REPORTAGEVERPLEEGHUIZEN

Terug in lockdown: ‘Mijn moeder gaat liever ten onder aan corona’

Bezoek in De Tweemaster moet weer op afstand blijven. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Uitgerekend op de dag dat minister Hugo de Jonge bekendmaakte dat alle bezoek weer welkom is in de verpleeghuizen, moest de Tweemaster in Maassluis zijn deuren weer sluiten. ‘Toen brak er iets.’

Opluchting overheerste toen de bezoekregeling van verpleeghuis De Tweemaster in Maassluis werd versoepeld. Eerst ging de deur op een kier voor één vaste bezoeker per bewoner. Per 15 juni kon iedere bewoner verscheidene bezoekers ontvangen, maximaal twee per keer.

Daarmee kwam, na twaalf lange weken, een einde aan de sluiting van deze verpleeghuislocatie op 6 maart. Dat was zelfs vóór 20 maart, toen alle verpleeghuizen sloten vanwege de dreiging van het coronavirus. Sindsdien moesten de naasten het doen met zwaaien voor de ramen of beeldbellen.

Afgelopen woensdag is de deur weer op slot gedraaid. Er was een uitbraak van het coronavirus. Zeventien bewoners en twaalf medewerkers zijn besmet. Een bewoner is overleden.

‘Nu zit mijn 87-jarige moeder voor een tweede keer in een lockdown in de Tweemaster’, zegt Margareth Broek verbolgen. ‘Ze gaat liever ten onder aan corona met haar familie om haar heen dan dat ze weer alleen is. Ze heeft geen bucketlist meer.’ 

De leiding van Argos Zorggroep, waaronder de locatie valt, zegt niet anders te kunnen dan het hele huis te sluiten. ‘Het is een moeilijke maar noodzakelijke beslissing, om de verspreiding van het virus tegen te gaan.’

Drama

Het tekent het duivelse dilemma voor de verpleeghuizen. Een onvoorstelbaar drama heeft zich daar de afgelopen maanden voltrokken. Naar schatting de helft van alle ruim zesduizend geregistreerde Nederlandse coronadoden waren verpleeghuisbewoners. Door hun hoge leeftijd en hun vaak broze gezondheid zijn zij extra kwetsbaar voor het virus. Bovendien hadden de verpleeghuizen lang gebrek aan beschermingsmaterialen en werden personeel en bewoners nauwelijks getest.

Met het weren van bezoek werd de veiligheid van de bewoners gediend, maar het schaadde in veel gevallen hun welzijn. Naasten en bewoners die meer ruimte wilden voor bezoek, waren al bezig met de voorbereiding van een rechtszaak tegen de staat om dit af te dwingen. Dat bleek niet nodig. Vorige week zei minister Hugo de Jonge dat alle bezoek weer welkom is in de verpleeghuizen. Daarvoor was het virus volgens hem voldoende teruggedrongen. Uitgerekend op de woensdag van dat nieuws moest de Tweemaster wederom zijn deuren sluiten.

‘Elke beweging van buiten naar binnen is een kans voor het virus om mee te komen.’Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Zo’n uitbraak laat zien hoe ingewikkeld het is voor verpleeghuizen’, zegt bestuurder Conny Helder van brancheorganisatie Actiz voor de ouderenzorg. ‘Je wilt dat bewoners contact kunnen hebben met hun familie en je wilt de kans op uitbraken zo klein mogelijk houden. Dat was de reden waarom veel verpleeghuizen huiverig zijn om te snel de bezoekregelingen te versoepelen. Kost wat kost willen ze voorkomen dat de verpleeghuizen weer op slot moeten.’

Dat adviseren ook wetenschappers van onder meer het Leids Universitair Medisch Centrum: mocht zich een tweede coronagolf voordoen, dan kan beter voor regionaal maatwerk worden gekozen dan voor een volgende algehele sluiting van verpleeghuizen. De impact daarvan is te groot.

Coronavrij

Op het moment van de uitbraak in De Tweemaster waren alle andere huizen van Argos Zorggroep coronavrij. ‘Wij hebben de bezoekersregeling versoepeld zodra het kon’, zegt de woordvoerder. ‘Daarvoor waren veel familieleden ons dankbaar.’

Voor bezoekers geldt een strikt protocol: ze worden geregistreerd, moeten mondkapjes dragen en anderhalve meter afstand houden. ‘Het is dus zeker geen zoete inval’, beklemtoont de woordvoerder. ‘Het is heel verdrietig dat, ondanks alle voorzorgsmaatregelen, dit toch gebeurt. Elke beweging van buiten naar binnen is een kans voor het virus om mee te komen.’

De besmette bewoners van de Tweemaster zijn overgebracht naar de speciale covid19-afdeling in een revalidatiecentrum in Vlaardingen. De besmette medewerkers zitten thuis. Alle medewerkers, vrijwilligers en bewoners worden op corona getest. Contactonderzoekers van de GGD Rotterdam-Rijnmond proberen uit te vogelen hoe het virus de woonzorglocatie is binnengekomen. Dat kan via een bezoeker zijn gebeurd, maar ook via een medewerker.

‘Weer focust het verpleeghuis op de veiligheid van de bewoners en niet op de kwaliteit van leven’, zegt dochter Margareth Broek. In de weken dat zij haar moeder niet kon bezoeken, organiseerde zij geregeld iets leuks voor de bewoners voor het raam. ‘Ronnie Tober, goochelaars, een hoogwerker; alles om te voorkomen dat mijn moeder ten onder zou gaan.’ Als eerste mantelzorger mocht Broek haar moeder weer bezoeken. ‘Even een bakkie doen, een praatje en een spelletje. Ik zag haar ervan opfleuren.’

Andere kant van gebouw

Broek zegt heel tevreden te zijn over de zorg voor haar moeder. Maar toen het huis weer op slot ging, afgelopen woensdag, ‘brak er iets’. ‘Mijn moeder woont aan de andere kant van het gebouw, ver van de besmette afdeling. Het is toch onnodig om het hele huis te sluiten?’

Hoezeer bewoners lijden onder die eenzame opsluiting zag ook antropologe Anne-Mei The. Afgelopen zaterdag beschreef zij in de Volkskrant hoe ze verpleeghuisbewoners stiller zag worden en langzaam achteruit zag gaan. Sommige bewoners gingen ten onder aan de eenzaamheid.

Nu het aantal coronabesmettingen sterk afneemt, is bezoek weer welkom, al zijn er nog beperkingen in frequentie en tijd. Het blijft balanceren, zegt Actiz-bestuurder Helder. De afgelopen maand waren in 42 verpleeghuislocaties coronabesmettingen. Dat zijn er wel veel minder dan in maart en april. Toen werden dagelijks tientallen vestigingen geregistreerd met een uitbraak.

‘De cijfers gaan de goede kant op, maar we moeten alert blijven’, zegt Helder. ‘We hebben gezien hoe snel het kan gaan als het virus het verpleeghuis binnenkomt.’

Mocht er een tweede golf komen, dan zijn wij beter voorbereid, zegt Helder. ‘Er wordt meer getest en er zijn meer beschermingsmiddelen voorradig. Hopelijk kunnen we de besmetting dan sneller signaleren en indammen.’

Lees ook:

Vanaf maandag mogen verpleeghuisbewoners weer meer bezoek ontvangen. Maar in de praktijk worden in elk verpleeghuis de bezoekregels anders uitgelegd. Tot frustratie van bewoners en hun naasten.

In verpleeghuis Brinkhoven in Heerde slaat het coronavirus genadeloos toe. Het personeel krijgt hulp uit onverwachte hoek: de 43ste Geneeskundige Compagnie. Een slagveld achter gesloten deuren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden