Terugblik op bizarre campagne: hoogte- en dieptepunten

Niet eerder was de strijd tussen twee Amerikaanse presidentskandidaten zo vuil en chaotisch. Met de Amerikaanse verkiezingsdag komt er een einde aan de genadeloze campagnestrijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump. We frissen nog even uw geheugen op.

T-shirt van Donald Trump en Hillary Clinton.Beeld afp

Melania's plagiaat

Gewoonlijk schuwt Melania Trump de publiciteit, maar in de zomer stond de vrouw van Donald in Cleveland op het podium van de Republikeinse conventie. Ze hield er een toespraak die in de eerste uren lovende reacties kreeg. Tot bleek dat haar woorden letterlijk die van Michelle Obama waren - geplagieerd uit de toespraak die zij tijdens de Democratische conventie in 2008 gaf toen haar man Barack Obama voor het eerst kandidaat was. Trumps campagne gaf na een dag toe dat Melania inderdaad geïnspireerd was door Michelle.

Lock her up

Trump-aanhangers zijn ervan overtuigd dat Hillary Clinton strafbare feiten heeft gepleegd door voor haar werkmail als minister een privé-server te gebruiken. Op de Republikeinse conventie begon het publiek te joelen: 'Lock her up'. Vrij vertaald: 'Stop haar in de gevangenis'. Het werd al snel een vast onderdeel van Trumps rally's. Bezoekers wisten precies op welk moment ze welke slogan moesten schreeuwen. Ging het over Spaanstalige immigranten? 'Build that wall!', een oproep om een muur te bouwen op de grens met Mexico. Het aanpakken van het politieke moeras in Washington? 'Drain the swamp!'. Niets werd zo'n hit als 'Lock her up!'. In een debat zei Trump het recht in Clintons gezicht - als hij zou beslissen over de Amerikaanse wetten: '...zou jij in de gevangenis zitten.'

De populaire andere first lady

Zo impopulair als Clinton, zo populair is president Barack Obama - en met hem zijn vrouw Michelle. Het echtpaar heeft zich onvermoeibaar ingezet om Hillary Cinton te steunen, en weet daarbij enthousiasme aan te boren waar Clinton niet bij kan. De toespraak van de first lady op de Democratische conventie in Philadelphia werd deze zomer een regelrechte hit. In latere speeches veegde ze de vloer aan met Donald Trump zonder zijn naam te gebruiken. Clinton citeerde de presidentsvrouw in een debat: 'When they go low, we go high' om aan te geven dat ze zich niet tot het niveau van Trump wilde verlagen.

Mandje sneue types

De helft van Trumps aanhangers hoort volgens Clinton in het 'mandje van sneue types; de racistische, seksistische, homofobe, xenofobe, islamofobe noem maar op'. Haar uitspraken bij een fundraiser vielen niet alleen slecht bij Republikeinen ook Democraten bleken niet te houden van deze manier van politiek bedrijven. Clinton bood later haar excuses aan, maar wellicht tevergeefs. De Trump-aanhangers omarmden de term als geuzennaam en lieten shirts, koffiemokken en petjes drukken met de tekst 'Team Deplorable'.

Hillary's longontsteking

Al maanden speculeerden complotdenkers op rechts over de slechte gezondheid van Democratische presidentskandidaat Hillary Clinton. Alle complottheorieën werden op 11 september op hun wenken bediend tijdens de herdenking van de terreuraanslagen van 2001. Op beelden van een ooggetuige is te zien hoe Clinton het evenement in New York vroegtijdig wankelend moet verlaten en ondersteund door haar beveiliger de auto in strompelt. Achteraf blijkt ze een longontsteking te hebben waarvoor haar arts rust voorschreef, een advies dat ze negeerde. Clinton (69) en Trump (70) zijn de oudste potentiële presidenten ooit. Trump laat er zich op voorstaan dat hij kerngezond is en publiceerde een paar regels van zijn huisarts die hem de 'gezondste president ooit' noemde.

Obama's geboorteland

Het onderwerp waarmee Trump een verkiezing eerder politiek voorsorteerde, zwoor hij dit najaar opeens af. Jarenlang beweerde de miljardair dat Barack Obama niet in de Verenigde Staten geboren was en daarom geen president mocht zijn. De beschuldigingen gingen een eigen leven leiden in de 'birther-beweging', die door tegenstanders werd gezien als een racistische ideologie die erop uit was Obama als een buitenstaander af te schilderen. President Obama zag zich gedwongen zijn originele geboorte-akte te publiceren waarop staat dat hij in 1961 in Hawaï is geboren. Trump zette in 2011 vraagtekens bij de authenticiteit van die akte. In september 2016 liet hij zonder uitleg weten: 'President Barack Obama is geboren in de Verenigde Staten'. Hij voegde er wel aan toe dat de 'birther'-theorie niet zijn idee was maar dat van Hillary Clinton.

Grab them by the pussy

Republikeinen hadden hun kandidaat voorzichtig het voordeel van de twijfel gegeven, ook al riep hij onaardige dingen over minderheden en bleek hij nauwelijks belasting te betalen. De maat was pas vol toen Amerikaanse media een elf jaar oud videofragment publiceerden waarin Donald Trump opschept over aanranding van vrouwen. 'Je weet dat ik vanzelf aangetrokken word tot mooie - ik wil ze gewoon zoenen. Het is net een magneet. Gewoon zoenen. Niet eens wachten', zegt hij in een filmpje dat nooit eerder werd uitgezonden. Voor het inmiddels beruchte 'Grab them by the pussy' bood hij in een reactie zijn excuses aan. Trump legde in een debat uit dat het kleedkamerpraat was en dat hij nooit de daad bij het woord voegde. Die opmerking was aanleiding voor verschillende vrouwen om naar buiten te komen met beschuldigingen van aanranding door Trump.

Debat wordt romantisch duet

De factcheckers in de Amerikaanse media konden de debatten nauwelijks bijhouden. Drie keer stonden Hillary Clinton en Donald Trump samen op het podium waarbij de vorm daardoor vaak meer aandacht kreeg dan de inhoud: wel of geen hand aan het begin, Trumps gesnuif in de microfoon, de vrouwen in de zaal die Bill Clinton van verkrachting beschuldigden. En dan die keer dat Donald als een stalker achter Hillary aan bleef lopen.

Het Nederlandse Lucky TV, het afsluitende filmpje van DWDD, scoorde een wereldwijde hit met het romantische duet van de twee presidentskandidaten. Zie hieronder.

Seksschandaal + FBI + Hillary + e-mail

Terwijl Clinton al in de peilingen aan het zakken was, liet de directeur van de FBI nog eens een bom ontploffen in het mijnenveld van de campagnes. De federale justitiedienst deelde nog geen twee weken voor verkiezingsdag mee dat er e-mails van Hillary Clinton waren gevonden die onderzocht werden. In de zomer had de FBI geadviseerd de voormalig minister niet te vervolgen voor het slordig gebruik van een privé-server voor werkmail. Maar in die conclusie waren niet de mails meegenomen die waren ontdekt op de laptop die Clintons medewerker Huma Abedin had gebruikt. De FBI deed onderzoek naar haar in seksschandalen verwikkelde ex Anthony Weiner die seksuele berichtjes zou hebben gestuurd naar een minderjarige. De FBI concludeerde twee dagen voor 8 november dat er niets nieuws en schokkends in de ontdekte e-mails stond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden