Teruglezen: debat sociaal akkoord - 'Ik ben volstrekt ontspannen over begroting'

Vandaag debatteerde de Tweede Kamer met onder meer minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en premier Rutte over het sociaal akkoord. Volkskrant.nl volgde het debat live.

(VLNR) Premier Mark Rutte, D66-leider Alexander Pechtold, VVD-fractieleider Halbe Zijlstra, SGP-leider Kees van der Staaij en Christen Unie fractievoorzitter Arie Slob voorafgaand aan het debat over het sociaal akkoord. Beeld anp

In het debat over het sociaal akkoord ging het weinig over de inhoud van het sociaal akkoord, maar vooral over de vraag of de extra bezuinigingen in 2014 nu wel of niet van de baan zijn. Ook was er veel aandacht (kritiek) op de oproep van Rutte om meer te consumeren en zo te werken aan het herstel van de economie.

Ondanks de kritiek op de premier hadden bijna alle partijen lof voor het sociaal akkoord. Geen van de oppositiepartijen omarmde het gehele akkoord, maar alle fracties zagen wel onderdelen die ze de komende tijd willen steunen. Het CDA - dat het kabinet in één keer in de Eerste Kamer aan een meerderheid zou kunnen helpen - liet bij monde van partijleider Sybrand Buma weten niet zomaar 'bij het kruisje te zullen tekenen'. Hij wacht de inhoudelijke uitwerking van de voorstellen af. Ook dreigde hij extra bezuinigingen niet te zullen steunen als blijkt dat het in de zomer te laat is om nog voldoende actie te ondernemen.

In zijn bijdrage gaf Dijsselbloem aan wat het proces zal zijn in aanloop naar de beslissingen over extra bezuinigen. Hij zei ontspannen te zijn over de begroting voor 2014. Voor de zomer wil het kabinet best praten over alternatieven voor mogelijke bezuinigingen (zogeheten verkenningen), maar de onderhandelingen daarover beginnen pas na publicatie van de CPB-prognoses in de zomer.

Buma, Pechtold en Samsom debatteren over de eerste motie van Pechtold (zie onder). Samsom herhaalt dat de oppositie de komende tijd voorstellen mag doen voor alternatieve bezuinigingen, maar dat er pas in de zomer besloten wordt. Buma is bang dat de Kamer daardoor 'gekketje' gaat spelen. Samsom zegt dat het proces in handen is van Dijsselbloem. Hij zal de motie dan ook niet steunen.

In debat met Zijlstra zegt Buma dat er 'hier een spel aan de gang is'. Hij is ontevreden over het feit dat de oppositie zo lang in het ongewisse moet blijven of extra bezuinigingen er komen of niet.

GroenLinks heeft twee moties. Een die het kabinet oproep snel met een duurzaam banenplan te komen, en een andere die de bezuiniging op de sociale werkplaatsen koppelt aan de gecreëerde banen voor arbeidsgehandicapten.

Pechtold sneert dat het bezuinigingspakket van 2014 'kwam, verdween en weer terug kwam'. In een motie roept Pechtold op voor de zomer nog te besluiten over een aanvullend pakket. Een tweede motie vraagt om duidelijkheid over een alternatief voor 300 miljoen aan investeringen in infrastructuur (onderdeel van het pakket van 1 maart). Motie drie stelt dat de sociale partners verantwoordelijk zijn voor het traject 'van werk naar werk', maar niet voor 'de uitvoering van de sociale zekerheid'. En een vierde motie roept op tot een nulmeting om te kunnen meten hoeveel banen er voor arbeidsgehandicapten bijkomen.

Buma aan het woord, de bewindslieden luisteren op de achtergrond. Beeld anp

Het debat is even geschorst. De tweede termijn begint zo, met naar verwachting een paar moties.

Wij delen met de sociale partners het optimisme dat het sociaal akkoord een positief effect zal hebben, aldus Dijsselbloem. Van doorschuiven van de bezuinigingen op de lange termijn is geen sprake. 'We leggen het gewoon weg, van de tafel. Mogelijk zullen we het pakket, of delen van het pakket weer laten leven.'

Dijsselbloem zegt dat hij 'volstrekt ontspannen' is over het maken van de begroting voor 2014. Onderhandelen gebeurt voorlopig niet, daarvoor moet er eerst een nieuwe raming komen. Dat is zo met sociale partners afgesproken, aldus de minister.

Het pakket van 1 maart (van 4,3 miljard) wordt wel naar Brussel gestuurd, zegt Dijsselbloem. Maar wel met de opmerking dat het pakket later gewijzigd of geschrapt zal worden.

Minister van Financien Jeroen Dijsselbloem (L) en minister van Economische Zaken Henk Kamp (R). Beeld anp

Dan is er nog minister Jeroen Dijsselbloem, die spreekt over de begrotingspolitiek. Hij stelt dat het kabinet openstaat voor bijdragen van de oppositie voor een eventueel aanvullend bezuinigingspakket.

Pechtold vraag waarom Dijsselbloem de op 1 maart gepresenteerde bezuinigingen toen 'onvermijdelijk' noemde. De minister stelt dat het sociaal akkoord de zaken heeft veranderd. Daarom is het pakket nu van tafel geschoven.

Dijsselbloem stelt dat partijen weliswaar voor de zomer ideeën kunnen aandragen voor een eventueel nieuw pakket, maar dat er pas in de zomer, in de aanloop naar Prinsjesdag, wordt onderhandeld.

Buma vindt het maar een rare zaak dat Dijsselbloem als minister van Financiën nu veronderstelt dat extra bezuinigingen niet nodig zijn. Waarop is dat vertrouwen gebaseerd?

Dijsselbloem zegt dat hij zich baseert op twee ramingen. Na de februari-raming is 'het huiswerk gedaan', de volgende raming volgt in de zomer. Buma wil weten hoe groot de kans is dat er niet bezuinigd zal worden. Dijsselbloem zegt dat hij niet wil speculeren.

Terwijl Kamp spreekt zijn verschillende Kamerleden bezig met de voorbereiding van moties die zo in de tweede termijn kunnen worden ingediend.

Minister Kamp is de derde bewindsman die het woord voert. Onze reactie op het akkoord moet 'realistisch' en 'ambitieus' zijn, zo zegt hij. Wij kunnen als sterke economie van de groei van de wereldhandel profiteren. 'Ik heb in twintig jaar dat ik hier rondloop nog nooit zo'n breed gedragen akkoord gezien', aldus Kamp.

Kamp geeft nog een opsomming van allerlei goede dingen in Nederland, zoals de luchthaven Schiphol en de Rotterdamse haven. Ook roemt hij de Nederlandse internetinfrastructuur. De Kamer hoort de opsomming van Kamp gelaten aan.

Pechtold vraagt Asscher hoeveel banen voor arbeidsgehandicapten er in 2016 door het sociaal akkoord bijkomen. Hij heeft zelf uitgerekend dat het er dan ongeveer 21.000 moeten zijn. Asscher komt hier nog op terug.

Asscher zegt toe dit jaar een nulmeting te doen. Zo kan worden bijgehouden of het kabinet zich aan de doelstellingen houdt.

Van Ojik wil weten of de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen gekoppeld zijn aan de groei van banen van arbeidsgehandicapten. Dat is zo, zegt Asscher. 'We zijn niet naïef. Je moet het zwaard van Damocles ook zien hangen.' Ook het quotum wordt wettelijk geregeld, zegt Asscher. In het sociaal akkoord staat evenwel dat een verplicht quotum er alleen komt als werkgevers niet voldoen aan hun belofte vrijwillig arbeidsgehandicapten aan te nemen.

De 'taskforce' van de Stichting van de Arbeid is begonnen met haar werk, meldt Asscher.

Het opbouwpercentage van de pensioenen kan worden ingeperkt omdat mensen langer leven en werken, zegt Asscher in antwoord op vragen van Krol. Die meent dat toekomstige generaties hier de dupe van zullen zijn.

Asscher gaat in op de positie van de jongeren. (Zie ook dit opiniestuk van politieke jongeren dat vandaag in de Volkskrant staat). Hij meent dat de jongeren gaan profiteren van de strijd van het kabinet tegen de uitwassen van het flexwerken. Ook hebben ze baat bij de nieuwe pensioenafspraken.

Minister van Sociale Zaken Asscher is aan het woord. Hij zegt 'trots' te zijn op het sociaal akkoord. De eer komt vooral toe aan werkgevers en werknemers, aldus de minister.

Volgens Asscher is het akkoord zo goed omdat werkgevers en werknemers bij de maatregelen, zoals de nieuwe WW, beide belang hebben bij een goede uitvoering.

Veel moet nog worden uitgewerkt, erkent Asscher na vragen van Slob. Die wil dat gemeenten betrokken worden bij de uitwerking. Dat zegt de minister toe.

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken). Beeld anp

In debat met Slob van de ChristenUnie zegt Rutte dat het aanvullende bezuinigingspakket 'van tafel is' en dat 'dit type maatregelen' kan 'herleven' in augustus. De komende tijd wil het kabinet daar met de oppositie over praten.

De 3 procent voor volgend jaar 'staat gewoon' en als het in de zomer nodig is dat neemt het kabinet zijn verantwoordelijkheid, aldus Rutte. SGP-voorman Van der Staaij heeft hier twijfels over. De sociale partners hebben een andere lezing. Volgens Rutte is de uitleg van het kabinet eenduidig. Maar hoe sterk is dan het sociaal akkoord, vraagt Van der Staaij? Rutte antwoordt dat het kabinet regeert, maar dat hij en Heerts ervan uitgaan dan extra bezuinigingen niet nodig zijn.

De bewindslieden in vak K. Beeld anp

Van Ojik van GroenLinks vraagt waar Rutte het optimisme vandaan haalt over de economie. Rutte zegt dat veel Nederlanders het met hem eens zijn, getuige enkele onderzoeken vrijdag en zaterdag. Desgevraagd zegt Rutte ook dat de begrotingsdoelstelling voor 2014 (max 3 procent tekort) ongewijzigd is.

Volgens Rutte kan economisch herstel 'eigenstandig' voortvloeien uit het sociaal akkoord. Ook andere indicatoren zijn positief, zoals de exportcijfers.

In een debatje met Buma doet Rutte weer de oproep om 'ook als Kamer hier naar Nederland uit te stralen' dat het goed is dat een akkoord is bereikt. Buma zegt dat de realiteit zo is dat we in een flinke economische dip zitten en dat het onvermijdelijk is dat het bezuinigingspakket weer op tafel komt te liggen.

Terwijl Rutte met SP-leider Roemer debatteert over het herstel van de economie - 'Je moet anticyclisch denken', zegt Roemer - staat Wilders te popelen om zijn interruptie te plaatsen.

'Wat kost dat nou, zo'n flink stuk spacecake?', vraagt Wilders. 'Dat weet u beter dan ik, aan uw haar te zien', antwoordt Rutte meteen. Een bulderend gelach in de zaal. 'Die was wel leuk', zegt Wilders.

Wilders herpakt zich en begint een tirade tegen de lastenverzwaringen van dit kabinet. 'Wij zijn als PVV het land ingegaan, op verzetstour in gemeenten, en alle mensen daar zeggen: Rutte is wereldvreemd en hij weet niet wat er speelt. Hij klopt ons geld uit de zak.'

Rutte, weer snel: 'Gaat de PVV zich ook verkiesbaar stellen in die gemeenten?' (De PVV doet bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 alleen mee in Den Haag en Almere).
De zaal: 'oeoeoeoeoeh.'
Wilders: 'Dit is nog niet het begin van een antwoord.'

Rutte zegt toe dat alle hervormingsplannen in de herfst in de Tweede Kamer behandeld zullen worden, ook al gaan sommige maatregelen pas in 2016 in.

Pechtold merkt op dat het consumentenvertrouwen hier na Griekenland het hardst is gedaald. Dat komt volgens Pechtold onder meer omdat belangrijke maatregelen zijn uitgebleven. Rutte erkent dat het vertrouwen is gedaald, maar ziet als oorzaak het feit dat Nederland in tien jaar tijd vijf verkiezingen heeft gehad. 'Deze coalitie heeft zich onderling verbonden' om draagvlak te zoeken en het vertrouwen te herstellen, aldus Rutte.

Pechtold merkt op dat het regeerakkoord nu vijf keer is gewijzigd. Hij zegt tegen Rutte dat hij zelf het initiatief moet nemen en dat hij maatregelen niet 'over de horizon van zijn regeerperiode' kan doorschuiven. Rutte somt nog eens op welke akkoorden dit kabinet wil bereiken, maar benadrukt dat er steeds naar draagvlak moet worden gezocht. 'Wat mij betreft gaan we zo door tot 2017.'

Rutte zegt dat het kabinet de financiën op orde wil brengen en de rekening eerlijk wil verdelen. Tegelijk zoekt het kabinet naar samenwerking met maatschappelijke organisaties. Daarom is het kabinet bezig met een zorgakkoord en een energieakkoord, en werd vorige week het sociaal akkoord gesloten.

Rutte stelt dat er concessies zijn gedaan bij het sluiten van het akkoord, bijvoorbeeld dat sommige maatregelen vertraging hebben opgelopen (WW, ontslagrecht). Sociale partners hebben zich wel verbonden aan de maatregelen. 'Ik ben daar trots op', zegt Rutte. Hij is de partners dankbaar 'omdat zij hun nek hebben uitgestoken'.

Premier Mark Rutte. Beeld anp

De kamer is weer terug van de lunch en we gaan weer verder. Het woord is aan premier Rutte.

Het debat is geschorst voor de lunchpauze. Om iets na 14.00 uur gaan we weer verder.

Tot slot is CDA-leider Buma aan het woord. Het kabinet zoekt met het sociaal akkoord ook opzichtig naar de steun van het CDA, maar Buma laat weten dat hij niet zomaar 'bij het kruisje zal tekenen'. Hij stelt dat niet de sociale partners maar het parlement uiteindelijk beslist over concrete maatregelen. Hij wil die eerst zien voordat hij beslist over de positie van het CDA. Ook wil hij dat het akkoord wordt doorgerekend door het CPB.

Buma bekritiseert, net als veel andere oppositieleden, de oproep van Rutte om meer te consumeren opdat de economie aantrekt. 'Je kunt een plant niet laten groeien door aan de bladeren te trekken. Je moet water geven en dan komt de groei vanzelf.' Volgens Buma is het naïef om te denken dat in augustus de economie al herstel laat zien.

Op aandringen van Slob - 'waarom praat u zo luchtig over de economie?' - zegt Zijlstra dat hij bereid is om te praten met 'alle partijen die willen meepraten over aanvullende maatregelen in de zomer'. 'De deur staat open.'

Samsom zei dit eerder ook al in het debat. Dit betekent dat hoewel het kabinet pas in augustus besluit over extra bezuinigingen, er wel al eerder onderhandeld kan worden over het pakket.

Zijlstra zegt ook: 'De 3 procent is zo ongeveer het maximumtekort dat we kunnen toestaan.'

Zijlstra wil met een positief geluid eindigen. 'Het is een prestatie van formaat', concludeert hij. Geroffel op (sommige) kamerbankjes volgt ter ondersteuning hiervan.

Zijlstra moet nu zíjn visie op de bezuinigingen in 2014 geven. Hij stelt: 'Dit is wat er nu ligt. De werkelijkheid kan straks weer anders zijn, en als er veranderingen zijn dan nemen we die mee. Als het straks 3,5 procent tekort is moeten we dan ook meenemen. Regeren is vooruitkijken, maar ook aanpassen aan de omstandigheden zoals die zich hebben voorgedaan.'

'Het op orde brengen van de overheidfinanciën gaat gewoon door', aldus Zijlstra.

Als er meer bezuinigd moet worden dan moet dat gebeuren op overheidsuitgaven, aldus Zijlstra. Desgevraagd zegt hij ook dat lastenverzwaringen straks geen alternatief zijn voor bezuinigingen. De VVD'er zegt verder dat hij het niet eens is met de uitleg van het akkoord van de sociale partners, dat het bezuinigingspakket van tafel is.

Uiteindelijk moet het begrotingstekort naar 0 procent, aldus Zijlstra. Hij wekt de indruk dat zijn fractie het punt van solide begrotingsbeleid dit jaar niet wil laten varen.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra kan ook veel vragen verwachten. Het duurt ongeveer één minuut voordat de eerste fractievoorzitter, Geert Wilders, bij de microfoon staat. Hij verwijst naar het Telegraaf-bericht van vanmorgen waarin VVD'ers klagen over het proces voorafgaande aan het akkoord, waardoor 'de vakbeweging dansend over straat gaat'. Zijlstra antwoordt dat niet alles wat in de krant staat ook waar is. Wilders neemt de gelegenheid te baat om de VVD nog eens in te wrijven dat de partij allerlei lastenverzwaringen heeft doorgevoerd. 'De kiezer gaat daar keihard mee afrekenen.'

Daarvoor zei Zijlstra dat hij het sociaal akkoord goed vindt, maar dat niet alle punten overeen komen met zijn verkiezingsprogramma. De grote winst is volgens hem dat de sociale partners zich verbonden hebben aan hervormingen, ook al komen die later dan gepland.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Beeld anp

Samsom besluit door te zeggen dat 'door dit akkoord Nederland zich uit de crisis kan werken'. De PvdA-fractie geeft 'de volle steun' aan het akkoord. Daarvoor gaf Samsom in een bijzin weer een hint naar de oppositie met de strekking: samen kunnen we er uitkomen.

PvdA-leider Samsom is nu veruit het langst aan het woord van alle sprekers. Hij krijgt veel vragen te verwerken van de oppositie. Kijk hier wat hij eerder in het debat zei over de bezuinigingen in 2014.

Roemer houdt Samsom nu voor dat een eerder vrijwillig quotum voor arbeidsgehandicapten onder PvdA-leider Melkert mislukt is. Volgens Samsom zijn er nu 'harde afspraken' gemaakt en is er nu 'commitment' van FNV-voorzitter Heerts en werkgeversbaas Wientjes. Samsom: 'Arbeidsgehandicapten hebben niks aan papier, maar wel aan dat commitment.'

Nu gaat het over de plaatsen voor arbeidsgehandicapten. Volgens Samsom komen er, zoals in het regeerakkoord afgesproken, 100.000 plaatsen bij. Pechtold eist hier een goede 'nulmeting' voor, zodat de resultaten gemeten kunnen worden. Het verplichte quotum voor bedrijven is niet van de baan, zegt Samsom, het hangt als een 'zwaard van Damocles' boven de werkgevers. Als werkgevers in 2016 niet hebben gezorgd voor 100.000 banen voor arbeidsgehandicapten, komt het quotum er alsnog.

Wordt er straks onderhandeld over een nieuw bezuinigingspakket, vraagt Henk Krol. Samsom zegt dat dit aan het kabinet is, maar dat hij graag ook hier een breed akkoord sluit en dat hij wil dat de oppositie meepraat over de bezuinigingen voor 2014. In augustus 'herleeft' het op 1 maart gepresenteerde pakket als het geraamde tekort te hoog is.

Samsom herhaalt een aantal keer zijn wens dat de oppositie meepraat. Dat kan al heel snel, aldus de PvdA-leider. 'Als we nu gewoon afwachten wat de afspraken in de zorg (over de AWBZ, red) opleveren, hoe het pakket voor Brussel er volgende week uitziet, dan kunnen we dan kijken welke invloed u dan nog zou kunnen hebben.'

'Ik nodig de heer Pechtold uit om eventueel al eerder dan in augustus te praten over wat mogelijk de extra bezuinigingen zouden kunnen zijn.'

Diederik Samsom roemt het feit dat 'in de ergste crisis in 80 jaar' nu een sociaal akkoord is gesloten tussen werkgevers en werknemers. Al snel staan de eerste fractievoorzitters bij de interruptiemicrofoon. Roemer en Buma willen weten of de bezuinigingen van 4,3 miljard nu van tafel zijn of niet. Samsom antwoordt dat 'het aanvullende pakket nu van tafel is', maar als in augustus blijkt dat het tekort in 2014 te groot is dan zal het kabinet weer aanvullende maatregelen nemen.

Buma vraagt zich af waarom die beslissing nu niet kan worden genomen, omdat er nu ook al ramingen zijn voor 2014. Daarom kondigde het kabinet zes weken geleden juist het pakket aan. Volgens Samsom zegt het CPB ook dat ramingen slechts schattingen zijn en dat het kabinet daarom ook kan wachten tot augustus, als de begroting van 2014 wordt vastgesteld.

Op aandringen van Buma - 'Wees nou eens eerlijk' - zegt Samsom dat het hele pakket in augustus 'mogelijk' weer wordt ingezet. Buma uit ook een dreigement. 'Het CDA doet aan deze maskerade niet mee.' Als blijkt dat het in augustus te laat is om bezuinigingsmaatregelen te nemen, dan geeft het CDA geen steun.

In 2014 vertoont de economie weer een begin van herstel, aldus Samsom. Dan is het ook goed om een begin te maken van herstel van de begroting.

(VLNR) Premier Mark Rutte, minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en PvdA-leider Diederik Samsom. Beeld anp
De hoofdrolspelers van het sociaal overleg: Bernard Wientjes van VNO-NCW, premier Mark Rutte, minister Lodewijk Asscher, FNV-voorzitter Ton Heerts. Beeld anp

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren stelt dat het sociaal akkoord 'het nostalgisch verlangen ademt van de tijd van koeien met gouden horens'. Dit terwijl kamerbreed 'het nieuwe denken' wordt genegeerd, zegt Thieme. De echte crisis is 'een systeemcrisis'. Om die op te lossen moeten we duurzaam gaan produceren en moeten 'optimisme en innovatiekracht alle ruimte krijgen', ten bate van volgende generaties.

Over Rutte's uitspraak dat hij een positieve groene waas ziet over het land zegt Thieme: 'Het beleid van de premier is eerder wazig, dan groen.'

Arie Slob van de ChristenUnie is blij dat de verkorting van de WW van de baan is en dat het flexwerken wordt aangepakt. Tegelijk uit hij zijn zorgen over het feit dat het kabinet de noodzakelijke bezuinigingen vooruit schuift. Volgens Slob is het duidelijk dat er iets zal moeten gebeuren, alleen al omdat de staatsschuld jaarlijks flink toeneemt. Het kabinet moet het land daarom niet nodeloos in onzekerheid laten, aldus Slob.

SGP-leider Van der Staaij zegt dat je het akoord zowel positief als negatief kan bekijken, maar uiteindelijk 'is het knap dat er zoveel handtekeningen onder het akkoord staan'.

De positieve punten van het akkoord zijn volgens Van der Staaij dat de nullijn in de zorg van de baan is, net als het verplichte quotum voor arbeidsgehandicapten voor bedrijven en de verkorting van de WW.

Er zijn ook 'schaduwkanten' van het akkoord. Van der Staaij noemt de onzekere economische groei. 'Waarop baseert het kabinet het vertrouwen dat de economie gaat groeien?', vraagt hij. Volgens de SGP ontbreken concrete maatregelen om de economie te stimuleren. 'Je mag best op wonderen hopen, maar je mag er niet mee rekenen.'

Van der Staaij besluit zijn betoog met een oproep aan kabinet en oppositie om nu ook te polderen 'op immateriële thema's'.

SGP-leider Kees van der Staaij. Beeld anp

50-plus-leider Henk Krol noemt het kabinet grappend 'akkoorddansers'. Hij heeft vooral kritiek, op het feit dat de structuur van de WW verandert, dat de aanpak van het ontslagrecht vooral 50-plussers zal treffen en het feit dat de overbruggingsregeling voor AOW'ers onder de maat is. Tot slot hekelt Krol de 'onnodige pensioenkortingen die deze maand veel ouderen gaan treffen'.

Van Ojik heeft ook kritiek op de oproep van Rutte om meer te consumeren. 'De voodoo-economie heeft bezit genomen van het Torentje.' Volgens hem moet de 3 procent nu even 'geen heilige koe' zijn.

Van Ojik zegt teleurgesteld te zijn dat het verplicht quotum voor arbeidsgehandicapten niet doorgaat. Hij vraagt zich ook af waarom de bezuiniging op de sociale werkplaatsen dan wel doorgaat. Wel vindt hij het goed dat de verkorting van de WW is geschrapt.

Pechtold vraagt Roemer of hij het akkoord nu 'op hoofdlijnen' kan steunen. Die zegt dat hij zal instemmen met de onderdelen die hij goed vindt, zoals de aanpak van het flexwerken. Maar de SP zal ook in verzet gaan tegen maatregelen waar de fractie tegen is. 'Het totale akkoord zal hier niet ter goedkeuring worden voorgelegd.'

Wel zegt Roemer dat het sociaal akkoord 'een positieve koerswijziging' is van het kabinetsbeleid. 'Als wij de kans hebben het voor de mensen beter te maken, dan doen wij dat.'

De houding van de SP ten opzichte van het sociaal akkoord is gematigd positief, zo kunnen we uit de bijdrage van de SP-leider concluderen.

Emile Roemer. Beeld anp

Roemer is aan de beurt. Ook hij hekelt de bezuinigingspolitiek van het kabinet Rutte-II. Daardoor krijgt de economie geen stimulans. Wel zitten er een aantal goede punten in het sociaal akkoord, aldus Roemer. Zo roemt Roemer het aanpakken van de uitwassen van het flexwerken en het schrappen van het 0-urencontract in de zorg.

De SP-leider ziet ook slechte punten in het akkoord. Zo gaan de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen door, moeten de Wajongers herkeurd worden en wordt er nog steeds bezuinigd op de thuiszorg.

Roemer bekritiseert tot slot net als Wilders 'de onnozele oproep van Rutte om een auto te kopen of naar het café te gaan', om zo de economie te stimuleren. Maar, zo zegt hij, 'er liggen kansen, de vraag is of het kabinet de kansen ziet en die op wil pakken. Ik heb er een hard hoofd in.'

Wilders trekt van leer en hekelt het optreden van Rutte bij Nieuwsuur, waar de premier donderdagavond zei dat we 'met z'n allen het CPB moeten verslaan' en minder moeten somberen. 'Wat had Rutte gegeten? Paddo's of een flink stuk spacecake?'

Wilders betoog is een pleidooi voor belastingverlaging. De economie kan pas groeien als de consumptie stijgt, en dat kan pas als de belastingen worden verlaagd, aldus Wilders. Het sociaal akkoord deugt volgens Wilders dus niet want 'er zit geen cent belastingverlaging in'. De maatregelen van het kabinet helpen niet, vervolgt hij. De koopkracht van de Nederlanders daalt van alle landen in Europa vrijwel het meest en de mensen houden de hand op de knip.

Het slotstuk van Wilders' betoog gaat over de geloofwaardigheid van de premier. 'Rutte draait als een tol' op het gebied van de hypotheekrenteaftrek, het geld naar de Grieken, de bezuinigingen voor 2014 en de nivelleringspolitiek.

PVV-leider Geert Wilders. Beeld anp

Pechtold is de eerste spreker. 'We vervallen weer in het oude patroon, uitstel en afstel', aldus Pechtold. Hij hekelt het feit dat een aantal maatregelen (aanpak WW en ontslagrecht) zijn uitgesteld tot 2016.

Pechtold maakt een punt van het 'gejojo' met de 4,3 miljard van het extra bezuinigingspakket. Hij vraagt Rutte duidelijk te maken of het kabinet zal vasthouden aan de Europese 3-procentsnorm en of de bezuinigingen in augustus weer op de agenda komen.

Het debat gaat bijna beginnen. Premier Rutte is binnengekomen en geeft alle fractieleiders even een handje. Ook minister Kamp van Economische Zaken is er vandaag bij, naast de al genoemde minister Asscher die naar verwachting het meeste aan het woord zal zijn namens de regering.

Lees ook nog even dit opiniestuk van drie politieke jongeren. Zij schrijven dat het sociaal akkoord de rechten van ouderen beschermd, zodat jongeren niet aan het werk komen. 'Zorgelijk is dat het voornemen om de arbeidsmarkt los te maken, vrijwel geheel is vergeten. Willen we jeugdwerkloosheid écht ambitieus aanpakken, dan zullen we ook hervormingen in de vaste contracten moeten toestaan.'

Fractievoorzitter van 50Plus Henk Krol is ook ontevreden, maar dan over het plan om de pensioenopbouw fors te verlagen. Hij zal hier vandaag aandacht voor vragen, zo heeft hij aangekondigd.

En hier de sprekerslijst voor het debat. D66-leider Pechtold bijt het spits af, na hem spreekt PVV-leider Geert Wilders.

D66-leider Alexander Pechtold. Beeld anp

Niet iedereen is blij met het proces dat aan het sociaal akkoord vooraf ging, zo blijkt uit een rondgang van de Telegraaf. De VVD-fractie voelde zich voor het blok gezet om het sociaal akkoord te tekenen, aldus de krant.

Ook zouden er zorgen zijn om het handelen van Rutte, die interne kritiek niet serieus zou nemen. 'Hij luistert naar niemand meer. Alleen maar naar zijn topambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken. Maar dat zijn allemaal D66'ers', aldus een VVD'er in de krant.

SP-voorman Emile Roemer claimde vandaag in de Volkskrant al een deel van het sociaal akkoord. Hij meldde in de aanloop naar het akkoord veelvuldig contact te hebben gehad met FNV-voorzitter Heerts. 'Het heeft absoluut geholpen dat ik bleef hameren op het tegengaan van de doorgeslagen flexibilisering op de arbeidsmarkt. Dit is waarom we positief waren. Dit is echt opgeschoven in de richting van de SP. Dat vinden ze bij de VVD en D66 misschien niet leuk, maar het is gewoon wel waar.'

Op de vraag of zijn partij kan instemmen met het akkoord zegt Roemer: 'Die kans is wel groter geworden. Het zou zomaar kunnen dat de SP met onderdelen kan instemmen.'

SP-fractieleider Emile Roemer. Beeld anp

Het debat van vandaag is het startschot voor verdere onderhandelingen over het akkoord in het parlement. 'Laat die wetten maar komen', zei CDA-leider Buma gisteren dan ook. Lees hier hoe dat zit.

Het spel van aantrekken en afstoten tussen oppositie en kabinet is begonnen. Vandaag debatteert de Kamer met het kabinet over het vorige week gesloten sociaal akkoord met de sociale partners. Het is het startschot voor de onderhandelingen in het parlement over de verschillend onderdelen van het akkoord. Gisteren maakte minister Asscher van Sociale Zaken al een ronde langs de fracties om het proces te bespreken.

Voordat de partijen echt kleur willen bekennen, verwachten ze een gedetailleerde uitwerking van de plannen in het sociaal akkoord en een doorrekening daarvan door het CPB. Pechtold: 'Daarom zou ik de coalitiepartijen afraden nu met een motie te komen die oproept tot steun.' Buma: 'Ik erken de grote prestatie van sociale partners en kabinet, maar ik wil weten waar ik mee instem.'

Een ander thema van het debat zal het begrotingstekort in 2014 zijn. Deel van het akkoord is dat de extra bezuinigingen voor volgend jaar van tafel zijn, maar als in de zomer blijkt dat de economie niet is aangetrokken kunnen de plannen zo weer op tafel komen te liggen. De partijen willen meer over deze constructie weten. Zo zegt ChristenUnie-leider Arie Slob: 'Het aanvullende pakket is nu van tafel, maar je hoeft er niet voor gestudeerd te hebben om te zien dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Die vurig begeerde rust komt er niet als je dat doorschuift.'

In het debat zullen alle spelers verkennen waar de ruimte ligt: Zullen er alsnog bezuinigingen kunnen komen in augustus? Is het akkoord met de sociale partners in beton gegoten of kunnen oppositiepartijen er nog aan sleutelen? Wat stuurt het kabinet eind van de maand naar Brussel en houdt het vast aan de 3 procent?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden