Territoriale concessies maken Israël niet veilig

TIMON DIAS

De Zesdaagse Oorlog van 1967 toonde aan dat Israël zich achter de grenzen van toen zeer goed kon verdedigen, schrijft correspondent Rolf Bos (de Volkskrant, 21 mei). Die stelling is zeer discutabel.

Het succes van de Zesdaagse Oorlog was vooral te danken aan het feit dat Israël besloot een offensieve verdedigingsoorlog te voeren. Het Israëlische leger schakelde de kern van de vijandige troepen uit voordat deze de fragiele grenzen van het land konden bereiken. Als de oorlog een pure verdedigingsoorlog vanachter Israëls grenzen zou zijn geweest, had de uitkomst er waarschijnlijk heel anders uitgezien.

Verder lijkt Bos nog steeds het volste vertrouwen te hebben in het land for peace paradigma: land in ruil voor vrede. Maar het verleden heeft uitgewezen dat territoriale concessies weinig effect sorteren. Sterker, omdat PLO-leider Arafat niet degene wilde zijn die een akkoord met Israël zou sluiten, plande hij een nieuwe golf van geweld: de tweede intifada.

De aard van het Arabisch-Israëlisch conflict is niet territoriaal, maar ideologisch. De islam speelt hierbij een belangrijke rol. De islamitische wereld kan een nationale Joodse aanwezigheid in het heartland van de islam nog steeds moeilijk accepteren.

Misschien zelfs nog minder dan in het verleden vanwege de regimewisselingen die zich in het Midden-Oosten hebben voorgedaan. Het seculiere Turkije dat het kemalistische gedachtengoed belichaamde, was een vriend van Israël. Het seculiere Iran eveneens. Dat is niet langer het geval. De Turks-Israëlische vriendschap is aanzienlijk bekoeld, Iran is sinds 1979 de grootste vijand van Israël. En waarom? Omdat de islam de overhand heeft gekregen in beide landen. Turkije heeft een regering gekregen met een sterk islamistische inslag. In Iran is het militante theocratische regime der twaalver sjiieten aan de macht.

Bos stelt dat Iran zijn morele munitie verliest als de Palestijnen hun eigen staat hebben. Maar het punt is nu juist dat Iran helemaal geen morele munitie nodig heeft. In Teheran zetelt geen regime dat als doel heeft het land zo goed mogelijk te besturen. Het is een regime gecreëerd met één doel: all out war. In de theologie der twaalvers ligt besloten dat hun verborgen imam, de Mahdi, zal verschijnen als het einde der tijden aanbreekt. Het Iraanse regime doet alles wat in zijn macht ligt om het einde der tijden dichterbij te brengen, zoals het ontwikkelen van kernwapens. Zelfs zonder provocatie kan Iran oorlogen beginnen, aangezien verspreiding van de islamitische revolutie wordt beschouwd als een heilige missie.

Bos stelt dat Israël nu minder vijanden heeft dan in 1967, en wijst naar Egypte. Maar nu Mubarak van het toneel is verdwenen, is het zeer de vraag of Egypte een bondgenoot blijft. Eén ding is wel zeker: de vrede met Israël wordt niet gedragen door het Egyptische volk. En het is beslist gedaan met de vrede als de Moslimbroeders aan de macht komen.

Er schuilt een harde waarheid in een weinig geciteerde uitspraak van Netanyahu: 'Als de Arabieren de wapens neerleggen, is dat het einde van de oorlog. Als Israël de wapens neerlegt, is dat het einde van Israël.'

De auteur studeert psychologie en islamologie aan de Universiteit Leiden.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden