Ministerie heeft Astrid Holleeder afgelopen maand nog 15 nieuwe geluidsopnamen ingeleverd. Die gesprekken zijn inmiddels deels uitgewerkt. De aanklager wil een selectie van die gesprekken laten horen op de zitting van 23 maart, om de verdachte en de getuige aan de hand daarvan vragen te stellen. ‘Het zou goed zijn als Willem Holleeder daar dan fris van de lever op kan reageren’, zegt de officier.

Willem Holleeder voelt daar niks voor. ‘Ik wil daar vers van de lever wel wat over zeggen.’ Hij wil de nieuwe opnames eerst zelf uitluisteren, om te horen wat nou wel en niet gezegd is. De kwaliteit van de opnames laat soms te wensen over. ‘De vorige keer hebben we ook opnames gehad en daar zijn heel veel correcties op geweest. Halve dingen die wel of niet gezegd zijn, dingen die ingevuld zijn.’

De rechter heeft ook nog vragen aan Astrid Holleeder over de opnames. 'Wat moet ik me voorstellen bij uw verklaring dat u ze bij een verhuizing heeft gevonden? Kunt u daar wat over zeggen?'

Astrid: 'Nee, liever niet. Ik heb wel eens uitgelegd hoe het werkte met het verstoppen en beheren van die gesprekken: ik bracht ze ook bij anderen onder. Dat is over een hele periode geweest en ik had kennelijk nog ergens bij iemand gesprekken liggen. Die is verhuisd en die kwam met die gesprekken aanzetten.'

Dit zijn de dossiervreters die Willem Holleeder verdedigen

Sander Janssen en Robert Malewicz, twee jonge advocaten, verdedigen de belangen van Willem Holleeder. Het wordt, zeggen collega's, 'de zaak van Sander en Robert tegen de rest'. Lees hier het profiel van de advocaten.

12 maart 2018, 13:03

'Het is klaar'

Astrid Holleeder zegt enkele geluidsopnames die ze heimelijk maakte van gesprekken met haar broer te hebben teruggevonden. Volgens haar trof ze de opnamen aan tijdens een recente verhuizing. Op één van die opnames staat een gesprek waarin haar broer zegt dat ‘hij bang is dat Dino S. gaat praten’. (Dino S. is tot levenslang veroordeeld in het Passageproces wegens het opdracht geven tot moorden, red.) Astrid: ‘Er zijn twee dagen van gesprekken geweest waarin we dat heel uitgebreid hebben besproken.’

Ze wordt emotioneel als ze het vertelt. Waarom, wil de rechter weten. Astrid: ‘Omdat hij nu weet dat het voor hem gewoon klaar is.’

Advocaat Sander Janssen is verbaasd om dit te horen, en vindt het verhaal dat tijdens een verhuizing banden opduiken niet erg geloofwaardig. Zijn voorganger Franken heeft al eerder de vraag gesteld of alles wel was overhandigd en wilde een huiszoeking. Maar dat wees de rechter-commissaris af. ‘En vandaag’, zegt Janssen, ‘hebben we haar acht tot tienmaal horen zeggen: er zijn nieuwe opnames. Ik wil graag duidelijk hebben wat er is ingeleverd. Wanneer? En zijn er nog meer opnames?’ ‘Een huiszoeking kun je wel vergeten’, bijt Astrid hem toe.

Het antwoord op de vragen wordt rond half drie gegeven. De zitting is nu geschorst.

12 maart 2018, 12:36

Geldzaken

De rechter wil weten of Astrid en Sonja ook geldzaken bespraken. Hun broer Willem claimt namelijk dat het de zussen om geld gaat; dat zou een drijfveer zijn om tegen hem te verklaren. Volgens Astrid is dat onzin.

Sonja weigerde na de dood van haar man Cor van Hout om de erfenis te delen. Haar broer claimt recht te hebben op een deel van die erfenis, dit zou de mede-Heinekenontvoerder hem mondeling hebben beloofd toen hij nog leefde.

Sonja Holleeder heeft eerder verklaard dat er niks in het testament stond over een deel voor Willem Holleeder. Ze wilde bovendien niet dat haar broer het geld 'waarvoor Cor hard had gewerkt' zou krijgen. Dat geld - dat deels afkomstig was van de Heinekenontvoering - was voor haar en de kinderen.

Volgens de zussen zit Willem Holleeder achter de liquidatie op zijn jeugdvriend en zwager Cor van Hout.

Rechter: 'Er zijn ook twee mislukte aanslagen geweest op het leven van Van Hout. Besprak u met Sonja wat er moest gebeuren als Van Hout dood zou gaan?'

Astrid: 'Nee, ze heeft me wel later verteld dat ik in het testament stond. Als executeur-testamentair. Ik dacht alleen als voogd, ik zou voor de kinderen zorgen als er iets zou gebeuren.'

Rechter: 'Heeft ze na de dood van Cor over hun huis in Spanje met u gesproken?'

Astrid: 'Nee, het was van haar. Ik hoorde dat ze het verkocht had. Ze was met Cor, dat was haar man, daar besprak ze die dingen mee. Het is niet van mij, ik had er geen belangstelling voor.'

Rechter: 'Over geld heeft ze niet met u gesproken? Heeft ze u niet betrokken bij de financiële beslissingen?'

Astrid: 'Nee, zo denkt mijn zus niet. Ze denkt niet vooruit.'

12 maart 2018, 12:07

Klankbord

Willem Holleeder gebruikte zijn zus Astrid ‘als klankbord, vertrouweling’. Bij haar kon hij zijn verhaal kwijt, vertelt de getuige aan de rechter.

Rechter: ‘Wat dreef hem om zo openhartig tegen u te zijn?’
Astrid: ‘Omdat wij als familie altijd alles geheim hielden. Dat ontstond na de Heinekenontvoering. We zouden nooit praten over het losgeld.’

Dat betekende volgens Astrid ook dat er bepaalde leefregels golden. Over de telefoon? Daar mochten ze nooit iets zeggen. In huis? Ook niet. ‘We mochten nooit iets belastends zeggen.

‘Ik was zijn hersenen. Moest hij dingen kwijt, dan was zijn zusje de enige plek waar hij iets kon vertellen.’

12 maart 2018, 11:28

'Ik ken Willem ook als mens'

Nadat Cor van Hout en Willem Holleeder vrij kwamen in de jaren negentig investeerden ze het geld van de Heinekenontvoering (1983) onder meer in de Amsterdamse Wallen. Astrid, destijds een rechtenstudent, ging voor hen werken achter de kassa.

Rechter: ‘Er moest brood op de plank komen. Maar waren er ook bezwaren tegen dat baantje?’
Astrid: ‘Pas gaandeweg mijn werk als advocaat ben ik gaan begrijpen: dit kan wel en niet. Ik heb toen niet de morele afweging gemaakt: oh, nu doe ik iets van het Heinekenlosgeld. Pas later begreep ik: hé, toen ben ik een grens overgegaan.’

Maar er speelde meer mee. Na de ontvoering werd de familie hechter. ‘Mijn moeder liet haar zoon niet vallen. Dat was het gevoel. Wat doe je op het moment dat je broer verantwoordelijk is voor een ontvoering? Heel moeilijk, zeker op die leeftijd.’ Nadat Willem Holleeder zijn straf had uitgezeten ‘was het van: wij zijn bij elkaar en iedereen draagt bij. Ik ken Cor en Willem de crimineel, maar ik ken ze ook als mens’.

Rechter: ‘Hoe ging u met uw broer om in de tijd van de Heinekenontvoering?’
Astrid: ‘Ik was 17 en toen niet echt op mijn familie gericht. Ik ging mijn eigen weg. Hij was veel ouder dan ik. Ik had heel andere interesses.’

‘We hadden als familie totaal niets in de gaten, we hadden er geen idee van dat ze verantwoordelijk waren voor de Heinekenontvoering. Mijn vader was idolaat van zijn baas. Meneer Heineken kwam ook wel eens bij ons op bezoek.’

‘De nacht dat de politie bij ons binnen viel, sliep ik bij mijn zusje. Toen mij werd verteld dat het ging om de Heinekenontvoering, geloofde ik het niet. Ik dacht: ik zit in een verkeerde film.’

Rechter: ‘Wat vond u van die daad?’ Astrid: ‘Het is niet zo dat we zijn opgegroeid voor galg en rad. De sfeer was vroeger bij ons thuis: als we een tientje vonden op straat, moesten we het naar de politie brengen. We waren hele brave kinderen, ook op school. (…) Wim (Willem, red.) had alleen al vroeg in de gaten dat er ook een andere manier was om geld te verdienen.’

‘Ik vond het vreselijk wat hij gedaan had. Er zijn bekende beelden van meneer Heineken en diens chauffeur Doderer die na de ontvoering trots naar buiten lopen. Chique zelfs. Maar later heb ik een artikel uit een Duits tijdschrift onder ogen gekregen. Daarin stonden foto’s van hoe ze aan die muur geketend hadden gezeten. En hoe ze erbij zaten toen ze gevonden waren. Die beelden gaan niet meer weg. De ontvoering is voor mij: ze hebben vastgeketend gezeten in doodsangst.’

12 maart 2018, 10:31

'Ik doe hem dit aan'

Willem Holleeder zit nauwelijks stil. Als zijn zus Astrid zegt dat ze wil dat hij voor de rest van zijn leven in de gevangenis blijft, draait hij met een pen in zijn hand. Hij zet zijn leesbril op en maakt een aantekening.

Astrid wordt emotioneel van het vooruitzicht voor haar broer: 'Ik doe hem dit aan. Ik vind het heel zielig voor hem. Voor mezelf vind ik het heel vervelend, maar voor hem ook. Verraden worden door je eigen familie is niet niks. Dit is het ultieme verraad. Ik had liever gehad dat een ander het had gedaan.' Want ze heeft medelijden met hem.

'Ik kan er ook niet mee leven. Je zou denken dat ik hem dan wel zou moeten haten. Maar ik heb in mijn leven niet anders gedaan dan van mensen houden die ik niet leuk vond. Mijn vader, Willem. Nu moet ik met het vooruitzicht leven dat hij vastzit voor de rest van zijn leven. Als ik een gebakje eet, dan weet ik dat hij dat nooit meer zal kunnen. Als ik hem nu mee zou kunnen nemen, als ik zou weten dat-'ie niets meer zou doen, dan zou ik hem zo meenemen. Maar hij is ziek. En het enige medicijn dat werkt, dat zijn die vier muren. Hij kan niet anders: hij doet wat 'ie-doet.'

Willem Jebbink, de advocaat van Astrid Holleeder, arriveert bij de rechtbank. Beeld anp

12 maart 2018, 9:59

Astrid huilt, Willem is onrustig

Rechter: ‘Volgens u ontstond er een opening om te verklaren toen Stanley Hillis overleed?’ (Beroepscrimineel Hillis werd in 2011 geliquideerd, red.)
Astrid: ‘Ja, want Hillis was altijd buiten. Dan is het niet heel moeilijk voor Willem om iets te regelen (een aanslag op de zussen Holleeder of de kinderen, red.). Het is sowieso niet heel moeilijk om iets te regelen.’ Maar, vervolgt Astrid op de vraag waarom ze in 2013 begon te verklaren tegen haar broer, ‘het ging van kwaad tot erger. Wat doe je dan?’

De rechter wil weten of ze eerder heeft overwogen naar de politie te gaan. Bijvoorbeeld na de moord op kroegbaas Thomas van der Bijl in 2006. Volgens de aanklagers heeft Willem Holleeder opdracht gegeven tot deze moord.

Rechter: ‘En kende u Thomas van der Bijl?’
Astrid: ‘Ja, heel goed.’ Ze huilt. ‘Thomas was niet nodig. Hij was gewoon een jongen die altijd alles voor iedereen deed. Hij was een boeffie, maar hij was niet slecht. Dat loopt hier ook door elkaar. Willem zegt ook dat hij een boef is, maar hij is geen boeffie zoals Thomas. Die was niet slecht. Ik vond het heel heftig.’
Rechter: ‘Overwoog u na die moord naar de politie te gaan?’

In eerste instantie niet, zegt ze. Want haar broer Willem zat op dat moment vast wegens afpersing. Ze dacht aanvankelijk dat hij het daarom niet gedaan kon hebben. ‘Later kwam ik erachter dat het anders geregeld was.'

Rechter: ‘En even terug naar Sonja. Uw broer zegt dat Sonja u napraat.’
Astrid: ‘Ik kan niet iemand voor mijn karretje spannen. Zulk gedrag heb ik nooit laten zien. Je veronderstelt een hele foute moraal bij iemand als je zoiets beweert. Ik werk al 20 jaar binnen het rechtssysteem, dat zijn mijn normen en waarden. Ik vind het beledigend wat hij zegt: ik kan Sonja geen leven laten verzinnen.’

‘Als je het over regisseren hebt, is er maar een die regisseert en dat is Willem. Hij bedenkt het. Willem zei tegen mij: ‘Je moet naar Sonja en haar zeggen dat ze mag tossen om haar kinderen. Of dat ze dit moet, of dat moet doen.’

Volgens Astrid heeft ze lange tijd geprobeerd om de boel te sussen en op te lossen. Uiteindelijk was verklaren de enige mogelijkheid die overbleef om de situatie op te lossen, aldus Astrid.

Haar broer Willem Holleeder zit onrustig op zijn stoel te luisteren.

12 maart 2018, 9:36

Astrid begint te spreken

Er staat een zwart scherm voor de getuigenbox. Astrid Holleeder is alleen te zien voor de officieren van justitie, advocaat Sander Janssen en de rechters. Haar broer Willem kan haar niet zien. Astrid zal vandaag, vrijdag en volgende week vrijdag haar verklaring afleggen.

Rechter: ‘Dit verhoor heeft lang op zich laten wachten. Hoe kijkt u aan tegen vandaag, en de dagen die komen gaan?’
Astrid: ‘Ik ben blij dat ik aan de beurt ben en met u in gesprek kan.’

Astrid is in 2013 in het diepste geheim begonnen met het afleggen van een verklaring tegen haar broer Willem, die verdacht wordt van een reeks liquidaties. Hij werd eind 2014 aangehouden. In maart 2015 werden Astrids verklaringen uit de kluis gehaald. Inmiddels heeft ze zo’n veertig verklaringen afgelegd en twee boeken geschreven.

Rechter: ‘Heeft u tot nu toe de waarheid verklaard?’
Astrid: ‘Absoluut.’
Rechter: ‘Geldt dat ook voor het Heinekenlosgeld en de erfenis van Cor van Hout?’
Astrid: ‘Absoluut.’
Rechter: ‘Hoe heeft u zich voorbereid?’
Astrid: ‘Ik probeer het rustig te ondergaan.’

Het helpt volgens haar ook dat ze pijnstillers heeft geslikt wegens een acute ontsteking aan haar schouder. Dat dempt de spanning enigszins, aldus een van de belangrijkste getuigen tegen Willem Holleeder.

Astrid heeft het proces gevolgd via Twitter, om te kijken wat er tot nu toe al gezegd is en wat haar broer verklaart. ‘Het blijft mijn woord tegen het woord van de ander. Ik heb wel gezocht naar punten en bewijzen waardoor ik meen mijn woorden kracht bij te kunnen zetten.’

Ze heeft ook met Peter R. de Vries en haar zus Sonja gesproken voorafgaand aan deze zitting. Sonja legde vorige maand haar verklaring af in de rechtbank. ‘We hebben met name over het emotionele deel gesproken. Ik vond het heftig hoe de verdediging haar confronteerde.’ Astrid klinkt emotioneel als ze dit zegt.

De directe aanleiding voor Astrid Holleeder om tegen haar broer te getuigen is dat Willem Holleeder haar zus Sonja, haar neefje en haar nichtje bedreigde. 'Het stopte niet.' Telkens nadat haar broer een straf uit had gezeten, ging het 'onverminderd door'. 'Er zit iets in hem, hij leert niet van straffen.' Bovendien liep de familie Holleeder gevaar omdat mensen een hekel hadden aan haar broer, aldus Astrid. Ze zegt informatie te hebben gekregen dat er een zus van Willem Holleeder geliquideerd zou worden - als wraak voor een andere moord.

12 maart 2018, 9:10

Opnieuw dikke rijen

De rechtszaak tegen Willem Holleeder wordt hervat. Vandaag getuigt zijn zus Astrid Holleeder. Voor de zwaarbeveiligde Bunker in Amsterdam Osdorp staat vanochtend een dikke rij mensen. De Holleeder-dagjesmensen stonden al vroeg in de rij; de eersten waren er al om 5:45 uur. Sommigen zijn inmiddels vaste bezoekers.

De rechter begint de zitting met een waarschuwing. Niemand mag geluidsopnamen maken. 'De gevolgen zullen vreselijk zijn.'

12 maart 2018, 8:51

Rothuizen

Een dag research, een zittingsdag, een dag uitwerken en een dag tekenen, en dan ziet volgens Jan Rothuizen het grootste proces van het jaar, de rechtszaak tegen Willem Holleeder, er zo uit. Rothuizen bezocht de rechtbank in Amsterdam Osdorp, ook wel de Bunker genoemd, een aantal weken voordat de zaak begon voor het eerst. Toen mocht hij nog overal vrij rondkijken en zat hij op de stoel waarop Holleeder vandaag ook weer zal plaatsnemen voor procesdag 10. Hij maakte toen een eerste schets. ‘Ik wilde een overzicht maken zodat je ook begrijpt waar iedereen zit. Er is veel aandacht voor deze zaak in de media, maar er is ook opvallend weinig beeld van te zien.’

Een dag volgde Rothuizen het proces vervolgens vanuit de zaal een voorrecht dat is voorbehouden aan de tekenaars. De meeste journalisten volgen de zaak vanaf de publieke tribune. Daarna volgde de eerste potloodschets en begon het echte ordenen van de teksten. Geen makkelijke opgave. ‘Het is jammer dat ik altijd veel meer te vertellen heb dan dat ik kwijt kan in mijn tekening.’

Beeld Rothuizen

12 maart 2018, 8:48

Wie is wie in dit proces?

Vandaag is de tiende dag in het omvangrijke liquidatieproces tegen Willem Holleeder. Onze misdaadverslaggevers Wil Thijssen en Elsbeth Stoker zijn erbij en houden u vandaag live op de hoogte.

Al jaren wordt de naam van Willem Holleeder in verband gebracht met een reeks liquidaties in de onderwereld. Dit is echter de eerste keer dat hij zich bij de rechter voor moord moet verantwoorden. Voorheen was daarvoor onvoldoende bewijs. Maar dankzij getuigenissen van zijn eigen zussen en kroongetuige en moordmakelaar Fred R. is dat nu anders.

Lees in deze special meer over de verdachte zelf, de aanklagers, advocaten en rechters in zijn proces en de mensen die hij zou hebben laten vermoorden.

Beeld Erik Kroes
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.