Review

Teruglezen Brexit - 'Mensen gaan waarde van EU weer inzien'

Langzaam wordt duidelijk wat de Brexit precies betekent voor de Britten en de rest van de Europeanen. De Volkskrant hield ook zaterdag een liveblog bij over de nasleep van het Brexit-referendum. Lees hier de laatste ontwikkelingen terug.

George Soros Beeld reuters

25 juni 2016, 21:13

Game of Thrones niet in de problemen

Game of Thrones-fans kunnen opgelucht ademhalen: de uitkomst van het Brexit-referendum beïnvloedt niet de opnames van deze populaire HBO-serie.

Gevreesd werd dat de serie zou verdwijnen, omdat de afleveringen deels worden opgenomen in Noord-Ierland. De producent ontving daarvoor in het verleden subsidie uit een EU-potje voor regionale bevordering. Remain-aanhangers gebruikten het argument dat als het tot een Brexit zou komen, de opnames van Game of Thrones in de soep zouden lopen.

HBO heeft in een verklaring laten weten op dit moment geen EU-subsidie meer te ontvangen. Wel krijgt het geld van de Noord-Ierse overheid en vanuit het Verenigd Koninkrijk. Deze fondsen zijn, gelukkig voor de fans van de serie, niet afhankelijk van de EU.

De Noord-Ierse 'Game of Thrones-weg' Beeld ap

25 juni 2016, 20:14

Soros: Brexit leidt tot verval EU

De Britse keuze om de Europese Unie te verlaten leidt tot een onomkeerbaar verval van de EU. Dat heeft de financiële investeerder en filantroop George Soros zaterdag gezegd. Hij is er bovendien van overtuigd dat de uitkomst van het referendum het land zal beschadigen, maar dat men uiteindelijk zal inzien dat een Brexit de verkeerde keuze is.

'De economie van Groot-Brittannië zal er uiteindelijk onder lijden. De Britten kunnen dat al op korte termijn gaan voelen', aldus de miljardair van Joods-Hongaarse afkomst in zijn column op de financiële website Project Syndicate.

'We moeten niet opgeven', schrijft Soros. 'Ik geef toe, de EU is een constructie met makken. Maar na een Brexit moet iedereen die gelooft in de waarden en principes waarvoor de EU is opgericht samenwerken om die te behouden door de EU te herbouwen. Ik ben ervan overtuigd dat als de consequenties van de Brexit de komende weken en maanden duidelijk worden, meer en meer mensen het met me eens zullen zijn.'

Soros verwierf in 1992 wereldfaam toen hij het Verenigd Koninkrijk dwong de koppeling van het pond aan andere Europese munten los te laten. Met de speculatie op een waardedaling van het pond verdiende de belegger een fortuin.

25 juni 2016, 17:14

'Referendum is niet bindend'

‘We kunnen deze gekte stoppen.’ Het Britse parlementslid David Lammy (Labourpartij) stelt dat niemand hoeft te luisteren naar de uitslag van het referendum.

‘We kunnen deze nachtmerrie stoppen door te stemmen in ons soevereine parlement’, aldus Lammy, ‘het referendum was bedoeld als advies, zonder bindende uitslag.’ Lammy wil dat het parlement volgende week stemt over het al dan niet verlaten van de Europese Unie. ‘Laten we onze economie niet vernietigen op basis van de leugens van Boris Johnson.’

Het is echter onwaarschijnlijk dat het Britse parlement zal beslissen over een Brexit of Bremain. De gevolgen van het referendum zijn al te groot, met het opstappen van premier David Cameron als belangrijkste voorbeeld.

David Lammy en Nick Clegg. Beeld EPA

25 juni 2016, 15:41

Tijd nog niet rijp voor Ierse eenwording

Nu een Brexit aanstaande is voor Noord-Ierland, een provincie van het Verenigd Koninkrijk, komen er stemmen op die pleiten voor eenwording met buurland Ierland, dat wel in de EU zit en blijft.

Onder andere de Noord-Ierse nationalistische politicus Martin McGuinnes riep gisteren op om verkennende gesprekken te voeren met Ierland over hereniging, zodat Noord-Ierland lid zou blijven van de EU. 56 procent van de Noord-Ierse kiezers stemden donderdag voor lidmaatschap van de Europese Unie. De pro-Britse premier Arlene Foster ziet echter niks in het plan.

Ook de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Charlie Flanagan liet zaterdag weten dat de tijd nog niet rijp is voor een referendum over de eenwording.

'Ik deel het idee dat eenwording van Noord-Ierland en Ierland in de toekomst in het belang van de mensen is, maar alleen als er een meerderheid is in Noord-Ierland die ermee instemt', sprak Flanagan op publieke omroep RTE. Daarnaast stelde hij dat Noord-Ierland geen baat heeft bij nog een referendum, zeker niet nu het VK nog in onderhandeling is met de Europese Unie.

In een in 1998 opgestelde vredesovereenkomst werd opgenomen dat de Britse staatssecretaris voor Noord-Ierland een referendum uit kan schrijven als het er naar uitziet dat een meerderheid van de Noord-Ieren onderdeel wil zijn van Ierland.

Een mobiele stembus op een eiland voor de kust van Noord-Ierland. Beeld afp

25 juni 2016, 13:13

Corbyn blijft

Jeremy Corbyn voelt zich niet geroepen op te stappen na de interne kritiek binnen zijn Labour Party dat hij zich te weinig heeft geprofileerd tijdens de campagne. De partijleider Corbyn had wel eens wat duidelijker mogen maken dat Groot-Brittannië bij de Europese Unie moest blijven, vinden veel partijleden.

Vrijdag werd duidelijk dat er een motie van wantrouwen binnen Labour tegen Corbyn is ingediend. De partijleider wuift de kritiek vandaag weg.

Jeremy Corbyn blijft. Beeld getty
Jeremy Corbyn blijft Labourleider. Beeld getty

25 juni 2016, 12:33

Leider Brexit-kamp heeft geen haast

Matthew Elliott, de leider van het Vote Leave-kamp in Groot-Brittannië, zegt dat zijn land alvast informele besprekingen over de toekomstige relatie met de Europese Unie kan beginnen alvorens formeel Artikel 50 van het Verdrag van Lissabon in werking te laten treden.

'Wij zien geen noodzaak om haast te maken met Artikel 50', met Matthew Elliott. 'Het is het beste als het stof in de zomer neerdwarrelt en dat in die periode informele onderhandelingen worden gevoerd met de overige staten.'

Elliott zei dat het uiteindelijke akkoord over de Britse uittreding een regeling moet omvatten voor alle aspecten van de relatie, inclusief de Britse bijdrage aan de EU, toegang tot de Europese binnenmarkt, uitleveringsverdragen en het zogenoemde 'paspoorten' voor financiële diensten.

25 juni 2016, 12:05

Britse eurocommissaris stapt op

De Britse eurocommissaris Jonathan Hill heeft zijn ontslag ingediend. 'Ik denk niet dat ik kan doorgaan als Brits eurocommissaris en doen alsof er niets gebeurd is', zegt hij in een verklaring. Hill (55) is verantwoordelijk voor de portefeuille Financiële Stabiliteit, Financiële Diensten en Kapitaalmarktenunie.

De leiders van de vier grootste groepen in het Europees Parlement hadden gisteren al aangedrongen op het ontnemen van Hills bevoegdheden. 'Zoals vele Britten ben ook ik zeer ontgoocheld over de uitslag van het referendum,' aldus Hill.

Jean Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, zegt in een verklaring dat hij Hills ontslag 'met spijt' heeft aanvaard. Na overleg met de voorzitter van het parlement, Martin Schulz, worden Hills taken overgedragen aan de Let Valdis Dombrovskis, de eurocommissaris die nu verantwoordelijk is voor de euro en de sociale dialoog.

Jonathan Hill. Beeld Reuters

25 juni 2016, 11:14

Cover New Yorker

'Ik was verbijsterd toen ik vanochtend het nieuws hoorde', aldus cartoonist Barry Blitt. Hij maakte de cover van de nieuwe New Yorker: 'Silly walk off a cliff' - naar silly walks van Monty Python.

Beeld New Yorker

25 juni 2016, 10:56

Referendum 'on the table'

'Een referendum over Schotse onafhankelijk is nog 'very much on the table'', zei de Schotse premier Nicola Sturgeon vandaag. De Schotse regering gaat zo snel mogelijk in gesprek met de Europese Unie.

Gisteren zei Sturgeon dat het kabinet alvast voorbereidingen treft voor een eventueel referendum. Het referendum wordt pas werkelijkheid als het parlement daarmee instemt. Sturgeon schat de kans groot in. 'Schotland wordt mogelijk tegen haar zin uit de EU gehaald. Dit is democratisch onacceptabel.'

De Schotse premier Nicola Sturgeon. Beeld reuters

25 juni 2016, 10:30

Brexit zo snel mogelijk

De Britten moeten de Europese Unie na het referendum van donderdag zo snel mogelijk verlaten. Dat vinden de zes ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die de voorloper van de EU hebben opgericht.

De Duitse minister Steinmeier zei dat een gezamenlijk beraad in Berlijn. De onderhandelingen over de voorwaarden van de Brexit moeten zo snel mogelijk starten. Zijn Franse collega Ayrault vindt ook dat artikel 50, dat de uittreding van een land regelt, nu snel moet worden ingeroepen. Bert Koenders, ook bij het beraad, zei dat een politiek vacuüm nu vermeden moeten worden. 'Het is nu geen business as usual.'

Beeld afp

25 juni 2016, 10:25

Iers paspoort aanvragen

Niemand minder dan de zoon van Ian Paisley, de dominee die als leider van de Noord-Ierse Democratische Unionistenpartij streed tegen de invloed van het katholieke Ierland, roept Noord-Ieren op een Iers paspoort aan te vragen nu de Britse kiezers hebben gestemd voor uittreding uit de Europese Unie. 'Mijn advies is als u er recht op heeft om een tweede paspoort aan te vragen, dat te doen', liet de jongere Ian Paisley weten aan de inwoners van zijn kiesdistrict.

Volgens het akkoord van Goede Vrijdag uit 1998 heeft iedereen die in Noord-Ierland geboren is recht op zowel het Britse als het Ierse staatsburgerschap. Sinds het brexit-referendum, waarin in Noord-Ierland een minderheid voor het verlaten van de EU stemde, is het aantal aanvragen van een Iers paspoort licht gestegen, ook in districten waar overwegend unionisten wonen.

Ian Junior Paisley, zoon van Ian Paisley op de herdenkingsdienst van zijn vader Beeld anp

25 juni 2016, 10:10

Miljoenen voor tweede referendum

Een petitie waarin wordt gepleit voor een tweede referendum over het wel of niet in de Europese Unie blijven is inmiddels een miljoen keer ondertekend in Engeland.

Om een referendum af te dwingen zijn in Groot-Brittannië 100.000 handtekeningen nodig onder een officiële petitie aan het parlement in Londen. Zaterdagochtend stonden er al meer dan een miljoen handtekeningen onder zo'n petitie die op internet om een tweede brexit-referendum vraagt. Formeel gesproken moet het Britse parlement nu een debat voeren over de nieuwe petitie en referendum.

72 procent van de Britten bracht een stem uit. De initiatiefnemers voor een tweede referendum vinden dat wanneer minder dan driekwart van de stemgerechtigden komt opdagen en minder dan 60 procent voor of tegen brexit stemt, er een tweede ronde moet volgen. Donderdag sprak 'slechts' 52 procent van de 46,5 miljoen geregistreerde stemmers zich uit voor het verlaten van de Europese Unie.

Sommige mensen die voor een Brexit hebben gestemd, zeggen daar nu weer spijt van te hebben, melden Britse media. Adam uit Manchester bijvoorbeeld, heeft tegen de BBC gezegd dat hij zich niet kon voorstellen 'dat het echt zou gebeuren'.

'Mijn stem: ik dacht dat het niet zoveel zou uitmaken omdat ik dacht dat we toch wel in de EU zouden blijven.'

Een andere Brit, Mandy, zei dat ze erg teleurgesteld was ook al had ze zelf ook voor een Brexit gestemd. 'Als ik nog een keer mocht stemmen, zou het 'Remain' zijn.'

25 juni 2016, 9:37

Een boswandeling in Berlijn

De zes ministers van Buitenlandse Zaken van de oprichters van de Europese Unie (Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland, Italië) zijn bij elkaar in Berlijn om de gevolgen van de Brexit te bespreken.

En niemand vandaag zit te wachten op een dag aan vergadertafels - en omdat buitenlucht meer inspiratie biedt dan de airco - zijn zij naar buiten getogen. Voor een verfrissende wandeling door het bos.

Beeld ap
De ministers van Buitenlandse Zaken, allen mannen, in Berlijn. Beeld epa

25 juni 2016, 9:08

Analyse

Mocht u een beetje Brexit-moet zijn, en slechts nog één stuk hierover willen lezen, laat het dan de analyse zijn van onze correspondent Patrick van IJzendoorn.

De Britten hebben hun land terug. Maar het is niet meer hun oude land, stelt hij. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Voorproefje: 'In een van zijn laatste tweets sprak Cameron nog zijn tevredenheid uit over het feit dat acteur David Walliams zich te elfder ure heeft gemeld in het Blijf-kamp. Walliams is bekend van zijn rol in Little Britain, een van de vele series waarin de Britse onderklasse belachelijk is gemaakt. De plebejers met hun dikke buiken, hun tattoos en hun liefde voor roze klederdracht, woonachtig in de afvoerputjes van de klassenmaatschappij. Stembusschuw volk, ook. Vergeten door Westminster, en andersom. Maar voor dit referendum bleken ze wel interesse te tonen.

In Sunderland hebben kiezers voor het eerst sinds de jaren tachtig de weg naar het stembureau gevonden, sinds de dagen dat Margaret Thatcher de scheepswerven sloot. Opeens zagen ze hun kans schoon wraak te nemen op de elite, op de bankiers, op de politici, op de Brusselse 'bemoeials', op de salonsocialisten. Ja, ook op progressieve acteurs als Walliams.'

De skyline van de City Beeld photo_news

25 juni 2016, 8:25

Snelle gesprekken noodzakelijk

De gesprekken over een Brexit moeten snel plaatsvinden om de onzekerheid over de uitkomst zo klein mogelijk te houden. Dat zegt Francois Villeroy de Galhau, lid van het bestuur van de Europese Centrale Bank.

Ook de onderhandelingen over nieuwe handelsovereenkomsten moeten snel van start. Het financiële centrum van Londen moet niet raar opkijken als het zijn 'EU-paspoort' verliest, voegde hij eraan toe.

Banken in Londen hebben een zogenoemd EU-paspoort nodig om zonder belemmeringen op de Europese kapitaalmarkt te kunnen opereren. Sommige banken hebben gezegd hun operaties naar de eurozone te verplaatsen als Groot-Brittannië uit de EU stapt. De City of London kan het paspoort niet behouden als zij de Europese markt van goederen en diensten verlaat, zei Villeroy tegen France Inter.

De centrale banken reageren doelmatig op de nasleep van het Britse EU-referendum, zei Villeroy, die tevens gouverneur is van de Franse centrale bank. 'De euro is een solide munt.'

Francois Villeroy de Galhau Beeld reuters

25 juni 2016, 7:38

Vrede en stabiliteit

Nog meer van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier. Voorafgaand aan het overleg met zijn collega's uit Nederland, België, Luxemburg, Italië en Frankrijk, zei hij dat deze zes landen 'door niemand hun Europa laten afnemen'.

'Ik ben er zeker van dat deze staten de boodschap willen uitdragen dat we door niemand ons Europa, dat project van vrede en stabiliteit, laten afnemen.'

Demonstranten op Downing Street nadat de uitslag van het referendum bekend is geworden. Beeld getty
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier staat de pers te woord Beeld epa

25 juni 2016, 7:19

Spoedberaad in Berlijn

In Berlijn komen vandaag topdiplomaten bijeen uit de zes landen die aan de wieg stonden van de Europese Unie. (Nederland, België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk, Italië.) In het ingelaste spoedberaad overleggen zij over de stappen die na de Brexit gezet moeten worden.

Eerder werd al bekend dat Duitsland en Frankrijk met een plan komen voor een flexibelere Europese Unie. Daarin wordt ruimte geboden aan EU-lidstaten die niet verder kunnen of willen meewerken aan de verdergaande Europese integratie.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier zei vanmorgen dat het belangrijk was 'niet hysterisch te gaan doen, maar ook niet te verlammen.' Steinmeier en zijn Franse collega Ayrault zien het als hun plicht te voorkomen dat de Brexit navolging krijgt in de rest van Europa.

Frank-Walter Steinmeier Beeld afp

25 juni 2016, 6:36

Wat betekent het voor u?

Alles goed en wel, denkt u wellicht, maar wat betekent de Brexit nu eigenlijk voor mij? Dat heeft verslaggever Jeroen Visser handig voor u op een rij gezet. U vindt het hier.

Met bijvoorbeeld antwoord op de vraag: Kan ik nu goedkoper op vakantie in Groot-Brittannië? Spoiler alert: Ja, dat kan, de pond is immers enorm in waarde gedaald.

25 juni 2016, 5:41

Moody's: negatief vooruitzicht

Kredietbeoordelaar Moody's heeft de vooruitzichten voor de Britse economie gewijzigd van 'stabiel' naar 'negatief'. Volgens Moody's gaat het Verenigd Koninkrijk een lange periode van economische onzekerheid tegemoet.

Dat heeft dan weer gevolgen voor de economische groei op middellange termijn, aldus de kredietbeoordelaar.

25 juni 2016, 5:38

Direct beginnen met Brexit

Wachten tot oktober met het starten van het uittredingsproces van het Verenigd Koninkrijk is niet nodig, vindt de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker.

In een interview met de Duitse zender ARD zei Juncker dat hij graag 'direct wil beginnen'. Hij voegde daaraan toe: 'Het is geen vriendschappelijke scheiding, maar een hechte liefdesverhouding was het ook niet.'

Jean-Claude Juncker Beeld photo_news
Welk land zal na Brexit ook de stoute schoenen aantrekken? Beeld afp

25 juni 2016, 5:35

Domino-effect

Nexit. Of het kabinet en de meerderheid van de Tweede Kamer het nou leuk vinden of niet: het woord is tot de verkiezingen niet meer weg te denken uit het nationale politieke debat.

Lees hier de analyse van onze politieke redactie.(+)

25 juni 2016, 4:33

De euro-sceptici in de rest van Europa

Met de Brexit bereikt de opstand tegen de EU een voorlopig hoogtepunt. Hoe verlangend wordt in andere landen naar de uitgang geloerd?

Bekijk het op onze interactieve kaart.

25 juni 2016, 2:39

Juncker vreest nieuwe EU-referenda

De voozitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker vreest dat er, na het Britse referendum nog meer referenda zullen volgen over mogelijke afsplitsingen van de Europese Unie. 'Populisten missen gewoonlijk geen enkele kans om hun anti-Europese beleid te promoten', zegt hij zaterdag in de Duitse krant Bild.

Juncker verklaart echter ook dat de impact van de Brexit dergelijke propaganda snel kan tegenspreken. 'Waarschijnlijk zal al snel blijken dat het Verenigd Koninkrijk beter af was in de EU, economisch en sociaal gezien, en op het vlak van buitenlands beleid', aldus Juncker.

Hij ontkent in de krant dat de EU nu geleid zal worden door de as Parijs-Rome-Madrid, en stelt dat Duitsland waarschijnlijk 'een nog grotere rol' zal spelen na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk. Volgens Juncker moet de EU nu de kans grijpen om 'wijzer uit deze situatie te komen'.

25 juni 2016, 1:09

'Frans-Duits plan voor flexibele EU'

Duitsland en Frankrijk komen zaterdag met een plan voor een 'flexibele Europese Unie', waarin ruimte wordt geboden aan EU-lidstaten die niet verder kunnen of willen meewerken aan de verdergaande Europese integratie. Dat schrijven Duitse media op basis van bronnen in diplomatieke kringen.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier en zijn Franse collega Jean-Marc Ayrault treffen elkaar zaterdag in de Duitse hoofdstad. Daar zullen de ministers van Buitenlandse Zaken van de zes grondleggers van de EU (Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, België en Luxemburg) plannen bespreken voor de toekomst van de EU na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

Steinmeier en Ayrault zien het als hun plicht te voorkomen dat de Brexit navolging krijgt in de rest van Europa.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier (links) en zijn Franse collega Jean-Marc Ayrault. Beeld afp

25 juni 2016, 0:45

Schulz wil sneller van Cameron af

Martin Schulz, de president van het Europees Parlement, heeft vrijdag na de overwinning van het Brexit-kamp gezegd het 'schandalig' te vinden dat de Britse premier David Cameron tot oktober aanblijft. Zo 'gijzelt hij het hele Europese continent', aldus Schulz.

Toen Cameron in 2013 zijn intentie aankondigde om een referendum te organiseren over het al of niet bij de Europese Unie blijven van het Verenigd Koninkrijk 'zette hij al een volledig continent gevangen voor zijn tactische onderhandelingen', aldus de sociaaldemocraat op de Duitse openbare omroep ARD.

Na de uitslag van het referendum kondigde de premier zijn ontslag aan en meldde hij dat hij zal aftreden nadat tijdens het partijcongres van oktober een opvolger wordt gekozen. 'Opnieuw wordt een volledig continent gegijzeld vanwege interne reflecties binnen de Britse conservatieve partij', aldus Schulz, die meent dat Cameron sneller zou moeten opstappen. 'Men kan ook morgenvroeg een congres bijeenroepen als men dat wil', besluit hij.

Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.