nieuws

Terug naar de Sovjetstrafkampen? Russen willen gevangenen inzetten voor uitbreiding spoorlijn

De Russische regering overweegt gevangenen in te zetten voor het uitbreiden van de BAM-spoorlijn in het oosten van Siberië. Het idee roept herinneringen op aan Sovjet-strafkampen in de jaren dertig.

Het idee om gevangenen in te zetten roept herinneringen op aan het regime van Sovjetdictator Stalin. Beeld REUTERS
Het idee om gevangenen in te zetten roept herinneringen op aan het regime van Sovjetdictator Stalin.Beeld REUTERS

Volgens de Russische krant Kommersant heeft Marat Choesnoellin, vicepremier van Transport en Regionale Ontwikkeling, zijn ministerie en het Russische gevangeniswezen gevraagd de mogelijkheid daarvan te bestuderen.

Rusland wil een nieuw traject van de BAM – de Baikal-Amoer Magistraal – aanleggen om meer steenkool en metaal naar de havens aan de oostkust te vervoeren voor de export naar Azië. Als gevolg van corona heeft Rusland echter een nijpend gebrek aan gastarbeiders uit de voormalige Sovjetrepublieken. Veel van hen zijn naar huis teruggekeerd na het uitbreken van de pandemie.

Moskou heeft al duizenden soldaten naar het gebied gestuurd om te helpen bij de aanleg van de nieuwe tak van de BAM. Ook is er hulp nodig bij het opwaarderen van de oorspronkelijke spoorlijn, die de laatste decennia verwaarloosd was geraakt. Maar er zijn veel meer handen nodig om vaart te zetten achter het project, dat in 2030 voltooid moet zijn.

Het idee om gevangenen in te zetten voor de uitbreiding van de spoorweg roept herinneringen op aan de jaren dertig van de vorige eeuw, toen de Sovjet-autoriteiten op grote schaal dwangarbeid gebruikten voor de aanleg van het eerste deel van de BAM, die grotendeels parallel loopt aan de Transsiberische spoorlijn.

Goelag

Op bevel van Sovjetdictator Stalin werd destijds een werkkamp uit de grond gestampt voor de dwangarbeiders. Bamlag maakte deel uit van de Goelag, het stelsel van strafkampen dat zich tot in de verste hoeken van de Sovjet-Unie uitstrekte. Op het hoogtepunt van de terreur onder Stalin in 1938, telde het kamp liefst een kwart miljoen gevangenen. In totaal hebben zeker twee miljoen dwangarbeiders aan het project meegewerkt, vaak onder vreselijke omstandigheden in de bittere Siberische kou.

Tienduizenden dwangarbeiders kwamen om, vooral in het begin. Toen was er een nijpend gebrek aan kleding, schoeisel en andere voorzieningen voor de gevangenen in het inderhaast gebouwde kamp, even buiten het stadje dat de naam Svobodny droeg (Vrije stad).

Vicepremier Choesnoellin heeft de leiding van het gevangeniswezen gevraagd plannen op te stellen voor het huisvesten van de gevangenen. Anders dan in de Sovjettijd gaat het voornamelijk om gevangenen die zich zelf aanmelden voor het project in de hoop dat ze daarmee in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating. Ook krijgen ze betaald voor hun werk, ook al is dat aanzienlijk minder dan gewone arbeiders die zich voor het spoorwegproject aanmelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden