Live

Teruglezen - Frankrijk rouwt na bloedige aanslagen Parijs

Frankrijk rouwt na de serie terreuraanslagen. Het drama stelt Europa op scherp. Lees de ontwikkelingen van vandaag terug in ons liveblog.

Politie nabij een donkere Eiffeltoren.Beeld AFP

Voor vandaag gaan we dit liveblog dichtknopen. Hieronder kunt u alle ontwikkelingen van vandaag nog eens rustig nalezen. Ons nieuwsbericht wordt, ook gedurende komende nacht, continu bijgewerkt.

Morgenochtend zijn we terug met een vers liveblog.

Bronnen dicht bij het onderzoek naar de aanslagen melden aan persbureau AFP dat zowel de vader als de broer van één van de terroristen die zichzelf heeft opgeblazen, zijn gearresteerd. Het gaat vermoedelijk om de familie van de terrorist die reeds is geïdentificeerd, de 29-jarige Fransman uit Courcouronnes.

Ook iTelé meldt de arrestaties.

Nielson heeft een lied geschreven na de terreuraanslagen vrijdagavond in Parijs. De 25-jarige singer-songwriter plaatste zaterdag het nummer 'Wordt het ooit weer rustig in Parijs' op YouTube. In het lied zingt hij onder meer: 'Is het gek dat ik bang ben? Wat is gek als ik steeds weer ontdek dat de mens zich kan ontpoppen als een beest.'

Pretpark Disneyland Parijs blijft tot dinsdag gesloten. Eerder werd al bekend dat het grote pretpark vandaag de deuren gesloten hield. Disneyland ligt op ongeveer dertig kilometer van de plekken waar gisteren aanslagen plaatsvonden.

Sinds de opening van 1992 is Disneyland slechts één keer eerder gesloten geweest. Dat was vanwege een tornado in 1999. Na de aanslag op Charlie Hebdo hield het park alleen een minuut stilte, schrijft pretparkwebsite Looopings.

Met ruim 14 miljoen bezoekers per jaar is Disneyland Paris het drukstbezochte pretpark van Europa. Mede daarom is het een aantrekkelijk doelwit voor terroristen. Bij de entree van het park is altijd tassencontrole aanwezig en op Disneyterrein lopen altijd soldaten met mitrailleurs rond.

Disneyland Parijs op een drukke zomerdag.Beeld AFP

Onze verslaggever Fokke Obbema toog naar de banlieus van Parijs. 'Jullie van de media komen altijd na dit soort gebeurtenissen bij ons', zucht moskeewoordvoerder Mehdi Felix in een belendend kantoortje. Deze 36-jarige restauranthouder heeft het lichaam van een NBA-basketballer, met daarboven een grof, niet onvriendelijk gezicht en een forse zwarte baard. Op de foto wil hij niet: 'Als ik serieus kijk, denken mensen dat ik een terrorist ben en als ik glimlach vinden ze het ongepast.' (+)

Vals alarm: er is niets aan de hand in het gebied rond de Eiffeltoren, aldus een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Persbureau Reuters meldt nu dat er volgens getuigen heel veel zwaarbewapende agenten bij het Pullmanhotel in het vijftiende arrondissement aanwezig zijn. Het Pullman ligt vlakbij de Eiffeltoren. De omgeving rond de Eiffeltoren wordt op dit moment geëvacueerd. Het is nog niet bekend wat er aan de hand is en of deze gebeurtenissen iets te maken hebben met de gebeurtenissen van gisterenavond.

De Amerikaanse nieuwszender FoxNews meldt dat de politie nu langs alle hotelkamers gaat.

Een Franse journaliste heeft een foto getweet waarop president Hollande wordt verteld wat er aan de hand is, gisteren gedurende de wedstrijd van het Franse elftal in het Stade de France.

De Belgische premier Charles Michel heeft zijn landgenoten opgeroepen niet naar Parijs af te reizen. Dit meldt persbureau AFP.

De Belgische premier Charles Michel.Beeld belga

De wedstrijden van het EK voetbal van 2016 moeten gewoon doorgaan. Dit heeft het hoofd van de organisatiecommissie van het toernooi, Jacques Lambert, gezegd op de Franse radio.

‘We hebben te maken met een verhoogd risico. We zullen de noodzakelijke beslissingen moeten nemen om ervoor te zorgen dat de veiligheid bij wedstrijden wordt gewaarborgd. Stadions zijn goed te beveiligen.

‘Je afvragen of Euro 2016 moet worden gecanceld, is het in de kaart spelen van de terroristen’, aldus Lambert.

De Amerikaanse rockband Foo Fighters heeft de laatste concerten van zijn Europese tournee afgezegd na de aanslagen in Parijs. Dat maakte de groep bekend via Facebook, meldt entertainmentsite BuzzE.

'In het licht van dit zinloze geweld, het sluiten van grenzen en internationaal rouwen, kunnen we nu niet verder gaan', aldus de band. 'Dit is idioot en het is rot. Onze gedachten en gebeden zijn met iedereen die gewond is geraakt of een geliefde is kwijtgeraakt.'

De groep van zanger Dave Grohl zou maandag optreden in Parijs. Ook waren er nog concerten gepland in Turijn, Lyon en Barcelona.

De Ierse band U2 heeft twee uitverkochte shows in Parijs afgezegd. De bandleden hebben bloemen gebracht nabij concertzaal Bataclan.

Beeld AFP

Het Witte Huis heeft laten weten dat er in Amerika geen aanwijzingen zijn voor een grotere terreurdreiging dan voor de aanslagen in Parijs. Ook werd gesteld dat er geen reden is om de Franse aanname dat IS achter de aanslagen zit tegen te spreken.

Ondanks het ontbreken van een grotere terreurdreiging in Amerika zullen de American Football-wedstrijden deze week wel extra beveiligd worden.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken is te gast in de talkshow van Jeroen Pauw. Hij vertelde daar dat er op de Nederlandse ambassade in Parijs een crisiscentrum is ingericht. Twee Nederlanders zijn zwaargewond en één is lichtgewond. Eén van deze Nederlanders was in de buurt van het Stade de France, aldus minister Koenders.

Hij begrijpt de angst van nu, maar ziet angst graag veranderen in koelbloedigheid. 'We moeten ons niet laten intimideren', zegt hij tegen Jeroen Pauw. 'We mogen niet onderschatten wat we tegenover ons hebben, we mogen op geen moment naïef zijn.'

Hier kunt u de uitzending live meekijken.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.Beeld ANP

Persbureau AFP meldt dat twee migranten gezocht worden die geregistreerd zijn in Griekenland. De politie zoekt hen in verband met de aanslagen.

Het Franse persbureau AFP dat er slachtoffers zijn gevallen met verschillende nationaliteiten. Onder hen zijn twee Belgen, twee Roemenen, twee Tunesiërs, een Brit, een Spanjaard, een Portugees en een nog onbekend aantal Amerikanen.

Het Belgische OM is een anti-terreuronderzoek gestart. Zondag werden drie Belgen gearresteerd in de wijk Molenbeek te Brussel. Eén van hen was sowieso gisteren in Parijs, vertelde de Belgische premier Charles Michel.

Eén van de auto's die is gebruikt door de terroristen in Parijs is in België gehuurd door een Fransman. Deze auto werd gevonden in de buurt van Bataclan, de concertzaal waar veruit de meeste doden zijn gevallen.

Manuel Valls, de premier van Frankrijk, heeft op de Franse televisiezender TF1 gezegd dat Frankrijk de oorlog tegen IS voortzet en de noodtoestand blijft handhaven. Dat zijn volgens Valls de belangrijkste zaken de komende dagen. Aan deze uitspraken voegde hij toe dat hij geradicaliseerde imams het land uit wil zetten.

De Franse premier Manuel Valls.Beeld EPA

Eén van de daders is inmiddels formeel geïdentificeerd. Het is de Fransman uit Courcouronnes, een voorstad van Parijs. Hij was niet 30 maar 29 jaar oud en werd al vijf jaar in de gaten gehouden door de Franse politie omdat hij radicaliseerde. Hij had reeds een strafblad met acht veroordelingen voor kleine delicten.

Lees hier meer over wat we tot nu toe weten over de daders.

Overal ter wereld rouwt men om de slachtoffers van de aanslagen in Parijs. Zo ook hier, bij de Franse ambassade in Kiev.Beeld AFP

Onze verslaggever Ariejan Korteweg, die jarenlang voor de Volkskrant als correspondent in Frankrijk heeft gewoond, loopt door de straten van Parijs en fotografeert wat hij tegenkomt.

De Franse krant Le Figaro zet de details van de schietpartijen (bijna) van minuut tot minuut op een rijtje.

Het Belgische Openbaar Ministerie (OM) begint een anti-terrorisme-onderzoek na de aanslagen in Parijs. Het OM onderzoekt een auto die in België werd gehuurd en die werd teruggevonden bij de concertzaal Bataclan in Parijs. Daar werden in de nacht van vrijdag op zaterdag meer dan tachtig concertgangers doodgeschoten bij een terroristische aanslag.

Het OM van Parijs gaat er van uit dat de aanslagen door drie teams van terroristen is gepleegd. Eén team voerde de aanval en gijzeling uit op concertzaal Bataclan, een ander team viel mensen in de restaurants en bars aan, en een derde team pleegde de zelfmoordaanslagen bij de Stade de France.

Zeven terroristen zouden zijn gestorven. Eén van hen is doodgeschoten door de politie en de andere zes zijn omgekomen toen ze hun zelfmoordvest tot ontploffing brachten. Drie zelfmoordaanslagen vonden plaats bij het Stade de France, één in cafe De Voltaire, twee in Bataclan.

Van één terrorist is de identiteit bij de autoriteiten bekend. Het gaat om een Franse man, een bekende van Justitie. In 2010 werd hij in de gaten gehouden vanwegen radicalisatie.

Bij één van de terroristen is een Syrisch paspoort gevonden. Deze man was geen bekende van de Franse veiligheidsdiensten. Het is nog niet bekend of hij één van de aanslagplegers was.

President Hollande krijgt een telefoontje tijdens de voetbalwedstrijd vrijdagavond.Beeld AP

Het dodental van de aanslagen in Parijs is opgelopen naar 129. Dat heeft de procureur-generaal van het Openbaar Ministerie van Parijs zaterdagavond gezegd. Het aantal gewonden ligt op 352 personen, waarvan 99 in kritieke toestand. Er zijn zeven terroristen omgekomen.

Verreweg de meeste mensen kwamen vrijdagavond om bij concertzaal Le Bataclan: 89. Bij de Stade de France kwamen vier mensen om. Drie hiervan waren zelfmoordterroristen, slechts één persoon werd gedood omdat hij in de vuurlinie stond.

Bij restaurant Cambodge kwamen 15 mensen om het leven. Tien personen die hier aanwezig waren, verkeren nog in kritieke toestand. Bij twee andere cafés, A la bonne bière en La belle equipe, kwamen respectievelijk 15 en 19 personen om. Bij een zelfmoordaanslag in bar Le comptoir Voltaire viel één zwaargewonde.

In tegenstelling tot eerdere berichten over 1.500 militairen blijkt nu dat er in ieder geval tot dinsdag 3.000 extra militairen worden ingezet in Parijs.

Een van de aanslagplegers die een bomaanslag pleegde buiten het Stade de France vlak bij Parijs, heeft eerst geprobeerd het stadion binnen te komen. Dat hebben een beveiliger van het stadion en de Franse politie zaterdag gezegd tegen de Amerikaanse krant The Wall Street Journal.

De man probeerde vijftien minuten na aanvang van de voetbalwedstrijd het stadion binnen te komen. Tijdens het fouilleren werd ontdekt dat hij een bomvest had. De aanslagpleger keerde het stadion daarop de rug toe en bracht zijn vest tot ontploffing.

De politie bevestigde het verhaal van de beveiliger. Hij voegde daaraan toe dat het waarschijnlijk de bedoeling van de aanslagpleger was zijn bomvest in het stadion te laten ontploffen om een stormloop te veroorzaken.

Chaos bij het verlaten van het Stade de France na explosies bij het stadion.Beeld afp
Rouwende Parijzenaars met een Franse vlag op het Place de la Republique.Beeld AFP

Parijs werd vrijdagavond getroffen door een reeks aanslagen, waarbij zeker 127 doden vielen. Dat weten we zeker, maar veel blijft onduidelijk. Bent u het overzicht kwijt? Lees dan hier dat van ons.

Net als gisterenavond gaat ook vanavond verlichting van de Eiffeltoren in Parijs niet aan uit respect voor de slachtoffers van de aanslagen, tweet de burgemeester van Parijs Anne Hidalgo.

Ondanks het verbod om samen te komen, drommen veel mensen in Parijs samen op het Place de la Republique. Ze komen hun medeleven betuigen, leggen bloemen neer en steken kaarsen aan. De politie vraagt regelmatig aan de mensen om weg te gaan.

Ook na de aanslagen op Charlie Hebdo in januari dit jaar kwamen vele duizenden mensen samen op het plein om hun medeleven te betuigen.

Elders in Frankrijk mogen mensen wel samenkomen om te rouwen. Dat gebeurt dan ook in bijvoorbeeld Montpellier, waar zo'n 2.500 man bijeen is gekomen.

Een Franse vrouw rouwt op het Place de la Republique.Beeld EPA

Duitsland heeft de controle van de grens met Frankrijk verscherpt. De landelijke politie is ingezet bij de grens van de deelstaat Rijnland-Palts. Indien nodig worden alle treinen uit Frankrijk doorzocht, liet een woordvoerder van de nationale politie zaterdag weten.

De politie bij de grens is extra oplettend en wordt voor de nacht van zaterdag op zondag uitgerust met machinegeweren en kogelvrije vesten. Ook staat een helikopter paraat, meldde het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er worden daarnaast 'verborgen maatregelen' genomen. Er is geen concreet bewijs voor ophanden zijnde terreuraanslagen.

Eerder werd bepaald dat de luchthavens en treinstations in Duitsland extra beveiligd worden.

Eén van de vermoedelijke daders van de aanslagen in Parijs vrijdagavond is in oktober in Griekenland geregistreerd. Bij zijn lichaam werd een Syrisch paspoort gevonden. Dat heeft de Griekse onderminister Nikos Toscas van Burgerbescherming zaterdag gezegd.

Onze verslaggeefster Janny Groen interviewde jongerenimam Yassin Elforkani, die nog nauw betrokken is bij het Contactorgaan Moslims en Overheid, waar hij woordvoerder van was. Volgens Elforkani kunnen moslims niet blijven zeggen dat de terreuraanslagen niets met de islam te maken hebben. 'De keiharde realiteit is dat de aanslagplegers hun daden theologisch legitimeren. We kunnen er niet omheen.' (...) 'Je moet wel van een ander planeet zijn, om je als moslim niet te willen uitspreken.'

Elforkani roept de moslimgemeenschap op de IS-interpretatie van de koran 'keihard te bestrijden'. Dat moet volgens hem niet alleen gebeuren door imams en sleutelfiguren in moskeeën en onderwijsinstituten. 'Maar vooral ook in kleine kring, als je als ouders met je kinderen spreekt over het geloof, of tijdens gesprekken onderling in koffie- en theehuizen. Moslims moeten de slachtofferrol afwerpen, niet blijven zeuren dat ze altijd in de verdomhoek worden gedreven.'

Lees hier het hele interview met Elforkani. (+)

De Belgische inlichtingendiensten zijn bezig met het onderzoeken van een Belgische link bij de aanslagen in Parijs. Bij huiszoekingen in de Brusselse deelgemeente Molenbeek is daartoe inmiddels een man aangehouden die in verband wordt gebracht met de aanslagen van Parijs. Dat heeft de Waalse omroep RTBF zaterdagmiddag gemeld op gezag van een bron die betrokken is bij het onderzoek.

Volgens de BBC zou de politie op zoek zijn naar een zwarte auto met Belgische kentekens. Meerdere getuigen hebben gezegd dat de terroristen van Parijs onder meer een auto met Belgisch kenteken gebruikten, aldus de Arabische dienst van de Britse omroep. Ook zouden in een door terroristen gebruikte auto Belgische parkeertickets zijn gevonden.

RTBF meldt eveneens dat er nog 2 of 3 zoekacties aan de gang zijn in Molenbeek, die verband zouden houden met de aanslagen in Parijs. Zwaarbewapende agenten zouden bezig zijn met de huiszoekingen.

De Franstalige krant La Dernière Heure meldt op haar website onomwonden dat zeker drie van de acht terroristen over de Belgische nationaliteit beschikken en uit Molenbeek afkomstig zijn.

Aanhoudingen in de Brusselse wijk Molenbeek.Beeld AFP
Mensen betuigen hun respect bij Carillon, één van de locaties waar de aanslagen plaatsvonden.Beeld epa

Maandag zal de hele Europese Unie om 12.00 uur 's middags een minuut stilte houden vanwege de aanslagen in Parijs. Dat meldt persbureau Belga op basis van EU-leiders.

Een update over wat we tot nu toe weten over de daders:

- Eén terrorist die betrokken was bij de aanslag bij concertzaal Bataclan is geïdentificeerd als zijnde een Fransman van ongeveer dertig jaar oud. Dat meldt de politie. Hij was een bekende van hen en had banden met moslimextremisten. Hij blies zichzelf op en werd geïdentificeerd aan de hand van een vinger die is gevonden.

- Twee andere terroristen, betrokken bij de aanslag op het Stade de France, zijn niet officieel geïdentificeerd, maar bij hun lichamen zijn wel paspoorten gevonden: een Syrisch en een Egyptisch paspoort. Degene met het Syrische paspoort zou volgens een Griekse minister onlangs via Griekenland Europa binnengekomen zijn.

De Palestijnse groeperingen Hamas en Islamitische Jihad hebben de Parijse aanslagen veroordeeld. Islamitische Jihad noemt de aanslagen 'een misdaad tegen onschuldigen' tegenover persbureau AFP, Hamas spreekt over 'daden van agressie en barbarisme'.

Deze veroordelingen zijn fel te noemen voor groeperingen die zelf vaker aan de wieg stond van zelfmoordaanslagen en raketaanvallen waarbij Israëlische burgers om zijn gekomen. De veroordelingen hebben te maken met de situatie in Gaza, waar IS - die de aanslagen in Parijs hebben opgeëist - ook actief is.

In het toestel van Air France dat zaterdagmiddag op Schiphol aan de grond is gehouden, is niets gevonden. De passagiers kunnen weer aan boord. Dat zegt de marechaussee.

Het toestel, vlucht AF1741 van Air France, werd doorzocht omdat er een dreigtweet was binnengekomen. Het vliegtuig moest om 14.45 uur naar Parijs vertrekken. Tijdens het doorzoeken is ook even het Panoramadek (met uitzicht over de vliegtuigen op de luchthaven) afgesloten.

De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Cazeneuve, lichtte de laatste stand van zaken toe: ‘Sinds gisteravond is een grote hoeveelheid troepen gemobiliseerd door het hele land. De noodtoestand blijft ook nog van kracht. In Parijs zullen 1.500 militairen strategische plekken en de gehele binnenstad beveiligen.’

Cazeneuve liet ook weten dat het op dit moment in Parijs niet toegestaan is om in grote groepen op straat te zijn, of te demonstreren. Mensen die hun medeleven willen betuigen door op het Place de la Republique te gaan staan, worden door de politie naar huis gestuurd, ‘voor hun eigen veiligheid.’

Maandag zullen de scholen weer opengaan en zal er een minuut stilte worden gehouden, kondigde Cazeneuve aan.

Bernard Cazeneuve, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, arriveert voor het crisisberaad van het Franse kabinet.Beeld getty

De Volkskrant heeft contact gezocht met Schiphol vanwege een aan de grond gehouden vliegtuig. Dit vliegtuig zou ongeveer een uur geleden naar Parijs vliegen, maar omdat er een dreigtweet binnengekomen was, werd het toestel aan de grond gehouden. Dennis Muller, persvoorlichter van de Koninklijke Marechaussee:

‘Er is een dreigtweet binnengekomen en dat nemen we heel serieus. Een luchthaven is altijd al een veiligheidsrisicogebied, dus daar zijn we altijd al extra oplettend. Maar ik kan niet ontkennen dat de gebeurtenissen van gisteren in Parijs ons nog alerter maken. We nemen intensievere maatregelen, zoals de premier dat ook gezegd heeft vanochtend.’

‘Het vliegtuig wordt nu onderzocht en alle passagiers zijn van boord gehaald. We weten niet hoe lang dat zal duren, want we nemen onze tijd Het hele vliegtuig moet eerst veilig zijn.’

De voetbalwedstrijd tussen Engeland en Frankrijk van dinsdag, een vriendschappelijke wedstrijd, gaat ondanks alles ook door. Dat meldt de Franse voetbalbond zaterdag.

Zaterdag waren bomexplosies te horen bij het Stade de France in Parijs, waar op dat moment een vriendschappelijke interland tussen Duitsland en Frankrijk werd gespeeld.

Engeland en Frankrijk treffen elkaar dinsdag op Wembley. Alleen de plaatselijke autoriteiten in Londen kunnen ervoor zorgen dat het duel alsnog geannuleerd wordt.

Twee Parijzenaren rouwen om de aanslagen.Beeld ap

De klimaattop in Parijs, in de planning voor 30 november tot 11 december, gaat gewoon door. Persbureau AFP meldt dat Frankrijk dat heeft besloten. Wel is besloten deze top extra te beveiligen. Ook president Obama zal gewoon aanwezig zijn.

De aanslagen in Parijs kennen gecombineerd een dodental van maar liefst 128 mensen. Hiermee is het de één na dodelijkste aanslag in Europa sinds 1980. De aanslag op de metro in Madrid in 2004 was de dodelijkste. Hierbij kwamen 191 mensen om.

Op Schiphol wordt een vliegtuig doorzocht dat rond deze tijd naar Parijs zou vliegen. Volgens de marechaussee was er een dreigtweet binnengekomen.

'Die nemen we dusdanig serieus dat alle passagiers van boord zijn gehaald', zegt een woordvoerder. Of het om een toestel van Air France gaat kon de woordvoerder niet zeggen. Het vliegtuig zou om 14.45 uur naar Parijs vertrekken. Op dit moment is Schiphol deels ontruimd.

De Syrische president Bashar al-Assad stelt dat het westerse beleid, en daarmee dat van Frankrijk, deels verantwoordelijk is voor de groei van het terrorisme.

Assad roept de Franse president Hollande op om zijn beleid aan te passen zodat het 'in het belang van de Franse mensen' uitpakt. Hij bekritiseert Hollande op het feit dat een aantal van de Franse bondgenoten 'terroristen' in Syrië steunen. Met deze zinsnede doelt hij op alle gewapende facties in Syrië.

Drie jaar geleden al zou Assad Europa hebben gewaarschuwd voor de gevolgen van het Franse en westerse beleid.

De NPO heeft voor zaterdagavond een extra live uitzending van Pauw ingelast vanwege de terroristische aanslagen in Parijs. Het praatprogramma onder leiding van Jeroen Pauw begint om 20.47 uur. De gasten zijn nog niet bekend. Een aantal programma's op NPO1 is geschrapt.

De programmering is voor de hele dag aangepast. Nieuwsuitzendingen worden langer. Ook het NOS Journaal van 20.00 uur wordt extra lang. Ook Nieuwsuur krijgt extra zendtijd. In de radioprogramma's wordt eveneens ruim verslag gedaan van de actualiteit en er is veel ruimte voor reacties van de luisteraars.

Het programma Mijlpalen voor Parijs, waarin met een wandeltocht vanuit Utrecht naar Parijs met presentatoren en verschillende gasten vooruitgekeken naar de VN-klimaattop eind deze maand in Parijs, vervalt zaterdag en zondag. De NPO zou zaterdag ook de DJ's van de Top 2000 bekend maken, maar dit is uitgesteld. Dat geldt ook voor de bekendmaking van de Nationale Vogel zondag in het radioprogramma Vroege Vogels. De uitslag van deze verkiezing is nu dinsdag in het televisieprogramma Vroege Vogels, om 19.20 uur op NPO2.

Voor tv, radio en online zijn door de STER alle commercials gescreend op uitingen die in de huidige situatie als ongepast zouden kunnen worden ervaren.

Facebook roept Parijzenaren op te melden dat ze veilig zijn, op Twitter worden foto's van vermisten verspreid en Google laat gebruikers gratis bellen naar Parijs. De sociale media worden volop betrokken in de nasleep van de aanslagen in Parijs. Een overzicht van de hulp die internetbedrijven bieden vind je hier.

Volgens de Franse krant Libération is één van de terroristen die de aanslag pleegde een Franse extremist die bekend is bij de politie, dit is geconstateerd op basis van een vingerafdruk. Het zou om een jongeman gaan, aldus BFMTV.

Ook is er een Egyptisch paspoort gevonden op het lichaam van één van de terroristen die zich in de buurt van het Stade de France heeft opgeblazen. Eerder berichtten we al over een Syrisch paspoort dat is gevonden bij één van de zelfmoordterroristen.

Bij de aanslagen in Parijs zijn drie Nederlanders gewond geraakt. Een van hen is licht gewond, de andere twee zwaar. Dat heeft Bert Koenders, minister van Buitenlandse Zaken, zaterdag gezegd op de PvdA-ledenraad in Amersfoort.

Het gaat om twee mannen en een vrouw. De slachtoffers liggen in het ziekenhuis in Parijs. De Nederlandse ambassade en het ministerie van Buitenlandse Zaken staan de slachtoffers en hun families bij. De ambassadeur heeft al een van de slachtoffers bezocht en probeert anderen zaterdagmiddag nog te bezoeken.

Ze zouden gewond zijn geraakt bij beschietingen. Waar dat gebeurd is, is niet duidelijk.

De vermeende explosies in de Parijse buitenwijk Bagnolet waren afkomstig van vuurwerk op een huwelijksfeest. Eerder meldden wij over de geruchten dat er een politie-actie gaande zou zijn.

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve heeft de lokale autoriteiten toestemming gegeven om een avondklok op te leggen als dat nodig is, dit zei hij op de Franse televisie.

Ook prees Cazeneuve het handelen van de hulpdiensten: 'Ik eer alle brandweerlieden en hulpverleners die heldhaftig en zonder eigenbelang hebben opgetreden.'

In de Parijse uitgaansbuurt die hard werd getroffen door de aanslagen heerst verbijstering, maar ook boosheid en woede. Correspondent Peter Giessen loopt er rond. 'Op het bord staat nog happy hour, als herinnering aan een vrijdagavond die zorgeloos begon. De stoep is met zand bestrooid om de bloedsporen aan het zicht te onttrekken. Mensen leggen bloemen neer en plaatsen waxinelichtjes.' Lees zijn reportage (+).

Alle landen die komende week in internationaal verband in actie komen op het voetbalveld zullen rouwbanden dragen en voor aanvang van de wedstrijd een minuut stilte betrachten voor de slachtoffers van de terreuraanslagen in Parijs. Dat heeft de Europese voetbalbond UEFA zaterdag gezegd.

De UEFA sprak zijn 'steun en solidariteit met Frankrijk en de getroffenen' uit. Een van de doelwitten van de terroristen vrijdag was het Stade de France, waar een interland tussen Frankrijk en Duitsland gaande was toen buiten het stadion meerdere zelfmoordaanslagen werden gepleegd.

Het Duitse voetbalelftal bracht de nacht noodgedwongen door in het stadion en keerde zaterdag pas weer terug naar Duitsland.

Woensdag staat in Londen een vriendschappelijk duel gepland tussen Engeland en Frankrijk. Of die wedstrijd doorgaat, is nog onduidelijk.

De geschorste voorzitter van de Europese voetbalbond, de Fransman Michel Platini, zei zaterdag 'radeloos' te zijn door de aanslagen. 'Ik wil mijn diepste medeleven overdragen en mijn diepe verontwaardiging uitspreken over zulke daden van blinde barbarij', zei hij.

De voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité, Thomas Bach, noemde de aanslagen een 'aanval op de menselijkheid en alle humanitaire en olympische waarden'. 'Vandaag zullen alle mensen van goede wil zeggen: wij zijn allen Frans.'

Een geschokte Franse voetbalsupporter gisteren.Beeld ap

'Nu, zo kort na het drama, overheerst de verslagenheid. Alles wijst op een doordachte en strak georganiseerde aanslag, die inmiddels is opgeëist door IS. Het slaat je koud om het hart,' stelt premier Rutte in een persconferentie. 'We zijn in oorlog met IS, niet Islam,' voegt hij toe.

Rutte bracht zijn condoleances voor de nabestaanden van slachtoffers over aan president Hollande. Hij heeft laten weten dat Nederland alles biedt wat het Frankrijk kan bieden. 'Nederland staat pal naast Frankrijk. In bescherming en verdediging van alles wat ons lief is.' Rutte geeft voor maandag een vlaginstructie, op alle overheidsgebouwen zal de vlag halfstok hangen.

Rutte kondigde maatregelen aan op drie gebieden.

1. Voor alle betrokken diensten geldt verhoogde paraatheid.

2. De grensbewaking is opgevoerd en geïntensiveerd. 'Vooral voor al het verkeer dat onderweg is naar Frankrijk. Ik kan daar uit veiligheidsoverwegingen niets over zeggen, maar die inzet is er,' aldus de premier.

3. Bij grote evenementen zoals de intocht van Sinterklaas zullen de hulpdiensten extra alert zijn.

Rutte riep Nederlanders op om zich geen angst aan te laten jagen. 'Ga gewoon naar een restaurant, een voetbalwedstrijd of een film. Onze rechtstaat en waarden zijn sterker dan het fanatisme van een kleine groep. Wij zijn met meer, en wijken niet voor onverdraagzaamheid.'

Premier Mark Rutte eerder deze week.Beeld anp
Kaarsjes branden voor de Franse ambassade in Berlijn.Beeld ap

In de Parijse wijk Bagnolet zou op dit moment een politie-actie gaande zijn. Dit melden verschillende Franse bronnen. Er schijnen politiehelikopters boven het gebied te hangen. Bij deze actie zouden schoten gehoord zijn.

Politiebronnen melden tegen persbureau AP dat er een Syrisch paspoort is gevonden op het lichaam van één van de zelfmoordterroristen nabij het Parijse stadion.

De situatie in het Stade de France vrijdagavond.Beeld ap

Frankrijk overweegt op geen enkele manier om de komende grote klimaatconferentie op te schorten of af te gelasten. Dat hebben diplomatieke kringen in Parijs zaterdag laten weten.

De conferentie is voorzien voor 30 november tot en met 11 december in de Franse hoofdstad. Het gaat om de zogenoemde COP21, waarop alle partijen bijeenkomen die het klimaatverdrag van de Verenigde Naties (UNFCCC) hebben ondertekend. Op de conferentie staat de beperking van de uitstoot van CO2 centraal.

De noodtoestand die in Frankrijk is uitgeroepen, verschaft de autoriteiten meerdere instrumenten om in te grijpen bij groot dreigend gevaar of vermoeden daarvan. In algemene termen betekent het dat

- De bewegingsvrijheid van mensen kan worden ingeperkt
- Bepaalde gebieden kunnen worden ingericht als veiligheidszone

Een tweede verordening die de Franse ministerraad heeft getroffen, geldt voor speciale maatregelen die de politie in Parijs en omstreken kan nemen. Dat houdt onder meer in dat:

- Als gevaarlijk aangeduide personen onder huisarrest kunnen worden geplaatst
- Grotere verzamelplaatsen afgesloten kunnen worden
- Wapens kunnen worden ingevorderd
- Huiszoekingen kunnen worden gedaan
- Frankrijk heeft momenteel verder zijn grenscontrole uitgebreid

Verschillende media spraken gisteravond ooggetuigen. Tegenover de Volkskrant verklaarde Deborah Buisson: 'Eerst hoorden we dat er werd geschoten met automatische wapens. Op dat moment was de gijzeling nog in volle gang. Mijn stiefvader, die journalist is, is toen naar buiten gegaan. In een café in de straat werden twee gewonde mensen verzorgd door een aanwezige verpleegkundige, zij waren de concertzaal ontvlucht.' 

Lees hier een verzamel artikel met ooggetuige verslagen uit verschillende media. 

Eerder deze week heeft de Beierse politie een man uit Montenegro opgepakt met een auto vol wapens en springstof. Dit bevestigt de Beierse politie. Gespeculeerd wordt dat hij op weg was naar Parijs. Dit is niet bevestigd.

Een van de auto's van de terroristen die de aanslagen in Parijs uitvoerden, had Belgische nummerplaten. Dat beweren verscheidene getuigen. Het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat ze dit onderzoeken, maar geeft verder geen commentaar.

Carmela Uranga, een 47-jarige Britse met twee dochtertjes woont vlakbij restaurant Le Petit Cambodge en bar Le Carillon in het tiende arrondissement, waar de eerste terreuraanval plaatsvond. Toen ze 'angstaanjagende geluiden' hoorde, ging ze aan het raam kijken.

'Overal liepen mensen en toen zag ik lijken liggen op straat', vertelt ze aan The Daily Beast. 'Het was surrealistisch. Ik kan het nog altijd niet geloven.'

Uranga zag net onder haar venster twee mannen een vermoedelijke vluchtwagen instappen. Ze denkt dat het de daders van het bloedbad waren. 'Het was een zwarte auto met Belgische nummerplaten', getuigt ze. 'Met een bestuurder en een passagier. Die laatste kon ik duidelijk zien. Hij leek heel jong, amper 18, zeker niet ouder dan 20. Ik twijfel er niet aan dat het de schutters waren. Ze waren ijzig kalm. Een andere auto blokkeerde de enige andere toegang tot de straat zodat ze vlot konden wegrijden. Dit was een goed voorbereide aanval.'

Het leger op straat in ParijsBeeld Demotix

De Belgische premier Charles Michel roept Belgen op Twitter op om niet naar Parijs te gaan als het niet om een essentieel bezoek gaat. Tegelijkertijd roept hij alle burgers op 'om niet in de val van de terroristen te trappen. Alle democraten moeten verenigd strijden tegen terreur.'

Een deel van vliegveld London Gatwick is zaterdag ontruimd. Volgens Britse media gaat het om de Noordterminal. Het is nog onbekend wat de aanleiding is voor de ontruiming.

Terreurgroep Islamitische Staat heeft in een verklaring de verantwoordelijkheid voor de aanslagen gisteravond opgeëist.

De Franse politie heeft op Twitter laten weten dat er een demonstratieverbod is in de Parijse binnenstad en in de postcodegebieden 92, 93 en 94 in Île-de-France. Dat zijn de gebieden rondom Parijs - Seine Saint-Denis, Hauts de Seine en Val de Marne.

Parijs is vrijdagavond getroffen door meerdere aanslagen op verschillende plaatsen, waarbij tientallen doden vielen. De situatie in de Franse hoofdstad is nog chaotisch. Lees in dit artikel wat we tot nu toe zeker weten.

De Syrische president Bashar al-Assad veroordeelt de aanslagen in Parijs en stelt dat Syrië al meer dan vijf jaar te maken heeft met zulke terreur.

De werkmethode van terroristen is veranderd en dat is beangstigend, schrijft Genserik Reniers, hoogleraar veiligheid van gevaarlijke stoffen aan de TU Delft, in een opiniestuk naar aanleiding van de aanslagen in Parijs. Het gaat hen niet langer om iconische doelen, maar om het maken van zoveel mogelijk slachtoffers, bijvoorbeeld in restaurants en theaters. 'We moeten rekening houden met scenario's die ondenkbaar leken, zoals een grootschalige aanval op chemische bedrijven.’ Lees het opiniestuk hier.

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) heeft vanmorgen een verklaring doen uitgaan. Hierin stelt het zeer geschokt te zijn over de aanslagen.

'Het Contactorgaan Moslims en Overheid veroordeelt deze barbaarse, laffe, onmenselijke terreuraanslagen tegen de Franse samenleving en in feite de gehele mensheid. Nederlandse moslimgemeenschap is intens verdrietig en voelt zich dan ook verbonden met alle slachtoffers en het Franse volk.

Deze barbaren hebben steeds hetzelfde doel, namelijk het ontwrichten van de samenleving, het zaaien van angst en het opzetten van groepen tegen elkaar. Laten we allemaal waakzaam en alert zijn dat deze zieke misdadigers ons niet uit elkaar drijven met hun laffe misdaden.

Onze gedachten gaan uit naar de families en dierbaren van de slachtoffers.'

De Franse president Hollande stelt dat de aanslagen in Parijs 'oorlogsdaden' van terreurgroep Islamitische Staat zijn. Ze zouden vanuit het buitenland gecoördineerd zijn. Hij kondigt drie dagen van nationale rouw af.

Hollande stelt dat er 127 doden zijn gevallen. Eerder berichtten wij op gezag van het Franse OM dat er 128 dodelijke slachtoffers vielen bij de aanslagen.

Het Duitse voetbalteam weet nog niet of het dinsdag in Hannover zal oefenen tegen het Nederlands elftal. De spelers van Die Mannschaft mogen er een nachtje over slapen en dan zeggen of ze er zin in hebben.

'We moeten de spelers even de tijd gunnen om de gebeurtenissen in Parijs te laten verwerken', zei interim-voorzitter Reinhard Rauball van de Duitse voetbalbond tegen Bild.

De Duitse ploeg overnachtte na de terreuraanslagen in Parijs in het Stade de France, waar ze vrijdagavond vriendschappelijk speelden tegen Frankrijk. De spelers wilden na de verschrikkingen in de stad, waarbij meer dan 120 doden vielen, niet meer terug naar hun hotel. De spelers vlogen zaterdagochtend naar Frankfurt. Het Duitse elftal zou eigenlijk pas zondagmiddag vertrekken uit Parijs en rechtstreeks doorvliegen naar Hannover.

Bezoekers van het oefenduel staan op het voetbalveld.Beeld photo_news

De Franse journaliste Agnes Poirier maakte de volgende tijdlijn op basis van verklaringen van de politie.

Terreurgroep Islamitische Staat heeft een video vrijgegeven waarin een militant stelt dat Frankrijk geen vrede zal kennen, zo lang de bombardementen doorgaan, aldus persbureau Reuters. De video heeft geen datering.

Mensen die inlichtingen willen hebben over Nederlanders in Parijs kunnen een nummer van de ambassade in Frankrijk bellen. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zaterdag laten weten vanwege de aanslagen in de Franse hoofdstad. Het nummer is +33 (0)1 40 62 33 00.

Ook de Franse politie en overheid hebben een speciaal nummer geopend voor toeristen. De nummers zijn 0800 406005 of +33 (0) 1 45 55 80 00

Een deel van het kabinet komt zaterdag om 11.30 uur bijeen op het ministerie van Veiligheid en Justitie om te overleggen over de situatie na de aanslagen in Parijs. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst zaterdag laten weten.

Naast premier Mark Rutte en vicepremier Lodewijk Asscher zijn de ministers Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie), Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) en Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) aanwezig.
Na afloop van het overleg komt premier Rutte met een verklaring.

Het extra kabinetsberaad sluit aan op ambtelijk overleg op het ministerie van Veiligheid en Justitie van de betrokken ministeries en diensten, zoals de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en inlichtingendienst AIVD.

Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer.Beeld anp

Het dodental van de aanslagen is opgelopen tot 128, meldt het Franse Openbaar Ministerie aan persagentschap Reuters. 99 mensen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis.

Het ANP stelt op basis van een verklaring van de Franse politie dat het dodental op 127 ligt. 180 mensen zouden gewond zijn, waarvan er 80 zeer slecht aan toe zijn.

Le Monde-journalist Daniel Psenny was vanuit huis aan het werk toen hij schoten en gegil hoorde in zijn straat. Op de website van Le Monde doet hij verslag.

'Ik hoorde geluid dat klonk als vuurwerk en ik was er aanvankelijk van overtuigd dat het afkomstig was uit een film die ik keek. Maar het geluid was zo luid, dat ik naar mijn raam rende. Ik woon op de tweede verdieping en mijn appartement kijkt uit over de nooduitgang van de Bataclan.'

Psenny filmde wat hij op straat zag gebeuren. Hier kunt u de video zien. Let op, de video bevat schokkende beelden.

Beeld afp

De nationale veiligheidsraad van Frankrijk vergadert sinds 9 uur zaterdagochtend in Parijs onder leiding van president François Hollande over de situatie na de bloedige aanslagen vrijdagavond.

Hollande heeft zijn reis naar Turkije, waar hij dit weekeinde de bijeenkomst van de G20 zou bijwonen, afgezegd.

Het Franse leger heeft vandaag 1.500 soldaten extra op de been om de openbare ruimte en faciliteiten in Parijs te bewaken.

De scholen en gebouwen van de universiteiten in Île-de-France, de regio rond Parijs, blijven zaterdag gesloten. Dat heeft het Franse ministerie van Onderwijs zaterdag onder andere via Facebook en Twitter laten weten. Het Franse onderwijssysteem voorziet nog dikwijls in lessen op zaterdag, hoewel de laatste jaren steeds meer scholen die afschaffen.

Ook de jongere scholieren ondervinden hinder van de reeks aanslagen. Alle schoolreisjes zijn in heel Frankrijk geschrapt.

Ook Disneyland Parijs houdt de deuren zaterdag gesloten vanwege de aanslagen. Dat heeft het attractiepark laten weten. 'Vanwege de tragische gebeurtenissen in Frankrijk en als steunbetuiging aan de slachtoffers van deze vreselijke aanslagen, hebben we besloten om zaterdag niet open te gaan. Onze gedachten en steun gaan uit naar iedereen die is getroffen door deze vreselijke aanslagen', aldus een verklaring op de website.

Schoenen zijn achtergebleven op de plek waar vrijdagnacht een aanslag plaatsvond.Beeld epa

Over het aantal mensen dat door de terroristische aanslagen in Parijs gewond raakte, bestaat nog onzekerheid. De autoriteiten hebben nog geen officiële cijfers verstrekt.

De Franse krant Le Figaro heeft het zaterdagochtend over tweehonderd gewonden. Het aantal doden varieert eveneens. De meeste schattingen komen uit rond de 120.

Ook het aantal locaties waar terroristen hun dodende aanslagen pleegden, varieert: zes of zeven. Behalve in het theater Bataclan, waar waarschijnlijk 87 mensen stierven, kwamen de meeste mensen om bij een café-restaurant in de Rue de Charonne. Daar werden achttien doden geteld. In de Rue Albert kwamen twaalf mensen om op het terras van het restaurant Le Petit Cambodge. Op het terras van de pizzeria La Casa Nostra in de Rue de la Fontaine au Roi kwamen minstens vijf mensen om het leven. Vier doden vielen door explosies buiten het Stade de France en één dode was te betreuren op de Boulevard Voltaire.

Een lichaam ligt op de Boulevard des Filles du Calvaire, vlakbij het Bataclan theater.Beeld getty

Voor zover bekend heeft nog geen enkele organisatie de verantwoordelijkheid voor de reeks aanslagen in Parijs vrijdagavond opgeëist. De Franse overheid heeft ook nog geen identiteit van de acht dode terroristen bekendgemaakt.

De aanslagen, vrijwel tegelijk uitgevoerd op zeven verschillende locaties in de Franse hoofdstad, zijn volgens experts dan misschien gepleegd door jonge terroristen, maar ze verraden wel een uitgekiende planning en uitvoering.

Frankrijk is betrokken bij de oorlog tegen Islamitische Staat. Zijn vliegtuigen voeren bombardementen uit op stellingen van IS. Op 5 november heeft president Hollande bovendien het vliegdekschip Charles de Gaulle de opdracht gegeven zich voor te bereiden op steun aan die luchtaanvallen.

Franse kranten besteden zaterdagochtend met ontzetting aandacht aan de aanslagen. Tegen veelal zwarte achtergronden koppen de kranten over de ‘oorlog’ en ‘horror’ in Parijs.

- Restaurant Le Petit Cambodge aan de Rue Bichat. Daar werd de eerste schietpartij gemeld. Er vielen zeker twee doden en zeven gewonden.

- Theater Bataclan aan de Boulevard Voltaire. Terroristen gingen het gebouw binnen tijdens een optreden van de rockband Eagles of Death Metal en gijzelden de aanwezigen. Meer dan tachtig mensen kwamen om.

- Stade de France in Saint-Denis. Frankrijk voetbalde er vriendschappelijk tegen Duitsland. Tijdens de wedstrijd waren er buiten het stadion meerdere explosies. Zeker drie mensen werden gedood.

- Ook waren er aanslagen op Avenue de la République, Boulevard Beaumarchais, Rue de Charonne en op de Boulevard Voltaire, niet ver van theater Bataclan. Alle straten liggen in het oostelijk deel van het centrum van Parijs.

Beeld anp

Met de zin 'bij de schietpartij in een restaurant in Parijs zijn twee doden en zeven gewonden gevallen. Dit meldt persbureau Reuters vrijdagavond,' begon gisteravond ons liveblog over de aanslagen Parijs. Wij gaan nu door in dit nieuwe blog om de snelheid te bevorderen. Het oude liveblog kunt u hier lezen. Een samenvatting van de ontwikkelingen van afgelopen nacht leest u hieronder:

Ongeveer 120 mensen zijn vrijdagavond in Parijs om het leven gekomen bij terroristische aanslagen op zeven locaties. Zo'n tachtig slachtoffers vielen bij een gijzelingsactie in het theater Bataclan. De overige veertig kwamen om het leven bij schietpartijen en explosies op andere plaatsen in Parijs. Dit maakte de gemeente Parijs kort na middernacht bekend. Andere bronnen houden het op 120 doden.

President François Hollande heeft de noodtoestand voor heel Frankrijk uitgeroepen. Vrijwel gelijktijdig begonnen schietpartijen in het oosten van Parijs en waren er explosies in Saint-Denis, ten noorden van de hoofdstad. Zeker drie terroristen gijzelden de bezoekers in theater Bataclan. Daar waren eerder op de avond schoten te horen. Ook in het theater is door meerdere mensen geschoten, meldden gewonden die het gebouw uitkwamen. Daarbij zou allahoe akbar zijn geroepen.

Een van de gijzelnemers zou een bom bij zich hebben gehad. De schietpartij in Bataclan begon een uur na het begin van een optreden van de Californische rockband Eagles of Death Metal. Speciale eenheden van de politie maakten enkele uren na het begin van de gijzeling een einde aan deze actie. Bij de bestorming werden drie terroristen gedood. Ongeveer tachtig bezoekers kwamen om het leven tijdens de gijzeling. Nog niet duidelijk is wat er precies is gebeurd.

Vlak bij het Stade de France, het grootste voetbalstadion van Frankrijk in Saint-Denis, deden zich meerdere explosies voor. In het stadion was een vriendschappelijke wedstrijd aan de gang tussen Frankrijk en Duitsland. President François Hollande, die bij de wedstrijd aanwezig was, werd door zijn beveiligers uit het stadion gehaald.

Bij het stadion zijn minstens drie doden gevallen. Het zou gaan om zelfmoordaanslagen met bomgordels. De aanslagen zouden zijn gepleegd bij een café en twee hamburgertenten. President Hollande bracht na de aanslag een kort bezoek aan het Bataclan-theater. Hij zei dat Frankrijk de strijd zal aangaan met het terrorisme. 'En die zal meedogenloos zijn', voegde hij eraan toe.

Een persoon wordt geëvacueerd nadat ze uit de Bataclan komt.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden