Teruglezen: al 16 duizend Russische soldaten op Krim

De Russische troepen verstevigden vandaag hun greep op de Krim; die 'Russificering' van het schiereiland zorgde voor verdere spanningen tussen Moskou en westerse regeringen. De VN-Veiligheidsraad kwam bijeen in een spoedzitting. Volkskrant.nl hield de ontwikkelingen bij in een liveblog. Lees het hier terug.

De Russische ambassadeur Churkin zwaait met de brief van de afgezette Oekraïnse president Janoekovitsj. Beeld ap

23.45 uur - Belangrijkste gebeurtenissen (slot)
Terwijl de Veiligheidsraad nog bijeen is in New York en Rusland meer troepen stuurt naar de Krim, zetten we nog even de hoogtepunten van het nieuws van vandaag op een rij. We sluiten dit liveblog en gaan morgen weer verder.

- De EU verhoogt de druk op Rusland en dreigt met sancties. De Europese Unie maant Moskou zijn militairen op de Krim terug te trekken naar de militaire bases, zei EU-buitenlandchef Ashton. De deadline is donderdag, dan is er een nieuwe top van Europese regeringsleiders.

- De NAVO houdt morgen een 'artikel 4'-spoedvergadering op verzoek van Polen. Dat artikel kan van kracht worden wanneer een van de bondgenoten van mening is dat de 'territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid wordt bedreigd'.

- De Russen hebben geen (herhaling: geen) ultimatium uitgevaardigd aan het Oekraïense leger om de Krim voor 04.00 uur vannacht te verlaten, volgens de Russische regering. Persbureau Interfax maakte vanmiddag melding van het ultimatum.

- De Russen hebben vanavond een douanekantoor bij een veerhaven ingenomen en daarna drie truckladingen vol militairen naar de Krim gevaren.

23.30 uur - Amerika en Europa verdeeld
Europa en de VS zijn het niet eens over de te nemen maatregelen tegen Rusland, zo kopt The Guardian in de krant van morgenochtend. De Amerikanen zouden een hardere opstelling willen dan de Europeanen.

De Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken onderzoekt of er sancties kunnen worden opgelegd tegen Russische en Oekraïense personen. De commissie denkt aan een visumverbod, het bevriezen van bankrekeningen, het stoppen van militaire samenwerking en verdere economische sancties. De EU liet vanmiddag weten dat Rusland tot donderdag heeft om zijn troepen terug te trekken naar de militaire bases.



22.57 uur - 16.000 Russische militairen op de Krim
Er zijn sinds 24 februari al 16.000 Russische militairen op de Krim gestationeerd, zo beweerde de Oekraïense ambassadeur bij de VN Yuriy Sergeyev zojuist in New York, waar de Veiligheidsraad bijeen is.

22.00 uur - Grenspolitie overvallen door Russen
Meer over de Russische troepen die per boot richting de Krim zijn vertrokken. Vanavond werd een douanekantoor ingenomen dat deel uitmaakt van een veerdiensthaven. Vanuit die haven vaart een veerdienst over de dunne zeestraat van Kerch van 4,5 kilometer. Toen de grenspolitie twee bussen met gewapende mannen niet door wilde laten, namen de mannen de post in. De eerstvolgende veerboot vervoerde drie truckladingen soldaten van Rusland naar de Krim.

Gemaskerde militairen bij een militaire basis op de Krim. Beeld getty

21.50 uur - Moskou: Janoekovitsj vroeg om inval
Bij de vergadering van de VN-Veiligheidsraad in New York zei de Russische ambassadeur Churkin zojuist dat de afgezette Oekraïnse president Janoekovitsj per brief Poetin heeft gevraagd militair in te grijpen. Ter illustratie zwaaide de ambassadeur met de brief.

De Amerikaanse ambassadeur zei op haar beurt dat er geen enkele aanwijzing is dat de etnische Russen op de Krim in gevaar zijn. Lees hier haar spreektekst.

21.30 uur - Gewapende mannen nemen grenspost in
Gewapende mannen hebben een douanepost bij een veerdienst tussen Rusland en Oekraïne ingenomen. Daarna zijn drie legertrucks met soldaten per boot richting Oekraïne vertrokken, zo meldt persbureau Reuters.

Het Oekraïense ministerie van Defensie meldt volgens CNN dat zeker twaalf Russische legertrucks de stad Kerch op de Krim voorbij zijn gereden.

Vanaf het station varen boten over het smalle zeekanaal tussen Rusland en de Krim. Vanochtend had Rusland al pantservoertuigen klaargezet in de buurt van het veerdienststation, maar de douanepost was toen nog niet overgenomen.

21.25 uur - VN-Veiligheidsraad bijeen
De spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad staat op het punt van beginnen. Het Oekraïense parlement had de Veiligheidsraad eerder vandaag gevraagd om te vergaderen over de situatie op de Krim.

Het is de derde keer in korte tijd dat de VN-Veiligheidsraad bijeen komt om de crisis in Oekraïne te bespreken. Eerdere ontmoetingen op vrijdag en zaterdag leverden niets concreets op.

21.01 uur - Grappen
Geen crisis zo erg of er worden grappen over gemaakt. Ook de Russische interventie in Oekraïne is een mikpunt van hoon en spot op internet. Buzzfeed zette ze op een rij. Hier een voorproefje:

This will display an animated GIF

20.35 uur - Obama: internationale bemiddeling
Obama heeft gezegd dat Rusland 'aan de verkeerde kant van de geschiedenis' staat. 'De Russische acties schenden het internationaal recht', zei de Amerikaanse president. Poetin moet internationale partijen laten bemiddelen om tot een overeenkomst te komen die acceptabel is voor alle Oekraïeners, vindt hij. Op dezelfde voet doorgaan zou namelijk 'na verloop van tijd een dure actie worden voor de Russen. Dit is het moment om te overwegen of zij hun belangen kunnen behartigen via diplomatie in plaats van dwang.

De Amerikaanse president Barack Obama. Beeld reuters

20.20 uur - Spoedvergadering
De NAVO houdt morgen een 'artikel 4'-spoedvergadering op verzoek van Polen, zo meldt de Poolse minister van Buitenlandse Zaken op Twitter. Artikel 4 kan van kracht worden wanneer een van de bondgenoten van mening is dat de 'territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid wordt bedreigd'. In dat geval zal daarover onmiddellijk overleg worden gevoerd met alle andere bondgenoten. Het is de vierde keer dat er onder artikel 4 wordt vergaderd door de NAVO.

'De ontwikkelingen in en om Oekraïne worden gezien als een bedreiging van naburige geallieerde landen en hebben directe en serieuze gevolgen voor de veiligheid en stabiliteit van de Euro-Atlantische regio', liet de organisatie in een verklaring weten.

20.00 uur - Tegoeden bevriezen
De Verenigde Staten overwegen sancties op te leggen tegen Russische banken en de tegoeden van Russische publieke instellingen en private investeerders te bevriezen, zo zei de Amerikaanse senator Chris Murphy. Hij zei echter ook dat de Amerikaanse sancties weinig effect zullen hebben als ze niet worden gesteund door Europa.

19.54 uur - Kelderende beurzen
De onrustige situatie in Oekraïne zorgde wereldwijd voor spanningen op de financiële markten en maakte ook beleggers op Wall Street nerveus. De Amerikaanse aandelenbeurzen noteerden een verlies en de olieprijzen stegen flink. Lees hier waarom de beurzen kelderen door het conflict in de Oekraïne en wie de grote winnaars en verliezers zijn.

19.40 uur - Situatie onder controle
De Oekraïense interim-president Aleksandr Toertsjinov zegt dat de situatie in het zuiden en westen van het land 'onder controle' is. 'De situatie is nog steeds zeer lastig, maar de controle is weer terug.' Toertsjinov drong er nogmaals bij Moskou op aan te stoppen met 'agressie en piraterij'.

Interim-president Aleksandr Toertsjinov Beeld epa

19.20 uur - Geen delegatie VS naar Paralympics
Er gaat geen Amerikaanse delegatie naar de Paralympics in Sotsji, dit meldde een woordvoerder van het Witte Huis. Nederland heeft vooralsnog geen afzeggingen gedaan voor de Spelen voor gehandicapten. Minister Edith Schippers (Sport) is, net als prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, gewoon van plan om naar Sotsji te gaan. Britse ministers lieten gisteren al weten niet af te reizen naar de Paralympics, die vrijdag worden geopend.

Het aansteken van de vlam in maart. Beeld getty

19.00 uur - Timmermans naar Oekraïne
Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken reist op 10 maart met zijn collega's uit België en Luxemburg naar Oekraïne voor overleg. Dit zei hij na afloop van de spoedvergadering van de EU met de ministers van Buitenlandse zaken.

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans. Beeld afp

18.43 uur - EU verhoogt druk op Rusland
De Europese Unie verhoogt de druk op Rusland en dreigt met sancties wegens de Russische inmenging in Oekraïne. De EU maant Moskou zijn militairen op de Krim terug te trekken in de kazernes. Als de spanningen op het Russisch-gezinde Oekraïense schiereiland niet snel verminderen, zal de EU gerichte maatregelen nemen tegen Rusland. Dat hebben de ministers van Buitenlandse Zaken maandag duidelijk gemaakt na spoedoverleg in Brussel.

De ministers veroordelen de Russische militaire manoeuvres op de Krim. Verder pleiten zij voor een dialoog tussen Rusland en de Oekraïense interim-regering, die zou moeten plaatsvinden onder internationaal toezicht.

De Europese leiders houden donderdag een extra top over de crisis in Oekraïne.

18.30 uur - Ultimatum ontkracht
Ook de Russische Zwarte Vloot heeft nu ontkracht dat er een ultimatum is uitgevaardigd. Dit meldt persbureau Interfax, hetzelfde bureau dat een uur geleden meldde dat Alexander Vitko, de bevelhebber van de vloot, de Oekraïense troepen in de Krim tot 04.00 uur vannacht (Nederlandse tijd) gaf om zich over te geven. Anders zou Rusland overgaan tot een militaire aanval.

Beeld epa

18.11 uur - Doelgerichte maatregelen
Als de spanningen op de Krim aanhouden, kan Rusland 'doelgerichte maatregelen' verwachten, zo waarschuwt de Franse minister van Buitenlandse Zaken Fabius.

Fabius op BFM TV: 'Als er de komende uren niet snel een de-escalatie plaatsvindt, dan zullen we concrete maatregelen nemen zoals de opschorting van alle visabesprekingen en de opschorting van economische overeenkomsten. Concreet zal dit betekenen dat de banden op het gebied van vele onderwerpen doorgesneden worden.'

17.53 uur - 'Ultimatum complete onzin'
De geruchten dat de Russische Zwarte Vloot Oekraïne een ultimatum heeft gesteld (voor vier uur 's nachts overgeven, anders stormloop) zijn nog altijd niet bevestigd.

Vedomosti bericht zelfs dat het Russische ministerie van Defensie het bericht heeft afgedaan als 'complete onzin'.

17.44 uur - Selfie met Russische soldaten
Wie in Oekraïne veel likes wil verzamelen op Instagram doet er goed aan om een foto - het liefst een selfie natuurlijk - te plaatsen met op de achtergrond een gemaskerde, dan wel nors kijkende Russische soldaat. Vooral vrouwen lijken warm te lopen voor de in militaire outfits gehulde mannen op de Krim. De bijschriften bij de foto's variëren van 'mijn liefjes' tot 'mijn bodyguards'.

Hieronder alvast een voorproefje. Meer selfies met Russische soldaten vindt u hier.

17.43 uur - 'Poetin verkeert in andere wereld'
De Duitse Bondskanselier Angela Merkel heeft tegen haar Amerikaanse collega Obama gezegd dat ze denkt dat Poetin 'in een andere wereld' verkeert. Volgens de New York Times was Merkel 'niet zeker of Poetin in contact met de werkelijkheid staat'.

17.30 uur - Oscars
De live-uitzending van de Oscars in Rusland is dit jaar niet doorgegaan vanwege de situatie in Oekraïne. In plaats daarvan werd er door de Russische zender Channel One een bijeenkomst van enkele Russische politici getoond. Volgens critici zou het niet uitzenden van de Oscars politiek gemotiveerd zijn.

Jared Leto, die een Oscar won voor beste mannelijke bijrol, sprak de Oekraïners toe in zijn dankwoord. Na zijn naaste familie te hebben bedankt, richtte Leto het woord tot 'alle dromers in de wereld die vanavond kijken, ook op plaatsen als Oekraïne en Venezuela' om hen te zeggen 'wij zijn er voor jullie en vechten voor jullie om jullie te helpen het onmogelijke te laten gebeuren en jullie dromen waar te maken'.

Jared Leto, die een Oscar won voor beste mannelijke bijrol, sprak de Oekraïners toe in zijn dankwoord. Beeld getty

17.20 uur - Geen noodzaak
De voorzitter van de Doema, Sergej Naryshkin, zei dat er op dit moment geen noodzaak is om Russische strijdkrachten naar Oekraïne te sturen. De Doema bepaalde zaterdag dat Rusland 'uitgebreide maatregelen' mag nemen om de veiligheid van Russische burgers in Oekraïne te beschermen. 'De beslissing geeft alleen het recht om in geval van nood de strijdkrachten te gebruiken, maar op dit moment is er geen noodzaak', zei Naryshkin in een interview met Rossiya-24.

Doema-voorzitter Sergej Naryshkin. Beeld epa

17.07 uur - Spoedvergadering
De VN-Veiligheidsraad houdt vanavond om 21.00 uur een spoedvergadering over Oekraïne. Het Oekraïense parlement heeft de raad hierom verzocht.

Het is de derde keer in korte tijd dat de VN-Veiligheidsraad bijeen komt om de crisis in Oekraïne te bespreken. Eerdere ontmoetingen op vrijdag en zaterdag leverden niets concreets op.

17.03 uur - Gazprom: onderbrekingen gasuitvoer mogelijk
De Russische energiegigant Gazprom gaat ervan uit dat het mogelijk is dat de gasuitvoer naar Europa wordt onderbroken als gevolg van de crisis in Oekraïne. Het staatsbedrijf waarschuwt dat 'de voortdurende politieke spanningen in Oekraïne, verergerd door de economische situatie onderbrekingen van de gasaanvoer van Europa kunnen veroorzaken', meldde maandag het persbureau Itar-Tass.

Het bedrijf doet er naar eigen zeggen alles om deze 'exportrisico's' te beperken. Dat kan onder meer door gas via andere wegen dan door Oekraïne te leiden en door meer gas als buffer op te slaan bij de afnemers in Europa. Het bedrijf ziet al geruime tijd een cruciale rol voor Nederland voor zijn gasdistributie.

16.57 uur - Medvedev en Biden bellen
De Russische premier Dmitry Medvedev en vice-premier Joe Biden van de Verenigde Staten hebben de situatie in Oekraïne per telefoon besproken, aldus een woordvoerder van Medvedev. 'Alle Oekraïense burgers moeten beschermd worden, ook de inwoners van de Krim en Russische burgers die in Oekraïne wonen', laat de woordvoerder weten namens Medvedev.

De Russische premier Medvedev. Beeld reuters

16.42 uur - Escaleren
Tot nu toe is er nog geen schot gelost op de Krim. De situatie is er rustig en kalm. Correspondent Olaf Koens vanuit de kustplaats Sebastopol (19 graden, stralend zonnetje): 'Het leger loopt over straat, marineschepen navigeren over het water. Maar dat is niets bijzonders. Dat gebeurt hier al eeuwen.'

Maar zodra het eerste schot wordt gelost, kan de situatie binnen korte tijd escaleren. 'Dan knalt Moskou meteen door tot Kiev', voorspelt Koens. Lees hier het hele verhaal.

16.20 uur - 'Ultimatum Oekraïense troepen in de Krim'
De Zwarte Zeevloot van Rusland heeft de Oekraïense troepen in de Krim tot 04.00 uur vannacht (Nederlandse tijd) gegeven om zich over te geven. Anders zal Rusland overgaan tot een militaire aanval, zo meldt een militaire bron aan het persbureau Interfax.

Het ultimatum zou zijn uitgegeven door Alexander Vitko, de bevelhebber van de vloot. 'Als de troepen zich niet overgeven vóór 04.00 vannacht, zal een echte aanval worden gestart tegen de gewapende krachten op de Krim', meldde de bron aan Interfax. Het ultimatum is nog niet bevestigd door de Russische regering. Een bron in de Oekraïense regering heeft tegen The Guardian gezegd dat de regering van niets weet.

Lees ook: Hoe intimiderend is de Russische Zwarte Zeevloot?

Beeld epa

16.16 uur - Russische soldaten vermoorden
Een woordvoerder van de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken, Mykola Velychkovych, laat op de site van de Oekraïense regering weten dat een groep Oekraïeners vannacht van plan is enkele Russische soldaten op Oekraïens grondgebied te vermoorden. Velychkovych roept hen op hun actie te staken: 'We hopen dat deze mensen tot inkeer komen, want dit werkt alleen meer bloedvergieten in de hand', benadrukt hij.

Gewapende mannen, waarschijnlijk Russische soldaten, op de Krim. Beeld epa
Een gemaskerde soldaat vlakbij een militaire basis in Simferopol op de Krim. Beeld reuters

16.10 uur: 'Militairen op Krim beschermen burgers'
De Russische militairen die naar Oekraïne zijn gestuurd zijn daar om Russische burgers te beschermen, zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov op een bijeenkomst van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève, waar ook VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon aanwezig was. De aanwezigheid van de Russische troepen is noodzakelijk 'totdat de politieke situatie is genormaliseerd', aldus Lavrov.

Lavrov zei dat Rusland is toegewijd aan het beschermen van de mensenrechten. 'We hebben het hier over de bescherming van onze burgers en landgenoten, over de bescherming van het allerbelangrijkste mensenrecht: het recht om te leven, en niets anders dan dat.'

Volgens Lavrov komt er 'informatie binnen over voorbereidingen voor nieuwe provocaties, onder andere aan het adres van de Russische Zwarte Zeevloot'. 'Diegenen die de situatie proberen uit te leggen als een soort agressie en dreigen met sancties en boycots, zijn dezelfde partners die voortdurend en krachtig de politieke krachten die ze steunen aanmoedigen om ultimatums af te kondigen en een dialoog te verwerpen', aldus Lavrov. 'We dringen er bij hen op aan om verantwoordelijkheid te tonen en berekende geopolitieke overwegingen terzijde te schuiven en het belang van de Oekraïense bevolking voorop te stellen.'

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken vandaag. Beeld ap

15.50 uur - Odessa
Na de bezetting in Donetsk bezetten Russisch gezinde demonstranten nu ook het regioparlement in de havenstad Odessa. De demonstranten vormen een menselijke ketting om het gebouw. Er zijn ook pro-Oekraïense demonstranten aanwezig en de spanning tussen de twee groepen loopt op. De politie is inmiddels massaal uitgerukt en probeert de groepen uit elkaar te houden.

De meerderheid van de bevolking in Odessa is Oekraïens. Iets minder dan een derde van de bevolking van de populaire havenstad aan de Zwarte Zee is ethnisch Russisch.

15.30 uur - Saakasjvili spreekt Oekraïense betogers toe
De Russische inval op de Krim is geen teken van kracht, maar van angst. Dat heeft de Georgische oud-president Michail Saakasjvili gezegd in een toespraak in Kiev. 'Jullie hebben enorme offers gebracht om de vernietiging van Oekraïne te voorkomen', zei Saakasjvili. 'Poetin weet niet dat het Oekraïense volk uit helden bestaat. Jullie zijn sterke patriotten en Poetins dromen zullen stuklopen op Kiev.'

Saakasjvili was president van Georgië toen Rusland dat land in 2008 aanviel en de Georgische provincies Abchazië en Zuid-Ossetië losweekte en hielp onafhankelijke staten te worden. Veel analisten vrezen dat Rusland op de Krim een soortgelijk scenario in petto heeft.

Michail Saakasjvili. Beeld epa

15.11 uur - Onaanvaardbaar
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de uitspraken van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry over Rusland 'onacceptabele opmerkingen die bedreigingen aan Rusland bevatten', meldt Reuters.

Kerry sprak gisteren van 'een ongelooflijke daad van agressie', die kan leiden tot sancties, waaronder een boycot van de economische top van de G8 die in juni in het Russische Sotsji gepland staat.

Moskou bekritiseerde het opschorten van de voorbereidingen voor de G8-top. Volgens Rusland is dat 'ongegrond' en 'beschadigt dit niet alleen de landen die de G8 vormen, maar ook de hele internationale gemeenschap'.

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken en zijn Amerikaanse collega John Kerry in september 2013. Beeld afp

15.00 uur - Radio en tv uit de lucht
Het grootste onafhankelijke radio- en televisiestation van de Krim is uit de lucht gehaald. TDK (the Black Sea TV-Radio Company) is gedwongen om te stoppen met uitzenden, zo melden verschillende bronnen waaronder de correspondent van Time. Ook de website is onbereikbaar.

14.48 uur - Rusland wil geen waarnemers OVSE in Oekraïne
Rusland wil op dit moment geen waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) naar Oekraïne sturen. Dat heeft de Russische vertegenwoordiger bij de OVSE Andrej Kelin vandaag duidelijk gemaakt. Hij erkende tijdens spoedberaad van de organisatie in Wenen dat dergelijke missies soms een positieve bijdrage kunnen leveren. 'Maar in andere gevallen, zoals Kosovo, hebben ze niets goeds gebracht en de situatie zelfs verslechterd', meent Kelin. Rusland is zelf lid van de OVSE en kan een waarnemersmissie tegenhouden.

14.45 uur - Brug
Rusland heeft de opdracht gegeven voor de bouw van een brug van Rusland naar de Krim. Het werk aan de ruim 4 kilometer lange oeververbinding over de straat van Kertsj tussen de Krim en het Russische schiereiland Taman zal binnenkort beginnen. Plannen voor de brug bestaan al langer. Moskou maakte al in 2010 afspraken met de inmiddels vertrokken president Viktor Janoekovitsj over de oververbinding.

14.39 uur - Wetsontwerp
De Oekraïense krant Pravda heeft een wetsontwerp van het Russische parlement, de Doema, gepubliceerd dat de annexatie van de Krim bij Rusland mogelijk moet maken. Het wetsontwerp werd op 28 februari ingediend. De Russische Raad van de Federatie (Eerste Kamer) bepaalde zaterdag dat Rusland 'uitgebreide maatregelen' mag nemen om de veiligheid van Russische burgers in Oekraïne te beschermen.

Beeld Pravda

14.14 uur - Bezetting
De bezetting van pro-Russische demonstranten van een regionaal overheidsgebouw in de Oost-Oekraïense stad Donetsk is live te volgen via Ustream. Volgens de BBC zijn er ongeveer 100 demonstranten aanwezig.

14.01 uur - Timosjenko rekent op VS en Britten
De Oekraïense oppositieleidster Joelia Timosjenko rekent op de steun van de Amerikanen en Britten. 'We zijn niet alleen in deze confrontatie met Rusland', tekent de Kyiv Post op. Ze wijst er op dat Oekraïne haar nucleair arsenaal in 1994 opgaf in ruil voor de territoriale soevereiniteit. Nu Rusland zich niet aan de afspraak heeft gehouden, zullen de VS en het Verenigd Koninkrijk 'er alles aan doen' om de vrede in Oekraïne te bewaren, hoopt ze.

13.35 uur - 'Rusland afhankelijker van Europa dan andersom'
Europese sancties tegen Rusland zullen zwaarder uitpakken voor dat land dan voor de Europese Unie zelf. Rusland is veel afhankelijker van de klant Europa dan omgekeerd. Dat benadrukt minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken vanmiddag in Brussel voor spoedoverleg met zijn EU-collega's over de crisis op het Oekraïense schiereiland Krim. 'Sancties zijn nog niet aan de orde. Dergelijke sancties zijn echter onvermijdelijk als Moskou zijn confrontatiekoers rond Oekraïne niet wijzigt', aldus de bewindsman.

Minister van Buitenlandse Zaken, Frans Timmermans Beeld afp

13.30 uur - 'Stabiliteit in regio in gevaar'
Als de situatie in Oekraïne zou uitlopen op een conflict, dan zou dat desastreus zijn voor de regionale stabiliteit, waarschuwt de Oekraïense interim-premier, Arseni Jatsenjoek. 'Ik ben voorstander van een diplomatieke oplossing van deze crisis', zei hij.

Hij ontkende dat de nieuwe regering van plan is particuliere ondernemingen te nationaliseren. Ook gaf hij aan dat de nieuwe machthebbers bereid zijn aan de eisen van het IMF te voldoen om zo financiële steun veilig te stellen. Oekraïne is naarstig op zoek naar kredieten om het land van een financiële afgrond te redden.

Arseni Jatsenjoek Beeld reuters

13.10 uur - Overheidsgebouw in Donetsk bezet
De pro-Russische sentimenten slaan nu ook over naar de Oost-Oekraïense stad Donetsk. Daar hebben pro-Russische demonstranten een regionaal overheidsgebouw bezet. Volgens een Reuters-verslaggever ter plekke hebben de demonstranten de eerste verdieping onder controle. De rest van het gebouw is niet bereikbaar omdat de liften zijn uitgeschakeld en het trappenhuis ontoegankelijk is gemaakt. Op het gebouw wappert sinds drie dagen de Russische vlag. Ook in Odessa zouden Poetin-aanhangers overheidsgebouwen bestormen. In het oosten van Oekraïne bestaat verzet tegen de nieuwe pro-westerse regering in Kiev.

13.00 uur - Kustwachtbasis ingenomen
Pro-Russische troepen hebben een Oekraïense kustwachtbasis in Balaklava (op de Krim) ingenomen, zo melden bronnen op Twitter.

12.48 uur - Het advies van Ban
Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon zal er bij de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov op aandringen om zich te onthouden van elke handeling of retoriek die de crisis verder zal doen escaleren. In plaats daarvan moet Rusland een dialoog aangaan met de autoriteiten in Kiev, luidt het advies van Ban.

Zijn afgevaardigde Jan Eliasson, die net is gearriveerd in Kiev, zal 'dezelfde boodschap overbrengen aan de Oekraïense autoriteiten', aldus Ban.

Ban Ki-moon zal later vandaag overleg voeren met de Russische minister Lavrov. Beeld reuters

12.42 uur - 'Luchtruim geschonden'
Russische straaljagers hebben vannacht tweemaal het Oekraïense luchtruim boven de Zwarte Zee geschonden. Dat heeft de Oekraïense minister van Defensie gemeld.

De minister zei dat de Oekraïense luchtmacht een onderscheppingsvliegtuig (type Sukhoi SU-27) heeft tegengehouden en zo 'verdere provocaties' heeft voorkomen.

Er werden geen verdere details gegeven.

12.29 uur - Invasie gaat door
Russische militairen blijven de Krim en Oekraïne in grote getale binnenkomen, meldt persbureau AFP.

12.17 uur - Hague trekt 12 miljoen uit voor Oekraïne
De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague heeft overleg gevoerd met Oekraïense leiders in Kiev en 12 miljoen euro aan financiële bijstand beloofd. Hij zei verder dat Groot-Brittannië geen militaire interventie overweegt.

12.01 uur - Nieuwe brug
Russische bronnen melden dat de Russische premier Medvedev opdracht heeft gegeven om een nieuwe brug te bouwen die Rusland met de Krim verbindt.

11.50 uur - Extra top regeringsleiders?
Mogelijk komt er een speciale top van Europese leiders over de crisis in Oekraïne. Vandaag zijn de ministers van Buitenlandse Zaken al bijeen in Brussel, maar nu wordt overwogen om de regeringsleiders, onder wie premier Rutte, bij elkaar te roepen. De eerstvolgende Europese top staat gepland voor 20 en 21 maart.

11.30 uur - 'Krim nooit opgeven'
De Oekaiense premier Jatsenjoek liet net weten dat zijn land de Krim 'nooit zal opgeven'.

Ook de Duitse Bondskanselier Merkel laat van zich horen. Volgens haar is het nog niet te laat de crisis met politieke middelen op te lossen.

Premier Jatsenjoek zou Merkel verzekerd hebben dat hij de rechten van de Russische meerderheid op de Krim zal respecteren, zo liet haar woordvoerder weten. Ook concludeert Merkel dat 'Poetin een heel ander perspectief heeft op de gang van zaken op de Krim dan Duitsland en de rest van het Westen'. Gisteren zou Merkel volgens The New York Times al tegen Obama hebben gezegd dat Poetin 'in een compleet andere wereld leeft'.

De kersverse premier van Oekraïne, Arseny Jatsenjoek. Beeld reuters

11.10 uur - Lavrov: geen geopolitieke overwegingen
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov gaf zojuist in Genève een korte verklaring. Volgens hem zijn de Russische troepen op de Krim nodig om Russische burgers daar te beschermen 'tot de politieke situatie is genormaliseerd'.

De minister riep zijn westerse partners op alle 'geopolitieke overwegingen' opzij te zetten en in plaats daarvan te denken aan het Oekraïense volk. Ook zei Lavrov dat het akkoord van 21 februari gerespecteerd moet worden.

Op 21 februari tekenden president Viktor Janoekovitsj en de leiders van de protestbeweging na tussenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Polen en Frankrijk een akkoord dat een einde moest maken aan de bloedvergieten in Kiev. Het akkoord regelde vervroegde verkiezingen, aanpassing van de grondwet ten koste van de machtspositie van de president en de vorming van een overgangsregering van 'nationale eenheid'. Een dag later werd Janoekovitsj door het parlement afgezet. Lavrov wil dat het akkoord alsnog wordt uitgevoerd, inclusief regionale referenda.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergey Lavrov. Beeld ap
Moskou, vanochtend: een man die demonstreerde tegen de interventie van Rusland in Oekraïne wordt door de oproerpolitie meegenomen. Beeld epa

10.50 uur - Wereld roert zich
Veel internationaal verkeer vandaag over de crisis in Oekraïne. VN-chef Ban Ki-moon geeft om 12.00 uur een persconferentie, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry reist vanavond af naar Kiev en de Europese ministers van Buitenlandse Zaken vergaderen vanmiddag in Brussel.

10.40 uur - Leonardo Di Caprio in Kiev?
Even een flauwe grap tussendoor. Acteur Leonardo Di Caprio dook vanochtend op in Kiev nadat hij weer geen Oscar had gewonnen, zo twitterde een grappenmaker vanochtend. Hij herkende een dubbelganger van Di Caprio op de Oekraïense televisie.

10.20 uur - Militairen nemen veerbootterminal over
Pro-Russische militairen hebben vanochtend een veerbootterminal in de stad Kertsj, op het oostelijkste puntje van de Krim, ingenomen, zo meldt persbureau AP. De militairen wilden zich niet identificeren, maar spraken Russisch en hun voertuigen hadden Russische nummerborden.

Kertsj ligt op slechts twintig kilometer afstand van de grens met Rusland. De inname van de terminal kan een teken zijn dat Rusland meer militairen naar de Krim wil overbrengen. Veel schepen van en naar Rusland vertrekken uit Kertsj.

The New York Times brengt de militaire aanwezigheid van Rusland op de Krim mooi in beeld. De krant laat ook interessante kaarten zien van de electorale spreiding in Oekraïne en de Russische pijpleidingen in het land.

10.00 uur - Kapitaalvlucht uit Rusland
De Russische onderminister voor Economische Zaken Klepach liet zojuist weten dat veel investeerders hun geld terugtrekken uit Rusland (er is sprake van een kapitaalvlucht) en dat de druk op de roebel is toegenomen. Volgens hem heeft Rusland te maken heeft met een bemoeilijkte relatie met de EU en de VS, 'met alle gevolgen van dien'. Tegelijk zei Klepach er vertrouwen in te hebben dat de 'hysterie' op de Russische financiële markten vanzelf weer zal wegtrekken.

Een delegatie van het IMF reist vandaag naar Kiev om te kijken of er geld geleend kan worden aan Oekraïne. Het land heeft miljarden nodig nu de financiële markten hun vertrouwen in het land hebben verloren. De koers van de munt is gekelderd en de rente op de staatsschuld is geëxplodeerd.

Voor wie het dit weekeinde allemaal gemist heeft, hier een goed overzicht van wat er dit weekeinde allemaal gebeurd is in Oekraïne: 'Koude Oorlog herleeft door Russische actie op de Krim'.

Het kabinet gaf gisteren bij monde van minister Timmermans zijn standpunt over de interventie op de Krim. Nederland wil met Rusland in gesprek blijven, maar er zijn grenzen. Als Rusland zich schuldig maakt aan 'aperte vijandigheden' of niet bereid is zich aan internationaal recht en verdragen te houden die het land zelf heeft ondertekend, dan zal dat gevolgen hebben.

Gemaskerde soldaten blokkeren een Oekrainse legerbasis op de Krim. Beeld epa

09.30 uur - China steunt Rusland
'Het is begrijpelijk dat Vladimir Poetin zegt dat hij het recht heeft de belangen van Rusland en de Russisch sprekende bevolking in Oekraïne te beschermen', aldus een commentaar van het Chinese staatspersbureau Xinhua vanochtend. Volgens Xinhua sluiten westerse landen Rusland uit van de onderhandelingstafel, terwijl ze zelf met hun 'partijdige bemiddelingspogingen' Oekraïne hebben gepolariseerd.

Moskou liet eerder vandaag al weten dat het oordeel van China en Rusland over de inval op de Krim 'samenvalt'.

09.15 uur - 'Grootste crisis 21e eeuw'
De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague is in Kiev en
gaf zojuist een verklaring over de situatie op de Krim, waarbij hij de situatie in Oekraïne 'de grootste Europese crisis van de 21e eeuw' noemde.

Hague zei dat Rusland inmiddels 'de operationele controle' heeft over de Krim en dat dit heeft geleid tot een 'heel gevaarlijke en gespannen situatie'. Rusland heeft weliswaar het recht militairen te stationeren op de Krim, maar ze moeten wel op hun bases blijven, waarschuwde hij. Hague zei 'zeer bezorgd' te zijn dat Rusland meer troepen de Krim op stuurt. In dat geval zal het land een hoge prijs betalen, aldus de minister.

De bewindsman wilde niet zeggen of er maatregelen genomen zullen worden om Rusland te straffen. Wel liet hij de mogelijkheid open om Rusland tijdelijk uit de G8 te zetten. 'De wereld kan dit niet zomaar laten gebeuren', aldus Hague.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague sprak vanochtend in Kiev met waarnemend president Turchinov. Beeld reuters

09.03 uur - Rusland verhoogt rente
De Russische centrale bank verhoogde het belangrijkste rentetarief vandaag van 5,5 naar 7 procent. De bank beroept zich op de recent waargenomen 'verhoogde volatiliteit op de financiële markten' en zegt de 'risico's op inflatie en financiële instabiliteit' die daar mee samenhangen tegen te willen gaan. De maatregel zou tijdelijk zijn.

De maatregel is waarschijnlijk ingegeven door de forse waardedaling van de roebel ten opzichte van de euro en de dollar van de afgelopen weken. De Russische valuta was al enige tijd aan het dalen, maar zakt na de omwenteling in Oekraïne en de crisis op de Krim nog sneller weg.

09.02 uur - 'Russische pantserwagens staan klaar'
Oekraïense grenswachters zagen vanochtend hoe Rusland pantservoertuigen klaarzette aan de Russische kant van het smalle zeekanaal tussen Rusland en de Krim. Ook zouden Russische schepen de haven van Sebastopol in de Krim in en uit varen. Daar heeft de Russische Zwarte Zeevloot een basis. In sommige gebieden zouden Russische troepen het mobiele telefoonverkeer hebben geblokkeerd.

09.01 uur - Rusland overlegt met China
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov had vanochtend een overleg met zijn Chinese collega Wang Yi over de situatie in Oekraïne. Volgens een daarna uitgegeven verklaring 'vallen de meningen van beide landen over de kwestie samen'.

09:00 uur - Terugblik gisteren
Russische militairen omsingelden gisteren minstens twee (mogelijk drie) militaire bases op de Krim. De Oekraïense interim-premier Arseni Jatsenjoek sprak van 'een oorlogsverklaring'. Het parlement bracht het Oekraïense leger in opperste staat van paraatheid en riep zijn reservisten voor militaire dienst op.

Lees hier een overzichtsartikel uit de Volkskrant over de belangrijkste gebeurtenissen van het afgelopen weekeinde: 'Koude Oorlog herleeft door Russische actie op de Krim'

Ook gisteren hielden we een liveblog bij. Dit kunt u hier teruglezen.

Gemaskerde soldaten bezetten de luchthaven van de regionale hoofdstad Simferopol. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden