Terra College wil over tot de orde van de dag

Een jaar geleden schoot een 16-jarige leerling Hans van Wieren, conrector van het Terra College, dood. Het werd het begin van een rampjaar voor de vmbo-school....

Wat zouden ze er graag vanaf zijn, de leraren en de leiding van het Terra College. Vandaag die herdenking nog, en dan zo snel mogelijk door met waar ze vóór 13 januari 2004 mee bezig waren: tegen de klippen op iets maken van een zwarte vmbo-school in een grotestadswijk. 'We ontkomen niet aan die herdenking', zegt Theo Pupping, waarnemend locatiedirecteur van locatie VMBO-Zuid-West, de nieuwe naam het Terra College.

'Ik hoorde ineens een geweldig gegil uit de kantine', herinnert Pupping zich, jarenlang Van Wierens naaste collega. 'Toen ik hem zag liggen, met dat bloed, dacht ik eerst dat iemand een blik tegen zijn achterhoofd had gegooid. Ik kreeg geen tijd om te shaken. De radertjes van het organiseren draaiden meteen. School ontruimen, hulpdiensten bellen.'

In diezelfde kantine komen leerlingen en leraren vandaag om elf uur bij elkaar. Een rustige herdenking moet het worden. Beetje muziek, wat praten. 'Mensen die er niet aan mee willen doen, hoeven niet', zegt Pupping. En 's avonds is er een etentje voor de leraren.

Sommige docenten vinden een personeelsuitje op die dag ongepast. 'Het staat los van de herdenking', zegt unitleider Ron Maas. 'Maar het is goed samen te komen op die dag.'

Op de dertiende januari begon het rampjaar. Na de moord meldden sommige docenten met verwerkingsproblemen zich ziek. In het voorjaar werd duidelijk dat de financiële onderbouwing van de nog jonge fusieschool niet deugde: de school kampte met een miljoenenschuld en moest flink reorganiseren. Er zouden docenten uit moeten en veel ook, te meer daar na de moord het aantal aanmeldingen van leerlingen drastisch terugliep. De schoolleiding verbood het personeel met de pers te praten uit angst voor negatieve publiciteit, en om dezelfde reden werd de naam Terra College bij het grofvuil gezet. De nieuwe naam is Scholengroep Den Haag-Zuid-West.

En vlak voor de jaarwisseling gaf de inmiddels vertrokken directeur Gerard van Miltenburg, voor Nederland hét gezicht van het Terra College, een interview waarin hij de docenten gebrek aan kwaliteit verweet voor het lesgeven aan zwarte vmbo-leerlingen. 'Een trap na', zegt een docente. Ze wil vanwege het spreekverbod anoniem blijven. 'Hoe kan hij dat nou zeggen? We hebben juist een heel goede band met de leerlingen.'

'Van Miltenburg kwam nooit in de klas of de lerarenkamer', zegt een ander. 'Ik vond hem een publiciteitsgeil mannetje.'

Het sociaal plan voor de mensen die hun baan zouden kwijtraken, is onlangs weggestemd. Hoewel de reorganisatie in juni zijn beslag moet krijgen, weet niemand nog waar hij aan toe is. Menigeen wacht niet af en vertrekt zelf. 'Je bent elke dag bang dat je je baan zult kwijtraken. Iedereen is bang', zegt conciërge Fred Koning. 'Het is echt waardeloos.'

De sfeer op school is er niet beter op geworden, en die had met de dood van Van Wieren al een knauw gekregen: 'Veel docenten zijn zich onveiliger gaan voelen', zegt een docent. Er zijn maatregelen genomen. Camera's hingen er al, na de moord kwam er een pasjessysteem en er liepen drie (inmiddels verdwenen) veiligheidsmensen op school rond. Maar hoe maak je de verhouding tussen leraren en leerlingen weer veilig? Zijn de docenten strenger geworden, of durven ze leerlingen juist niet meer zo snel te straffen uit angst voor repercussies?

De leerlingen zelf zijn het er niet over eens. Marjan (15), vierde klas vmbo-welzijn, vindt de leraren strenger, haar klasgenoot Alem (16) vindt het regime juist milder. 'Iedere leerling heeft nu elke maand een gesprek met zijn mentor, waarin je ook vertrouwelijke dingen kwijt kunt.'

Volgens de jongens op het houten bruggetje voor de ingang is het zeker strakker geworden. 'Je moet zelfs een gangpas hebben als je naar de wc moet', zegt Ali (17).

Detectiepoortjes zijn er niet. 'De school mag geen vesting worden', zegt de conciërge. Het belangrijkste voor een veilige school is volgens hem een normaal contact tussen docent en leerling. Een docente bevestigt dat. 'Ik heb liever Turkse en Marokkaanse kinderen van dit niveau, dan wat ik maar noem de white trash, kampers enzo. Er is echt veel respect van leerlingen voor docenten, al zijn ze wel brutaal, zoals alle kinderen van die leeftijd dat zijn. '

Er zijn inititatieven genoeg om de zwarte school met het negatieve imago op te nemen in de wittere en deels oudere omgeving. 'Allochtone vmbo-kinderen staan in de rij om computerles te mogen geven aan senioren', zegt Dik Hooimeijer van stichting Welzijn Escamp. 'Krijgen ze ineens bewonderende reacties en complimentjes. Dat zijn die kinderen niet gewend, die kennen alleen negatieve aandacht en straf.'

Er staan veel meer projecten op stapel die de schooldeuren voor de buurt moeten openen. Hooimeijer: 'Een buurtbioscoop, een winkelstraat, alles gerund door die vmbo'ers. Zo breng je ze wat eigenwaarde bij.'

Daarom wil het voormalige Terra College snel over tot de orde van de dag. Interimdirecteur Karel Bun, die de sanering leidt, wil liefst dat helemaal niet meer over zijn school wordt geschreven. 'Dat is niet in ons belang. We willen naar de toekomst kijken.'

Maar vandaag kijkt de school nog een keer terug. En niet voor niets. Vmbo-leerlinge Marjan is de schrik nog niet helemaal kwijt: 'Ik blijf kijken naar die deur in de kantine waar Murat naar binnen kwam lopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden