Terugblik na een jaar; Jessica Stern, terrorismedeskundige

De auteur van The Ultimate Terrorists en Terror in the Name of God kwam hier met de vraag hoe het in hemelsnaam mogelijk was dat de moord op één man zo’n enorme pyschologische inslag heeft in de samenleving. ‘Hoe kan een volk plotseling zo aan zichzelf gaan twijfelen? Waarom zijn zowel de moslims als de niet-moslims in een identiteitscrisis geraakt?’

Los van de vraag of de Nederlanders voor de moorden op Fortuyn en Van Gogh wel zo tolerant waren als zij zelf dachten, vindt Stern het geworstel met ‘de grenzen van de tolerantie’ fascinerend. ‘Nederland is een extreem voorbeeld van wat we over de hele wereld zien’, zegt ze. ‘Door de globalisering komen islamitische mores en westerse mores met elkaar in botsing en dat gaat gepaard met heel veel angst, aan beide zijden van het spectrum.’

Als voorbeeld van de overdreven autochtone angst geeft Stern het incident met de uitgestoken hand van minister Verdonk die door een orthodoxe imam werd geweigerd. ‘Daar is zo veel ophef over gemaakt. En niet alleen door Verdonk. Ik hoorde ook anderen zeggen dat moslims in Nederland zich maar moeten aanpassen en dus vrouwen een hand dienen te geven.’

Het gaat hier om een cultureel verschil, het is absoluut geen signaal van radicalisering, relativeert Stern. ‘Die imam heeft Verdonk toch niet fysiek aangevallen?’

Ze constateert dat in vrijwel alle lagen van de bevolking het besef is doorgedrongen dat het probleem van wederzijdse vooroordelen moet worden opgelost. Stern: ‘Dat is niet makkelijk. Het is waar dat Marokkanen relatief gezien meer betrokken zijn bij misdaden dan andere bevolkingsgroepen. Maar dat maakt hen nog niet tot terroristen. Marokkaanse hangjongeren kunnen bedreigend overkomen op autochtone buurtbewoners. Maar opnieuw, daarmee zijn ze nog geen extremisten.’ Als Nederlanders ze zo zien, zullen ze er op den duur naar gaan handelen, meent Stern.

Een jaar na de moord heeft Stern op een punt haar mening bijgesteld. Voorheen verklaarde ze de vrijheid van meningsuiting heilig. Maar in de context van het islamitisch terrorisme is ze gaan twijfelen aan het recht anderen te beledigen. Stern: ‘Beledigende taal is contraproductief geworden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden