NieuwsAanslag

Terreuraanslag in Niger grootste ooit, de situatie in Sahel verslechtert snel

In Niger zijn bij een jihadistische aanslag aan de grens met Mali zeker 71 militairen omgekomen, de dodelijkste terreuraanslag ooit in Niger. Het land raakt in toenemende mate meegesleurd in de geweldsgolf die de Sahel in zijn greep houdt. Die golf heeft het afgelopen jaar al ruim 5 duizend levens geëist en zo’n driekwart miljoen burgers op de vlucht doen slaan.

Mahamadou Issoufou, president van Niger.Beeld Ralf Hirschberger/dpa

De militanten zouden dinsdagavond met enkele honderden mannen een militaire basis zijn binnengevallen bij het grensstadje Inates. Bij de aanslag zou ‘ongekend geweld’ zijn gebruikt; het kamp werd bestookt met mortiervuur en met militaire pantserwagens. Naast de 71 doden zijn twaalf militairen gewond geraakt en een nog onbekend aantal wordt vermist. Een groot aantal aanvallers zou door het Nigerese leger zijn ‘geneutraliseerd’, zo heeft minister Issoufou Katambe van defensie gezegd.

De Nigerese president Mahamadou Issoufou is eerder teruggekomen van een bezoek aan Egypte en heeft onmiddellijk de nationale Veiligheidsraad bijeen geroepen. De aanslag is nog niet opgeëist, maar in de grensregio zijn talloze terreurgroepen actief die zich hebben verbonden aan Islamitische Staat of Al Qaida. Het gaat vaak om rivaliserende etnische groepen die van oudsher strijd voeren over vruchtbaar land, groepen die zich hebben laten rekruteren door veelal jihadistische terreurgroepen. Die zijn er op uit om de moeilijk te bereiken grensgebieden in de woestijn met terreurdaden te ontvolken om zo makkelijker smokkelactiviteiten te kunnen uitvoeren of om zo toegang te krijgen tot grondstoffen en lucratieve mijnen in de regio.

Goudkoorts

De Internationale Crisisgroep waarschuwde vorige maand in een rapport dat er een ‘goudkoorts’ gaande is in Mali, Burkina Faso en Niger die terreurorganisaties van nieuwe inkomsten voorziet. Volgens de Crisisgroep moeten landen snel proberen de controle terug te krijgen in de grensgebieden om te voorkomen dat de regio volledig destabiliseert. Jihadisten trekken al via Burkina Faso steeds verder richting West-Afrika en plegen ook terreurdaden in Ghana, Benin en Togo.

Volgens terrorisme-expert Peter Knoope van het onderzoeksinstituut Clingendael azen de terreurgroepen op de toegang tot havens in West-Afrika. Terreurorganisaties als IS en Al Qaida worden volgens Knoope gedwongen om te zoeken naar alternatieve inkomsten, omdat de internationale terreurbestrijding er steeds beter in slaagt hun reguliere geldstromen af te sluiten. ‘De jihadisten maken gebruik van oude stammenvetes over vee en vruchtbare grond om strijders te rekruteren. Die zijn makkelijk beïnvloedbaar, omdat ze zich vergeten en achtergesteld voelen door hun overheden ver weg in de hoofdsteden.’

De aanslag in het Nigerese Inates vond plaats aan de vooravond van een ontmoeting van de zogeheten G5-landen – Niger, Burkina Faso, Mali, Tsjaad en Mauritanië – met de Franse president Macron over de veiligheid in de regio en de wenselijkheid van voortzetting van de Franse militaire aanwezigheid in de Sahel. Die laatste vraag kwam vorige week op tijdens de Navo-top, toen vlak daarvoor twee Franse helikopters in Mali werden neergeschoten, waarbij 13 militairen zijn gesneuveld. De ontmoeting is donderdag op verzoek van Issoufou en Macron uitgesteld tot begin volgend jaar.

Franse leger in Mali

Frankrijk is met zijn 4.500-koppige missie Barkhane al sinds 2013 aanwezig in Mali om de jihadisten terug te dringen die er kortstondig in slaagden een kalifaat te stichten. Ook de VN-vredesmacht Minusma (waar Nederland tot begin dit jaar aan deelnam) is aanwezig in Mali . Ondanks de grote militaire aanwezigheid is de veiligheidssituatie in het Afrikaanse land alleen maar verslechterd. Militairen en blauwhelmen zijn bovendien in toenemende mate doelwit van jihadistische groeperingen.

De afgelopen jaren is het geweld ook overgeslagen naar de buurlanden Burkina Faso en Niger. Twee jaar eerder kwamen  in Niger vier Amerikaanse militairen om bij een aanslag op 30 kilometer van Inates, waar nu het militaire kamp onder vuur is genomen. Langs de hele grens van Niger met de buurlanden Mali, Burkina Faso en Nigeria geldt sinds 2018 de noodtoestand. De grensgebieden in al deze landen raken in toenemende mate ontvolkt door het geweld. In Burkina Faso is inmiddels een half miljoen mensen op de vlucht geslagen voor het geweld. Vorige maand vielen nog 40 doden bij een aanval op een transport van mijnwerkers die voor een Canadees mijnbedrijf werkten.

Lees ook de reportage: In ‘veilig‘ Niger komt de dreiging van alle kanten:

Wie de terroristen zijn, weten de dorpelingen ook niet. ‘Zes mannen op brommers met getrokken geweren kwamen naar ons dorp en zeiden dat we de sharia moesten invoeren. Als we dat niet deden, zouden ze de volgende dag terugkomen om ons allemaal te doden.’ De terreurdreiging komt van alle kanten, zo merken de inwoners aan de grens tussen Niger en Mali. 

Golf van terreur in de Sahel: 

Bij aanslagen in Mali, Burkina Faso en Nigeria zijn afgelopen weekeind bijna 90 doden bij burgers omgekomen. Deze bloedbaden laten zien dat de Sahel-landen in rap tempo de controle verliezen over de terreurgolf die wordt veroorzaakt door een explosieve combinatie van jihadisten, smokkelbendes en zichzelf verdedigende etnische groepen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden