Terug bij NAVO

TEMIDDEN VAN de binnenlandse crisis in Frankrijk heeft de mededeling dat Parijs terugkeert in een aantal NAVO-organen, minder aandacht gekregen dan zij verdient....

Sinds generaal De Gaulle het NAVO-hoofdkwartier in Parijs op slot deed, verordonneerde dat de Amerikaanse kernwapens uit Frankrijk moesten verdwijnen en besloot dat Frankrijk zich terugtrok uit het geïntegreerde militaire apparaat van de NAVO, was het Franse 'anti-Amerikanisme' dertig jaar lang een complicerende factor binnen de westelijke samenwerking.

Met zijn eigenzinnige houding poogde Parijs de weg te forceren naar een verenigd West-Europa onder eigen leiding. Daarbij hoorde een bepaalde Frans-Duitse rolverdeling: Frankrijk op de brug, Duitsland in de machinekamer. Frankrijk was bezettingsmogendheid in Duitsland en rechthebbende op een permanente zetel in de Veiligheidsraad. Samen met de eigen atoombom onderstreepte dit de Franse status van wereldmogendheid en het verschil met de (toenmalige) Bondsrepubliek.

De verhoudingen in de wereld zijn tegenwoordig heel anders. Het ligt daarom voor de hand dat de jongste Franse koerswijziging een aanpassing is aan nieuwe noodzakelijkheden. Voor de internationale verhoudingen kan dit gunstig zijn.

Tot die nieuwe noodzakelijkheden behoort zeer zeker de komende NAVO-operatie in Bosnië waaraan Frankrijk een forse bijdrage zal leveren. De Franse militaire top weet dat de risico's voor de eigen militairen worden verkleind door een intensieve Franse deelname aan het werk van de NAVO-organen die de operatie moeten leiden. Achter deze pragmatische erkenning staat de aanvaarding van het feit dat het alleen in een breed, en aangepast, NAVO-kader mogelijk is een operatie als deze op touw te zetten.

Als de NAVO-operatie slaagt kan ook het vastgelopen debat over de verhouding Amerika-Europa binnen de westerse samenwerking vlot worden getrokken. Dat debat ging grotendeels over de rol die wel of niet moet worden toebedeeld aan de Westeuropese Unie, een organisatie die nog vóór de NAVO werd opgericht en waarbij de meeste Europese NAVO-landen zijn aangesloten.

Het zou niet fair zijn om het vastgelopen debat geheel aan Parijs te wijten. Ook de zigzag-koers van Washington, dat sinds Kennedy soms voor en dan weer tegen een Europese pijler binnen de NAVO was, droeg er toe bij.

Als een nieuwe Franse opstelling er echter toe leidt dat Parijs de Westeuropese Unie (door een Duitse krant betiteld als 'Het Doornroosje dat maar niet wakker wil worden') niet langer ziet als het embryo van een tegen Amerika gerichte Europese defensie-identiteit, ontstaan er voor een nieuwe, op vredeshandhaving gerichte, NAVO aantrekkelijke mogelijkheden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden