Terugkeer van de Zeppelin?

Een Britse ondernemer wil in Nederland een fabriek voor grote luchtschepen beginnen, naar het model van de Duitse Zeppelins van voor de Tweede Wereldoorlog....

GIJS ZANDBERGEN

Bart van der Klaauw, luchtvaartjournalist: 'Er zijn mensen die elke babyluier een pamper noemen en elk vliegtuig een Fokker. Ha ha, dat zou Fokker wel willen. Zo is ook een Zeppelin, met een hoofdletter, niet meer dan een merk luchtschip. Het is teloor gegaan, net als bijna alle andere luchtschepen. De Duitsers hebben in de jaren dertig wel geprobeerd er een volwaardig transportmiddel van te maken, maar dat gaf alleen maar narigheid. Dat komt ook doordat ze geen helium kregen van de Amerikanen. Zij konden destijds als enigen dat gas in behoorlijke hoeveelheden maken. De Duitsers moesten uit nood overstappen op waterstofgas, wat zeer brandbaar en dus levensgevaarlijk was. Die markt voor luchtschepen is na het ongeluk met de Hindenburg in 1937 volledig ingestort. Tegenwoordig kan iedereen helium maken, maar ik geloof toch dat luchtschepen te groot en te log zijn om meer dan honderd passagiers te vervoeren. Misschien dat ze gebruikt gaan worden om grenzen en dergelijke te bewaken. Dat doen de Amerikanen al met kleinere modellen, waarmee ze de drugssmokkel tegengaan, maar ik denk dat hier te veel wind staat om een grote knaap onder controle te houden. Het zal wel bij de kleintjes blijven, die je nu ook al ziet als toeristische attractie of als reclamesigaar.'

Henk Kauffman van de sectie luchtmachthistorie van de luchtmachtstaf: 'Het verbaast mij een beetje dat erover in de krant wordt geschreven. Als ik naar buiten kijk, zie ik geregeld van die dingen voorbijvliegen. Nou zijn dat voornamelijk reclame-luchtschepen, maar er worden ook zeppelins met passagiers-accommodatie gemaakt, dacht ik. Ik zal eens even in de Jean's kijken, daar staat alles in wat er zo rondvliegt. Ah, ik zie dat er in Engeland een fabriek bestaat: Advanced Airships Company. Zal wel, wij hebben nog nooit iets van dat bedrijf gekocht. Ik zou überhaupt niet kunnen zeggen of de luchtmacht wel eens een luchtschip in bezit heeft gehad voor strategische doelen ofzo. Wacht, ik verbind u even door met Rolf de Winter, die weet er alles van.'

Rolf de Winter: 'Dat is toevallig, de luchtmacht heeft ooit, in 1910, een Frans luchtschip gekregen van een particulier, een puissant rijke Hagenaar, ene Jochems. Die man was eigenaar van de renbaan Duindigt. Daarom werd dat luchtschip ook Duindigt gedoopt. Maar het heeft nooit gevaren, want die dingen vliegen niet, zoals je ook geen piloot van een luchtschip bent, maar schipper. Jochems had het gevaarte wel betaald, maar niet de opleiding om ermee te kunnen omgaan. Dat moest de overheid maar doen, vond hij. De eerste commandant van de luchtmacht, Hendrik Wallaardt Sacré, heeft in Frankrijk nog zo'n opleiding gevolgd, maar de Tweede Kamer heeft de verdere ontwikkeling tegengehouden. Het parlement vond dat de luchtmacht zich op het gevleugelde gedeelte moest concentreren. Het gevolg is geweest dat de Duindigt, om het zo maar te zeggen, in een loods heeft liggen wegrotten. Wallaardt Sacré is de enige commandant van de luchtmacht geweest, die nooit als piloot in een vliegtuig heeft gevlogen.'

Boudewijn Vogelensang van de Technische Universiteit in Delft:: 'Een paar weken geleden is mijnheer Ian Anderson hier geweest met de vraag of wij hem wilden helpen met de ontwikkeling van een rigid airship. Dat is een soort stijve contructie die kan vliegen. In dit geval een gevaarte van zo'n honderdvijftig meter lang en met een draagvermogen van vijftig ton. Dat is heel wat anders dan de kleine dingen die je wel eens ziet vliegen voor reclamedoeleinden. Die hebbben geen frame, dat zijn meer luchtballonnen met een capsule eronder, waarin een paar passagiers kunnen zitten. Anderson is afkomstig uit de Engelse luchtschipwereld en kwam hier naartoe, omdat er in Nederland een goede voedingsbodem zou zijn voor zo iets nieuws. Dat is ook zo. Er is hier kennis en veel research. Misschien zijn er ook oud-Fokkerwerknemers die nog geen baan hebben, dacht hij. Enfin, wij vonden het een leuk idee, want aan luchtschepen denk je niet meer zo gauw sinds 1940. Wij gaan het serieus bekijken. Maar ik moet erbij zeggen dat het een van de twintig ideeën is die wij hier hebben liggen, dus ik kan nog niet zeggen of het feasable is. Andersons plan bestaat uit vier A-viertjes. Ik heb er tot nog toe een uur naar gekeken. Ik zeg altijd maar, als er van de tien ideeën die hier binnenkomen, één werkelijkheid wordt, zijn wij al tevreden. We kunnen het maken, dat is duidelijk. Maar of we het ook doen, is wat anders. Er is een hele fabriek nodig om, zeg, twintig van die rigid airships per jaar af te leveren.'

Henk Houtman van het ministerie van Verkeer en Waterstaat: 'De luchtvaartinspectie moet een bewijs van luchtvaardigheid afgeven. Dat zal geen probleem zijn. Als dan ook nog de bestuurder een brevet van ballonvaarder heeft, laat ze dan maar komen.'

Judy van de information desk van Castledown-airport op het eiland Man: 'We hebben hier een fabriek voor luchtschepen gehad, maar die is een jaar of twee geleden geliquideerd.'

Gijs Zandbergen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden