Teruglezen: Econoom Al-Beblawi voorgedragen als interim-premier Egypte

De Moslim Broederschap in Egypte heeft zijn aanhangers vandaag opgeroepen tot een grote betoging. Aanleiding is de schietpartij van maandag, waarbij 51 mensen zijn omgekomen. Zal dit dodental nog verder oplopen, en hoe staat het met de 'routekaart' die tot nieuwe verkiezingen moet leiden? Lees het hier, in dit liveblog.

Een aanhanger van de afgezette president Morsi naast een lege kist tijdens een nep-begrafenis van de slachtoffers van een schietpartij dinsdag. Beeld afp
Een aanhanger van de afgezette president Morsi naast een lege kist tijdens een nep-begrafenis van de slachtoffers van een schietpartij dinsdag.Beeld afp

De Egyptische Moslim Broederschap van de afgezette president Mohamed Morsi heeft het plan van de interim-regering voor snelle verkiezingen dinsdag afgewezen. Ondertussen werd El-Beblawi benoemd tot interim-premier door interim-president Mansour. Lees hier terug wat er vandaag in Egypte gebeurde.

Israëlische troepen hebben dinsdag de overblijfselen gevonden van de eerste raket die sinds het afzetten van president Morsi vanuit Egypte is afgevuurd richting Israël. Dat meldt persbureau Reuters. Afgelopen donderdag, één dag nadat het leger de macht in Egypte had overgenomen, werden er meerdere explosies gehoord in de zuidelijke Israëlische stad Eilat, maar er werden toen geen aanwijzingen gevonden dat er van over de grens geschoten zou zijn.

Het Egyptische staatspersbureau laat weten dat Egypte de Turkse ambassadeur op het matje heeft geroepen vanwege de kritiek uit Ankara op de militaire staatsgreep. Turkije had de machtsovername een 'onacceptabele coup' genoemd. Volgens Caïro bemoeit Ankara zich met de uitspraken met interne zaken van Egypte.

Bijna een week na de militaire staatsgreep in Egypte waarbij president Mohammed Morsi werd afgezet zijn door het leger nieuwe interim-leiders naar voren geschoven. Een rechter werd aangesteld tot tijdelijk president, een econoom kreeg de post van interim-premier. Hier een overzicht van de mannen die nu de leiding nemen in Egypte.

Mohammed ElBaradei Beeld epa
Mohammed ElBaradeiBeeld epa

Een korte samenvatting van de gebeurtenissen vandaag:

- De vroegere minister van Financiën Hazem el-Beblawi maakt goede kans premier van de interim-regering in Egypte te worden. Hij werd dinsdag naar voren geschoven door interim-president Adli Mansour en lijkt acceptabel voor belangrijke partijen. Er zijn al drie eerdere kandidaten afgeserveerd.

- Mohamed ElBaradei, de vroegere chef van het VN-atoomenergieagentschap IAEA, is voorgedragen als vicepresident en zou daarmee verantwoordelijk worden voor buitenlandse aangelegenheden.

- De Egyptische Moslim Broederschap van de afgezette president Mohamed Morsi wees het plan van de interim-regering voor snelle verkiezingen dinsdag af.

- Het leger van Egypte waarschuwde dinsdag tegen iedere poging om 'de moeilijke overgang' van het land te verstoren. Volgens legerleider Abdel Fattah al-Sisi zal het leger dit niet accepteren.

Zo'n 650 mensen, veelal aanhangers van de afgezette Egyptische president Mohammed Morsi, zijn gearresteerd op verdenking van het bestormen van een militair complex. Dat heeft een bron bij het Egyptische leger dinsdag gezegd.

De bestorming was volgens het leger de reden dat militairen maandag de Morsi-aanhangers onder vuur namen. Daarbij kwamen meer dan vijftig mensen om het leven.

De verdachten werden maandag opgepakt bij het complex van de Republikeinse Garde in Caïro, aldus de bron. De Moslimbroederschap, waar ook Morsi lid van is, ontkent de lezing van het leger en zegt dat de militairen zonder provocatie het vuur op hen openden.

Volgens de bron zijn onder de verdachten niet alleen Egyptenaren, maar ook Syriërs en Palestijnen.

null Beeld reuters
Beeld reuters
Een demonstrant staat bij een portret van de verdreven president Mohamed Morsi, dat aan een versperring van prikkeldraad is gehangen. Beeld ap
Een demonstrant staat bij een portret van de verdreven president Mohamed Morsi, dat aan een versperring van prikkeldraad is gehangen.Beeld ap
null Beeld epa
Beeld epa

Saoedi-Arabië zegt Egypte vijf miljard dollar aan hulp toe.

De Verenigde Arabische Emiraten hebben de interim-regering van Egypte dinsdag drie miljard dollar steun toegezegd. Een miljard is een schenking en de rest bestaat uit een lening waarover geen rente hoeft te worden betaald.

De VAE behoren tot de felste Arabische critici van de Moslimbroederschap van de afgezette Egyptische president Mohammed Morsi. Volgens de VAE steunt de broederschap islamistische groepen in de emiraten die de regering omver willen werpen.

In een van tevoren opgenomen verklaring, wenst legerleider Abdel-Fattah el-Sissi alle Egyptenaren een goede Ramadan en zegt de nieuwe grondwet iedereen 'meer dan genoeg zekerheid' geeft dat Egypte vooruit gaat.

El-Sissi zei dat het leger geen 'politiek gemanoeuvreer' zal toestaan in het land. De opmerking is een nauwelijks verholen waarschuwing aan het adres van de salafistische partij El-Nour, die het afzetten van president Mohammed Morsi steunde, maar sindsdien meermaals dwarslag bij het aanstellen van een nieuwe premier.

Al-Sisi zegt dat het leger geen enkele verstoring zal accepteren. Hij noemde 'het lot van de natie te heilig om te laten belemmeren door manoeuvres en blokkades'.

De prominente econoom Hazem el-Beblawi werd uiteindelijk dinsdag aangesteld als premier, met de zegen van El-Nour.

Legerleider Al-Sisi Beeld ap
Legerleider Al-SisiBeeld ap

De Egyptische staatstelevisie meldt dat het leger met een verklaring gaat komen.

In Egypte is dinsdag opnieuw een kandidaat voor het interim-premierschap gepresenteerd. De econoom en voormalige minister van Financiën Hazem el-Beblawi moet de overgangsregering gaan leiden. Dat staat in een verklaring van interim-president Adli Mansour.

De conservatieve islamistische partij al-Nour zegt geen bezwaar te hebben tegen de benoeming van de liberaal. Al-Nour, die de coup tegen president Mohamed Morsi vorige week steunde, lag bij eerdere kandidaten nog dwars.

Mohamed ElBaradei, de vroegere chef van het VN-atoomenergieagentschap IAEA, zou vicepresident moeten worden en verantwoordelijk voor buitenlandse aangelegenheden. Al-Nour beraadt zich nog op die benoeming.

Hazem el-Beblawi Beeld reuters
Hazem el-BeblawiBeeld reuters

Volgens het Egyptische ministerie van Volksgezondheid bevonden zich geen vrouwen en kinderen onder de slachtoffers die maandag bij het hoofdkwartier van de Republikeinse Garde zijn doodgeschoten, zo schrijft Al Ahram. Er zouden 51 mannen zijn omgekomen, en 455 mensen gewond zijn geraakt.

De Moslim Broederschap zegt dat er 70 mensen zijn omgekomen, waaronder vrouwen en vijf kinderen. Voor geen van beide claims is enig hard bewijs. Nabestaanden wachten nog steeds tot de lichamen worden vrijgegeven.

Een slachtoffer van de clashes. Beeld epa
Een slachtoffer van de clashes.Beeld epa

De man die wordt getipt als de nieuwe premier van Egypte, is op dit moment op vakantie in Zwitserland, maar zegt in een telefonisch gesprek met de Guardian dat hij er klaar voor is om zijn land te dienen.

De tweede partij van Egypte, de salafistische partij al-Nour, tipte Samir Radwan dinsdag als acceptabele interim-premier van een overgangsregering. Radwan is een technocraat, een econoom en heeft ervaring in vorige regeringen. Hij was een half jaar minister van Financiën in 2011.

null Beeld ap
Beeld ap

De Egyptische Moslim Broederschap heeft het plan van de interim-regering voor snelle verkiezingen dinsdag afgewezen. Volgens een van de leiders, Essam El-Erian, brengt het plan Egypte 'terug bij af'.

De interim-regering maakte maandag bekend dat de Egyptenaren over ongeveer 6 maanden een nieuw parlement kunnen kiezen, als wijzigingen voor de grondwet zijn goedgekeurd. Daarna kunnen nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden.

De omstreden grondwet werd vorige week opgeschort toen het leger president Mohamed Morsi aan de kant zette. De Moslim Broederschap is de beweging van Morsi.

Arabist en journalist Esmeralda van Boon was gisteravond te gast bij Nieuwsuur. Zij legde uit wie de Moslimbroeders zijn, bekijk hier de uitzending terug.

Vanmiddag verschijnt om 16.00 uur de Nieuwsbreak van Volkskrant.nl waarin Esmeralda van Boon haar licht op het nieuws van vandaag zal laten schijnen.

Het ochtendgebed vandaag op het plein rond de Rabaa al-Adawiya-moskee in de wijk Nasr City, een bolwerk van de Moslimbroederschap. Beeld reuters
Het ochtendgebed vandaag op het plein rond de Rabaa al-Adawiya-moskee in de wijk Nasr City, een bolwerk van de Moslimbroederschap.Beeld reuters

Voor de Egyptische ambassade in Kuala Lumpur, de hoofdstad van Maleisië, wordt ook geprotesteerd door aanhangers van de afgezette president Morsi. Gisteren riep de Moslim Broederschap alle Egyptenaren in het buitenland op te demonstreren voor de ambassades.

Demonstranten in Kuala Lumpur. Beeld epa
Demonstranten in Kuala Lumpur.Beeld epa

Volgens een woordvoerder van het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de nationale veiligheidsadviseur en de minister van Buitenlandse Zaken uit de Verenigde Arabische Emiraten vanochtend in Egypte gearriveerd.

De delegatie komt om 'steun te betuigen aan de mensen van Egypte - politieke en economische steun', aldus de woordvoerder.

Minister van Buitenlandse Zaken Sheikh Abdullah bin Zayed (links). Beeld ap
Minister van Buitenlandse Zaken Sheikh Abdullah bin Zayed (links).Beeld ap

The New Yorker heeft een ooggetuigenverslag online geplaatst van een (anonieme) dokter die vanaf zijn huis uitzicht had op de kazerne waar het bloedbad maandachtochtend plaatsvond. Hij spreekt van 'vier tot zes motoren' met gemaskerde mannen die de betogers - op dat moment in gebed - 'van achteren' benaderden. Ook het leger zou doelwit zijn geweest van de gemaskerde mannen. Vervolgens begon het leger vanaf de andere kant te schieten, waarna er tientallen doden te betreuren waren.

Aanhangers van de Moslim Broederschap. Beeld reuters
Aanhangers van de Moslim Broederschap.Beeld reuters

Tamarrod, de belangrijkste beweging achter de revolutie tegen Morsi, meldt op Twitter dat de Amerikaanse ambassadeur Anne Patterson een geheime meeting heeft met leiders van de streng-islamitische Salafi-beweging.

De Egyptische Nour-partij, de op een na grootste islamitische beweging (na de Moslim Broederschap), heeft laten weten dat het achter de kandidatuur staat van de voormalige minister van Financiën, Samir Radwan, als interim-premier.

Politieke bronnen zeiden op maandag dat Radwan zich heeft ontpopt als favoriet voor de post. Eerder vielen ook al de namen van oppositieboegbeeld Mohamed ElBaradei en de sociaal-democratische econoom Ziaad Bahaa el-Din.

De Jemenitische Nobelprijswinnaar Tawakkol Karman heeft haar eerdere steun voor de coup ingetrokken.

Op haar Facebook-pagina schrijft ze:

'Ik ben het slachtoffer geworden van een grote samenzwering waarvan ik de afmetingen niet kende. Ik wil mijn excuses aanbieden aan iedereen in de vrije wereld voor mijn deelname aan de eis om de eerste democratisch verkozen president van Egypte af te zetten.'

Tawakkol Karman met Ban Ki-moon. Beeld reuters
Tawakkol Karman met Ban Ki-moon.Beeld reuters

Lees hieronder het commentaar van 'grondwetexpert' Zaid Al-Ali. Op zijn Twitter-account zet hij meerdere artikelen uit de constitutie uiteen.

Tijd voor een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen in de afgelopen 24 uur:

- Maandag, na het ochtendgebed, vond er voor de kazerne van de Revolutionaire Garde in Caïro een bloedbad plaats. Videomateriaal laat zien dat schutters vanaf daken op de (ongewapende) betogers - supporters van de verdreven president Morsi - schieten. Zeker 51 mensen kwamen daarbij op, 435 betogers werden gewond afgevoerd.

- Het leger verklaarde maandag tijdens een persconferentie dat 'een gewapende terroristische groep' twee agenten en een officier hadden gedood. De schietpartij die volgde zou 'uit zelfverdediging' hebben plaatsgevonden.

- De Egyptische interim-regering betuigde 'diepe spijt' voor de slachtoffers en kondigde aan dat een onderzoekscommissie het bloedbad zal onderzoeken.

- De Egyptische interim-president Adli Mansour heeft maandag een tijdsbestek ontvouwd voor een aanpassing van de grondwet, die moet leiden tot parlements- en presidentsverkiezingen begin 2014.

- De nieuwe grondwet zal binnen vier maanden aan de hand van een referendum aan het volk worden voorgelegd. Twee maanden daarna, rond half februari, moet een nieuw parlement worden gekozen.

- Het nieuwe parlement krijgt een week om presidentsverkiezingen uit te schrijven.

- Aanhangers van de Moslim Broederschap, de partij waar de verdreven president Morsi uit voortkomt, accepteren de 'coup' van het leger niet en houden al dagenlang een sit-in in Caïro. Ook voor vandaag staat er een grote betoging op het programma.

En na een reeks foto's van aanhangers van de Moslim Broederschap, die al dagen een sit-in houden voor de Rabaa al-Adawiya moskee, nabij de plek waar maandag het bloedbad plaatsvond, hier ook nog enkele foto's van het andere kamp: de anti-Morsi-betogers, die zich voornamelijk op het Tahrirplein in Caïro bevinden:

null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld ap
Beeld ap

Laten we deze ochtend - voordat we een overzicht brengen van de belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen 24 uur - beginnen met een selectie foto's van vannacht en vanochtend:

null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld getty
Beeld getty

Revoluties verlopen nooit vlekkeloos. Dat bleek gisterenochtend eens te meer, toen er door militairen werd geschoten op ongewapende aanhangers van de Moslim Broederschap. Resultaat: 51 doden en zeker 435 gewonden. Het leger, dat vorige week de macht overnam van de verdreven president Mohamed Morsi, ontkent overigens dat het op burgers heeft geschoten. Volgens hun lezing zat er een 'gewapende terroristische groep' achter het geweld.

Wat de precieze toedracht is, moet nog blijken. Feit is dat het bloedbad de woede onder aanhangers van Morsi verder heeft aangewakkerd. Voor vandaag staat er een 'grote betoging' gepland. De vraag is of dit opnieuw tot ongeregeldheden met het leger zal leiden.

Volkskrant.nl volgt het op de voet. Lees de laatste ontwikkelingen in dit liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden