Live

Teruglezen Brexitblog - Oud-defensieminister Liam Fox wil Cameron opvolgen

De regeringsleiders en staatshoofden van de EU zijn vanmorgen weer bijeengekomen om verder over de toekomst te praten. Zonder David Cameron; die nam gisteren definitief afscheid van Brussel. Lees hieronder ons liveblog terug.

Oud-defensieminister Liam Fox wil Cameron opvolgen Beeld reuters

Vice-voorzitter Tom Watson van Labour wil het niet tegen Jeremy Corbyn opnemen in de strijd om de nieuwe leider. Hij voegde daaraan toe dat Corbyn nog steeds niet bereid is om over aftreden te spreken.

Inmiddels is wel bevestigd dat de voormalige minister van Defensie Liam Fox zijn Conservatieve partijgenoot David Cameron wil opvolgen als eerste minister van Groot-Brittannië. In een vraaggesprek met de BBC zei hij woensdag dat hij zijn kandidatuur donderdag officieel zal bekendmaken.

Fox (54) is de tweede kandidaat na de minister van Werkgelegenheid en Pensioen Stephen Crabb, die zich eerder woensdag opwierp als opvolger van Cameron. Boris Johnson, leidende voorstander van een Brexit, wordt algemeen beschouwd als de belangrijkste kandidaat, maar hij heeft nog niets over de opvolging gezegd.

Liam Fox, de Britse oud-minister van Defensie, heeft aangegeven dat hij bereid is om David Cameron op te volgen als premier van het Verenigd Koninkrijk. Dat meldt de BBC op basis van bronnen. Fox is een prominent lid van de Conservatieve partij en was een groot voorstander van een Brexit. De woordvoerder van Fox heeft aangekondigd dat de politicus morgenochtend een persconferentie zal geven, waar hij ook iets zzal aankondigen.

In oktober wordt de opvolger van Cameron op een partijcongres gekozen. Analisten verwachten dat Boris Johnson het stokje zal overnemen, maar hijzelf heeft nog niets over de kwestie losgelaten.

Liam Fox. Beeld getty

Het gevaar bestaat dat het vertrek van de Britten uit de Europese Unie een domino-effect veroorzaakt bij de overgebleven lidstaten. Daarvoor heeft de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble woensdag gewaarschuwd tijdens een persevenement met de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken. Schäuble vreest daarnaast dat de Brexit schadelijk zal zijn voor de Europese economie. De onzekerheid die dit met zich meebrengt, werkt volgens de Duitse minister als een 'vergif'. Hij vindt daarom dat de Britten niet te lang moeten wachten met hun vertrek uit de unie.

Wolfgang Schäuble Beeld ap

Volgens premier Mark Rutte moet het 'nieuwe' Europa vooral een 'meerwaarde' voor de burger betekenen. Dat zei hij woensdag na het overleg met de andere EU-leiders. 'Mensen moeten het gevoel krijgen dat ze grip hebben op hun eigen leven en niet deel uitmaken van een ongrijpbaar gigantisch iets', aldus Rutte. 'Geen grote vergezichten, maar terug naar de kerntaken.'

Mark Rutte spreekt de pers toe in Brussel. Beeld anp

De 27 EU-leiders die woensdag voor het eerst zonder de Britse premier bijeenkwamen, hebben een eerste ruwe schets gemaakt van hoe het verder moet met de EU. De leiders zijn er absoluut van overtuigd dat ze een eenheid willen blijven, aldus EU-president Donald Tusk.

Volgens Tusk was het een eerste uitwisseling van standpunten, waar nog geen conclusies werden getrokken. 'Het is een serieus moment in onze geschiedenis', zei de president van de EU. Op 16 september komen de leiders opnieuw in de Bratislava. Slowakije neemt op 1 juli het roterende EU-voorzitterschap van Nederland over.

EU-president Donald Tusk. Beeld epa

‘De Schotten hebben het recht om te worden gehoord in Brussel’, zegt Jean-Claude Junker woensdag. 'Maar het is niet de bedoeling dat de EU zich gaat bemoeien met het Britse proces', aldus de voorzitter van de Europese Commissie.

Daarmee reageert hij op het bezoek van de Schotse premier Nicola Sturgeon. Zij is woensdag in Brussel en sprak daar onder meer met Juncker en Martin Schulz, de voorzitter van het Europees Parlement. Sturgeon zei eerder al dat Schotland de EU niet wil verlaten.

Nicola Sturgeon wordt verwelkomd door Martin Schulz. Beeld reuters

Oliver Robbins is de hoge ambtenaar die leiding gaat geven aan het team dat de Brexit met de EU gaat onderhandelen. Op 4 juli gaan Robbins zijn nieuwe taak vervullen, zo heeft het kabinet woensdag bekendgemaakt.

'Hij zal het best mogelijke advies geven en de regering steunen in deze onvoorspelbare tijden', meldt het kabinet. 'Robbins gaat zorgen voor de best mogelijke deal'.

De Europese effectenbeurzen lieten woensdag opnieuw een positief beeld zien. Daarmee werd het dinsdag ingezette herstel van de zware koersverliezen vervolgd. De schrik over de Brexit bij beleggers verdween wat naar de achtergrond. Daarnaast boden de stijgende olieprijzen en de hogere slotstanden in New York en Azië steun.

De AEX-index in Amsterdam noteerde omstreeks 13.05 uur een winst van 2,2 procent op 427,24 punten. De MidKap won 1,9 procent tot 600,80 punten. In Frankfurt, Londen en Parijs werden winsten behaald tot 2,6 procent. Beleggers zijn in afwachting van enkele macro-economische cijfers uit de Verenigde Staten, maar ook op inflatiedata uit Duitsland.

In Londen zetten de Britse banken hun opmars voort, na de dramatische koersdalingen door de uitslag van het brexit-referendum. Zo won Lloyds Banking Group 2,3 procent, Royal Bank of Scotland klom 2,5 procent en Barclays steeg 3,2 procent.

De gevel van de London Stock Exchange. Beeld afp
Een handelaar van het Londense ETX Capital kijkt naar de koersen. Beeld afp

Ook dag twee van de Europese Raad komt tot een einde. De regeringsleiders hebben de afgelopen vier uur gediscussieerd over de implicaties van de Brexit. Ook een nieuwe relatie met het VK zal lasten met zich meebrengen voor de Britten, is de waarschuwing die de 27 EU-leiders willen afgeven.

Terwijl de 27 EU-leiders in Brussel vergaderden zonder de Britse delegatie, stond Cameron vandaag in het Britse Lagerhuis voor het Britse vragenuur. Hij stelde daar dat het Verenigd Koninkrijk 'woelige wateren' te wachten staat de komende maanden en jaren. Labour-leider Jeremy Corbyn pleitte voor investeringen in de economie, maar daar had Cameron geen oren naar. Juist in deze onzekere periode na de Brexit is een conservatief economisch beleid nodig, zei Cameron.

Toen Corbyn Cameron verweet dat hij te lang aanbleef, kaatste Cameron de bal terug. Volgens Corbyn had Cameron meteen moeten vertrekken, in plaats van nog twee maanden de tijd te nemen. Corbyn kreeg gisteren zelf een motie van wantrouwen aan zijn broek van 80 procent van zijn fractiegenoten in het parlement. Cameron beet hem toe: 'For heaven's sake man, go! In hemelsnaam man, stap op!'

Cameron in het Lagerhuis. Beeld afp

De voornaamste conclusie van de vergadering van gisteren: de Britten beslissen zelf wanneer ze de EU-deur definitief achter zich dichttrekken. De andere lidstaten hebben Cameron verzocht om haast te maken. Nu de Britten het hebben uitgemaakt, willen de gedumpte lidstaten de pleister er zo snel mogelijk aftrekken. Maar de EU kan het VK niet dwingen om artikel 50, de exitclausule in het Europees verdrag, te activeren. Dat moeten de Britten zelf doen, zo is de procedure.

Op zijn vroegst zal dat in september gebeuren, maakte premier Cameron gisteren duidelijk. Begin september kiest zijn Conservative Party een nieuwe premier. Camerons opvolger moet de knoop doorhakken. Hij beloofde enkel dat hij de komende maanden voorwerk zal verrichten om de scheiding zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker grapte gisteravond dat een volgende premier uit het remain-kamp twee weken de tijd krijgt, een premier uit het leave-kamp moet de dag na zijn aanstelling de scheiding in werking zetten. Het was een bittere opmerking van Juncker, die tegelijkertijd impliceerde dat hij nooit een goede verstandhouding met Cameron heeft gehad. Hij werd meteen gecorrigeerd door EU-president Donald Tusk. Wij moeten wachten op de Britten, benadurkte hij. 'Zo is de procedure.'

Of de opvolger van Cameron meteen zal overgaan tot een exit en hoe de nieuwe relatie met de EU eruit moet gaan zien, daarover wordt veel gespeculeerd, maar is vooral nog veel onduidelijk. De EU-leiders lieten vandaag na hun overleg zonder Cameron weten dat een handelsrelatie met de EU niet alleen uit lusten zal bestaan, de Britten zullen ook in de toekomst een deel van de lasten op zich moeten nemen.

De Britse premier Cameron spreekt in het Lagerhuis. Beeld afp

Het is te vroeg om te spreken van een 'historische' dag, maar uniek is het wel: voor het eerst vergaderen de regeringsleiders van de EU vandaag met één lid minder. Gisteren mocht de Britse premier Cameron zijn laatste zegje doen, vandaag spreken de resterende 27 zonder hem, maar wel óver hem.

De vraag die voorligt: hoe nu verder na de Brexit? De Britse proteststem tegen de EU wordt in Brussel alom ervaren als een 'wakeupcall'. De EU is te snel uitgedijd en staat te ver van haar burgers af, is de conclusie die veel Europese leiders trekken uit de Brexit-stem.

Op welke thema's is meer Europa nodig en op welke onderwerpen moet de EU juist een stap terugnemen? Mogelijk komen uit de vergadering van vandaag de eerste contouren van een niuewe, kleinere Europese Unie.

De Schotten zijn vastberaden om in de EU te blijven. Dat heeft premier Nicola Sturgeon woensdag gezegd tijdens een bezoek aan Brussel. Daar sprak ze met Martin Schulz, de voorzitter van het Europees Parlement. In een korte reactie zei Schulz 'te hebben geluisterd en te hebben geleerd' van Sturgeon.

Later vandaag spreekt de Schotse premier nog met Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie. Sturgeon zei eerder al dat Schotland de EU niet wil verlaten. In Schotland stemde een meerderheid van 60 procent voor het aanblijven bij de EU. Volgens Sturgeon overwegen de Schotten een nieuw referendum over onafhankelijkheid van Groot-Brittannië.

Nicola Sturgeon met Martin Schulz in Brussel. Beeld reuters

'Iedereen die al langer de EU volgt, kent het fenomeen van het 'schokkende referendum'. In 1992 verwierpen de Denen het Verdrag van Maastricht. De Ieren verwierpen het Verdrag van Nice in 2001, en dat van Lissabon in 2008. En wat gebeurde er toen, al die gevallen? De EU ging voorwaarts. De Denen en Ieren kregen wat concessies toegeworpen door hun EU-partners.'

Gideon Bachman, gezaghebbend columnist van The Financial Times denkt dat het ook nu wel zal loslopen... Lees zijn vertaalde column hier.

Zodra de heer Johnson in Downing Street 10 zetelt, kan hij zijn positie inzake de EU weer veranderen, schrijft Gideon Rachman. Beeld getty

Volgens premier Mark Rutte hebben niet alleen de Britse kiezers zorgen over Europa. 'Ook in veel andere landen bestaan ze', zei hij vanmorgen.
'Meer dan ooit hebben we een verenigd Europa nodig', zei ook de Luxemburgse premier Xavier Bettel. De Belgische premier Charles Michel benadrukte de noodzaak een strategie te ontwikkelen om de nieuwe relatie met de Britten vorm te geven.

De regeringsleiders en staatshoofden van de EU kwamen vanmorgen weer bijeen in Brussel om verder over de toekomst te praten.

Lees hier terug hoe de gesprekken gisteren verliepen en hoe Cameron afscheid nam.

De Britse vlag wappert naast Europese vlaggen in Brussel. Beeld photo_news
Jean-Claude Juncker vandaag, voor aanvang van de vergadering van de Europese raad. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden