Teruglezen: Grieken tellen gespannen af tot referendum

Dit liveblog is gesloten. Hieronder leest u de belangrijkste zaken terug.

De interpretaties van een 'nee' bij het referendum in Griekenland aanstaande zondag kunnen onmogelijk verder uit elkaar liggen. In Brussel ziet men een 'nee'-stem als een nee tegen Europa en de euro, terwijl veel Grieken een 'nee' zien als hun laatste kans op een betere deal.

De Griekse premier Tsipras benadrukte vandaag opnieuw dat hij hoopt dat de Grieken 'oxi' (nee) aanvinken in het stemhokje. Hij is er nog altijd van overtuigd dat zijn onderhandelingspositie door een tegenstem wordt versterkt.

In Brussel hopen ze juist op een 'nai' (ja). Want bij een 'nee', zo zei eurogroepvoorzitter Dijsselbloem vandaag, is verder overleg uitgesloten. Bij een 'ja' treedt zijn ambtsgenoot in Griekenland, financiënminister Varoufakis, af.

Ondertussen heerst er in Griekenland vooral onduidelijkheid en onenigheid over de gevolgen van het resultaat van het referendum, blijkt uit de verslagen van Volkskrantjournalisten Sarah Venema en Carlijne Vos. De Grieken zijn bang wat hen de komende dagen en weken nog te wachten staat.

Een demonstrant verbrandt een vlag van de EU voor het gebouw van de EC in Athene.Beeld afp

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem richt zich tijdens een debat in de Tweede Kamer tot het Griekse volk: 'Eén illusie moet van tafel: bij een nee is het niet mogelijk om opnieuw te onderhandelen over soepelere maatregelen. Dat kan gewoon niet. Als je Griekenland op orde wilt brengen - de begroting, de economische structuur, het doorbreken van vriendjespolitiek - dan zul je ingrijpende maatregelen moeten nemen. Als de bevolking dat type maatregelen fundamenteel afwijst, dan kúnnen we geen steun verlenen. Dan heeft het gewoon geen zin.'

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft het Griekse volk voorgehouden dat een 'nee' bij het referendum aanstaande zondag Griekenland een sterkere onderhandelingspositie geeft in Europa. Dat is niet waar, zegt Dijsselbloem. 'Ik ben bereid om Grieken nog te helpen, als de Griekse politici en bevolking zeggen bereid te zijn een aantal maatregelen te accepteren. Als ze zeggen: dat willen we niet, dan is de vraag of er nog plek is voor Griekenland in de eurozone. Dat is de serieuze kwestie die aan de orde is.'

Jeroen Dijsselbloem.Beeld ap

De Griekse minister van Financiën, Varoufakis, verbindt zijn lot aan het referendum van zondag. Als de Grieken voor hervormingen in ruil voor geld stemmen, dan treedt hij af. Dat zei hij in een interview met Bloomberg TV.

Varoufakis benadrukte in het interview dat de eisen die de Europese Commissie, het IMF en de ECB stellen de problemen van Griekenland alleen maar verlengen. 'Daar teken ik niet voor.'

Mocht Varoufakis zondag inderdaad aftreden, dan hoeft dat niet het einde te betekenen van de huidige Griekse regering, zei Varoufakis. Die zal zich 'eventueel met andere mensen' achter de wil van het volk scharen.

Volgens een laatste peiling, die vandaag is gepubliceerd in Griekse media, zal 47 procent van de Grieken 'ja' stemmen. Sinds de banken zijn gesloten, lijken steeds meer Grieken te buigen voor de eisen van de geldeisers. 'Ze vrezen voor de toekomst nu ze daadwerkelijk worden geconfronteerd met rijen voor de pinautomaten en het hamstergedrag in de supermarkten en bij de benzinepompen', schrijft verslaggever Carlijne Vos vandaag in de Volkskrant.

Beeld anp

De peilingen over het Griekse referendum van zondag fluctueren nogal, maar tot nu toe 'overwon' het nee-kamp. Tot vandaag. Althans, uit een nieuwe peiling, gepubliceerd door Euro2day, blijkt dat een meerderheid van de Grieken bereid zou zijn te buigen voor de geldschieters. Volgens deze peiling stemt 47,1 procent 'ja' en 43,2 procent 'nee'.

De kaarten kunnen er natuurlijk morgen weer anders bijliggen. Bovendien geldt voor deze peiling een foutmarge van 3,1 procentpunt, wat erop neerkomt dat in werkelijkheid de verschillen nog veel kleiner kunnen zijn. In werkelijkheid zou nog steeds het nee-kamp in de meerderheid kunnen zijn. Hoe dan ook belooft het een spannende race te worden.

Update - Sowieso ligt het publiceren van peilingen in deze hectische periode gevoelig in Griekenland. GPO, het peilingbureau dat deze specifieke peiling maakte, zegt in een verklaring dat de cijfers slechts een klein deel van hun gehele onderzoek weergeven. Verder zegt GPO dat het 'geen verantwoordelijkheid' neemt voor het publiceren van de resultaten. Dit meldt de Guardian.

Om er even in te komen, beginnen we met een samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen die gisteren plaatsvonden:

- De Griekse premier Alexis Tsipras kwam met een verzoek voor een nieuwe lening uit het Europees noodfonds van 29 miljard. Daarmee kan Athene de komende twee jaar zijn schulden aan de ECB en het IMF afbetalen. In ruil daarvoor zou Tsipras de eisen van de schuldeisers inwilligen. Maar de bezuinigingen en hervormingen die hij voorstelde, gingen de eurolanden niet ver genoeg. 'De voorstellen zouden genoeg zijn geweest om een tweede steunpakket te verlengen, maar niet voor een derde steunpakket van bijna 30 miljard euro', zei Brussel-correspondent Marc Peeperkorn. Hij noemde het voorstel 'zwak'.

- Al snel kwamen de eerste reacties op het voorstel van Tsipras. Die waren overwegend sceptisch. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble zag 'geen basis' voor serieuze onderhandelingen met Athene. EU-president Tusk: 'Europa wil Griekenland helpen. Maar je kunt niemand tegen zijn zin helpen.'

- Tsipras had ondertussen aangekondigd dat hij een nationale televisietoespraak zou houden. In de media werd gespeculeerd dat hij wellicht het referendum van zondag zou afblazen, maar dit gebeurde niet. In plaats daarvan zei Tsipras vastbesloten te zijn het referendum van zondag door te laten gaan. Hij deed nogmaals een oproep aan de Grieken om het aanbod (hervormen in ruil voor geld) af te wijzen.

- Dit irriteerde de andere eurolanden en het IMF. De Duitse bondskanselier Angela Merkel had voor de toespraak van Tsipras al aangegeven dat ze pas verder wilde onderhandelen als er meer duidelijkheid is over het referendum. Later die dag kreeg ze bijval van de Trojka (eurogroep, ECB, IMF). Bij monde van Jeroen Dijsselbloem liet de eurogroep weten pas na het referendum verder te zullen praten met de Grieken. Dan pas zal het nieuwe voorstel van Tsipras eventueel besproken worden, afhankelijk van de uitslag van de stemming.

Tsipras tijdens zijn televisietoespraak van gisteren, waarin hij aankondigde dat het referendum gewoon doorgaat.Beeld reuters
Een demonstrant uit het nee-kamp in Thessaloniki.Beeld afp

Volkskrantverslaggeefster Carlijne Vos is in Athene. Vanavond was zijn bij een emotionele bijeenkomst van Syriza op een stadsplein in Athene, waar minister Theano Fotiou van Sociale Solidariteit een bezorgde menigte toesprak. Ze doet verslag:

Een ‘nee-stem’ betekent een steun in de rug voor de regering van Tsipras in de onderhandelingen met de schuldeisers, zo bezwoer Fotiou de menigte. 'Het betekent niet dat we uit de euro gaan, maar dat we nee zeggen tegen een bezuinigingspakket dat ons verder in de spiraal van armoede en verstikkende bezuinigingen zal brengen, waardoor de economie nooit zal kunnen aantrekken.'

De menigte, vooral bestaande uit ouderen, maakt zich grote zorgen over de consequenties van een 'nee-stem' nu Europa aangeeft dan geen ingang meer ziet voor verdere onderhandelingen. Burgers voelen nu dagelijks de consequenties van de sluiting van de banken. Het geld in de pinautomaten dreigt op te raken nog voor het weekeind. Pinnen van 20 euro biljetten is nu al niet meer mogelijk waardoor de dagelijkse limiet feitelijk op 50 euro neerkomt in plaats van 60 euro. Betalen kan op veel plaatsen alleen nog met contant geld, waardoor veel mensen afzien van aankopen en de economie verder in het slop raakt.

De rijen voor de pinautomaten en de pensioenuitkeringen worden als een grote vernedering ervaren. In Athene waren gisteravond tal van demonstraties en bijeenkomsten. Het verdeelt de bevolking steeds verder in een ja- en nee-kamp.

Mensen staan in de rij bij een bank in Athene.Beeld getty
Theano Fotiou.Beeld epa

Tsipras was nog niet klaar met zijn rede op Twitter. In andere tweets zegt hij dat door het referendum 'een heel volk' invloed kan hebben op het onderhandelingsproces. Verder noemt hij de Duitse minister van Financiën Schäuble bij naam. 'We accepteren niet de visie van meneer Schäuble op de euro, die staat voor armoede, bezuinigingen en sociale catastrofe. Vijf jaar heeft Griekenland nu de maatregelen van zijn partners geïmplementeerd, maar een oplossing voor het Griekse probleem is er nog altijd niet.'

Volgens Tsipras werd Griekenland verder de afgelopen vijf maanden geconfronteerd met 'ongekende chantage' om maatregelen te nemen. Daar is hij naar eigen zeggen klaar mee. 'Het Griekse volk laat zich niet intimideren en zal vrij kiezen. Het oude politieke systeem is verantwoordelijk voor de schuld die op ons drukt.' Zijn regering zal er volgens Tsipras alles aan doen de problemen op te lossen.

Tsipras (links).Beeld afp

De Griekse premier Tsipras herhaalt in een serie tweets nog eens luid en duidelijk zijn boodschap. Het referendum gaat niet over een Grexit, maar over de vraag of het volk instemt met de voorstellen van de geldschieters uit Brussel, stelt hij.

‘Een ‘nee’ tegen een oplossing die niet deugt, is geen ‘nee’ tegen Europa. Het betekent een eis voor een realistische oplossing’, twittert hij onder andere.

Hiermee herhaalt Tsipras nog eens zijn stemadvies aan het Griekse volk: stem vooral 'oxi' (nee) zondag. Tsipras verwacht dat dit zijn onderhandelingspositie in toekomstige gesprekken met Brussel versterkt.

In Brusselse kringen wordt heel anders gedacht over de implicaties van een 'nee'-stem. Onder meer Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker gaf al aan dat hij een ‘nee’ ziet als een nee tegen Europa.

Bij overeenstemming tussen Griekenland en zijn geldschieters heropenen de banken op dinsdag. Dit heeft de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis zojuist tegen verslaggevers in Athene gezegd, meldt persbureau AP.

En zonder deal? ‘Met een deal, wat overigens een zekerheid is’, zegt de minister. ‘Natuurlijk bereiken we een akkoord, weet Europa dan niet wat in haar eigen belang is?’, vervolgt Varoufakis, waarna hij op zijn motor het Griekse ministerie van Financiën verlaat.

Minister Yanis Varoufakis, eerder deze weekBeeld afp

De vooruitzichten voor economische groei in Griekenland zo dramatisch, dat het land sowieso langer geld moet lenen van de eurolanden. Dat stelt althans het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een rapport.

Ook sluit het IMF niet uit dat gedeeltelijke kwijtschelding van de Griekse schulden noodzaak kan zijn. Dit geldt ook als Griekenland bereid is economische hervormingen door te voeren.

Griekenland zou volgens het rapport nog zeker 50 miljard euro aan extra financiering, waarvan zeker 36 miljard uit Europa, nodig hebben. De informatie waarop dit IMF-rapport is gebaseerd, is nog van voor dinsdagnacht, toen Griekenland een betalingsdeadline aan het IMF miste en in gebreke bleef.

Eerder vandaag zei IMF-baas Christine Lagarde dat Griekenland pas in aanmerking komt voor schuldenverlichting als het land bereid is de economie te hervormen.

IMF-baas Christine Lagarde in BrusselBeeld anp

De top van de Europese Centrale Bank komt maandag bijeen om het verstrekken van financiële noodhulp aan Griekse banken te bespreken. Dat meldt persbureau Reuters. Griekenland heeft momenteel een lening van 85 miljard euro bij de ECB uitstaan. Het besluit of dit bedrag wordt bevroren of verder wordt verstrekt, zal worden gemaakt nadat de uitkomst van het referendum bekend is.

De Griekse regering heeft een officiële site gelanceerd (in het Grieks en Engels) om stemmers in te lichten over het referendum van zondag. Bekijk 'm hier. De site bevat ook een aftellende tijdklok. Nog 2 dagen, 15 uur en 5 minuten en de stembussen zijn geopend.

De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, is met zijn harde taal richting de Grieken een gehaat figuur in Griekenland. Maar in eigen land is hij nog nooit zo populair geweest, blijkt uit een peiling van de Duitse zender ARD.

Zeventig procent van de Duitsers vindt dat de 72-jarige Schäuble geknipt is voor zijn huidige baan. Daarmee streeft hij zijn populaire baas Angela Merkel (67 procent) met drie procentpunten voorbij.

Het állerpopulairst is Frank-Walter Steinmeister, de minister van Buitenlandse Zaken. 73 procent van de Duitsers vinden dat hij zijn baan goed uitoefent.

Schäuble is erg gestegen in populariteit.Beeld epa
In Griekenland is Schäuble een gehaat figuur. Op deze poster staat de volgende tekst: 'vijf jaar lang drinkt hij je bloed, zeg hem NEE'.Beeld afp

Niet alleen Grieken zijn grote oplichters, schrijft Wolter Buikema, belastingadviseur in Groningen in dit opiniestuk. Enkele nuanceringen zijn volgens hem op z'n plaats. 'Vooral de Duitse en Franse banken zagen hun kans schoon om veel geld te verdienen met het aan Griekenland verkopen van nog meer kredieten dan het land al had toen het lid werd van de euro. Zijn die bankiers niet net zulke grote oplichters als die corrupte Grieken?'

Het woord 'nee' op een spandoek bij de universiteit in Athene.Beeld reuters

In Kalamáta, een stad op de Peloponnesos (Zuid-Griekenland), kan nog gepind worden. 'Er staan lange rijen bij de banken', zegt correspondent Sarah Venema. 'In de dorpen waar we zijn geweest, is het geld op. Daar kan niet meer worden gepind.'

Dat is nog geen reden tot paniek. Althans, voorlopig niet. 'De meeste mensen hebben nog wel het idee dat het goed komt. Mensen op de Peloponnesos hebben een heel sterk onafhankelijkheidsgevoel. Ze vinden het fijn dat Griekenland breekt met de dictaten van Europa. Nu heeft iedereen nog geld, maar als dat zo opraakt, dan zal dat voor meer spanningen zorgen.'

Het resultaat kan zijn dat meer mensen zich bij het ja-kamp aansluiten en zondag dus voor hervormingen in ruil voor geld zullen stemmen. Venema: 'Wat kun je op gegeven moment nog? Veel Grieken komen tot het besef dat het toch wel praktisch is als er hulp is vanuit Europa.'

Lang niet alle Grieken nemen het referendum van zondag serieus, zegt Venema. 'Ik sprak net een boer die gelooft dat er toch wel een akkoord komt, ongeacht wat de uitkomst is. Hij voelt zich niet serieus genomen.'

Verslaggever Carlijne Vos laat vanuit Athene weten dat de briefjes van 20 euro opraken. 'De Grieken krijgen daarom nog maar 50 euro uit de automaat. Daar balen ze enorm van, want zo wordt het limiet van 60 verlaagd om praktische redenen.'

Veel betalingsproblemen worden bovendien nu pas inzichtelijk. 'Hoe betaal ik straks mijn huur of elektriciteitsrekening als de banken dicht blijven? Hoe betaal ik een ticket naar huis om te gaan stemmen voor het referendum? Hoe betaal ik mijn garage die alleen maar cash wil? Hoe kom ik in het buitenland aan geld als ik op vakantie ga?'

Veel bankoverschrijvingen zijn ook niet meer mogelijk, zeker niet naar buitenlandse bedrijven.

Verder wordt er in Athene flink wat campagne gevoerd vanuit het nee-kamp. 'Overal worden flyers uitgedeeld en vinden kleine demonstraties plaats.'

Morgen om 19.30 uur staan er weer grote demonstraties gepland in Athene. De kaart hieronder toont waar de ja- en nee-stemmers zich zullen verzamelen.

Als de Grieken zondag 'ja’ stemmen, dan kan er snel een nieuwe deal op tafel liggen. Die bemoedigende woorden sprak de Franse president François Hollande tijdens zijn werkbezoek aan Cotonou, Benin. 'De consequenties zijn niet hetzelfde bij een 'ja' of een 'nee'. Als het een 'ja' wordt, ook al is dat op basis van de voorwaarden die al zijn verlopen, dan kunnen de onderhandelingen worden hervat en, zoals ik me kan voorstellen, ook snel worden afgerond. Nu bevinden we ons in een soort onbekende fase.'

Hollande arriveert voor zijn toespraak in het presidentiële paleis in Cotonou.Beeld afp

De Europese geldschieters en de eurolanden zijn de tweeslachtige onderhandelpogingen van de Grieken zat. Athene hoeft geen reactie meer te verwachten als het weer met nieuwe verzoeken komt, zegt eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem tegen de Volkskrant. 'Er zijn cynici die zeggen dat de Grieken proberen te bewijzen dat de onderhandelingen gewoon doorgaan en het referendum hun positie daarin verstevigt. Om die illusie weg te nemen hebben we besloten niet meer in te gaan op Griekse voorstellen. We praten gewoon niet meer. Het is klaar. Alle voorstellen zijn van tafel'.

De Europese instituties en de eurogroep wachten de uitkomst van het Griekse referendum op zondag af. Bij een 'ja' van het Griekse volk kunnen gesprekken worden hervat. Bij een 'nee' wordt de positie van Griekenland binnen de eurozone heel moeilijk, zegt Dijsselbloem. 'De eurozone wordt bijeengehouden door de financiële afspraken die de landen onderling hebben gemaakt. Daar hoort bij dat landen discipline moeten opbrengen. De regering van Syriza wijst het mainstream economisch denken binnen de eurolanden fundamenteel af.'

Minister Dijsselbloem van Financiën in de Tweede Kamer.Beeld anp
Dijsselbloem loopt naar het ministerie van Financiën voor telefonisch overleg met de eurogroep.Beeld ap

Griekse oud-premiers mengen zich in de strijd voor het referendum van aanstaande zondag. Antonis Samaras heeft de Grieken via Bloomberg TV opgeroepen 'ja' te stemmen. Geen verrassing, want Samaras staat bekend als een van de grootste criticasters van de huidige regering onder leiding van Tsipras. Volgens Samaras is het referendum een regelrechte keuze tussen de euro en de drachme (de voormalige Griekse munteenheid).

Een andere Griekse ex-premier, Kostas Karamanlis, riep de Grieken ook op voor de voorwaarden te stemmen die aan de noodsteun voor Griekenland worden gesteld. Karamanlis stelt dat een 'nee' de eerste stap is op weg naar het verlaten van de eurozone.

Antonis Samaras, premier van Griekenland van 20 juni 2012 tot 26 januari 2015.Beeld epa

De Griekse minister van Staat, Nikos Pappas, heeft volgens Reuters tegen journalisten gezegd dat de banken weer hun deuren openen 'zodra er een overeenkomst wordt bereikt'.

De banken zijn sinds afgelopen maandag dicht. Bronnen uit de bankensector zijn bezorgd dat de Griekse banken nog voor het einde van dit weekend zonder geld komen te zitten.

Volgens Jeroen Dijsselbloem, die vandaag de Tweede Kamer toesprak, kunnen de Griekse banken momenteel niks. Zouden ze open gaan, dan is het risico van een massale bankrun 'heel erg groot'. 'Als ze open zouden gaan, zouden ze praktisch meteen weer dicht moeten, want er is geen geld.'

De wereldwijde vraag naar vliegtickets blijft stevig aantrekken, maar de crisis rond Griekenland vormt een serieuze bedreiging voor de groei in Europa. Dat stelt de internationale brancheorganisatie van luchtvaartmaatschappijen IATA. Uit de vervoersstatistieken van IATA blijkt dat de wereldwijde vraag naar vliegtickets in mei 6,9 procent hoger lag dan een jaar eerder. 'Maar er vormen zich mogelijke stormwolken aan de horizon', aldus IATA-topman Tony Tyler. Naast de Griekse schuldencrisis noemde Tyler de recente economische terugval in Azië als een bron van zorg.

Mogelijk zullen de Griekse banken nog voor het einde van dit weekend droog komen te staan. Dat heeft een bron binnen de bankensector gezegd tegen The Times.

Vassilis Korkidis, de voorzitter van de Griekse Federatie voor Handel en Ondernemerschap, zegt tegen The Guardian dat hij inderdaad heeft gehoord dat de banken voor maandag geen geld meer kunnen leveren. Nu al is het beperkt mogelijk om geld op te nemen. Er geldt een pinlimiet van 60 euro per dag.

De Griekse banken kampen met twee grote risico's, zegt minister en eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem bij een debat in de Tweede Kamer. Enerzijds private schulden die niet meer worden afbetaald. Anderzijds schuldpapieren van de Griekse overheid die waarschijnlijk weinig meer waard zijn. 'De ECB beslist of die papieren nog wat waard zijn of moeten worden afgewaardeerd. Dat hebben ze nog niet gedaan.'

Op de vraag of Varoufakis een overeenkomst zonder schuldenverlichting zal tekenen, zegt hij: 'Ik hak nog liever een arm af'.

Meer over het interview dat de Griekse minister van Financiën zojuist gaf, leest u hieronder.

Varoufakis, de Griekse minister van Financiën.Beeld ap

In het interview met Bloomberg TV krijgt Varoufakis de vraag voorgelegd of hij al in de rij heeft gestaan om geld te pinnen. Hij antwoordt erg druk te zijn deze dagen, maar zegt dan: 'Ja, mijn vrouw en ik zullen wel de enige personen zijn die niet in de rij hebben gestaan. Dat voelt ongepast'. Hij dringt er vervolgens bij de interviewer op aan om de kwestie niet te personaliseren.

Griekenland moet eerst economische hervormingen doorvoeren voordat er sprake kan zijn van schuldenverlichting. Dat heeft IMF-baas Chrisine Lagarde gezegd in een interview met persbureau Reuters. Die uitspraak zal waarschijnlijk niet in goede aarde vallen bij de Griekse regering, die gisteren nog een schuldenverlichting voorstelde, naast een lening van 29 miljard euro.

Eerder deze week overschreed Griekenland de deadline van het IMF voor terugbetaling van een lening van 1,5 miljard euro. Griekenland is daarmee het eerste westerse land in de geschiedenis dat tegenover het IMF in gebreke blijft. Somalië en Zimbabwe gingen Griekenland voor.

Christine Lagarde arriveert bij het EU-hoofdkantoor in Brussel.Beeld epa
Demonstranten uit het ja-kamp verzamelen zich voor het Griekse parlement.Beeld photo_news

'In de rij voor een handjevol euro's'. Dat kopt de conservatieve Griekse krant Eeleftheros Typos vandaag. 'De waardigheid die is beloofd door Tsipras is veranderd in een vernedering voor duizenden gepensioneerden', verklaart de krant.

Gisteren ontstonden er lange rijen van gepensioneerden bij zo'n duizend banken die de regering speciaal voor hen had geopend. Ouderen zonder bankpas waren geoorloofd 120 euro op te nemen voor de rest van de week.

In een land waar één op de vier zonder baan zit en de maandelijkse inkomsten van gepensioneerden soms de enige bron van inkomsten vormt voor families, ligt deze kwestie uiterst gevoelig.

De regering van Tsipras kwam in januari aan de macht met de belofte dat gepensioneerden beschermd zouden worden. De premier weigerde tegenover de geldschieters te snijden in de pensioenen, maar gisteren bond hij in. In zijn nieuwe voorstel pleitte hij voor een sociaal vangnet voor arme gepensioneerden, een belangrijke eis van de geldschieters. In ruil daarvoor wilde Tsipras wel uitstel voor het verhogen van de pensioenleeftijd naar 67.

Gepensioneerden in de rij voor 120 euro.Beeld epa
Lange rijen voor de banken die gisteren speciaal openden voor gepensioneerden.Beeld epa

Een 'Grexit', waarover al weken wordt gespeculeerd, zou rampzalig zijn voor Griekenland en stort de eurozone in grote onzekerheid. Welke andere mogelijkheden zijn er? Economie-redacteur Peter de Waard zet zeven plannen op een rij. En die gaan verder dan wat de beleidsmakers tot nu toe voorstelden. Onder meer: voorwaarlijke kwijtschelding, een transferunie naar voorbeeld van het DDR-model en het onderbrengen van alle schulden bij het IMF. Lees hier meer.

De Grieken mogen 60 euro per dag pinnen, zelfs als ze in het buitenland zijn. Datzelfde pinlimiet geldt voor toeristen die in Griekenland zijn. Lukt het hen om aan voldoende geld te komen? Verslaggever Carlijne Vos, die in Athene is, nam poolshoogte bij de wereldberoemde Akropolis en trof daar zorgeloze toeristen aan. 'We kunnen gewoon pinnen en iedereen accepteert creditcards', zegt bijvoorbeeld de Amerikaanse Irene Fortunato. Alleen de Grieken hebben hier last van, concludeert een jong Schots stel dat net is aangekomen vanaf het eiland Chios. 'Een keer troffen we daar een lege geldautomaat, maar dat bleek gewoon pech.'

Toeristen op de Akropolis.Beeld Guus Dubbelman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden