Teruglezen: eerste luchtaanvallen op Syrië

De VS zijn vanmorgen, samen met vijf Arabische bondgenoten, begonnen met de eerste luchtaanvallen op doelen van terreurbeweging Islamitische Staat (IS) in Syrië. IS-bolwerk Raqqa, in het noorden van Syrië, is het belangrijkste doelwit. Er zouden tientallen strijders zijn gedood.

Dit liveblog is wegens een technisch mankement afgesloten. We zijn een nieuw blog gestart.



Een strijder van het al-Nusrafront loopt uit een verwoest gebouw in het Palestijnse vluchtelingenkamp Yarmouk, dat is aangevallen door Syrische regeringssoldaten. Beeld afp

Lees hier alle updates van vanochtend en vanmiddag (tot 15 uur) terug.

23 september 2014, 12:23

Dreigementen
Aanhangers van IS en andere radicale krachten in Syrië en Irak hebben op Twitter dreigementen geuit aan het adres van de Verenigde Staten en president Obama:

23 september 2014, 12:19

Obama licht strategie toe
De Amerikaanse president Barack Obama zal later vandaag een verklaring geven over zijn strategie achter de aanvallen op IS. Dat heeft het Witte Huis bekend gemaakt.

De president spreekt om 16.20 uur (Nederlandse tijd). Daarna reist hij af naar New York voor de klimaattop.

De Amerikaanse president Barack Obama. Beeld epa

23 september 2014, 12:06

'Leider Khorasan gedood'
Muhsin al-Fadli, de leider van de aan al Qaida gelieerde terreurgroep Khorasan, zou gedood zijn bij een luchtaanval. Dat melden verschillende bronnen op Twitter. Het nieuws is nog niet van hogerhand bevestigd.

23 september 2014, 11:45

Ook Khorasan doelwit luchtaanvallen
De luchtaanvallen in Syrië zijn niet alleen gericht tegen Islamitische Staat en al-Nusra, maar ook tegen de minder bekende groepering Khorasan. Volgens het Amerikaanse leger zijn acht luchtaanvallen uitgevoerd op 'doorgewinterde Al Qaida-veteranen' van de groep.

Volgens de Amerikanen is dat gedaan om een 'ophanden zijnde aanval' door Khorasan te voorkomen gericht tegen 'Amerikaanse en westerse belangen'.

De Verenigde Staten stellen dat zij verantwoordelijk zijn voor de aanvallen op Khorasan en dat daarbij dus geen bondgenoten zijn betrokken.

Amerikaanse geheime diensten waarschuwden onlangs voor de tot nog toe onbekende terreurgroep Khorasan, die vanuit Iran wordt geleid. De groep is afgelopen jaar opgericht en wordt geleid door Muhsin al-Fadli (33). Hij zou een vertrouweling zijn geweest van al-Qaedaleider Osama bin Laden (1957-2011).

Lees hier meer over de terreurgroep.

De Amerikaanse torpedobootjager USS Arleigh Burke lanceert Tomahawk-raketten op Syrië. Beeld epa
Beeld epa

23 september 2014, 10:59

Interview met VK-correspondent Remco Andersen
Aan de Turkse grens staan Syrische Koerden te popelen om terug te keren naar Syrië en hun land te verdedigen, zegt Volkskrant-correspondent Remco Andersen, die zich ter hoogte van de stad Kobani bevindt. Andersen ziet hoe de Turkse grenspolitie de mannen eerst tegenhoudt en vervolgens toch laat gaan.

Lees hier het interview met Andersen.

23 september 2014, 10:37

Van Klaveren: 'Laat Nederland ook meedoen'
Kamerlid Joram van Klaveren (voorheen PVV, nu samen met Louis Bontes 'VNL') juicht de Amerikaanse actie juist toe. 'Eindelijk wordt er fors ingegrepen. Jihadisten hebben zelf aangegeven dat ze zelden zulke verwoestingen hebben gezien. Dat betekent dat er daadkrachtig wordt opgetreden en dat is prijzenswaardig.'

Hij vindt dat Nederland niet meer hoeft te wachten op een VN-mandaat. Dat is nu 'een gepasseerd station'. Het zou goed zijn als Nederland ook meedoet met de gevechtshandelingen, bijvoorbeeld door gevechtsvliegtuigen en Apaches in te zetten. De gruweldaden van IS gebeuren in de achtertuin van Europa. Het is niet goed om dat alleen door de VS te laten oplossen.'

De voormalige PVV-Tweede Kamerleden Louis Bontes (rechts) en Joram van Klaveren. Beeld anp
Brokstukken van huizen in Idlib die zijn getroffen door luchtaanvallen. Beeld getty

23 september 2014, 10:35

SP en GroenLinks kritisch over 'voorbarige actie' VS
De Kamerfracties van SP en GroenLinks zijn juist uiterst kritisch over het eenzijdige initiatief van de Verenigde Staten in Syrië. De bombardementen op IS in Syrië kunnen 'het draagvlak voor een toekomstig volkenrechtelijk mandaat ondermijnen', zegt GroenLinks-leider Bram van Ojik. Hij noemt het optreden van de VS 'riskant en voorbarig'.

Ook SP-Kamerlid Harry van Bommel hekelt het ontbreken een VN-mandaat. 'Deze aanvallen brengen Syrië van de regen in de drup.' Het verjagen van IS is volgens hem niet de oplossing. Andere extremistische bewegingen, zoals het aan Al Qaida gelieerde al-Nusra, zullen 'in het gat springen dat IS achterlaat'.

23 september 2014, 10:29

'Nederlandse jihadgangers omgekomen'
Waarschijnlijk zijn er Nederlandse jihadgangers omgekomen bij de luchtaanvallen door de VS op Islamitische Staat in de Syrische stad Aleppo. Dat melden verschillende bronnen, onder wie de door ons eerder aangehaalde jihadstrijder Muhajiri Sháám. Op Twitter schrijft hij: 'Luchtaanvallen door Amerika op onze verblijfplaatsen. In west Allepo. O.a. Nederlandse mujahideen als martelaren gevallen.'

Een woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) kan niets zeggen over eventuele slachtoffers uit Nederland. 'Het is wel duidelijk dat als je daar op jihad gaat, je in een oorlogsgebied komt waar hevig wordt gevochten', reageert hij.

23 september 2014, 10:25

Mogelijk piloten gevangengenomen
Piloten uit Saoedi-Arabië en de Emiraten zijn, volgens nog onbevestigde berichten, gevangengenomen, nadat hun vliegtuigen zijn neergehaald. Dat meldt IS-aanhanger Abu Bakr op Twitter. 'Als dit wordt bevestigd, dan zullen we misschien onthoofdingen zien. Inshaa'Allah', schrijft hij.

23 september 2014, 10:10

Dodental opgelopen
Volgens het Observatorium voor de Mensenrechten, dat het Syrische conflict vanuit Londen volgt, is het dodental in de Syrische provincie Idlib opgelopen tot 50. Onder de doden zijn volgens de organisatie strijders van het radicale al-Nusrafront. 'De meesten zijn niet van Syrische afkomst', aldus het Observatorium.

Bronnen in Syrië melden dat er veel burgerslachtoffers zijn gemaakt.

Strijders van al-Nusra in het Palestijnse vluchtelingenkamp Yarmouk, ten zuiden van Damascus. Al-Nusra is, net als IS, getroffen door de vandaag uitgevoerde luchtaanvallen. Beeld afp

23 september 2014, 10:05

Lancering raketten vanaf torpedobootjager
De Amerikaanse marine heeft beelden vrijgegeven van de torpedobootjager USS Arleigh Burke, van waaruit vannacht Tomahawk-raketten zijn gelanceerd.

23 september 2014, 9:57

Beelden uit Raqqa
De mediagroep 'Raqqa is Being Slaughtered Silently' heeft videobeelden vrijgegeven van de nachtelijke aanval op IS-bolwerk Raqqa.

23 september 2014, 9:49

'Waarom vallen ze burgers aan?'
Sakir Khader van de Volkskrant sprak met Abo Ghareeb, een bron in Idlib, waar naar verluidt 8 burgerslachtoffers zijn gevallen bij luchtaanvallen. Volgens Ghareeb zijn de gewonden overgebracht naar ziekenhuizen in de Turkse grensplaatsen Hatay en Reyhanli.

Hij denkt dat de aanvallen, bedoeld om de radicale beweging al-Nusra te ruïneren, mogelijk op verkeerde doelen zijn gericht. 'Er is een hele familie omgekomen. Er werd vannacht uit de lucht en vanaf zee gebombardeerd. De westerse coalitie wil toch IS bestrijden? Waarom vallen ze dan burgers aan?'

23 september 2014, 9:34

'Syrische minister ontving brief van Kerry'
De Syrische regering zegt dat het voorafgaand aan de luchtaanvallen een brief heeft ontvangen van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. De brief werd door de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken overhandigd aan zijn Syrische collega. 'Daarin werd hij geïnformeerd dat de Verenigde Staten en sommige bondgenoten Islamitische Staat in Syrië zouden aanvallen.' Dat meldt het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.

De verklaring werd voorgelezen op de staatstelevisie. De Syrische regering maakte tevens bekend dat het zijn luchtaanvallen op Raqqa en Deir al-Zor (waar IS zich ophoudt) voortzet.

Feitelijk vechten de VS nu aan dezelfde zijde als de Syrische president Assad, die vanaf het begin van de burgeroorlog beweert dat hij tegen terrorisme strijdt. Obama heeft eerder benadrukt dat hij niet voornemens is om met de Syrische regering samen te werken.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Beeld ap
Militanten van Islamitische Staat voor een veroverde Humvee in Beiji, 250 kilometer ten noorden van de Iraakse hoofdstad Bagdad. Beeld ap

23 september 2014, 9:23

Livestream
Ruptly TV, onderdeel van de Russische nieuwszender RT, heeft een livestream vanuit Kobane (Ayn al-Arab), de grensplaats waar vluchtelingen uit Syrië in groten getale de grens met Turkije oversteken, op de vlucht voor IS en de luchtaanvallen.

Syrische Koerden wachten bij de grensovergang bij Suruc, in de provincie Sanliurfa. Beeld afp

23 september 2014, 9:14

'Gewonde kinderen overgebracht naar Turkse ziekenhuizen'
Bronnen uit Syrië melden dat in de provincie Idlib zeker 8 doden en 15 gewonden zijn gevallen bij luchtaanvallen op Kafar Daryan, waar al-Nusra zich schuilhoudt. Er is een lijst vrijgegeven met de namen; het zijn voornamelijk vrouwen en kinderen.

Zwaargewonde kinderen zijn overgebracht naar ziekenhuizen in Turkije.

23 september 2014, 9:11

Video Raqqa
Op YouTube zijn de eerste beelden verschenen van de nachtelijke luchtaanvallen op IS-bolwerk Raqqa, in het noorden van Syrië. Zie video hieronder:

23 september 2014, 9:03

Islamitisch Front tegen luchtaanvallen IS
Aburrahman, een woordvoerder van het oppositionele Islamitisch Front, laat de Volkskrant weten dat al-Nusra is aangevallen in Idlib en Aleppo.

Het Islamitisch Front, die zeven oppositiegroepen onder zijn hoede heeft, staat kritisch tegenover de luchtaanvallen. 'We zijn tegen IS, maar de aanvallen zouden eerst op het regime van Assad uitgevoerd moeten worden', zegt Abdurrahman via Skype. 'Als deze aanvallen zich focussen op IS en al-Nusra, dan zullen meer mensen zich aansluiten bij de extremisten.'

Strijders van Ahrar ash-Sham, een van de groepen die door Islamitisch Front wordt vertegenwoordigd. Beeld AFP

23 september 2014, 8:49

'Ook burgerdoden door luchtaanvallen VS'
Door luchtaanvallen op de aan Al Qaida gelieerde groepering al-Nusra in Syrië zijn ook acht burgerdoden gevallen, onder wie drie kinderen. Ook 30 strijders van al-Nusra zijn omgekomen. Dat heeft het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten gemeld. De organisatie doet vanuit Londen verslag van het geweld in Syrië.

Mensen bij een winkel die zou zijn geraakt door een gecrashte Amerikaanse drone. Beeld reuters

23 september 2014, 8:28

Syrië geeft 'belangrijke verklaring'
Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken zal vanmiddag 'een belangrijke verklaring' geven. Dat meldt de staatstelevisie. Verdere details werden niet gegeven.

23 september 2014, 8:18

Turkije impliceert mogelijke gevangenenruil met IS
Mogelijk heeft Turkije militanten van IS uitgeruild voor de 49 Turkse gijzelaars die de beweging had gevangengenomen. Dat heeft de Turkse president Recep Tayyip Erdogan vandaag voor het eerst laten doorschemeren.

Op vragen in New York antwoordde Erdogan dat 'dergelijke dingen mogelijk zouden kunnen zijn'. Volgens hem heeft Israël vijftienhonderd Palestijnse gevangenen vrijgelaten voor een Israëlische gegijzelde. 'Dus u ziet, het is mogelijk', voegde hij eraan toe.

De gijzelaars, 46 Turken en drie Irakezen, keerden zaterdag terug naar Turkije na drie maanden gevangenschap bij IS. Ze werden vastgezet bij de inname van de Iraakse stad Mosul in juni. Hoe de gevangenen vrij zijn gekomen, is niet bekendgemaakt. Erdogan ontkent losgeld betaald te hebben, maar heeft geen heldere uitspraken gedaan over een eventuele gevangenenruil.

De Turkse president Erdogan en zijn vrouw Emine groeten de vrijgelaten gegijzelden persoonlijk op het Turkse consulaat. Beeld afp
Familieleden begroeten de vrijgelaten Turken op het vliegveld in Ankara. Beeld getty

23 september 2014, 8:08

Verblijfplaats al-Nusra verwoest
De Nederlandse jihadstrijder Muhajiri Sháám, die zich heeft aangesloten bij de radicale beweging al-Nusra, tweet een foto van de verwoeste verblijfplaats van strijders in Aleppo.

Op Facebook meldt Sháám (niet zijn echte naam) dat er drie Nederlandse strijders zijn omgekomen bij de aanvallen. De Volkskrant kan dit bericht niet bevestigen.

Al-Nusra is een aan Al Qaida gelieerde beweging die tegen IS vecht.

23 september 2014, 7:53

Syrische oppositie blij met luchtaanvallen
De door het Westen gesteunde Syrische oppositie heeft de luchtaanvallen op IS-doelen verwelkomd. 'Dit zal ons sterker maken in de strijd tegen Assad', zegt Monzer Akbik, woordvoerder van de Syrische Nationale Coalitie. 'De operatie moet doorgaan tot Islamitische Staat volledig is uitgeroeid in Syrië.'

Twee mannen vluchten uit IS-bolwerk Raqqa, hun bezittingen in een koffer meezeulend. Beeld reuters

23 september 2014, 7:46

Syrië bevestigt neerhalen vliegtuig door Israël
Damascus heeft bevestigd dat Israël een Syrisch oorlogsvliegtuig heeft neergehaald. Dit is gebeurd boven de door Israël bezette Golanhoogten, zo meldt de Syrische staatstelevisie.

Het toestel is neergehaald met een Patriot-raket. Volgens Israëlische media was het een MiG-21. Het toestel zou bij de stad Quneitra hebben gevlogen voordat het in door Israël gecontroleerd luchtruim kwam. Bij Quneitra zijn de afgelopen tijd zware gevechten geweest tussen het leger van de Syrische president Bashar al-Assad en rebellen.

Blauwhelmen van de VN kijken uit op gevechten in de Golanhoogten. Beeld ap

23 september 2014, 7:33

IS-strijder: 'We zullen terugslaan'
Een strijder van Islamitische Staat heeft tegen persbureau Reuters gezegd dat de militante groep zal reageren op de door Amerika geleide luchtaanvallen op Syrië. Hij beschuldigde Saoedi-Arabië van het oogluikend toestaan van de aanvallen.

23 september 2014, 7:26

Verklaring leger
Het Amerikaanse leger heeft een verklaring uitgegeven. Daarin staat dat de aanvallen zijn uitgevoerd vanaf vliegdekschepen in internationale wateren. Onder meer torpedojagers USS Arleigh Burke en de USS Philippine Sea zijn daarbij ingezet. De aanvallen 'hebben meerdere IS-doelen in Raqqa, Deir al-Zor, al-Hasakah en Abu Kamal geraakt', staat in de verklaring. Trainingskampen, hoofdkwartieren en controleposten zijn verwoest, meldt het leger verder.

Amerikaanse AV-8B jets die vertrekken vanaf een vliegdekschip in de Arabische Golf. Beeld epa

23 september 2014, 7:09

'Nog nooit zoiets verwoestend meegemaakt'
Muhajiri Sháám, die zich naar verluidt bij de aan Al Qaida gelinkte strijdgroep al-Nusra in Aleppo heeft aangesloten, meldt op Twitter dat hij 'nog nooit zoiets verwoestend heeft meegemaakt'. Hij voelt zich door de luchtaanvallen alleen maar 'vastberadener dat het hoofd van alle kwaad, USA, eraan moet', schrijft hij verder. Ook zouden volgens Muhajiri Sháám Nederlandse mujahideen (strijders) zijn omgekomen bij de aanvallen.

23 september 2014, 7:04

'Israël haalt Syrische vliegtuig neer'
Israël heeft een Syrisch toestel (of drone) neergehaald in door Israël gecontroleerd luchtruim. Dat heeft het Israëlische leger vandaag bekendgemaakt. Het toestel is neergehaald met een Patriot-raket.

Het Israëlische leger heeft geen verdere informatie gegeven. De Israëlische legerradio meldt volgens persbureau Reuters dat het om een onbemand vliegtuig, een drone, zou gaan die boven de door Israël bezette Golanhoogten vloog.

Een Syrische man kijkt naar de gevechten op de Golanhoogten, waar regeringstroepen en rebellen strijd leveren. Beeld ap

23 september 2014, 6:56

'Vijftig luchtaanvallen'
In Syrië zijn zeker 50 luchtaanvallen uitgevoerd op IS-doelen in de provincies Raqqa en Deir al-Zor. Ook is de aan Al Qaida gelieerde groepering al-Nusra getroffen. Dat gebeurde in de provincies Idlib en Aleppo in het noordwesten van Syrië.

Het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten heeft dat zojuist gemeld. Volgens de organisatie, die in Londen zetelt, zijn bij de aanvallen zeker 20 strijders van Islamitische Staat omgekomen.

Hieronder de eerste beelden uit Raqqa. Volgens IS-militanten is de drone ingeslagen in een communicatietoren:

Inwoners uit Raqqa verzamelen zich rondom de brokstukken van een mogelijke drone die volgens IS-militanten is neergestort. Beeld reuters
Een beschadigde winkel na luchtaanvallen op IS-bolwerk Raqqa. Beeld reuters
Een gecrashte drone in Raqqa. Beeld reuters

23 september 2014, 6:45

Opmars IS nabij Turkse grens
De aanvallen op Syrië komen op een moment dat IS afgelopen weekend meerdere Koerdische dorpen aan de Turkse grens, nabij de stad Kobani (Ayn al-Arab), heeft veroverd. Daarop trokken meer dan 100.000 vluchtelingen, met name Koerden, de grens met Turkije over.

Syrische vluchtelingen steken de grens met Turkije over nadat IS grote delen in het grensgebied heeft veroverd. Beeld getty

23 september 2014, 6:23

Beslissing gisteren genomen
De beslissing om luchtaanvallen op Syrië uit te voeren is gisteren genomen. President Barack Obama kondigde half september al aan IS te willen bestrijden in Syrië.

De VS voerden sinds augustus van dit jaar 190 luchtaanvallen uit op IS-doelen in Irak.

Een Amerikaanse torpedojager, van waaruit raketten worden gelanceerd. Foto dateert van 23 maart 2003. Beeld epa

23 september 2014, 6:22

Negentig minuten
De eerste ronde van beschietingen duurde ongeveer negentig minuten. Volgens een anonieme bron in Washington zal de operatie echter nog enkele uren langer voortduren. Amerikaanse militairen zeggen dat commando- en controleposten, bevoorradingsfaciliteiten, trainingskampen en andere belangrijke logistieke doelen worden aangevallen.

Syrische vluchtelingen in Sanliurfa, aan de Turkse grens. Beeld epa

23 september 2014, 6:22

Straaljagers en bommenwerpers
De luchtaanvallen werden uitgevoerd met een mengeling van bemande vliegtuigen - straaljagers en bommenwerpers - en Tomahawk kruisraketten. Voor het eerst heeft de Amerikaanse luchtmacht ook geavanceerde F-22-straaljagers ingezet, melden Amerikaanse media.

De F-22's zijn de duurste en modernste jachtvliegtuigen van de Amerikaanse luchtmacht. Net als de kleinere JSF (F-35) die nog in ontwikkeling is, hebben de F-22's stealth-eigenschappen, wat ze moeilijker zichtbaar maakt op de radar.

Rond 02.30 uur Nederlandse tijd werd het vuur geopend. Naast de VS werken Bahrein, Qatar, Saudi-Arabië, Jordanië en de Verenigde Arabische Emiraten aan de aanvallen mee.

23 september 2014, 6:20

Damascus vooraf op de hoogte gesteld
Volgens Damascus was de Syrische vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties vooraf op de hoogte gebracht van de luchtaanvallen. In een korte verklaring spreekt Damascus van aanvallen op Raqqa, de hoofdstad van het door IS uitgeroepen kalifaat.

Volgens Amerikaanse media zijn ongeveer twintig gebieden rondom de stad Raqqa gebombardeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.