Terreurgolf laat Frankrijk gewond achter

De gebeurtenissen in Frankrijk van de afgelopen drie dagen - een aanval op het vrije woord, de politie en de joodse gemeenschap - geven een verontrustend beeld van de mondiale jihad.

De politie begint vrijdagmiddag de bestorming van de joodse supermarkt in Parijs waar Amedy Coulibaly zich had verschanst. Beeld afp
De politie begint vrijdagmiddag de bestorming van de joodse supermarkt in Parijs waar Amedy Coulibaly zich had verschanst.Beeld afp

De schade van het drie dagen durende terreurdrama in Frankrijk is enorm. Er zijn 17 doden gevallen, maar ook in symbolische zin is het land zwaar getroffen. De terroristen vielen het vrije woord aan, de politie en de joodse gemeenschap, een verontrustende reeks.

De terreurgolf begon woensdag met een aanslag van de broers Kouachi op het satirisch weekblad Charlie Hebdo, waarmee ook de democratie en de vrijheid van meningsuiting in het hart werden getroffen. Ook de politie, vertegenwoordiger van een staat die burgers hiertegen zou moeten beschermen, leed zware verliezen. Bij de aanval op Charlie Hebdo werd een lijfwacht gedood en een agent in koelen bloede geëxecuteerd.

Donderdagochtend schoot Amedy Coulibaly een politieagente dood, terwijl zij nietsvermoedend het verkeer stond te regelen na een aanrijding. Aanvankelijk leek er geen verband met de aanval op Charlie Hebdo, maar later werd bekend dat Coulibaly de broers Kouachi goed kende. Vrijdag maakte hij de schok nog groter door een gijzeling in een joodse supermarkt.

Ook deze actie heeft een sterke symbolische betekenis. Frankrijk heeft zowel de grootste joodse als de grootste moslimgemeenschap van Europa. Franse joden maken zich al geruime tijd zorgen over het toenemend antisemitisme. Deze zomer werd een moskee in Parijs belegerd en werden joodse winkels in Sarcelles in brand gestoken. Onlangs nog werd een joods stel in Créteil op brute wijze overvallen. Het is geen toeval dat Coulibaly een joodse supermarkt koos om zich voor de politie te verschansen, zei president Hollande: 'Het was een daad van antisemitisme.'

De gebeurtenissen van de afgelopen dagen geven een verontrustend beeld van een mondiale jihad, een moorddadige wisselwerking tussen de strijd in het Midden-Oosten en de activiteiten van radicale moslims in de westerse wereld. De tv-zender BFM TV had gisteren Chérif Kouachi, een van de aanslagplegers bij Charlie Hebdo, aan de telefoon, terwijl de gijzeling in Dammartin-en-Goële aan de gang was. Hij zei gestuurd te zijn door Al Qaida in Jemen. Zijn broer Saïd heeft in Jemen een trainingskamp gevolgd.

Later sprak BFM TV ook Amedy Coulibaly, tijdens de gijzeling in de joodse supermarkt. Hij zei dat hij tot Islamitische Staat behoorde en dat hij zijn actie 'gesynchroniseerd' had met de Kouachi's: 'Zij Charlie Hebdo, ik de politiemensen.'

Eerder keerde Mohammed Merah met moordplannen terug uit Pakistan en Mehdi Nemmouche uit Syrië. Net als de Kouachi's en Coulibaly waren ze bekend bij de inlichtingendiensten, die echter niet in staat bleken deze potentiële terroristen adequaat te volgen. Dit probleem zal toenemen, omdat het aantal Fransen dat naar Syrië afreist alleen maar groter lijkt te worden.

De banden tussen de Kouachi's, Coulibaly, Al Qaida en Islamitische Staat lijken nogal los te zijn. De terroristen lijken geen deel uit te maken van een echte organisatie, maar zijn ook geen typische lone wolves. Ze zijn een soort freelancers van de terreur die contact hebben met buitenlandse strijdgroepen, maar vervolgens een eigen plan verzinnen. Net als Merah en Nemmouche richten ze zich niet op de algemene bevolking, bijvoorbeeld door een aanslag op de metro, maar op specifieke doelen: Joden, politiemensen en militairen, mensen die de profeet beledigen.

Zelfs zulke mannen houden een wereldstad moeiteloos in hun greep; drie dagen lang hebben ze 88 duizend politiemensen en militairen beziggehouden. Aanvankelijk maakten politie en antiterreurtroepen een wat machteloze indruk in hun massale, maar vergeefse klopjacht. Maar vrijdag wisten ze de terroristen op te sporen en uit te schakelen. De bestorming van de joodse supermarkt kende een tragische afloop, maar gisteren overheerste niettemin de opluchting en het gevoel dat het nog veel slechter had kunnen aflopen.

De terreurgolf heeft over de hele wereld een enorme solidariteit opgeroepen, die zondag nog eens wordt beleden met een 'republikeinse mars', waarbij ook Europese leiders als Merkel, Cameron, Tusk en Rutte aanwezig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden