Teruglezen - De 'twintig' Russische luchtaanvallen op Syrië

Rusland heeft dinsdag voor het eerst luchtaanvallen in Syrië uitgevoerd, naar verluidt in de provincies Homs, Hama en Latakia. Er ontstond al snel ophef over de bombardementen: de Westerse coalitie in Syrië zou niet zijn ingelicht en de geraakte gebieden staan niet bekend om aanwezigheid van IS. Lees alle ontwikkelingen van vanavond terug in het liveblog hieronder of lees hier de nieuwsanalyse.

Luchtaanval in Talbiseh, Homs, te zien op een geverifieerde video van Homs Media Centre. Beeld ap

30 september 2015, 20:20

Teruglezen

- Rusland heeft zich in de strijd in Syrië gemengd. Russische gevechtsvliegtuigen bestookten woensdag volgens bronnen doelen in de provincies Homs, Hama en Latakia. Volgens de Syrische president Bashar al-Assad heeft hij de Russen zelf om militaire assistentie gevraagd. De aanvallen zouden zijn gericht op terroristische broeinesten

- De provincies die zouden zijn gebombardeerd, staan echter niet bekend om aanwezigheid van IS. Daarom rees al snel de vraag of de Russische luchtaanvallen wel op IS-doelen gericht waren, of op de rebellen die tegen al-Ashad zijn, maar gesteund worden door het westen. Vanuit Syrië komen berichten over burgerslachtoffers. Rusland ontkent dit.

- De VS, Frankrijk, Groot-Brittannië en de NAVO uitten hun twijfels over de bedoelingen van Rusland. Ook zijn ze bezorgd omdat Rusland de westerse coalitie in Syrië niet heeft ingelicht over de luchtaanvallen. Uiteindelijk stelt het Witte Huis dat het ministerie van Defensie de Russische militaire activiteit in Syrië nader zal onderzoeken, omdat het niet zeker vast te stellen is wat de doelwitten van de aanvallen waren. Amerikaanse en Russische militairen zullen zo snel mogelijk bijeenkomen om hun acties af te stemmen.

30 september 2015, 19:37

Stoltenberg is bezorgd

Ook secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg heeft zich geuit over de luchtaanvallen. Hij is 'bezorgd' dat Rusland wellicht rebellen heeft geraakt, en niet IS-strijders. Het feit dat Rusland niet heeft overlegd met de door de VS geleide coalitie baart Stoltenberg het meeste zorgen.

30 september 2015, 19:31

Carter gelooft in gesprekken

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Ash Carter heeft zijn militairen de opdracht gegeven zo snel mogelijk met hun Russische collega's samen te komen, om de acties in Syrië te coördineren. Hij verwacht dat de gesprekken in de komende dagen plaats zullen vinden en 'zeer constructief' zullen zijn.

Daarnaast zegt hij 'dat het erop lijkt dat Russische bombardementen plaatsvonden in gebieden waar vermoedelijk geen IS-strijders zijn'.

Carter tijdens de persconferentie van vandaag over onder andere de Russische luchtaanvallen. Beeld afp

30 september 2015, 17:45

Moskou: geen burgerdoelen geraakt

Het Russische ministerie van Defensie stelt dat Rusland geen burgerdoelen heeft geraakt in Syrië. Een rebellenleider sprak eerder van 36 burgerslachtoffers, meldt persbureau Reuters.

Moskou stelt ongeveer twintig bombardementen heeft uitgevoerd in Syrië, meldt het Russische persbureau ITAR-TASS. Volgens het ministerie hebben de luchtaanvallen commando's van IS vernietigd in een bergachtig gebied. Eerdere berichten van persbureau Reuters, op basis van uitspraken van een Syrische rebellenleider, stelden dat de door het Westen gesteunde oppositie in Syrië het doel was.

Een vrouw loopt langs een verwoest gebouw in Homs. Beeld ap

30 september 2015, 17:05

VS onderzoeken Russische aanvallen

Het Witte Huis heeft laten weten dat Amerikaanse militairen contact hebben gehad met hun Russische collega's, een gesprek over de operatie in Syrië zal naar verwachting snel volgen.

Josh Earnest, woordvoerder van het Witte Huis, zegt dat het te vroeg is om vast te stellen welke doelen de Russische luchtaanvallen hadden. Het ministerie van Defensie onderzoekt op dit moment de militaire activiteit van Rusland in Syrië. Eerder meldde Reuters dat Amerikaanse autoriteiten hadden beweerd dat de bombardementen niet op IS-doelwitten waren gericht.

30 september 2015, 16:43

Lavrov en Kerry overleggen

De Amerikaanse en Russische ministers van Buitenlandse Zaken, John Kerry en Sergej Lavrov, hebben elkaar woensdag gebeld over het begin van de Russische luchtaanvallen op doelen in Syrië.

De Amerikanen worden gedwongen om met de Russen samen te werken om te voorkomen dat ze elkaars gevechtstoestellen neerhalen, zegt defensie-expert Ko Colijn van Clingendael. 'Dat is het minste dat ze kunnen doen, anders is het gevaar groot dat de Russen bijvoorbeeld ook Koerdische strijders die door de VS worden gesteund bombarderen.' De meest veilige methode is volgens hem dat de VS en hun coalitiegenoten Frankrijk en Australië 'geografische afspraken' met de Russen maken. 'Ik denk niet dat de Russen zich in het luchtruim wagen waar de Amerikanen, de Fransen en de Australiërs actief zijn. Anders gaat het vroeg of laat op een verschrikkelijke manier mis.'

John Kerry tijdens de VN-Veiligheidsraad vandaag. Beeld afp
De schade aan Talbisseh, in de provincie Homs. Beeld afp

30 september 2015, 16:06

Over en weer

Ondertussen blijven Rusland en de VS elkaar beschuldigen. De VS noemt de acties van Rusland 'gevaarlijk' omdat de VS niet is ingelicht over deze luchtaanvallen. De VS leiden een coalitie die al sinds september 2014 bombardementen uitvoert in Irak en Syrië.

Rusland stelt op haar beurt dat de VS 'onjuiste informatie verspreiden' wanneer ze zeggen dat IS wordt ontzien in de Russische luchtaanvallen.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius zegt dat Moskou Parijs niet heeft geïnformeerd over de luchtaanvallen. Fabius benadrukte dat het van belang is om een botsing over de kwestie Syrië tussen de grootmachten te voorkomen. Coördinatie is daarvoor nodig.

30 september 2015, 15:06

Hoofd oppossitie: 36 burgerslachtoffers

Khaled Khoja, het hoofd van de Syrische Nationale Coalitie, zegt dat er vandaag tenminste 36 burgers zijn omgekomen door de Russische bombardementen. De Syrische Nationale Coalitie is in Turkije gevestigd en wordt gesteund door het Westen. Op Twitter schreef Khoja: 'Alle Russische bombardementen van vandaag waren op burgers gericht.'

Khoja stelt dat vijf verschillende gebieden onderdeel waren van de luchtaanvallen. 'In deze gebieden wonen juist de strijders die IS vorig jaar versloegen. Noch IS, noch Al Qaeda is daar aanwezig.'

30 september 2015, 14:53

'Acht rebellen geraakt'

Reuters meldt op gezag van een rebellencommandant dat de Russen doelen op het platteland in de provincie Hama bombardeert, waar IS niet actief zou zijn maar het Vrije Syrische leger wel. Volgens de rebellencommandant Jamil al-Saleh zijn acht van zijn strijders gewond geraakt bij een luchtaanval op het platteland van Hama. De groep heeft daar zijn hoofdkwartier. Volgens al-Saleh wordt zijn groep gesteund door buitenlandse tegenstanders van al-Assad, en zijn de strijders door hen voorzien van geavanceerde raketten.

Bekijk op onderstaand kaartje de locaties waar Rusland heeft gebombardeerd.

30 september 2015, 14:42

Lavrov: communicatiekanalen met de VS

Rusland is klaar om 'communicatiekanalen' op te zetten met de door de VS geleide coalitie in Syrië over de luchtaanvallen op terroristische groeperingen. Dat heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken laten weten. De communicatie is volgens Lavrov bedoeld om 'een zo effectief mogelijke strijd tegen de terroristen te bewerkstelligen'.

30 september 2015, 14:35

Franse diplomaat: geen IS-doelen

Ook een anonieme Franse diplomaat stelt nu dat Rusland Syrische oppossitiegroepen bombardeert, en niet IS-militanten. 'Als ze Homs bombarderen, zoals het er nu uitziet, dan is IS niet hun doel. Vermoedelijk willen ze oppossitiegroepen raken. Dat zou bewijzen dat het ondersteunen van Assad's regime belangrijker voor Rusland is dan het bestrijden van IS.'

Update: De Franse minister van Defensie Jean-Yves Le Drian onderstreept dit beeld.

30 september 2015, 14:10

Zeker zeven gebieden gebombardeerd

De Syrische staatstelevisie heeft in een uitzending laten weten dat er ten minste zeven gebieden zijn geraakt door de Russische bombardementen. In dezelfde uitzending liet de staatsomroep weten dat de aanval in samenspraak is gegaan met het Syrische leger, en is uitgevoerd op terroristische broeinesten.

30 september 2015, 13:50

De verwoesting

De eerste foto's van de schade in Homs druppelen binnen.

Een overzicht van een gedeelte van Homs na het bombardement door de Russen. Beeld anp

30 september 2015, 13:43

Coalitie

Een coalitie van Rusland en de Verenigde Staten, samen tegen IS, waarom niet? Lees hier een analyse over de nieuwe, riskante samenwerking: 'Voor het Westen is het uitschakelen van IS een aanlokkelijk perspectief, maar het gevaar is dat Rusland de coalitie gebruikt als dekmantel om ook andere oppositiegroeperingen die tegen Assad strijden, aan te pakken.'

30 september 2015, 13:36

Wie zit waar?

Het is makkelijk om het overzicht kwijt te raken. Bekijk in onderstaand kaartje welke groeperingen waar zitten in Syrië.

Beeld de Volkskrant

30 september 2015, 13:29

Kerry beklaagt zich bij Lavrov

Volgens een Amerikaanse bron van persbureau AFP heeft Kerry contact gezocht met de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov. Waar het gesprek over is gegaan is nog niet duidelijk, maar vermoedelijk ging het gesprek over wat de Russen vandaag precies hebben gebombardeerd.

De bombardementen zijn volgens bronnen op drie Syrische provincies uitgevoerd: Homs, Hama en Latakia. De drie provincies staan niet bekend om aanwezigheid van IS.

30 september 2015, 13:22

Poetin: gesprek Assad en rebellen

De Russische president Vladimir Poetin verwacht dat de Syrische president Bashar al-Assad gaat praten met de rebellen. 'Ik verwacht dat Assad klaar is om compromissen te sluiten over de toekomst van zijn land', aldus Poetin.

Over de eerste aanvallen van Rusland kon Poetin kort zijn: 'We moeten de terroristen aanvallen, voordat zij ons aanvallen.' De Russiche senaat gaf Poetin eerder vandaag toestemming voor het uitvoeren van de luchtaanvallen.

De ontmoeting tussen Poetin en Obama tijdens de VN-top in New York. Beeld epa

30 september 2015, 13:16

'Wel IS-doelen gebombardeerd'

Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn de Russische bombardementen wel uitgevoerd op IS-doelwitten. Onder andere brandstofopslag en communicatiegebouwen zouden zijn gebombardeerd.

Het Syrisch observatorium voor de mensenrechten zijn bij de aanval zeker 27 mensen omgekomen.

30 september 2015, 13:13

'Rusland bombardeerde geen IS-doelen'

Volgens Amerikaanse autoriteiten zijn de door Rusland uitgevoerde bombardementen in Syrië niet op IS-doelwitten. Dat meldt persbureau Reuters.

De autoriteiten lieten ook weten dat ze bombardementen blijven uitvoeren op doelen in Syrië, ondanks dat de Russen de VS hebben gewaarschuwd om het luchtruim te verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.