Terechte euforie voor meesterlijke kabuki

‘Ik omhels mijn geliefde zoals Blauweregen zich rond dennenbomen vlecht.’ Met deze sensuele poëzie schenkt het mooie, onschuldige meisje haar minnaar een glaasje sake in....

Mirjam van der Linden

Met de solo Fuji Musume (het meisje met de Blauweregen) opent de 28-jarige Ebizo Ichikawa XI een bijzondere avond Kabuki, het eeuwenoude Japanse theater dat letterlijk vertaald ‘zang-dans-techniek’ betekent.

Ebizo is een man (in Kabuki worden alle rollen door mannen gespeeld, waarbij een acteur zich wel kan specialiseren in een sexe), en telg uit de meest beroemde Kabuki-dynastie en superster in Japan.

In Kabuki voegt elke danser/acteur zijn eigen stijl toe aan de bewegingen met vaste betekenissen. Dat Ebizo ondanks al zijn sierlijk-vrouwelijke hoofdknikjes, oogopslagen en handomdraaien overduidelijk een man blijft, heeft wellicht te maken met het feit dat hij uit een geslacht komt dat gespecialiseerd is in mannenrollen. Ebizo doorbreekt een traditie.

In Kasane lijkt Ebizo meer op zijn plek: hier is hij de samoerai Yoemon, een wrede, harteloze macho die zijn liefje Kasane, zeer overtuigend verbeeld door de 21-jarige acteur Kamejiro Ichikawa II, wil doden zodra blijkt dat zij de dochter is van de man die hij ooit heeft vermoord. Hun aanvankelijk romantische ontmoeting verandert in een hels drama, waarbij Kasane wordt bezeten door de wraakgeesten van haar voorouders.

Net als Youmon maakt zij een vloeiende transitie door van goed naar slecht, van liefde naar haat, en weer terug, want Kabuki is genuanceerder dan de stilering en de archetypes doen vermoeden. Het is wonderbaarlijk hoe een maskerachtig, wit-geschminkt gelaat zo expressief en persoonlijk kan zijn.

De ‘totaalervaring’ die Kabuki behoort te zijn, wordt in Kasane volledig voelbaar. De oud-Japanse klanken die tuimelend van zeer hoog naar zeer laag ontsnappen aan de kelen van de acteurs of de musici (dit keer gezeten aan één zijde van het toneel) versmelten naadloos met de inhoud van de woorden (lang leve de boventiteling), de bewegingen en de gelaatsuitdrukkingen. Alles is verbonden, doorleefd, met overgave gedaan. Groots en theatraal van inhoud, maar tegelijkertijd beheerst en subtiel van vorm.

Waar eerst alleen de Japanse toeschouwers open doekjes gaven – voor details ook die de niet-Kabukikenner ontgaan – staat tot slot de hele zaal op zijn kop. Terecht.

Mirjam van der Linden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden