Live

Teruglezen Brexit-debat: 'Onbestemd gevoel' na afloop

Wat zijn de gevolgen van de Brexit voor Nederland? De fractievoorzitters in de Tweede Kamer debatteren vandaag met premier Mark Rutte over het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. De Volkskrant doet live verslag.

Beeld anp

27 juni 2016, 20:24

'Onbestemd gevoel' na Brexit-debat

Het Brexit-debat zit erop. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zei dat hij er 'een onbestemd gevoel' aan had overgehouden. Hij zal niet de enige zijn. De Tweede Kamer kan wel praten over de Brexit, maar heeft weinig invloed. Rutte noemde dat 'de korte samenvatting'. Terwijl alle fracties hun toekomstvisioenen voor de EU prijsgaven, overlegden Frankrijk, Italië en Duitsland in Berlijn over de consequenties van de Brexit. Zonder EU-voorzitter Nederland. Waarom? Rutte deed er laconiek over. 'Er vinden heel veel vergaderingen plaats. Je kunt niet overal bij zijn.'
Rutte toonde zich aan het einde van het debat wel vastberaden een referendum over een Nexit te voorkomen. 'Hier vindt Wilders mij op zijn weg.'

27 juni 2016, 20:12

'Oekraïnereferendum deels van agenda'

Premier Mark Rutte zegt dat er tijdens de komende EU-top weinig tijd zal zijn om over de uitkomst van het Nederlandse Oekraïnereferendum te praten. Dat was wel de bedoeling, maar de Brexit gooit roet in eten. Rutte wil de zaak op de agenda zetten. Zo blijft het onduidelijk welke consequenties het referendum van april krijgt.

27 juni 2016, 20:04

Brexit-debat wordt verkiezingsdebat

Rutte en Roemer party like it's 2012. Wie de ogen dicht doet, waant zich terug in de verkiezingscampagne van vier jaar geleden. De VVD'er en SP'er botsten tijdens het Brexit-debat over het functioneren van de Europese markt. Rutte theatraal: 'Ik ben hopeloos. De heer Roemer zit zo vast in zijn communistische of socialistische dogma's dat hij niet meer openstaat voor argumenten.'

27 juni 2016, 19:46

Rutte: 'EU al op goede weg'

Premier Mark Rutte zegt dat de EU al volop bezig is om te veranderen. 'Die agenda voor simplificatie, voor een diepere en eerlijkere mark ligt er al. Die weg zijn we een aantal jaar geleden al ingeslagen. Het moet alleen sneller.'
Rutte verdedigt hartstochtelijk het Nederlandse EU-voorzitterschap en reageert geprikkeld op kritiek van CDA-leider Buma ('doe eens rustig aan met dat gejuich'), die kanttekeningen zet bij het functioneren van de Europese markt. Rutte: 'Ik ben het CDA even kwijt, maar ik ben het CDA wel vaker kwijt.'

27 juni 2016, 19:38

Rutte: 'Britten even lucht geven'

Premier Rutte wil het Verenigd Koninkrijk nu even de tijd geven om 'een aantal dingen uit te sorteren'. 'Ik ben het zeer eens met mensen die zeggen dat we nu geen strafexpeditie moeten beginnen.'
Pechtold wil juist snel duidelijkheid, maar volgens Rutte 'gaan we daar niet over'. 'Dat is de korte samenvatting.' De Engelsen moeten zelf beslissen wanneer ze de artikel 50-procedure beginnen. Daarmee geeft hij ook een beetje een karakterschets van het debat: De Tweede Kamer heeft weinig in te brengen bij de Brexit.
Rutte rondt 'het blokje Brexit' al na tien minuten weer af. Hij gaat nu praten over 'hoe nu verder met de EU'.

27 juni 2016, 19:34

Rutte bezorgd over VK

De premier begint met een inktzwarte omschrijving van de situatie in het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem is er sprake van 'een ernstige crisis' op politiek, economisch en monetair vlak. Rutte wijst er bijvoorbeeld op dat een groot aantal ondernemingen Engeland de rug wil toekeren. 'En dat heb ik het echt over grote aantallen.'

27 juni 2016, 19:24

Rutte aan zet

Kamervoorzitter Arib schorst enkele minuten. Om 21.30 is premier Rutte aan de beurt. Hij heeft minder dan een uur om uit te leggen of de EU nu gaat veranderen en wat Nederland gaat doen met de uitslag van het Oekraïnereferendum. Arib heeft al aangegeven dat ze om 22.30 gaat afhameren.

27 juni 2016, 19:16

VNL wil nog dit jaar referendumwet

Joram van Klaveren van VNL wil dat er nog dit jaar wordt gesproken over de referendumwet die zijn fractie heeft ingediend (overigens nadat de PVV eerder het initiatiefvoorstel liet versloffen). Wie het debat een beetje heeft gevolgd, weet dat het niet gaat gebeuren. Een Nexit-referendum zal wel een rol gaan spelen in de komende verkiezingscampagne.

27 juni 2016, 19:08

Krol: 'We moeten EU ontmantelen'

Henk Krol heeft radicale ideeën. Hij pleit voor een nieuw Europees samenwerkingsverband, 'een soort uitvoeringsorganisatie', waarin ook het VK weer welkom is. 'Dit is een unieke kans om de huidige EU te ontmantelen.'
De zeer kritische toon van 50Plus komt niet als een verrassing. Uit peilingen blijkt telkens weer dat de achterban van de ouderenpartij zeer EU-sceptisch is.

27 juni 2016, 18:47

Iedereen wil EU veranderen, maar hoe?

Als er een lijn te ontdekken is in het debat over de Brexit, dan is het dat de EU na de gebeurtenissen in het Verenigd Koninkrijk niet hetzelfde kan blijven. Verder lopen de meningen als vanouds uiteen. GroenLinks-leider Jesse Klaver zegt nu weer dat Europa te veel over 'markt en munt' gaat en niet sociaal genoeg is. 'We moeten niet minder Europa, maar meer Europa.' Tegelijkertijd geeft Klaver ook toe dat Nederland 'een tikkeltje wordt tegengewerkt door Oost-Europese lidstaten' bij het verhogen van sociale maatstaven.
Zo valt er bij de meeste ideeën die vanavond geopperd worden, wel een 'tikkeltje' weerstand in andere lidstaten te bedenken.

27 juni 2016, 18:19

Pechtold: 'Brexit populistische afgang'

Alexander Pechtold pleit voor 'redelijkheid uit het midden'. 'Misschien is het niet sexy, maar ik geloof dat we kunnen laten zien wat de EU wel kan zijn.'
Wat Pechtold redelijkheid noemt, zal voor anderen juist radicaal zijn. De D66-leider wil 'een snelle scheiding' en de Brexit aangrijpen om 'eindelijk, eindelijk de EU te hervormen'. Zo moet bijvoorbeeld het vetorecht van lidstaten verdwijnen. Pechtold: 'De EU moet zich nooit meer laten gijzelen door één lidstaat. We moeten niet pappen en nathouden.'

27 juni 2016, 18:02

Wilders: 'Brexit is prachtig feest'

'Een prachtig democratisch feest.' 'Een keiharde klap voor de eurofiele elite.' 'Bevrijd van Brussel - mooier kan niet.'
Geert Wilders wisselt zijn vreugde over de Brexit af met een vertrouwde filippica tegen de EU 'die miljarden besteedt aan asielzoekers, terwijl er op de ouderenzorg wordt gekort'.
Klaver beschuldigt de PVV-leider van 'lulkoek' en 'kletspraat', omdat hij suggereert dat er meer geld naar de zorg kan door te korten op asielzoekers. 'U liegt dat u barst.'
Wilders noemt Klaver op zijn beurt 'een eurofiel met multiculturele waanideeën'.

27 juni 2016, 17:57

'Rutte had in Berlijn moeten zijn'

Sybrand Buma is de eerste die zich afvraagt waarom premier Mark Rutte niet is uitgenodigd voor het topoverleg dat momenteel plaatsvindt in Berlijn. De CDA-leider is bezorgd dat er beslissingen 'over het hoofd van Nederland heen' worden genomen.
Net als alle andere sprekers wil ook Buma een andere Europa 'klein waar het klein moet zijn, groot waar het groot moet zijn'.

27 juni 2016, 17:50

Roemer wil Europese Commissie opdoeken

Emile Roemer had het zwaar tijdens zijn pleidooi voor een ingrijpende hervorming van de EU. Volgens de SP-leider moet het afgelopen zijn met 'de dictaten van de Europese Commissie'. Regeringsleiders moeten het voor het zeggen krijgen. Het kwam hem op een kruisverhoor te staan van achtereenvolgens Jesse Klaver (GroenLinks), VVD'er Halbe Zijlstra ('ik kan er geen touw aan vastknopen'), Diederik Samsom en Norbert Klein (Groep Klein).
Samsom wees Roemer erop dat de Europese Commissie nu al geen dictaten kan opleggen, omdat uiteindelijk de Europese Raad van regeringsleiders beslist. 'U moet uw retoriek veranderen.'

27 juni 2016, 17:19

Rutte geeft Samsom open doekje

Ook Samsom wil geen rancuneuze afrekening met de Britten. Evenmin voelt hij voor oeverloze institutionele discussies over de EU. De PvdA-leider wil vooral moedige politici zien die reële problemen aanpakken. Die politici moeten volgens hem ook durven opkomen voor een EU die wel inspireert.
Wilders wijst hem erop dat het vooral voormalige Labour-stemmers zijn die zich in het Verenigd Koninkrijk tegen de EU keerden. Samsom onderschrijft die analyse, 'al is misschien in iets andere woorden'. De PvdA-leider wil dat de problemen van die mensen worden opgelost. Dat is volgens Samsom ook het verschil tussen hem en de PVV-leider, die 'in 2012 wegliep omdat hij het niet meer aankon'. Dankzij het kabinet Rutte II is er nu wel weer economische groei en een stijgende werkgelegenheid. Samsom tegen Wilders: 'Nu u weer, met uw mooie verhaaltjes.'
Rutte applaudiseert voor de PvdA-leider. 'Ik ben blij dat ik nog één fan heb in deze zaal,' zegt Samsom.

27 juni 2016, 17:06

Zijlstra: 'Geen strafexpeditie nu'

Zijlstra erkent dat de Britten zelf bepalen wanneer ze artikel 50 in werking laten treden voor een reëel bestaande Brexit. Hij wil tot die tijd niet onderhandelen, maar voelt ook weinig voor 'een strafexpeditie tegen de Britten'.
De VVD-fractievoorzitter heeft meerdere keren gezegd dat de hogesnelheidstrein nu niet gewoon moet 'doordenderen'. Zijlstra zegt zelf dat hij een middenweg zoekt tussen de 'believers' in de EU, zoals D66, en de mensen die staan te juichen bij de Brexit, zoals de PVV ('die gokken met de belangen van Nederlanders'.)

27 juni 2016, 16:50

Hoe staat het met Oekraïne-referendum?

Zijlstra laat zijn afkeer van 'het instrument referendum' nog maar eens de vrije loop (overigens heeft hij in het verleden wel eens gezegd dat over 'het Zwitserse model' met hem wel te praten valt). CDA-leider Sybrand Buma heeft ook niks met referenda, maar hij wil wel dat het kabinet de uitslag van het Oekraïne-referendum overneemt. 'Anders is het de dood in de pot.'
Zijlstra herhaalt dat er veranderingen moeten komen in het associatieverdrag met Oekraïne, maar kan nog niet zeggen of dat ook lukt.
Het Oekraïne-referendum zal vanavond nog vaker aan de orde komen. Door de Brexit zal het waarschijnlijk nog langer gaan duren voordat er duidelijkheid komt. Rutte zal daar straks nog uitgebreid over bevraagd worden.

27 juni 2016, 16:30

Zijlstra: 'Brexit is wake-up call'

Halbe Zijlstra krijgt als eerste het woord. De VVD-fractievoorzitter vergelijkt het referendum met 'een hartaanval'. 'Het is een teken dat we onze levensstijl echt moeten verbeteren. Een wake-up call.'
Dat schiet bij Geert Wilders in het verkeerde keelgat. 'Wat een dedain. U vergelijkt een democratische beslissing met een enge ziekte. Wat een dedain. De bevolking heeft besloten en de bevolking heeft gelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.