Column

Terugacteren

IN Tiel, Arnhem, Hengelo, Elst

Wat doet zo'n gedeputeerde nou eigenlijk de hele dag?

Dertien uur duurt de werkdag van Josan Meijers, dat staat in haar agenda. Geen idee wie ze is. Noem mij iemand die een gedeputeerde kent bij naam; het lijkt een ondergrondse soort. Gedeputeerden - ik probeer mijn dochter uit te leggen wat voor soort dat is. Een soort minister, zeg ik, een soort wethouder. Maar dan ertussenin. Hoezo ertussenin? Zegt mijn dochter.

Josan Meijers tref ik 's ochtends vroeg thuis op de dijk in Tiel: ze eet yoghurt met muesli en kijkt door haar raam naar het kalme water van de Waal - een topsporter voor de duurloop. Ze is een heldere en bijna bescheiden vrouw. De wagen staat al voor, zegt haar man Paul. Het is een donkerblauwe BMW, de chauffeur heet Kees en in de achterbak gaat de pilotentas. Ze heeft een dagmap mee met alle relevante stukken, een rode reactiemap met dingen waar ze wat mee moet, een blauwe map met dingen die ze alleen maar hoeft te lezen en een witte map met tijdschriftknipsels. Die zijn het domein van haar secretaresse, die weet, zegt ze, precies wat belangrijk is voor mij.

Foto x

Ruimte, Wonen, Water, Luchtvaart en Buitenlandse Betrekkingen - dat is haar portefeuille. Provincie Gelderland. 08.15: in de BMW de dijk af en Josan neemt de agenda door. Dertien uur is normaal, zegt Kees, soms is de dag wat langer. Ze praat kalm in een taal die bij bestuurders hoort. Zoals rappers dingen zeggen als 'turnt up' en 'crib' en 'roc the mic right', zo zegt Josan dingen als 'plancapaciteit' en 'instrumentarium'.

Kees stopt bij het Huis der Provincie, een burchtachtig gebouw in Arnhem; Josan loopt met pilotenkoffer en al naar binnen, haar werkkamer in, schuift aan de vergadertafel en gaat er de komende uren niet meer weg. Onafgebroken ontvangt ze mensen die iets van haar willen of waar zij wat van wil en telkens verandert het gespreksonderwerp, als een rivier die van kleur verschiet. En voor je het weet staan er broodjes op tafel en die gesprekken gaan maar door, nieuwe mensen verschijnen als in een diavoorstelling: rats - nieuwe mensen - rats - nieuwe mensen. Rats - een projectontwikkelaar waar het 'faseren en doseren begint te knellen' ziet 'een stuk uitstelvraag terugkomen' maar Josan is streng en zegt: met de krimp ga je niet lukraak nieuwe huizen bouwen. Rats - daar zit de heemraad met haar specialist waterkeringen, over een haven voor binnenschippers bij Lobith. Die haven stuwt het water een paar centimeter op, en de provincie probeert als gebiedsregisseur al die normen en procedures en belangen bij elkaar te houden - ongelooflijk wat bestaat Nederland uit normen en procedures en belangen, en wat gaat dat allemaal traag door oneindig laagland. Tot het een eigen taal heeft. Het is bijna benauwend wat er nodig is voor het bouwen van zo'n haventje. 'Borgen' en 'landen', dat zijn de woorden, en 'knoppen waaraan je kunt draaien' - het is fysiek. De woordenstroom begint in gedichten te wentelwieken boven haar vergadertafel.

Natuurambitie / We willen eigenlijk ontstarring maar / pas als de normsprong bekend is kan dat / bestuurlijk afgedekt.

Rats: een wethouder: ik merk ook de druk / om te verkleuren. Rats: ondernemers die een winkel op een weiland willen. Binnenplanse ontheffing / Dat laat ik even landen / En dan laat ik weten hoe / We daarop terugacteren.

Josan ziet dat ik een gaap onderdruk en er krult een lach om haar mondhoek: zie je wel, dit is voor de pro's. Het is nooit een droom geweest gedeputeerde te worden, vertelt ze onderweg naar Hengelo, voor een groepssessie over de regionale woonvisie in de Achterhoek, maar ze zou er graag een periode achteraan doen. Het duurt even voordat je de dossiers kent, en je pappenheimers.

Woonvisie / Iedereen moet afboeken / En terug / Iedereen moet krimpen / Een stuk gezamenlijkheid daarin / Wie pakt welke rol?

Foto x

Heb je eigenlijk macht als gedeputeerde, vraag ik onderweg van Hengelo naar Elst - daar is een brainstorm over een stadspark. Ze zegt: 'Ik heb mezelf de vraag nooit zo gesteld, omdat ik een verbinder ben. Veel belangrijker vind ik: onderwerpen agenderen, stimuleren met investeringen, inzichtelijk maken wat er gebeurt.'

Bij de brainstorm zijn broodjes kroket en soep, en powerpointpresentaties: Waar staan we met de / Basisuitrusting? / We moeten ook nadenken over / Een sociaal construct.

Bijna terug in Tiel, 21.30. vraag ik hoe ze dat verwerkt, al die mensen, al die gesprekken, al die taal. Josan zegt: 'Als ik thuis kom, en Paul vraagt wat ik heb gedaan vandaag, dan weet ik het eerste half uur niets te vertellen.'

Foto x
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.