Terug bij de trenchcoat

Van ontwerper bij Donna Karan en Gucci naar creative director bij Burberry: Christopher Bailey (32) is een van succesvolste modeontwerpers....

Christopher Bailey is, vindt hij zelf, een saaie man. Georganiseerd. Se ri eus. 'En echt heel saai.' Hij zegt het tijdens het interview wel drie keer. Hij is zo iemand die, legt hij uit, ls hij al naar een feestje gaat, als eerste weer weg is. Hij zit het liefst thuis met een biografie op schoot, of eventueel met een paar vrienden aan tafel.

Beleefd en innemend is hij ook. Als hij na anderhalf uur vertelt over zijn voorliefde voor het Amstel Hotel in Am ster dam en laat vallen dat hij zo graag nog eens een bezoek zou brengen aan het Engelse Corn wall waar hij nog nooit is geweest verontschuldigt hij zich daarna meteen: de verslaggeefster heeft vast nog wel meer te doen vandaag.

Christopher Bailey is ook een van de meest succesvolle modeontwerpers van het moment. Dat vereist enige toelichting, want Bailey is geen sterontwerper zoals Tom Ford, John Galliano en Karl Lagerfeld; mannen van wie de naam en het gezicht net zo bekend zijn als hun kleren. Bailey zal op straat maar zelden worden herkend. Hij verbindt niet eens, a Tom Ford for Gucci, zijn naam direct aan de dingen die hij maakt.

Niettemin is de 32-jarige Engelsman medeverantwoordelijk voor twee van de grootste recente modesuccessen. Zes jaar lang was hij hoofdontwerper voor de vrouwencollecties van Gucci. Creative director Tom Ford zette de grote lijnen uit, maar het was Bailey die dat beroemde rode fluwelen pak maakte, die veelgekopieerde spijkerbroek met veren en die laag uitgesneden kokerrok waar een string bovenuit piepte.

Sinds een kleine drie jaar is hij zelf creative director, bij Burberry, het regenjassenmerk dat onder zijn leiding uitgroeide tot het succesvolste Britse modemerk. Burberry heeft tegenwoordig een parfumen tassenlijn, een tamelijk klassieke en commerci lijn (Burberry London), een jonge lijn (Tho mas Burberry), en een high fashion-lijn.

Burberry Prorsum is de tamelijk onuitspreekbare naam van die laatste en het is, vooral voor mannen, binnen een paar jaar uitgegroeid tot een van de meest vernieuwende collecties. Fris, erg Brits, en losjes gebaseerd op klassieke Burberry-pijlers als de trenchcoat en de beroemde ruit, al zie je met name die laatste alleen bij hoge uitzondering voorbijkomen.

Een zeer bewuste keuze, zo blijkt. De winkels mogen dan vol liggen met bikini's, tasjes, parfumflesjes en paraplu's in die beige/rood/wit/zwarte ruit, het is niet waarmee Burberry Prorsum naar buiten wil treden. Prorsum, waarvan de collecties worden getoond tijdens de modeweek in Milaan, moet juist laten zien dat Bur berry veel meer kan zijn dan ruitjes alleen. 'Als je met Burberry de catwalk opgaat, wil je dat mensen denken: goh, is dat Bur berry?', zegt Christopher Bailey, die zelf aan alle collecties meetekent. 'Ik denk dat als je de ruit laat zien, de reactie is: die kennen we al. Ik verwijs in iedere show naar de ruit, maar bijna altijd op een indirecte manier.'

Geen ruiten in de show betekent: geen ruiten op de foto bij een artikel naar aanleiding van die show. Zelfs een portret van Bai ley met op de verre achtergrond een kledingstuk in dat ruitje zit er niet in. Hij mag dan totaal anders leven en in elkaar steken, wat imagobeheersing betreft heeft hij een hoop opgestoken van controlfreak Tom Ford.

Klassiek

Het is twee dagen na de mannenshow voor winter 2004, en in de showroom in Mi laan waar de video van de show onophoudelijk draait, is het een komen en gaan van inkopers. Bailey werkt tussen verplichtingen door aan de vrouwencollectie voor winter 2004, die in maart zal worden gepresenteerd, en hij voert de eerste besprekingen voor de collecties voor zomer 2005. 'Binnen een half uur na de show begin ik weer te werken', zegt hij. 'Zodra een show is afgelopen, voel ik me een beetje down. Om dat gevoel kwijt te raken, en al die hoepla na afloop van een show te ontlopen, ga ik met een verder met mijn volgende project. Mijn team wordt er af en toe helemaal gek van.'

De Prorsum-collectie was dit keer opmerkelijk klassiek en romantisch. Geen felle kleuren en jonge parka's meer, zoals in die voor afgelopen winter, maar kamerjassen, tennistruien en capes. En het lijkt wel of iedere ontwerper op het moment op de klassieke toer gaat. 'Iemand heeft me weleens gevraagd: gaan jullie met z'n allen uit eten om het er over te hebben of zo? Nee dus, maar ik schrik iedere keer weer van de eensgezindheid. Ik denk dat we met z'n allen een bepaalde stemming voelen, en wij ontwerpers zetten die om in kleren. De vorige collectie was heel modern, die ging heel erg over naar voren blikken. Nu voelde ik nostalgie. Ik had bijvoorbeeld opeens de behoefte om naar oude films te kijken.

'Ik geloof dat mensen zich weer elegant willen voelen, zin hebben om zich op te tutten. We zullen altijd sportkleren blijven dragen, die passen te goed bij onze manier van leven, maar ik vind dat het als ontwerper mijn plicht is om de tijdgeest weer te geven. Wat je op de catwalk ziet, is natuurlijk een overdreven visie. Er zitten genoeg gemakkelijke dingen in de collectie.'

Hoe gaat het met de mannencollectie?

'Heel goed. De geschiedenis van Burber ry ligt ook bij mannenkleren, ik kan er de kleermakerskant en traditie gemakkelijker in kwijt dan bij vrouwenkleren. Maar de vrouwenkleren lopen beter, dat is altijd zo. Het is moeilijker om met mannenkleren bekend te worden. Voor alles moet je ervoor zorgen dat een man er niet idioot uit ziet. Aan de andere kant moet je niet bang zijn ze een beetje uit te dagen. Er zitten veel te lange, veel te wijde broeken in de wintercollectie. Die zien er nu misschien een beetje mal uit, maar als je je alleen maar houdt aan vandaag, verandert er natuurlijk nooit iets.'

Timmermanszoon Bailey zat nog op het Lon dense Royal College of Art, toen hij benaderd werd door de Amerikaanse ontwerpster Donna Karan, die de school bezocht op zoek naar ontwerptalent. Meteen na zijn afstuderen reisde hij af naar New York. In 1995 maakte hij de overstap naar Gucci. Tom Ford had net zijn eerste, enorm succesvolle collectie voor het merk gepresenteerd. Bailey had er, zegt hij, zes ongelooflijk jaren. 'Heel intens. Gucci was agressief en groeide snel, en we werkten maar met een klein team. Ik was ieder uur van de dag aan het werk'.

Van de Italiaanse seks van Gucci naar de Britse traditie van Burberry, een groter verschil is bijna niet denkbaar.

'Het zijn totaal uiteenlopende merken. Ik houd ervan om in de ziel van een merk te kruipen, en ik ben in staat mijn eigen stijl daaraan aan te passen. Maar dan moet je je wel door zo'n bedrijf kunnen laten leiden. Ik heb iedere keer een verbondenheid gevoeld. Toen ik Donna ontmoette, wist ik meteen dat ik iets kon met dat soort kleren, die lifestyle en dat gevoel.'

Wat zeer Amerikaans is.

'Ontzettend. Maar ik begreep het. Ik vind: als je creatief bent, ben je in staat om je aan te passen. Als je niet voor je eigen merk werkt, moet je bescheiden zijn als ontwerper. Voor Burberry misschien nog wel meer dan elders. Erkenning is zoet, en het is een geweldig gevoel als je naam wordt gekoppeld aan succes. Maar Christopher Bailey for Burberry, dat past niet bij het merk. We doen dingen voor celebrities, maar daarmee zullen we nooit, zoals andere modehuizen, naar buiten treden. Burberry is een merk voor iedereen, niet te serieus en vooral niet te gladjes.'

Hoe lang duurt het voor je je een merk eigen hebt gemaakt?

'Het eerste jaar is altijd heel zwaar. Dat was bij Gucci zo ik kreeg meer nee dan ja van Tom maar in mijn positie is het helemaal zwaar. Ik ben verantwoordelijk voor een heel team, en ik moest veel veranderingen doorvoeren. Als ik emotioneel ga lopen doen, worden zij ongelukkig. Wat mij kalm houdt, is het idee dat alles in het leven een reden heeft. Daardoor kan ik al die verantwoordelijkheid aan. Het gaat om een hoop geld, als je daarover nadenkt kun je best zenuwachtig worden.'

Heeft dat zijn weerslag op de rest van je leven, als je je iedere keer in zo'n heel

ander wereld moet inleven?

'Toen ik werkte voor Gucci in Milaan, had ik ook een appartement in Londen. Ik woonde vlak bij Sloane Square, heel internationaal en jetsetterig. Maar toen ik besloten had naar Burberry te gaan, voelde het niet meer goed. Ik verhuisde naar Mayfair, dat voelde heel Engels en historisch, en ik kon lopend naar mijn werk. Dat vond ik opeens ook heel belangrijk.'

Is je huis ook anders ingericht?

'Eh, ja. Ik heb er nooit zo over nagedacht, maar het is wel zo. Ik heb nu een combinatie van heel nieuwe en heel klassieke spullen, precies wat ik doe met de collecties. Ten tijde van Gucci was het behoorlijk slick, toen ik bij Donna Karan werkte had ik veel stenen en zo in huis, aardse dingen.'

Maar wat ben je zelf? Als je een eigen merk zou hebben, hoe zou dat eruit zien?

'Dat is nooit mijn droom geweest. Ik heb altijd hoofdontwerper willen zijn bij een groot bedrijf. Ik ben niet alleen geeresseerd in kleren, maar ook in zonnebrillen, tasjes, advertenties, hoe de winkels eruit zien, de cijfers. Ik vind het fijn om de Aziatische en de Amerikaanse markt te leren doorgronden. Dat heb je allemaal niet als je een eigen bedrijf begint.'

Het was de overredingskracht van ceo Rose Marie Bravo (inmiddels de bestbetaalde vrouw van Groot-Brittannidie Bai ley deed overstappen van het uiterst succesvolle Gucci naar de enigszins zieltogende regenjassenfabrikant. Dat, en die regenjassen zelf. Of om precies te zijn: de trenchcoats.

'Als je oude merken nieuw leven wilt inblazen', zegt Bailey, heb je een icoon nodig, iets dat mensen herkennen en waar je op terug kunt grijpen. Dat geeft een merk een ziel, en een lang leven. Karl Lagerfeld heeft het logo met de twee C's niet bedacht, het bitje en de hobobag van Gucci waren er al voor Tom Ford. De laatste vijf jaar heeft ieder oud merk het geprobeerd, maar zonder geschiedenis red je het niet. Er zijn merken die je maar beter gewoon kunt laten inslapen.

'De trenchcoat is een van de meest klassieke jassen. Ik vind het geweldig dat hij is ontworpen als een puur functioneel kledingstuk voor in de trenches (loopgraven, red.), en niet als een fashion statement. Net als de spijkerbroek. En beide staan boven alle leeftijden en levensstijlen. De koningin van Engeland draagt een trenchcoat, maar ook Sid Vicious had er . Ik heb er altijd een fascinatie voor gehad. Ik ben opgegroeid in een dorpje in de buurt van Yorkshire, en daar hadden we elke vrijdag een rommelmarkt in de kerk. Toen ik op de middelbare school zat, was ik nog helemaal niet bezig met mode. Dat bestond nog niet voor mij. Ik hield wel van vormen, van stoffen en kleren. Op die rommelmarkt kocht ik heel veel trenchcoats, die ik bewaarde in vuilniszakken in de schuur. En het is nog altijd het bestverkochte product van Burberry. De stof, gabardine, is onverslijtbaar en door Tho mas Burberry zelf uitgevonden.'

Wat durf jij te veranderen aan de trench coat?

'De proporties veranderen om de zoveel tijd; een trenchcoat van nu is anders gesneden dan een van twintig jaar geleden. De taille zit iets lager, hij is wat strakker. Maar een trenchcoat blijft een trenchcoat. Ik maak regenjassen zonder riem, maar die noem ik geen trenchcoat. En ik verwerk details ervan in andere kledingstukken. In de mannencollectie zit een su cape waarin onderdelen van een trenchcoat zijn verwerkt, en net als de trenchcoat is die ook waterdicht.'

Deze zomer zie je de trenchcoat terug in bijna alle vrouwencollecties, zelfs bij Chanel. Je zou dat kunnen opvatten als een compliment. Je hebt Burberry zo op de kaart weten te zetten, dat de trenchcoat weer tot ieders bewustzijn is doorgedrongen.

'Ik denk niet dat het bewust gebeurd is, maar in het onderbewuste heeft zich misschien wel iets afgespeeld. En dat is een enorm compliment.'

Ik neem aan dat je bent gebeld, toen

bekend werd dat Tom Ford weggaat

bij Gucci.

'Ik heb niet direct gesproken met iemand die me de baan heeft aangeboden, maar ik ben gebeld, ja. Mensen hebben me ook al gefeliciteerd met mijn nieuwe baan. Maar ik blijf. Ik ben hier heel gelukkig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden