Teruglezen: Banken op Cyprus weer open, massale bankrun bleef uit

De banken op Cyprus openden vanochtend 11 uur (Nederlandse tijd) zijn deuren, na die anderhalve week gesloten te hebben. De Cypriotische regering had strikte maatregelen genomen om een leegloop te voorkomen. Het voorspelde scenario van een massale bankrun bleef uit. Lees hier wat zich op Cyprus afspeelde, de dag dat de banken heropenden.

Een rij bij de Bank of Cyprus in NicosiaBeeld ANP

Voor het eerst in anderhalve week gingen vanochtend om 11 uur de banken op Cyprus weer open. Het eiland maakte zich op voor een massale bankrun, maar die bleef uit. Het bleef opvallend rustig. Voor de banken vormden zich keurige rijen met kalme Cyprioten. Geen vechtpartijen, geen volksopstanden. President Anastasiades prees zijn volk via Twitter voor de 'volwassen' kalmte. Later op de dag werd bekend dat de Cypriotische president een kwart van zijn salaris inlevert 'uit solidariteit met de gewone man'.

De komende dagen blijven de restricties op het betaalverkeer van toepassing. Er mag maximaal 300 euro opgenomen worden en voor overboekingen naar het buitenland gelden strikte voorwaarden.

Verslaggever Faisal Islam, die voor C4 News werkt, komt tot een curieuze ontdekking (zie tweet hiernaast). Eerder vandaag spotte hij twaalf privéjets op het vliegveld van Larnaca, aan de zuidoostkust van Cyprus.

Voor de deur van de Laiki Bank op een centraal plein in Nicosia staat met rode letters 'Dieven' geschreven.Beeld ap

Cyprus trekt dit jaar bijna een kwart minder Nederlandse toeristen. Dat meldt persbureau ANP op basis van cijfers van de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen (ANVR). 'Door al het nieuws over Cyprus denken mensen: laten we maar naar een ander eiland gaan', zegt een woordvoerster van de ANVR. Vorig jaar stond Cyprus nog 6 procent in de plus ten opzichte van het jaar daarvoor. Het totaal aantal geboekte vliegbestemmingen voor komende zomer loopt volgens de zegsvrouw 'slechts' 2,5 procent achter vergeleken met 2012.

De ANVR registreerde het aantal boekingen voor georganiseerde reizen. Boekingen van losse tickets zijn niet inbegrepen.

Cypriotische souvenirs in een winkel in NicosiaBeeld ANP

President Anastasiades moet van de Cypriotische overheid een kwart van zijn salaris inleveren 'uit solidariteit met de gewone man'. Dat meldt het Franse persbureau AFP. Ook heeft Cyprus besloten een onderzoek in te stellen naar de bankencrisis op het eiland.

De Cypriotische president AnastasiadesBeeld ANP

De manier waarop het reddingspakket voor Cyprus is opgetuigd, schept mogelijk een precedent voor eventuele toekomstige grensoverschrijdende steunprogramma's. Dat stelt Standard & Poor's (S&P). De kredietbeoordelaar doelde vooral op het besluit om crediteuren, waaronder spaarders, aandeelhouders en obligatiehouders, mee te laten betalen aan het overeind houden van de banken.

Dat is volgens S&P een aanzienlijk verschil met de steunpakketten die eerder werden verstrekt aan Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje. 'De situatie op Cyprus onderstreept de noodzaak van het oprichten van een bankunie om het toezicht op de banksector te versterken', vindt het ratingbureau.

Een schoonmaker veegt nog even de straat in de vroege morgen voordat de banken op Cyprus weer open gaan.Beeld ANP

Uit nieuwe cijfers van de Central Bank of Cyprus blijkt dat spaarders uit andere eurolanden in de maand februari al 18 procent van hun tegoeden bij Cypriotische banken hebben opgenomen. Dit uit angst voor een aankomende heffing op hun spaartegoeden. De cijfers tonen aan dat de deposito's in de eurozone met 860 miljoen euro zijn gedaald tot een bedrag van 3,9 miljard euro.

De president van Cyprus, Nicos Anastasiades, bedankt zijn volk op Twitter.

De website rt.com van Russia Today heeft een webcam staan op de Bank of Cyprus. Het beeld is zeer gemoedelijk, zo nu en dan vormt zich een kleine rij bij de pinautomaat. Verder zitten mensen op bankjes, maken een praatje, lezen een krant. De zon schijnt, vooralsnog geen crisiswolkje aan de lucht.

Een manager van de Laiki Bank probeert mensen te kalmeren die wachten tot de bank zijn deuren opent.Beeld reuters

Reuters-journalist Ian Bremmer heeft een interessante kijk op Cyprus. De crisis op het eiland is volgens hem veroorzaakt door de financiële markten en de media. De wereldwijde aandacht voor Cyprus was onverdiend, het land maakt nog geen 1 procent uit van de Europese economie. 'Als Cyprus was verdronken in de Middellandse Zee, was de eurozone niet mee ten onder gegaan. Cyprus was a sideshow.'

Een van 's werelds bekendste columnisten, Paul Krugman van The New York Times, laat zich in zijn laatste publicatie kritisch uit over wat hem het beste lijkt voor het eiland. 'Ja, Cyprus zou de euro moeten verlaten. En wel nu.'

'De reden is eenvoudig', schrijft Krugman. 'Als Cyprus de euro blijft behouden, dan zou dat leiden tot een depressie, die vele jaren zal aanhouden terwijl Cyprus een nieuwe exportsector probeert op te bouwen. De euro verlaten, waardoor de nieuwe munt flink in waarde zal dalen, zou die wederopbouw enorm versnellen.'

Natalie Powell, verslaggever voor FSN Radio, zegt dat veel Cyprioten niet van plan zijn om hun rekeningen te plunderen. 'Ze zeggen dat ze het geld op de bank zullen houden om Cyprus te steunen.'

Luister het radiofragment hier.

Ondanks de relatieve rust, is er toch wat woede te bespeuren onder de Cyprioten die vandaag voor het eerst in anderhalve week bedragen tot 300 euro kunnen opnemen (zie de tweets van Frank Gersdorf, journalist voor Het Financieel Dagblad).

Helena Smith, verslaggever voor The Guardian tekent het volgende op: 'De enige commotie, tot nu toe, komt van een vrouwelijke bezoeker uit het Engelse Catford die de wachtende mensen eraan herinnert om 'het lijden van de Heer op Goede Vrijdag te herdenken en hem te vragen voor vergiffenis'.'

De eerste mensen - vooral gepensioneerden, aan de foto's te zien - staan in de rij, maar druk is het nog altijd niet (althans, de voorspelde stormloop blijft voorlopig uit). Sommige banken hebben het niet voor elkaar gekregen om de deuren om 11 uur (Nederlandse tijd) te openen en zijn nog altijd gesloten.

Voor wie vandaag echt niets te doen heeft: persbureau Reuters houdt een livestream bij van mensen die voor Cypriotische banken staan te wachten.

Cyprus heeft het recht om tijdelijk beperkingen op te leggen aan het bank- en kapitaalverkeer. Dat stelt de Europese Commissie.

Lidstaten mogen 'onder bepaalde en strikte voorwaarden' restricties opleggen aan het kapitaalverkeer, stelt de commissie in een verklaring.

De grote problemen in de Cypriotische bankensector en de bedreigingen daarvan voor de financiële markten zijn momenteel zo acuut dat Cyprus aan die voorwaarden voldoet. De beperkingen moeten wel 'zo snel als mogelijk' weer worden opgeheven.

Een inkijkje in de Laiki Bank, de op een na grootste bank op Cyprus:

Een medewerker telt geld voordat de bank binnen een uur open gaat. Veel medewerkers van de Laiki Bank zullen hun baan verliezen, nu besloten is de bank te herstructureren.Beeld reuters

De ochtendshows op de Cypriotische televisie lichten de eilandbewonders in over wat wel en niet mogelijk is. Experts beantwoorden vragen van verontruste kijkers: hoe kunnen ze het collegegeld betalen van kinderen die in het buitenland studeren? Hoe kunnen ze cheques incasseren? Wat gebeurt er met hun spaargeld nu de Laiki-bank wordt geherstructureerd? Kunnen ze zometeen wel bij hun salaris?

'Ik denk dat dit een hele moeilijk dag wordt voor de Cyprioten en de bankmedewerkers, want hoeveel informatie er ook is, dingen veranderen de hele tijd', zei Costas Kyprianides, een groentenleverancier in Nicosia tegen persbureau Reuters.

President Anastasiades houdt een televisietoespraak op maandag 25 maart.Beeld ap

Hoe zat het ook alweer? Even het geheugen opfrissen: in de nacht van maandag op dinsdag bereikten de EU en Cyprus een nieuw akkoord. Dat was nodig om een bankroet van het eiland af te wenden.

Onderdeel van het noodplan is de oprichting van een 'solidaritietsfonds'. Daarin dragen verschillende instanties - waaronder de staat, de kerk, pensioenfondsen en de centrale bank - bezittingen aan die kunnen dienen als onderpand voor de uitgifte van nieuwe staatsleningen.

De op een na grootste bank van Cyprus, Laiki, wordt opgesplitst in een 'gezond' deel - dat wordt opgenomen in de Bank of Cyprus, de grootste bank van het eiland - en een 'besmet' deel. Daarin worden grotere deposito's opgenomen, waaronder die van Russische spaarders.

Rekeninghouders met tegoeden onder de 100.000 euro worden ontzien van de heffing. Grootspaarders moeten fors inleveren. De Laiki-grootspaarders zijn waarschijnlijk al hun geld kwijt. Spaarders van de Bank of Cyprus moeten mogelijk tot veertig procent inleveren.

Deze vergaande maatregelen zijn nodig om het noodlijdende Cyprus te garanderen van Europese noodhulp van 10 miljard euro.

De Cypriotische minister van Financiën, Michael Sarris, met op de achtergrond de president van de Bank of Cyprus, Panicos Demetriades.Beeld reuters

Wat betekent de heropening van banken voor de Cyprioten? Enkele feiten op een rij:

- Cyprioten kunnen vanaf vandaag niet meer dan 300 euro per dag opnemen.

- Cheques kunnen niet ingewisseld worden voor contant geld, maar de banken maken het wel mogelijk om het bedrag op de rekening bij te schrijven. Dat bedrag kan vervolgens in stapjes opgenomen worden.

- Digitale overschrijvingen naar het buitenland zijn verboden. Voor creditcards en pinpassen geldt in het buitenland een betaallimiet van 5.000 euro per maand.

- Cyprioten die naar het buitenland reizen, mogen maximaal 1.000 euro cash meenemen. Overschrijvingen van meer dan 5.000 euro worden nauwlettend in de gaten gehouden.

- De effectenbeurs van Cyprus blijft in ieder geval nog tot na het Paasweekend gesloten, ondanks eerdere berichten dat de beurs vandaag weer open zou gaan.

Bij de Cypriotische banken overheerst vooralsnog rust. De huidige stand volgens journalisten op Cyprus: de eerste schoonmakers zijn gearriveerd om een doekje over de automaten te halen, er zijn al wat geldbusjes gesignaleerd die de automaten komen bijvullen en verder zijn er op dit moment vooral veel journalisten die hun camera's alvast scherp stellen.

Niet te vergeten: ook agenten staan nu al op scherp. Zij moeten de verwachte toestroom van mensen vandaag in goede banen leiden.


De verwachting is dat Cyprioten vandaag massaal geld opnemen, al zijn de bedragen die uit de pinautomaten komen beperkt. Het opnamelimiet is verhoogd van 100 naar 300 euro. Lees de verdere restricties van de Cypriotische regering hier.

De banken zullen vandaag geopend zijn tussen 12.00 en 18.00 uur plaatselijke tijd (in Nederland is het een uur vroeger). De autoriteiten houden er rekening mee dat vandaag 10 procent van de 64 miljard euro aan banktegoeden wordt opgenomen.

De effectenbeurs blijft - ondanks eerdere berichten dat die vandaag weer zou opstarten - in ieder geval nog tot dinsdag gesloten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden